Ποιος αγόρασε τελικά τον ΟΛΘ; Κάποιοι Γερμανοί, η CMA-CGM και ο όμιλος Σαββίδη

cof

Δεν συμμετέχουν ρωσικά συμφέροντα στο σχήμα υποστηρίζει η κοινοπραξία που επικράτησε στον διαγωνισμό για τον Οργανισμό Λιμένος Θεσσαλονίκης (ΟΛΘ), χωρίς όμως να δίνει λεπτομέρειες για τους ιδιοκτήτες της γερμανικής Deutsche Invest Equity Partners (DIEP). Ο διευθύνων σύμβουλος της DIEP Alexander von Mellenthin (πρώτος από αριστερά στη φωτογραφία) δήλωσε χθες, κατά τη διάρκεια συνάντησης με τους δημοσιογράφους, πως η γερμανική επενδυτική εταιρεία έχει 450 μετόχους, από τους οποίους «κανένας δεν είναι Ρώσος».

Ποιοι είναι, όμως, αυτοί οι 450 μέτοχοι; Πόσοι, εκτός της οικογένειας του Γερμανού μεγαλοδικηγόρου / μεγαλοσυμβούλου Stephan Goetz της Goetz Partners έχουν μεγάλη συμμετοχή στο σχήμα; Αν π.χ. στη Γερμανία πωλούνταν το δεύτερο μεγαλύτερο λιμάνι σε μια κοινοπραξία που συμμετέχει και μια τέτοια πολυμετοχική, ιδιωτική (δηλαδή μη εισηγμένη σε χρηματιστήριο) εταιρεία, δεν θα ήθελαν οι πολίτες να γνωρίζουν ποιοι το αγοράζουν; Ο κ. von Mellenthin, στις απανωτές ερωτήσεις μου, επικαλέστηκε το γεγονός πως η εταιρεία πέρασε από τους ελέγχους του ΤΑΙΠΕΔ χωρίς πρόβλημα. Ο ίδιος πρόσθεσε πως η DIEP δεν ήρθε για γρήγορο κέρδος, αλλά τοποθετείται μακροπρόθεσμα. Πρόκειται, μάλιστα, για την πρώτη επένδυση της εταιρείας στον τομέα των υποδομών, αν και έχει παρουσία στη γερμανική αγορά ακινήτων.

Τόσο ο επικεφαλής της DIEP, που ελέγχει το 47% της κοινοπραξίας εξαγοράς του ΟΛΘ όσο και ο διευθύνων σύμβουλος της γαλλο-κινεζικής Terminal Link (ελέγχει το 33%) Boris Wenzel, αλλά και ο συντονιστής της κοινοπραξίας (και πρώην διευθύνων σύμβουλος των ΟΛΠ και ΟΛΘ Σωτήρης Θεοφάνης (τρίτος από αριστερά στη φωτογραφία) τόνισαν πως πρόκειται για ένα ισχυρό σχήμα.

Σημειώνεται πως το 20% ελέγχεται από την Belterra Investments Ltd. του ομίλου Ιβάν Σαββίδη. Ο διευθύνων σύμβουλος του DIMERA Group, του κ. Σαββίδη, Arthur Davidyan, ήταν χθες στη συνάντηση που έγινε με τη διοίκηση του Ταμείου Ιδιωτικοποιήσεων (ΤΑΙΠΕΔ), αλλά δεν ήρθε, λόγω υποχρεώσεων, στη συνάντηση με τους δημοσιογράφους.

Οι εκπρόσωποι του σχήματος επισήμαναν πως συμμετέχουν σ’ αυτό τόσο ο μεγαλύτερος διαχειριστής τερματικών σταθμών λιμένων στον κόσμο, όσο και η τρίτη μεγαλύτερη ναυτιλιακή εταιρεία τακτικών γραμμών μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων διεθνώς, γεγονός που του δίνει ισχυρό πλεονέκτημα. Στα πλενεκτήματα του σχήματος προσθέτουν και τον ισχυρό τοπικό εταίρο, δηλαδή τον όμιλο Σαββίδη. Ως γνωστόν, μέτοχοι της Terminal Link είναι ο γαλλικός ναυτιλιακός κολοσσός CMA CGM (51%) και η κινεζική China Merchants Port Holding (49%), ο μεγαλύτερος διαχειριστής τερματικών σταθμών λιμένων παγκοσμίως.

Οι ίδιοι τόνισαν πως είναι έτοιμοι να προχωρήσουν τις επενδύσεις ύψους 180 εκατ. ευρώ που προβλέπει η συμφωνία με το ΤΑΙΠΕΔ για την πώληση του πλειοψηφικού πακέτου του ΟΛΘ. Ο κ. Θεοφάνης τόνισε, πάντως, πως είναι εξαιρετικά κρίσιμη για την ανάπτυξη του λιμανιού η προώθηση των έργων διασύνδεσης με το οδικό και σιδηροδρομικό δίκτυο από το δημόσιο.

Ο συντονιστής της κοινοπραξίας υποστήριξε πως η ανάπτυξη του λιμανιού και η αναβάθμισή του σε πύλη της ευρύτερης περιοχής θα λειτουργήσει πολλαπλασιαστικά για την ανάπτυξη της Θεσσαλονίκης, όπως δείχνουν αντίστοιχα διεθνή παραδείγματα.

Ο διευθύνων σύμβουλος της Terminal Link Boris Wenzel (πρώτος από δεξιά στη φωτογραφία) τόνισε πως ο όμιλος θέλει να αναπτύξει το λιμάνι της Θεσσαλονίκης καθώς δεν διαθέτει σήμερα παρουσία σε αυτή την πλευρά της Μεσογείου, αν και είναι ισχυρός στο νότιο άξονα (Ταγγέρη, Μάλτα κ.λπ.). Πρόσθεσε πως ο όμιλος αναζητεί συνεχώς ευκαιρίες για επενδύσεις και πως όταν τον προσέγγισε το επενδυτικό σχήμα της DIEP εντόπισε τα καλά οικονομικά αποτελέσματα του OΛΘ. H Terminal Link διαχειρίζεται σήμερα 14 τερματικούς σταθμούς λιμένων ανά τον κόσμο, μεταξύ των οποίων στο Μαϊάμι και στο Χιούστον των ΗΠΑ, στη Χάβρη (Γαλλία), στην Αντβέρπ (Βέλγιο), στην Ταγγέρη (Μαρόκο), στη Μάλτα, στο Μπουσάν (Ν. Κορέα) κ.λπ.

Βασικός μέτοχος της DIEP είναι ο Γερμανός δικηγόρος/επενδυτικός σύμβουλος Stephan Goetz και η οικόγενειά του, όπως είχε γράψει πρόσφατα το Euro2day.gr. Ο διευθύνων σύμβουλος της γερμανικής επενδυτικής εταιρείας υποστήριξε χθες πως μελετούσαν τα τελευταία χρόνια την Ελλάδα στο μέτωπο των ιδιωτικοποιήσεων, κυρίως γιατί είχαν εμπειρία ως σύμβουλοι της Treuhand, του οργανισμού που δημιουργήθηκε το 1990 για την πώληση κρατικών περιουσιακών στοιχείων της Ανατολικής Γερμανίας μετά την ενοποίηση.

