Φορολογία και Εξουσία

Ενα νοικοκυριό στις ΗΠΑ με εισόδημα κάτω των 32.400 δολαρίων δεν θα πλήρωνε το 2010 ούτε ένα δολάριο ως φόρο εισοδήματος. Ενα νοικοκυριό με το ίδιο εισόδημα στην Κίνα θα πλήρωνε περί τα 7.000 δολάρια φόρο εισοδήματος. Το ίδιο περίπου (ή και περισσότερο) θα πλήρωνε, μαζί με τις κρατήσεις από το μισθό, ένα ζευγάρι που κατοικεί στην Αθήνα και εργάζεται στον ιδιωτικό τομέα. Η τεράστια διαφορά στη φορολόγηση δείχνει τον τρόπο με τον οποίο το φορολογικό σύστημα χρησιμοποιείται ως εργαλείο διατήρησης της εξουσίας από τους πολιτικούς ανά τον κόσμο.

Στις ΗΠΑ, κάθε αλλαγή που θα έπληττε τα νοικοκυριά με χαμηλό εισόδημα θα οδηγούσε σε σοβαρή αιμορραγία ψήφων στις επόμενες εκλογές. Η τύχη του προέδρου των ΗΠΑ συνδέεται με τις επιλογές μεγάλου αριθμού ψηφοφόρων και γι’ αυτό τα φτωχότερα νοικοκυριά αισθάνονται τυχερά από άποψη φορολόγησης. Αντίθετα η τύχη της ηγεσίας του κινεζικού Κομμουνιστικού Κόμματος ουδόλως συνδέεται με την ψήφο (αφού δεν ψηφίζουν…) των πολιτών και γι’ αυτό τσακίζει στη φορολόγηση τα μικρομεσαία νοικοκυριά.

«Μα η Ελλάδα είναι δημοκρατικό καθεστώς» θα αναρωτηθεί κάποιος. «Ναι, είναι δημοκρατία» είναι η απάντηση. Ομως, η διαιώνιση του συστήματος που βούλιαξε τη χώρα στηρίζονταν στις στρατιές δημοσίων υπαλλήλων (με τα αφορολόγητα επιδόματα, κλπ), δικαστικών (επίσης με φορολογικά προνόμια) και συγκεκριμένων επαγγελματικών τάξεων (π.χ. καθηγητές πανεπιστημίων). Ετσι, τα φορολογικά βάρη έπεφταν και πέφτουν στους μισθωτούς, κυρίως του ιδιωτικού τομέα.

Να γιατί η ηγεσία του υπουργείου Οικονομικών προχώρησε στον πρόσφατο φορομπηχτικό νομοσχέδιο με το οποίο παίρνει από τα νοικοκυριά των Ελλήνων μισθωτών ό,τι έχει απομείνει από τα χαράτσια των τελευταίων ετών. Δεν είναι μόνο ο εύκολος δρόμος, είναι και ο δρόμος που βολεύει την εξουσία. Να γιατί οι αφελείς συγκρίσεις του μέσου φορολογικού συντελεστή (π.χ. σε Ελλάδα, Βουλγαρία, ΗΠΑ) δε λένε απολύτως τίποτα, αφού εξαιρούν τα προνόμια που απολαμβάνουν συγκεκριμένες κατηγορίες πολιτών.

Τέλος, να γιατί στην Ελλάδα δε γνωρίζουμε στοιχειώδεις δείκτες απόδοσης του φοροεισπρακτικού μηχανισμού όπως για παράδειγμα πόσα ευρώ ανά φορολογούμενο μας κοστίζουν οι εφορίες. Στις ΗΠΑ, με βάση στοιχεία του 2010, η λειτουργία της Υπηρεσίας Εσόδων (Internal Revenue Service-IRS) κόστιζε 38 δολάρια ανά φορολογούμενο προκειμένου να συλλέξει 7.614 δολάρια ανά φορολογούμενο. Στην Ελλάδα μονίμως «δεν υπάρχει προσωπικό», ενώ η αλήθεια είναι πως δεν υπάρχει πολιτική βούληση για δίκαιη φορολόγηση και πάταξη της φοροδιαφυγής.