Ο ίδιος εξήγησε πως η DIEP θα δημιουργήσει ένα ξεχωριστό «όχημα» προκειμένου να επενδύσει στον OΛΘ και σε ερώτηση για το αν θα αναζητηθούν τα κεφάλαια που χρειάζονται ξεκαθάρισε πως υπάρχουν. Οπως είπε, ήταν και όρος του διαγωνισμού να αποδείξουν οι επενδυτές πως διαθέτουν τα κεφάλαια.

Η φωτογραφία είναι από τη χθεσινή συνάντηση με την πρόεδρο του ΤΑΙΠΕΔ Λίλα Τσιτσογιαννοπούλου

Μια έκδοση του κειμένου δημοσιεύθηκε σήμερα στο www.euro2day.gr

Το Ταμείο Ιδιωτικοποιήσεων στο βιβλίο με τα ρεκόρ Γκίνες

Σύντομα το Ταμείο Ιδιωτικοποιήσεων (ΤΑΙΠΕΔ) θα περιλαμβάνεται στο γνωστό βιβλίο με τα ρεκόρ Γκίνες. Πρόκειται για τον μοναδικό οργανισμό στον κόσμο που προωθεί πωλήσεις κρατικών περιουσιακών στοιχείων, αλλά σχεδόν σε όλους τους διαγωνισμούς εμφανίζεται ένας και μοναδικός υποψήφιος. Επιπλέον, έπειτα από σχεδόν τρία χρόνια «ιδιωτικοποιήσεων» μπορούμε να υπερηφανευόμαστε πως δεν έχει γίνει καμία επένδυση και δεν έχει δημιουργηθεί καμία θέση εργασίας! Πλην των παχυλά αμοιβόμενων συμβούλων του ΤΑΙΠΕΔ που συνήθως κρύβονται πίσω από τη γραφειοκρατία για να δικαιολογήσουν την πολυετή παραμονή τους σε κάθε σερνάμενο διαγωνισμό.

 

Μάλιστα, οι ιθύνοντες του ταμείου επικαλούνται «τη διεθνή πρακτική» και προχωρούν στην πώληση πολύτιμης κρατικής περιουσίας στον μοναδικό διεκδικητή με το επιχείρημα πως έχουν «αποτίμηση ανεξάρτητου οίκου». Ετσι ζήσαμε και το φαινόμενο να παραχωρείται κρατικό ακίνητο στον μοναδικό υποψήφιο με το επιχείρημα πως προσέφερε περισσότερα απ’ όσα υπολόγιζε ο «ανεξάρτητος οίκος». Στην πραγματικότητα ήταν μερικές χιλιάδες ευρώ περισσότερα από την αποτίμηση, με τη διαφορά να είναι τόσο μικρή που κάποιοι στην αγορά μειδιούσαν. Το ίδιο σενάριο βλέπουμε και στην περίπτωση του Ελληνικού, το σημαντικότερου ακινήτου της χώρας.

 

Εξαιτίας των γνωστών «ελληνικών ιδιομορφιών», η χώρα μας δεν κατάφερε να ακολουθήσει το κύμα ανόδου των ιδιωτικοποιήσεων ανά τον κόσμο κατά τον τελευταίο ενάμισι χρόνο. Οπως προκύπτει από τα στοιχεία του «Βαρομέτρου Ιδιωτικοποιήσεων» που εκδίδει κάθε χρόνο το ιταλικό ινστιτούτο Fondazione Eni Enrico Mattei (FEEM) με τη συνεργασία της KPMG, το 2012 και στο πρώτο εξάμηνο του 2013 τα έσοδα των κυβερνήσεων από ιδιωτικοποιήσεις υπερδιπλασιάστηκαν, αλλά η Ελλάδα είχε πενιχρά οφέλη. Οι περισσότεροι διαγωνισμοί είτε έχουν βαλτώσει, είτε προχωρούν με το γνωστό μοντέλο του ενός ενδιαφερόμενου με αποτέλεσμα τα κρατικά ταμεία να έχουν πενιχρά οφέλη και οι τυχεροί αγοραστές ελπίδες για παχυλές υπεραξίες.

 

Οσοι θεωρούν πως είναι προτιμότερο να παραχωρούνται τα ακίνητα κοψοχρονιά παρά να επιβαρύνεται το δημόσιο ταμείο με τη συντήρησή τους ή να οδηγούνται σε περαιτέρω απαξίωση δεν έχουν άδικο. Αρκεί να υπήρχαν δεσμεύσεις, τόσο από πλευράς κρατικών υπηρεσιών, όσο και από πλευράς αγοραστών, πως θα προχωρήσουν εντός συγκεκριμένου χρονικού πλαισίου τις επενδύσεις ώστε να υπάρξει ουσιαστικό όφελος από τις ιδιωτικοποιήσεις. Ομως η πολιτική εξουσία αρνείται να προχωρήσει τις αλλαγές που θα περιορίσουν τη γραφειοκρατία και θα εμφυσήσουν στη δημόσια διοίκηση την έννοια της ευθύνης. Ετσι δε μπορεί να ζητήσει δεσμευτικά χρονοδιαγράμματα από τους επενδυτές. Οσο καλή διάθεση και να έχουν οι τελευταίοι, συνήθως σκοντάφτουν σε κάποιο πιστοποιητικό, μια μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων, μια προσφυγή «επιτροπής κατοίκων», κλπ.

 

Είναι, επίσης, αλήθεια πως επειδή το πρόγραμμα ιδιωτικοποιήσεων προωθείται με τη συνήθη ελληνική προχειρότητα δεν υπάρχουν και «μαξιλάρια» ώστε το ΤΑΙΠΕΔ να «πατήσει πόδι» και να ακυρώσει έναν διαγωνισμό με την προσδοκία πως θα τον ξεκινήσει σε καλύτερες ημέρες. Με το άλλοθι της συνεχούς πίεσης για έσοδα, ξεπουλάμε στις εκπτώσεις με τυχαία σειρά και σε τυχαία τιμή. Α, ξέχασα, υπάρχει η ανεξάρτητη αποτίμηση. Με ανεξάρτητες αποτιμήσεις φτιάχνονται οι νέοι ολιγάρχες υποστηρίζουν οι κακοπροαίρετοι…

 

Δημοσιεύθηκε στη «δημοκρατία»

Ασκήσεις φθηνού πατριωτισμού από Χρυσοχοϊδη

Στο Ταμείο Ιδιωτικοποιήσεων (ΤΑΙΠΕΔ) παραμένει το δικαίωμα αξιοποίησης των μελλοντικών εσόδων του δημοσίου από τυχόν επέκταση των συμβάσεων της Αττικής Οδού και της ζεύξης Ρίου – Αντιρρίου, τα μελλοντικά έσοδα από τους πέντε οδικούς άξονες που εκτελούνται με συμβάσεις παραχώρησης, καθώς και τα μελλοντικά έσοδα από την παραχώρηση της Εγνατίας Οδού. Το αστείο της υπόθεσης είναι πως σχεδόν κάθε εβδομάδα ο υπουργός Υποδομών Μιχ. Χρυσοχοϊδης εξαγγέλλει, όπως έπραξε και την Παρασκευή, πως «οι συμβάσεις βγαίνουν από το ΤΑΙΠΕΔ».
Πριν επαναλάβει τις ασκήσεις φτηνού πατριωτισμού, ο κ. Χρυσοχοϊδης  πρέπει να διαβάσει την απόφαση της διυπουργικής επιτροπής αποκρατικοποιήσεων που και ο ίδιος υπογράφει (να μην την πατήσει, όπως είχε ομολογήσει πως είχε πάθει με το πρώτο μνημόνιο το οποίο δεν είχε διαβάσει…) γιατί όποιος τη διαβάσει καταλαβαίνει το ακριβώς αντίθετο. Ο υπουργός Υποδομών δεν έχει διαβάσει και τον ιδρυτικό νόμο του ΤΑΙΠΕΔ σύμφωνα με τον οποίο όσα περιουσιακά στοιχεία περάσουν στο Ταμείο, δε μπορούν να επιστραφούν, αλλά μόνο να πωληθούν.
Με την απόφαση της διυπουργικής επιτροπής αποκρατικοποιήσεων, που ελήφθη στις 28 Νοεμβρίου, ουσιαστικά τροποποιούνται παλαιότερες ρυθμίσεις για τα έσοδα από τους πέντε οδικούς άξονες (Ολυμπια Οδός, Μαλιακός – Κλειδί, Ιονια Οδός και Αξονας Κεντρικής Ελλάδας και Κόρινθος – Τρίπολη – Καλαμάτα). Προβλέπεται, δηλαδή, πως το ΤΑΙΠΕΔ θα μπορεί να συζητήσει για έσοδα από τους οδικούς άξονες αφού καλυφθούν οι απαιτήσεις που προβλέπουν οι αναμορφωμένες συμβάσεις παραχώρησης που κατατέθηκαν στη Βουλή την Παρασκευή. Στις νέες συμβάσεις περιλαμβάνεται η ρήτρα του «μηχανισμού ανακύκλωσης» των εσόδων από διόδια. Με βάση τη συγκεκριμένη ρήτρα, το δημόσιο και το ΤΑΙΠΕΔ θα έχουν λαμβάνειν μόνο αφού εξασφαλιστούν οι δαπάνες κατασκευής και λειτουργίας των δρόμων, πληρωθούν τα δάνεια και αφού οι παραχωρησιούχοι πάρουν το κέρδος που προβλέπουν οι συμβάσεις.
Να και η απόφαση της Διυπουργικής Επιτροπής η οποία σύμφωνα με τον κ. Χρυσοχοϊδης «βγάζει τους οδικούς άξονες από το ΤΑΙΠΕΔ». Για πατριωτικούς λόγους πάντα.

ΟΔΙΚΟΙ ΑΞΟΝΕΣ

Κάποτε υπήρχε ένα πρόγραμμα ιδιωτικοποιήσεων

Τώρα που τελείωσε – κάπως απότομα λόγω αποπομπής Στ. Σταυρίδη – το πανηγύρι για τη συμφωνία πώλησης του ΟΠΑΠ και η πραγματικότητα επιστρέφει αμείλικτη από τις καλοκαιρινές διακοπές, στο Ταμείο Ιδιωτικοποιήσεων (ΤΑΙΠΕΔ) ετοιμάζονται να αντιμετωπίσουν τους δανειστές που έρχονται με άγριες διαθέσεις το Σεπτέμβριο. Τα έσοδα από τις ιδιωτικοποιήσεις αποτέλεσαν το «μαξιλάρι» του σχεδίου χρηματοδότησης της χώρας και την τελευταία τριετία έχουν γίνει ελατήριο. Ξεκίνησαν από το απίστευτο ποσό των 50 δισ. στην πενταετία (αυτό το νούμερο χρειάζονταν οι σεφ της τρόικας για να φαίνεται βιώσιμο το χρέος) και προσγειώθηκαν στα 20 δισ. ενώ κάθε τρίμηνο αλλάζουν οι στόχοι προς τα κάτω.

Κάθε φορά που αλλάζει το μνημόνιο μπαίνει και ένα νέο νούμερο ως στόχος εσόδων από ιδιωτικοποιήσεις και έτσι βγαίνει η εξίσωση του «βιώσιμου» ελληνικού χρέους. Οταν ο στόχος δεν επιτυγχάνεται, όπως όλοι γνώριζαν από την αρχή, η Ελλάδα εγκαλείται και μπαίνει ένα άλλο νούμερο, περισσότερο ρεαλιστικό, κ.ο.κ. Δε χρειάζεται να είναι κανείς ειδικός για γνωρίζει πως σοβαροί επενδυτές από το δυτικό κόσμο δύσκολα θα έρχονταν σε μια χώρα η οποία βρίσκεται ακόμα μεταξύ σφύρας και άκμονος. Το αποδεικνύει και το προφίλ των περισσότερων από όσους συμμετέχουν στους διαγωνισμούς του ΤΑΙΠΕΔ. Ούτε πρέπει να είναι ειδικός για να προβλέψει πως με αυτό το κλίμα η Ελλάδα δύσκολα θα πετύχει καλές τιμές κατά την πώληση πολύτιμων περιουσιακών στοιχείων, ακόμα και οργανισμών που έχουν μονοπωλιακή θέση στην αγορά τους.

Εχουμε φτάσει στο σημείο να ανεχόμαστε δηλώσεις (π.χ. Ρώσων αξιωματούχων) σύμφωνα με τις οποίες η ΤΡΑΙΝΟΣΕ, το μονοπώλιο στις σιδηροδρομικές μεταφορές, κοστίζει μόλις 30.000.000 ευρώ! Για τόσο χαμηλό τίμημα είναι προτιμότερο η εταιρεία να παραμείνει στο δημόσιο. Κάποιοι θα αρχίσουν να ψελλίζουν για τις επενδύσεις που δήθεν θα κάνουν οι ιδιώτες επενδυτές, ενώ γνωρίζουν πως στις περισσότερες περιπτώσεις (το δείχνει και η διεθνής εμπειρία) θα κάνουν το αντίθετο: Περικοπές και αποψίλωση των εταιρειών που αγοράζουν με στόχο το γρήγορο κέρδος. Αφού «φορτώσουν» την εταιρεία με τα δάνεια που πήραν για την εξαγορά της, στη συνέχεια υποστηρίζουν πως δεν έχουν κέρδη και εξαγγέλλουν αυξήσεις τιμολογίων.