Δημοσιεύεται στην «κυριακάτικη Δημοκρατία»

Τα στοιχεία προέρχονται από το βιβλίο «The Dictator’s Handbook»

 

Πως φορολογούνται οι εφοπλιστές – Οι συντελεστές και η σύγκριση με Ευρώπη

 Εψαχνα για καιρό να βρω πως ακριβώς φορολούνται οι ναυτιλιακές εταιρείες στην Ελλάδα. Διάβαζα για τα προνόμια των εφοπλιστών, άκουγα διάφορες ιστορίες για ευνοϊκή φορολογική μεταχείριση, αλλά δυσκολευόμουν να καταλάβω το μοντέλο φορολόγησης. Μια πρόσφατη έκδοση του ΙΟΒΕ για τη ναυτιλία μου άνοιξε τα μάτια. Εξηγεί με κάθε λεπτομέρεια και με παραδείγματα το φορολογικό καθεστώς των εφοπλιστών. Οσο για τα δημοσιεύματα των τελευταίων ημερών περί «έκτακτης εισφοράς στους εφοπλιστές, κλπ», μην τα παίρνετε τοις μετρητοίς. Η εισφορά επιβάλλεται επί εταιρειών παραναυτιλιακών δραστηριοτήτων (ασφάλισης, μεσιτείας, κλπ).

Τι ισχύει σύμφωνα με το ΙΟΒΕ

 «Ιδιαίτερου ενδιαφέροντος αποτελεί και η μελέτη του φορολογικού συστήματος που διέπει τη ναυτιλία, τόσο στην Ελλάδα όσο και σε άλλα ευρωπαϊκά κράτη με σοβαρή ναυτιλιακή παρουσία. Το κύριο καθεστώς φορολόγησης που απαντάται σχεδόν σε όλες τις ευρωπαϊκές χώρες με σοβαρή ναυτιλιακή παρουσία στην Ευρώπη επιβάλλει σε κάθε πλοίο φόρο επί της χωρητικότητάς του (tonnage tax). Απαντώνται δύο μορφές tonnage tax με διαφορές κυρίως ως προς τις απαιτήσεις του κάθε συστήματος φορολόγησης: το Ελληνικό, και το Ολλανδικό. Σε όλες τις περιπτώσεις ο φορολογικός συντελεστής, διαμορφώνεται σε ιδιαίτερα χαμηλά επίπεδα (πανομοιότυπα με τα ισχύοντα σε άλλα ευρωπαϊκά κράτη)».

Αναλυτικότερα, «στο ελληνικό tonnage tax το πλοίο φορολογείται βάση συντελεστών επί της χωρητικότητας αλλά και της ηλικίας του κάθε πλοίου. Στον αντίποδα, στο Ολλανδικό tonnage tax, βάσει συντελεστών χωρητικότητας και ηλικίας, υπολογίζεται τεκμαρτό κέρδος λειτουργίας του πλοίου ανά ημέρα και ανά έτος, στο οποίο εφαρμόζεται o ενιαίος εταιρικός φόρος».

Η Ελλάδα εισήγαγε το 1951 το tonnage tax, το οποίο εφαρμόσθηκε την ίδια περίπου περίοδο στη Μάλτα και την Κύπρο. Στο ελληνικό μοντέλο φορολόγησης, μέχρι και σήμερα, λαμβάνεται υπόψη η χωρητικότητα του πλοίου αλλά και η ηλικία του. Σύμφωνα με στοιχεία που αναρτώνται στον οικονομικό προϋπολογισμό του έτους 2010 από το Υπουργείο Οικονομικών, τα βεβαιωθέντα έσοδα από τη φορολόγηση των πλοίων ανέρχονται σε €14,7 εκατ.

Κατόπιν επιβολής του tonnage tax, τα Ελληνικά γραφεία ή τα υποκαταστήματα αλλοδαπών εταιρειών που ασχολούνται αποκλειστικά με τη διαχείριση, την εκμετάλλευση, τη ναύλωση, την ασφάλιση και τη μεσιτεία πλοίων με ελληνική ή ξένη σημαία (άνω των 500GRT), εξαιρούνται από όλους τους φόρους, υποχρεώσεις και συνεισφορές που επιβάλλονται είτε από το Ελληνικό κράτος ή από τρίτους, στο εισόδημα που κέρδισαν από τις εμπορικές τους δραστηριότητες.