Ακόμα και η μοναδική ελπίδα που είχε η χώρα για επενδύσεις, μέσω της παραχώρησης ακινήτων – φιλέτων ανά την Ελλάδα, σκοντάφτει στη χρόνια αδιαφορία (απαιτούνται μήνες για το «ξεκαθάρισμα» των ακινήτων από καταπατητές, κλπ) και στα μικροσυμφέροντα. Εδώ εντοπίστηκε ολόκληρο πεντάστερο ξενοδοχείο εντός εκτάσεων που πρόκειται να παραχωρηθεί από το ΤΑΙΠΕΔ σε ιδιώτες. Σε μια άλλη περίπτωση έχουν κτιστεί εκατοντάδες κατοικίες εντός παραλιακής κρατικής έκτασης, χωρίς να ασχοληθούν οι αρμόδιοι επί δεκαετίες. Με φωτογραφικές αποφάσεις, υπουργοί και τοπικοί άρχοντες παραχωρούσαν σε φίλους και γνωστούς την εκμετάλλευση πολύτιμων εκτάσεων.

Το πρόγραμμα ιδιωτικοποιήσεων δε βγαίνει. Ούτε σε επίπεδο εσόδων, ούτε σε επίπεδο επενδύσεων. Απλώς θα αποτελέσει το άλλοθι για νέα μέτρα από το φθινόπωρο.

Ιδιωτικοποιήσεις: Θέλουμε «επενδυτές», έρχονται μεταπράτες

Τους πρώτους μήνες, η τότε διοίκηση του Ταμείου Ιδιωτικοποιήσεων (ΤΑΙΠΕΔ) ανακοίνωνε με περηφάνια, εν ονόματι της διαφάνειας, το «τεράστιο ενδιαφέρον» διαφόρων επενδυτών για τα περιουσιακά στοιχεία που έβγαζε στο σφυρί. Οσο περνούσε ο καιρός, οι πολίτες διαπιστώνουν πως το «τεράστιο ενδιαφέρον» σημαίνει πως στο τέλος μένει μόνο ένας υποψήφιος ο οποίος και αποκτά χωρίς ανταγωνισμό πολύτιμα ακίνητα του δημοσίου. Επιπλέον, παρά τις βαρύγδουπες ανακοινώσεις περί βελτίωσης του διεθνούς κλίματος απέναντι στη χώρα μας, η ποιότητα των επενδυτών που συμμετέχουν στους διαγωνισμούς του ΤΑΙΠΕΔ μειώνεται. Γι’ αυτό και η σημερινή διοίκηση αποφάσισε να σταματήσει τις ανακοινώσεις με τους ενδιαφερόμενους σε κάθε διαγωνισμό. Ετσι, την Τετάρτη μας πληροφόρησε πως υπήρξαν εννέα υποψήφιοι για το ακίνητο στο Παλιούρι Χαλκιδικής, χωρίς να αναφέρει τα ονόματά τους. Το ίδιο συνέβη και στο διαγωνισμό για τον Αστέρα Βουλιαγμένης με αποτέλεσμα να κυκλοφορούν καμιά δεκαπενταριά ονόματα υποψηφίων.

Στην περίπτωση του ελληνικού προγράμματος ιδιωτικοποιήσεων, του μεγαλύτερου στον κόσμο τα τελευταία χρόνια, επιβεβαιώνονται όσοι υποστήριζαν πως αντί για επενδυτές (δηλαδή εταιρείες που θέλουν να αγοράσουν εταιρείες για να τις αναπτύξουν και να δημιουργήσουν θέσεις εργασίας) θα προσελκύσουμε μεταπράτες. Οι τελευταίοι είναι κυρίως κερδοσκοπικές επενδυτικές εταιρείες οι οποίες προσπαθούν να επωφεληθούν από την κατάντια της Ελλάδας, να αγοράσουν φτηνά τα κρατικά ακίνητα ή τις κρατικές επιχειρήσεις και να τις μοσχοπωλήσουν σε λίγα χρόνια. Το ενδιαφέρον της υπόθεσης είναι πως οι δύο τελευταίες κυβερνήσεις δεν έκαναν τίποτα για να αναχαιτίσουν τους μεταπράτες και να πριμοδοτήσουν τους πραγματικούς επενδυτές. Η Ελλάδα, πάντως, δε χρειάζεται μεταπράτες γιατί έχει πληθώρα από ντόπιους. Αυτό που έχει ανάγκη η οικονομία είναι οι επενδύσεις από σοβαρούς διεθνείς ομίλους που έρχονται στη χώρα για να μείνουν, αλλά και από εγχώριους επιχειρηματίες οι οποίοι μέσω της συμμετοχής στο πρόγραμμα ιδιωτικοποιήσεων δείχνουν πως εμπιστεύονται την πατρίδα τους.

Το πρόγραμμα αποκρατικοποιήσεων δείχνει πως το ασταθές περιβάλλον στην Ευρωζώνη δεν ευνοεί την προσπάθεια προσέλκυσης μακροπρόθεσμων επενδυτών. Αντίθετα στους περισσότερους διαγωνισμούς κυριαρχούν οι κερδοσκόποι, όπως συνέβη και στη γαλακτοβιομηχανία «Δωδώνη». Η Ελλάδα δε χρειάζεται άλλους «γύπες», επενδυτές έχει ανάγκη.

Δημοσιεύθηκε σήμερα στην «κυριακάτικη δημοκρατία»

Να γιατί χρειάζεται ένα θαύμα για να επιτευχθεί ο στόχος εσόδων από ιδιωτικοποιήσεις

Την ίδια στιγμή που η Ελλάδα πιέζεται να πωλήσει περιουσιακά στοιχεία και το μνημόνιο έχει θέσει φιλόδοξους στόχους εσόδων, το 2011 ήταν χειρότερη χρονιά της τελευταίας 20ετίας από πλευράς ιδιωτικοποιήσεων για την Ευρώπη, ενώ το ίδιο δύσκολο θα είναι και το 2012. Tα στοιχεία του «Βαρομέτρου Ιδιωτικοποιήσεων» (Privatisation Barometer) που εκπόνησε η εταιρεία συμβούλων KPMG και το ιταλικό ινστιτούτο Fondazione Eni Enrico Mattei (FEEM), αποδεικνύουν πως οι στόχοι που θέτει το μνημόνιο για ιδιωτικοποιήσεις στην Ελλάδα δεν είναι απλώς μη ρεαλιστικοί, είναι ουτοπικοί, καθώς οι χρηματιστηριακές αγορές δε μπορούν να στηρίξουν το γιγάντιο ελληνικό πρόγραμμα.

Σύμφωνα με το πρώτο μνημόνιο η χώρα καλούνταν να αντλήσει 50 δισ. ευρώ μέχρι το 2015 από ιδιωτικοποιήσεις, στόχος που στο δεύτερο μνημόνιο περιορίστηκε στα 19 δισ. ευρώ μέχρι το 2015 από πώληση κρατικών περιουσιακών στοιχείων. Σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ενωση το 2011 αντλήθηκαν μόλις 19,5 δισ. ευρώ από ιδιωτικοποιήσεις, ποσό που ήταν το χαμηλότερο από το 1993! Το ενδιαφέρον είναι πως η Ελλάδα εξακολουθεί να εγκαλείται από εκπροσώπους των δανειστών για τις καθυστερήσεις στο πρόγραμμα ιδιωτικοποιήσεων όταν είναι πλέον εμφανές πως ακόμα και ελκυστικότατα περιουσιακά στοιχεία μένουν στα αζήτητα λόγω του δυσμενούς διεθνούς κλίματος. Οι συντάκτες της μελέτης επισημαίνουν πως η κατάσταση θα είναι εξίσου δύσκολη και το 2012 καθώς η σοβαρή οικονομική κρίση που πλήττει τον Ευρωπαϊκό Νότο συντηρεί την αναταραχή στα διεθνή χρηματιστήρια και απομακρύνει τους επενδυτές από αγορές που θεωρούνται απλησίαστες λόγω υψηλού ρίσκου.

Τα έσοδα των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων από ιδιωτικοποιήσεις το 2011 δε θυμίζουν σε τίποτα τις εποχές της χρηματιστηριακής παραφροσύνης. Την περίοδο 1998 – 2000 είχαν αντληθεί περί τα 211 δισ. ευρώ από πωλήσεις κρατικών περιουσιακών στοιχείων. Τα μεγέθη υποχώρησαν στα επίπεδα των 41 – 68 δισ. ετησίως την περίοδο 2004 – 2008 για να βουτήξουν στα 19,5 δισ. ευρώ το 2011. Ακόμα πιο δυσάρεστο είναι το συμπέρασμα της μελέτης σύμφωνα με το οποίο οι ιδιωτικοποιήσεις στην Ευρωπαϊκή Ενωση αντιπροσωπεύουν ολοένα και μικρότερο τμήμα της παγκόσμιας αγοράς. Το 2008, για παράδειγμα, οι πωλήσεις περιουσιακών στοιχείων στην Ε.Ε. είχαν φτάσει να αποτελούν το 68% των εσόδων από ιδιωτικοποιήσεις διεθνώς. Πέρυσι, εξαιτίας της μαζικής φυγής των επενδυτών, οι αποκρατικοποιήσεις στην Ε.Ε. ήταν μόλις το 27,9% της παγκόσμιας αγοράς. Οι ειδικοί επισημαίνουν πως οι επενδυτές στρέφονται προς άλλες αγορές οι οποίες προσφέρουν μικρότερο κίνδυνο και μεγαλύτερα κέρδη από την σπαρασσόμενη Γηραιά Ηπειρο.

Εκτός από το (αναμενόμενο, για όσους παρακολουθούν την αγορά) ελληνικό ναυάγιο, με τα έσοδα του ελληνικού προγράμματος ιδιωτικοποιήσεων να περιορίζονται σε επίπεδα κοντά στο 1,3 δισ. ευρώ (το ένα δισ. προέρχεται από τον ΟΠΑΠ…), στην Ευρώπη καταγράφηκαν τους τελευταίους και πολλές ακυρώσεις σχεδίων πώλησης κρατικών εταιρειών. Στην Ισπανία, για παράδειγμα, η προηγούμενη κυβέρνηση είχε ανακοινώσει την πώληση του 30% της κρατικής λοταρίας (του αντίστοιχου ΟΠΑΠ) Sociedad Estatal de Loterias y Apuestas del Estado, αλλά και την παραχώρησης των αεροδρομίων της Μαδρίτης (Barajas) και της Βαρκελώνης (El Prat). Μέσω των συγκεκριμένων πωλήσεων σχεδίαζε να αντλήσει περί τα 12 δισ. ευρώ, αλλά οι εκλογές και το εξαιρετικά αρνητικό κλίμα στις αγορές οδήγησαν στην ακύρωση του σχεδίου.

Αρκετές ακυρώσεις ιδιωτικοποιήσεων υπήρξαν τους τελευταίους μήνες και εκτός Ε.Ε. με κορυφαία την απόφαση της ρωσικής κυβέρνησης, προ εβδομάδων, να μεταθέσει για το 2014 την πώληση ποσοστού του ενεργειακού κολοσσού Rosneft (είναι ένας από τους υποψηφίους για τη ΔΕΠΑ) που είχε προγραμματιστεί για φέτος. Νωρίτερα, η Ρωσία είχε ακυρώσει την πώληση ποσοστού 6,9% στην τράπεζα Sberbank, που θα ήταν μία από τις μεγαλύτερες ιδιωτικοποιήσεις στη Ρωσία γιατί είχε τεθεί ως στόχο η άντληση 4,3 δισ. ευρώ. Την ίδια τύχη είχε και η προσπάθεια εισαγωγής στο χρηματιστήριο του Λονδίνου των μετοχών της Russian Helicopters από την κρατική ρωσική εταιρεία συμμετοχών Oboronprom.

Το πρώτο εξάμηνο του 2012 ήταν εξίσου απογοητευτικό με την προηγούμενη χρονιά από πλευράς ιδιωτικοποιήσεων διεθνώς, γεγονός που έχουν επισημάνει και οι σύμβουλοι του Ταμείου Ιδιωτικοποιήσεων (ΤΑΙΠΕΔ) στην Αθήνα. Η κυβέρνηση διαπίστωσε λίγες εβδομάδες μετά την ανάληψη της εξουσίας πως οι φιλόδοξοι στόχοι για πώληση περιουσιακών στοιχείων είναι αδύνατο να επιτευχθούν. Ο απερχόμενος διευθύνων σύμβουλος του ΤΑΙΠΕΔ Κ. Μητρόπουλος, στην επιστολή παραίτησης που είχε υποβάλλει στον υπουργό Οικονομικών Γ. Στουρνάρα, είχε περιορίσει τον στόχο εσόδων του 2012 σε μόλις 300.000.000, με αποτέλεσμα να προκληθούν αντιδράσεις εντός κυβέρνησης. Το εξαιρετικά αρνητικό κλίμα στην Ευρώπη δείχνει πως ο κ. Μητρόπουλος μάλλον θα επιβεβαιωθεί, μολονότι υπάρχει κινητοποίηση κυβερνητικών στελεχών για επιτάχυνση του προγράμματος ιδιωτικοποιήσεων.