Παράλληλα, οι μέτοχοι ελληνικών ή ξένων ναυτιλιακών επιχειρήσεων με έδρα την Ελλάδα δεν υπόκεινται στο καθεστώς φορολόγησης μερισμάτων και υπεραξιών, εξαιτίας της συμμετοχής τους στις εν λόγω επιχειρήσεις.

Τέλος, εισόδημα το οποίο προέρχεται από εταιρείες που διαθέτουν πλοία ελληνικής σημαίας (ή ξένης σημαίας με την προϋπόθεση πως είναι εγγεγραμμένα στο ΝΑΤ) εξαιρούνται από κάθε φόρο, υποχρέωση και παρακράτηση προς το Ελληνικό κράτος. Οι ξένες εταιρείες που διαθέτουν πλοία ξένης σημαίας των οποίων η διαχείριση έχει ανατεθεί σε ελληνική εταιρεία ή ελληνικό γραφείο, εξαιρούνται και αυτές με τη σειρά τους από κάθε είδους φορολόγηση των κερδών τους. Τα μερίσματα που διανέμουν οι παραπάνω εταιρείες, εξαιρούνται από φόρους εισοδήματος στο επίπεδο του μετόχου. Το ίδιο καθεστώς ισχύει και σε άλλες χώρες εντός και εκτός της ΕΕ.

Παραδείγματα

Ας πάρουμε ως παράδειγμα την περίπτωση της φορολόγησης στο Ελληνικό και στο Ολλανδικό ενός ποντοπόρου πλοίου 20.000 dwt, ηλικίας 5 ετών, το οποίο λειτουργεί όλο το έτος. Οι συντελεστές για το ελληνικό tonnage tax που αναγράφονται στους παρακάτω πίνακες προέρχονται από το έντυπο φορολογικής δήλωσης έτους 2012 (Εφορία Πλοίων), ενώ οι αντίστοιχοι συντελεστές του Ολλανδικού συστήματος από έγγραφο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

 Για την εφαρμογή του ελληνικού tonnage tax ισχύουν οι εξής συντελεστές:

Κλιμάκιο ολικής χωρητικότητας σε κόρους

Συντελεστές

Ηλικία πλοίου-έτη

Δολάρια ΗΠΑ ανά κ.ο.χ.

100-10.000

1,2

0-4

0,382

10.001-20.000

1,1

5-9

0,684

20.001-40.000

1

10-19

0,670

40.001-80.000

0,45

20-29

0,634

80.001 και άνω

0,2

30 και άνω

0,490

 Η φορολογητέα χωρητικότητα του παραπάνω πλοίου υπολογίζεται βάσει της παρακάτω παράστασης: 10.000 x 1.2 + 10.000 x 1.1 = 23.000. Κατόπιν, με βάση την ηλικία, προκύπτει ο συνολικός φόρος που πρέπει να πληρωθεί στη σημαία εγγραφής το εν λόγω πλοίο: 23.000 x $0.684 = $15.732 ή περίπου €12.000.

Ολλανδικό tonnage tax

 Στο ολλανδικό σύστημα προσδιορίζεται ένα θεωρητικό τεκμαρτό κέρδος που αναμένεται να έχει το παραπάνω πλοίο ανά ημέρα λειτουργίας. Συγκεκριμένα:

Χωρητικότητα

(σε κόρους)

Συντελεστές φορολόγησης

1-1.000

0,91

1.001-10.000

0,67

10.001-25.000

0,46

25.001-40.000

0,23

40.001-50.000

0,23

50.001 και άνω

0,05

Συνεπώς, τα τεκμαρτά φορολογητέα κέρδη υπολογίζονται ως εξής:

1 x €9.10 + 9 x €6.70 +10 x €4.60 = €115.4, για κάθε μέρα λειτουργίας του πλοίου, ήτοι €42.121το χρόνο. Σε αυτό το ποσό επιβάλλεται το προβλεπόμενο ποσοστό του γενικού εταιρικού φόρου 30%, με αποτέλεσμα το τελικό tonnage tax να διαμορφώνεται στα €12.636.

 Δηλαδή η φορολογία στην Ολλανδία είναι λίγο υψηλότερη σε σύγκριση με την Ελλάδα.