Στις επιτυχίες του πρώτου εξαμήνου του 2012 καταγράφεται η πώληση του 40% της πορτογαλικής Redes Energeticas Nationais (REN) στην State Grid Corporation of China έναντι 592.00.000 ευρώ. Η REN διαχειρίζεται τα δίκτυα μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου της Πορτογαλίας και είναι η δεύτερη συναλλαγή των Πορτογάλων με Κινέζους. Λίγες εβδομάδες νωρίτερα είχαν πωλήσει ποσοστό της EDP (η αντίστοιχη ΔΕΗ) στην Three Gorges Corporation έναντι 2,7 δισ. ευρώ. Οι ίδιοι Κινέζοι φέρονται να έχουν εκδηλώσει ενδιαφέρον και για το ελληνικό δίκτυο μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας. Προς το παρόν, μία από τις διακηρυγμένες θέσεις της ελληνικής κυβέρνησης είναι πως δεν πρόκειται να πωληθούν δίκτυα κοινής ωφέλειας. Ομως, ούτε οι Πορτογάλοι πώληση πλειοψηφικό ποσοστό, αλλά μόνο το 40% αντλώντας σημαντικά έσοδα και διατηρώντας τον έλεγχο…

Η μεγαλύτερη ιδιωτικοποίηση του 2012 πραγματοποιήθηκε, όμως, στη Λατινική Αμερική. Τον Φεβρουάριο, η κυβέρνηση της Βραζιλίας συμφώνησε να παραχωρήσει για 30 χρόνια την εκμετάλλευση των τριών σημαντικότερων αεροδρομίων της χώρας έναντι 11 δισ. ευρώ. Οι Βραζιλιάνοι άντλησαν πολύ περισσότερα χρήματα απ’ ότι υπολόγιζαν αρχικά, κυρίως από πατριώτες τους… Συνταξιοδοτικά ταμεία και κρατικές επιχειρήσεις πλήρωσαν 6,84 δισ. ευρώ (πέντε φορές περισσότερα από την ελάχιστη προσφορά που απαιτούσε η προκήρυξη!) για το Guaralhas International Airport του Σάο Πάολο. Στις μεγάλες συμφωνίες του 2012 εντάσσεται και η πώληση του 5% στην Oil and Natural Gas Company (ONGC) της Ινδίας.

Οι αναλυτές της KPMG επισημαίνουν στη μελέτη πως οι επενδυτές προσδοκούν στο ελληνικό πρόγραμμα των 19 δισ. ευρώ (στην περίπτωση που ξεκαθαρίσει το τοπίο για την τύχη της χώρας),αλλά και σε αντίστοιχα μεγάλα προγράμματα ανά τον κόσμο. Για παράδειγμα, η νέα κυβέρνηση του Βλαντιμιρ Πούτιν δήλωσε πρόσφατα πως διατηρεί την πρόβλεψη για πώληση κρατικών περιουσιακών στοιχείων ύψους 25 δισ. ευρώ μέχρι το 2016. Αξιόλογα προγράμματα ιδιωτικοποιήσεων έχουν και πολλές ευρωπαϊκές χώρες όπως η Πολωνία, η Ισπανία, η Πορτογαλία, η Ρουμανία, αλλά και η Ουκρανία. Για να προχωρήσουν ή για να «αναστηθούν» παλαιότερα σχέδια θα χρειαστεί η βελτίωση του κλίματος στα διεθνή χρηματιστήρια. Οσοι παρακολουθούν τα ευρωπαϊκά σχέδια και τις πιέσεις της τρόικας για άμεσο ξεκαθάρισμα στην κρατική περιουσία, θεωρούν πως δύσκολα θα τηρηθούν τα σημερινά χρονοδιαγράμματα.

Το συγκριτικό πλεονέκτημα της Ελλάδας είναι πως διαθέτει τεράστιο αριθμό κρατικών ακινήτων, τα οποία υπό προϋποθέσεις μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τουριστικές αναπτύξεις. Διαθέτει, επιπλέον, κρατικές εταιρείες με μονοπωλιακή θέση σε συγκεκριμένες αγορές που θεωρούνται ελκυστικές για τους ξένους επενδυτές ακόμα και στο σημερινό κλίμα αμφισβήτησης της παραμονής μας στο ευρώ. Οσο θα βελτιώνεται η θέση της χώρας, τόσο θα αυξάνεται και το τίμημα που θα προσφέρουν οι επενδυτές.

Οι ιδιωτικοποιήσεις σε 14 χώρες της Ε.Ε. την περίοδο 2001 – 2009 (σε δισ. ευρώ)
Χώρα Αριθμός Ιδιωτικοποιήσεων Σύνολο Εσόδων
Αυστρία 8 2,92
Βέλγιο 4 0,92
Δανία 5 0,34
Φινλανδία 8 1,49
Γαλλία 12 1,59
Γερμανία 23 11,89
Ελλάδα 3 0,46
Ουγγαρία 14 3,09
Ιταλία 17 7,96
Ολλανδία 7 1,1
Πορτογαλία 2 0,04
Ισπανία 4 0,36
Σουηδία 17 10,49
Βρετανία 12 6,31
Σύνολο 136 49,02
Πηγή: Privatisation Barometer, 2012

 Δημοσιεύθηκε το περασμένο φθινόπωρο στην «κυριακάτικη δημοκρατία»

ΤΑΙΠΕΔ: Βιομηχανία συμβάσεων με συμβούλους, αλλά οι διαγωνισμοί στο γόνατο

Οι διαγωνισμοί με προδιαγραφές – λάστιχο και οι συνεχείς αναβολές σε προκηρύξεις του ΤΑΙΠΕΔ έχουν δημιουργήσει ολόκληρη βιομηχανία παράτασης συμβάσεων με συμβούλους, με αποτέλεσμα το Ταμείο να επιβαρύνεται με εκατοντάδες χιλιάδες ευρώ. Οι καθυστερήσεις σε κρίσιμους διαγωνισμούς του ΤΑΙΠΕΔ, όπως η παραχώρηση των μεγάλων λιμανιών της χώρας, της Εγνατίας Οδού, της ΛΑΡΚΟ, των προβληματικών αμυντικών βιομηχανιών, κλπ μεταφράζονται σε πρόσθετα έσοδα για τους συμβούλους που απασχολούνται εδώ και μήνες. Οι δεκάδες σύμβουλοι του ΤΑΙΠΕΔ (υπάρχουν διαγωνισμοί με τους οποίους ασχολούνται πέντε ή και επτά σύμβουλοι!) αμείβονται με δύο τρόπους: Τα συμβόλαιά τους προβλέπουν μηνιαίες απολαβές, αλλά και μπόνους επιτυχίας (success fee) στην περίπτωση που ο διαγωνισμός ολοκληρωθεί και το περιουσιακό στοιχείο του Ταμείου πωληθεί ή παραχωρηθεί με πολυετή σύμβαση.

Για να πάρετε μια ιδέα, προ ημερών η διοίκηση του Ταμείου (πριν αναλάβει την προεδρία ο Στ. Σταυρίδης) αποφάσισε να παρατείνει για έναν ακόμα χρόνο τις συμβάσεις των συμβούλων HSBC και PriceWaterhouseCoopers (PwC), που είχαν προσληφθεί από το Σεπτέμβριο του 2011(!), κόβοντας το μηνιαίο τίμημα στο μισό. Η HSBC θα λαμβάνει 15.000 ευρώ το μήνα (από 30.000 μέχρι σήμερα) και η PwC 10.000 ευρώ (από 20.000). Οι νέες συμβάσεις δεν αλλάζουν το μπόνους επιτυχίας για τους δύο συμβούλους οι οποίοι θα πάρουν συνολικά 1,85 εκατ. ευρώ σε περίπτωση που ολοκληρωθεί αισίως ο διαγωνισμός για τη ΛΑΡΚΟ. Ο συγκεκριμένος διαγωνισμός, παρά τους ακριβοπληρωμένους συμβούλους (στους δύο που προαναφέρθηκαν πρέπει να προστεθούν και οι νομικοί σύμβουλοι), πάει συνεχώς προς τα πίσω είτε επειδή ανακύπτουν νομικά προβλήματα, είτε επειδή αποδεικνύεται (έπειτα από σχεδόν δύο χρόνια…) πως το σχέδιο πώλησης είναι ανεφάρμοστο, είτε επειδή παρεμβαίνουν πιστωτές της εταιρείας και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Ακόμα και ο μοναδικός διαγωνισμός που κατάφερε να ολοκληρώσει τους τελευταίους μήνες η διοίκηση του ΤΑΙΠΕΔ, αυτός που αφορούσε το ακίνητο στην Κασσιώπη Κέρκυρας, κινδυνεύει να τιναχθεί στον αέρα, με δυσάρεστες επιπτώσεις για τη διεθνή εικόνα της χώρας. Το ακίνητο παραχωρήθηκε στην αμερικανική επενδυτική εταιρεία NCH Capital, αλλά στα μέσα της εβδομάδας το Συμβούλιο της Επικρατείας (ΣτΕ) απέρριψε, για λόγους εθνικής ασφάλειας, σχέδιο Προεδρικού Διατάγματος για την κατάργηση του ναυτικού οχυρού στην περιοχή και την μεταφορά του οχυρού σε νέα θέση. Το ΣτΕ αποφάσισε αρνητικά επειδή το ΤΑΙΠΕΔ και οι σύμβουλοί του δεν είχαν ανακοινώσει τη νέα θέση στην Ολομέλεια του Ανωτάτου Ναυτικού Συμβουλίου του υπουργείου Εθνικής Άμυνας. Το τελευταίο γνωμοδότησε υπέρ χωρίς να γνωρίζει που θα πάει το οχυρό, εξέλιξη που δε δέχθηκε το ΣτΕ.

Την ίδια στιγμή που οι διαγωνισμοί και συνεπώς οι πληρωμές καθυστερούν λόγω της προχειρότητας, τα έσοδα του ΤΑΙΠΕΔ για το τελευταίο τρίμηνο του 2012 ήταν μόλις 5.000.000 ευρώ και προέρχονταν από πώληση μετοχών της Τράπεζας Πειραιώς και της Alpha Bank (!), με τις ζημιές στα 1.830.000 ευρώ εξαιτίας των παχυλών αμοιβών στις στρατιές των συμβούλων.

Το θέμα με τους συμβούλους θίγει σε επιστολή της και η Αννα Ζωηρού, το μέλος του Δ.Σ. του ΤΑΙΠΕΔ που αποπέμφθηκε επειδή καταψήφιζε όλες τις αποφάσεις και απειλούσε τα άλλα μέλη πως θα πάνε φυλακή! Η κα Ζωηρού (επιλογή του Γ. Καρατζαφέρη την περίοδο που στήριζε την κυβέρνηση Λ. Παπαδήμου που στη συνέχεια ενεπλάκη σε διαμάχη με βουλευτές για την πραγματική εμπειρία και σπουδές της) υποστηρίζει πως δε μπορούσε να συμφωνήσει «με όλες αυτές τις επεκτάσεις και ανανεώσεις που κάνει η διοίκηση στα συμβόλαια των διαφόρων συμβούλων αξίας εκατομμυρίων ευρώ, οι οποίες κυριολεκτικά γίνονται τελευταία στιγμή ή ακόμα και εκ των υστέρων!». Προσθέτει πως «πάντα με εντυπωσίαζε το γεγονός ότι το ΤΑΙΠΕΔ δεν έχει ποτέ το χρόνο να διενεργήσει διαγωνισμούς γι’ αυτά τα έργα και επιλέγει τις ανανεώσεις και τις επεκτάσεις των υπαρχουσών συμβάσεων».

Ο τέως πρόεδρος του Ταμείου Τ. Αθανασόπουλος ανέφερε με κάθε ευκαιρία το θέμα της διαφάνειας, αλλά μέσα σε έξι μήνες είχε αλλάξει τρεις εκπροσώπους τύπου! Ετσι, σήμερα την επικοινωνία του μεγαλύτερου προγράμματος ιδιωτικοποιήσεων στον κόσμο έχει αναλάβει μία υπάλληλος που είχε «αποσπαστεί» από την εταιρεία δημοσίων σχέσεων V+O. Επιπλέον, όποιος ρίξει μια ματιά στα περιεχόμενα της τελευταίας τρίμηνης έκθεσης του ΤΑΙΠΕΔ θα διαπιστώσει πως δεν περιλαμβάνει και τόσο αναλυτικά στοιχεία για τις δαπάνες για συμβούλους. Το θέμα της διαφανούς λειτουργίας του Ταμείου θεωρείται προτεραιότητα από τους δανειστές, χωρίς να σημαίνει πως ενδιαφέρονται πραγματικά. Μάλλον επιδιώκουν να συνεχιστεί το σημερινό χαοτικό καθεστώς λειτουργίας προκειμένου κάποια στιγμή να επιβάλλουν τη δική τους διοίκηση.

Οι κρίσιμοι διαγωνισμοί του Απριλίου

Από δύο διαγωνισμούς κρέμεται η επίτευξη του στόχου έσοδα 2,6 δισ. ευρώ από ιδιωτικοποιήσεις για το 2013, όπως έχει δεσμευθεί η χώρα μας στο μνημόνιο. Σε περίπτωση νέας καθυστέρησης στους διαγωνισμούς για την πώληση της ΔΕΠΑ (και του ΔΕΣΦΑ) και του ΟΠΑΠ, υπάρχει ο κίνδυνος να μην πιάσουμε το στόχο εσόδων με αποτέλεσμα να επιβληθούν αυτόματα νέες περικοπές σε δαπάνες του δημοσίου, όπως προβλέπει το μνημόνιο. Η αποπομπή του Τάκη Αθανασόπουλου από την προεδρία του ΤΑΙΠΕΔ οδήγησε σε νέα παράταση των δύο διαγωνισμών, με τη διοίκηση του Ταμείου να υποστηρίζει πως οι δεσμευτικές προσφορές θα υποβληθούν μέσα στον Απρίλιο.

Επειδή το ταμείο έχει συνηθίσει την αγορά σε συνεχείς παρατάσεις, οι ενδιαφερόμενοι δεν είναι σίγουροι για την τελική ημερομηνία. Την Τετάρτη, για παράδειγμα, στο ταμείο αποφάσισαν να δώσουν 10 ημέρες παράταση για τη διαμόρφωση των οριστικών σχημάτων διεκδίκησης του ΟΠΑΠ καθώς υπήρχαν σχετικά αιτήματα από υποψήφιους. Η προθεσμία έληγε την Πέμπτη.

 Δημοσιεύθηκε στην «κυριακάτικη δημοκρατία»

Μια νέα εποχή «αξιοποίησης κρατικών ακινήτων»

Ηταν τέλη της δεκαετίας του ’90 και στην άδεια αίθουσα ενός πολυτελούς βρετανικού συνεδριακού κέντρου, ο τότε επικεφαλής κρατικής εταιρείας ακινήτων έκανε πρόβα για την παρουσίαση που θα είχε σε λίγη ώρα σε ξένους επενδυτές. Θα τους παρουσίαζε τις τεράστιες ευκαιρίες αξιοποίησης των κρατικών ακινήτων στα παράλια της Αττικής και σε πολλά νησιά της χώρας. Γύρισε, σήκωσε τα μάτια του προς τον χάρτη που βρίσκονταν πίσω του, πήρε το δείκτη (τέλος πάντων, το μηχάνημα που εκπέμπει την κόκκινη κουκίδα) και σημάδεψε το πρώτο ακίνητο. «Καταπατημένο» είπε. «Δασικό» είπε για το δεύτερο. «Καταπατημένο και δασικό» είπε για το τρίτο. «Αγνώστου ιδιοκτησίας» είπε για ένα ακόμα. Λίγα λεπτά αργότερα, στην κατάμεστη αίθουσα, από επενδυτές (και εστιάτορες ή άλλους αργόσχολους της ελληνικής παροικίας), ο ίδιος διευθύνων σύμβουλος εξηγούσε πως η κυβέρνηση «είναι έτοιμη» για την «άμεση αξιοποίηση» των συγκεκριμένων ακινήτων, που ανήκουν εξ’ ολοκλήρου στο δημόσιο…

Σχεδόν δεκαπέντε χρόνια μετά, επαναλαμβάνεται η ίδια ιστορία. Ενας τρόπος εύκολης και φθηνής δημοσιότητας για συγκεκριμένα στελέχη του Ταμείου Ιδιωτικοποιήσεων είναι η εκτόξευση διάφορων λεκτικών «χειροβομβίδων» μέσω των διεθνών ειδησεογραφικών πρακτορείων περί αξιοποίησης νησιών, βραχονησίδων και άλλων …εξωτικών προορισμών. Το κόλπο είναι απλό: Πετάς ένα νούμερο, όπως «θα αξιοποιήσουμε 40 ακατοίκητα νησιά» και σιγουρεύεσαι πως την επόμενη ημέρα η φωτογραφία σου θα είναι σε 5 – 10 ελληνικές ή ξένες εφημερίδες. Βέβαια, κανείς δε ρωτάει πόσοι αιώνες θα χρειαστούν για την «αξιοποίηση» 40 νησιών όταν τα διεθνή επενδυτικά κεφάλαια που προορίζονται για τέτοιους είδους επενδύσεις είναι πεπερασμένα και δυστυχώς απέχουν από την Ελλάδα.

Χωρίς να είμαι ειδικός, πιστεύω πως δεν έχουν πραγματοποιηθεί 40 τέτοιες επενδύσεις σε ολόκληρο τον κόσμο την τελευταία 5ετία – 10ετία. Οπότε, για να μην εκτεθείς, κολλάς ένα «μακροπρόθεσμα» και είσαι εξασφαλισμένος. Προσθέτεις, πάντα, πως «απαιτούνται οι κατάλληλες θεσμικές αλλαγές» ώστε να δέσει το γλυκό. Για ορεκτικό, αφήνεις να εννοηθεί πως η Ελλάδα έχει 5.000 – 6.000 νησιά και βραχονησίδες (μετράς ακόμα και κάθε ύφαλο του Αιγαίου) οπότε οι επενδυτές πρέπει να προσμένουν και άλλες «αξιοποιήσεις».

Την επόμενη ημέρα είσαι σίγουρος πως θα γίνει σούσουρο. Οι οικονομικές εφημερίδες θα γράφουν για τις τεράστιες προοπτικές που ανοίγει για την τουριστική ανάπτυξη της χώρας η αξιοποίηση των νησιών. Η αντιπολίτευση θα σκούζει για το «ξεπούλημα» της κρατικής περιουσίας και οι ακραίοι πατριώτες θα ετοιμάζονται για απόβαση σε κάποια βραχονησίδα ώστε να την προστατεύσουν από τους αδηφάγους κεφαλαιούχους που έχουν μακρινά ξαδέρφια από την Αγκυρα.

Η αξιοποίηση της κρατικής περιουσίας αποδεικνύεται πολύ πιο δύσκολη υπόθεση απ’ όσο την παρουσιάζουν κάποιοι στο Ταμείο Ιδιωτικοποιήσεων και απ’ όσο πίστευε η τρόικα η οποία είχε βάλει εκείνα τα δυσθεώρητα νούμερα στο μνημόνιο από πώληση ακινήτων. Ειδικά η αξιοποίηση νησιών και παραλιακών εκτάσεων απαιτεί γενικότερο σχεδιασμό ώστε να ενταχθούν στην ευρύτερη τουριστική πολιτική της χώρας. Για να συμβεί κάτι τέτοιο οι αρμόδιοι πρέπει να κλείσουν τα αυτιά σε όσους είναι ευχαριστημένοι με τα δήθεν τετράστερα ξενοδοχεία μας και τα rooms-to-let. Αλλά και σε όσους αντιδρούν σε κάθε σοβαρή επένδυση στα νησιά με το επιχείρημα της τσιμεντοποίησης όταν άφησαν τον τόπο τους να «βουλιάξει» στα αυθαίρετα των νεόπλουτων και των διεφθαρμένων της προηγούμενης 30ετίας.

Αντί λοιπόν για τις φωτοβολίδες περί «αξιοποίησης» 40 (!) νησιών, ας μας παρουσιάσει το Ταμείο Ιδιωτικοποίησης το σχέδιο για την παραθεριστική κατοικία ή άλλες πρωτοβουλίες που θα ανοίγουν την τουριστική αγορά σε νέους ξένους και εγχώριους επενδυτές. ‘Η να μας παρουσιάσει η κυβέρνηση ένα σχέδιο για την ουσιαστική αξιολόγηση των ελληνικών ξενοδοχείων, για την αναβάθμιση των αρχαιολογικών χώρων (ελάχιστοι διαθέτουν στοιχειώδεις υποδομές για τους επισκέπτες). Και ας βιαστούν οι αρμόδιοι με τις δεκάδες θεσμικές ρυθμίσεις και άδειες που απαιτούνται ώστε να προχωρήσουν οι 4 – 5 μεγάλες τουριστικές επενδύσεις που παραμένουν βαλτωμένες επί δεκαετία. Από εξαγγελίες χορτάσαμε.