Η φάμπρικα με τα κρατικά κονδύλια για την «καινοτομία” και «επιχειρηματικότητα”

Μια νέα βιομηχανία μεσαζόντων, αετονύχηδων και αεριτζήδων δημιουργείται μέσω των τεράστιων κοινοτικών κονδυλίων που δαπανώνται για την ενίσχυση της καινοτομίας και της επιχειρηματικότητας στη χώρα μας. Εξαιτίας του πρόχειρου σχεδιασμού, του πελατειακού κράτους, της ανάγκης για απορρόφηση κοινοτικών πόρων και της δράσης τρωκτικών σε τμήματα του κρατικού μηχανισμού όπως η Τοπική Αυτοδιοίκηση, ακυρώνεται η σοβαρή προσπάθεια που καταβάλλεται από πολλούς ανθρώπους για χρηματοδότηση νέων επιχειρηματιών που αναπτύσσουν προϊόντα ή υπηρεσίες για τη διεθνή αγορά.
Είναι κοινό μυστικό σε στελέχη που ασχολούνται με την υπόθεση πως από τα περίπου 100.000.000 ευρώ κρατικού χρήματος που θα δαπανηθεί στο πλαίσιο του ΕΣΠΑ για την «καινοτομία και την επιχειρηματικότητα» λιγότερο από το 20% θα φτάσει στους νέους επιχειρηματίες που διψούν για κεφάλαια προκειμένου να αναπτύξουν την ιδέα τους. Το 80% χάνεται σε σεμινάρια, δήθεν «θερμοκοιτίδες», εκδηλώσεις «ενίσχυσης καινοτομίας» από δήμους, Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις, Επιμελητήρια, συνδέσμους επιχειρήσεων και Πανεπιστήμια καθώς και σε άλλες ενέργειες επικοινωνιακού περιεχομένου. Κάποια από τα χρήματα έγιναν κατά το πρόσφατο παρελθόν πολυώροφα κτίρια Ενώσεων που επιδοτούνται επί χρόνια, χωρίς κανείς να εξετάζει την αποτελεσματικότητα των σεμιναρίων / συνεδρίων και άλλων παρεμβάσεων στις οποίες σπαταλώνται δεκάδες εκατομμύρια ευρώ από πολύτιμους κρατικούς πόρους.
Στην Ελλάδα μπορεί να δυσκολευόμαστε ως οικονομία να χρηματοδοτήσουμε με αρχικό κεφάλαιο (το λεγόμενο seed capital, κεφάλαιο σποράς) περισσότερες από 15 – 20 νέες επιχειρήσεις το χρόνο, αλλά διαθέτουμε: Δύο–τρεις συλλόγους «νέων επιχειρηματιών» ή «νεοφυών επιχειρήσεων», πολλούς «προέδρους και αντιπροέδρους» που συνδιαλέγονται με τους αρμόδιους υπουργούς εκπροσωπώντας μόνο τους εαυτούς και μερικούς επιδοτούμενους φίλους, «Ζώνες Καινοτομίας» που δεν λειτουργούν, «θερμοκοιτίδες» (incubators) αμφίβολης αποτελεσματικότητας από δήμους ή ιδιωτικές εταιρείες με δημόσιο χρήμα. Απίστευτα κρατικά κονδύλια δαπανώνται για εκδηλώσεις, «διαγωνισμούς καινοτομίας» («εμείς σας δίνουμε το βραβείο, εσείς να πάτε να βρείτε τα λεφτά» από την αγορά), ημερίδες, συνέδρια, παρουσιάσεις.
Ενώ όλοι συμφωνούν για την ανάγκη συμμετοχής του δημοσίου, μέσω κρατικών πόρων, στην ενίσχυση της καινοτομίας, ελάχιστοι θεωρούν αποτελεσματικό το σημερινό μοντέλο διασπάθισης πόρων από δήθεν «απόστολους της καινοτομίας». Επισημαίνεται, για παράδειγμα, πως παρά τον ορυμαγδό των κρατικών χρημάτων για «ενίσχυση καινοτομίας», των εξαγγελιών για δημιουργία δικτύων «ατύπων επενδυτών» (των λεγόμενων angels, δηλαδή ιδιωτών που επενδύουν σε καινοτόμες επιχειρήσεις) τα αποτελέσματα είναι πενιχρά. Μάλιστα, σύμφωνα με στοιχεία του ΙΟΒΕ, η δραστηριότητα των angels κινείται πτωτικά τα τελευταία χρόνια. Ενώ το 2007, περίπου το 53% των επενδυτών δήλωνε πως χρηματοδότησε «συναδέλφους, φίλους, γείτονες ή αγνώστους με καλή ιδέα», το αντίστοιχο ποσοστό το 2012 είχε περιοριστεί σε μόλις 28%.
Οσοι ζητούν αλλαγή του σημερινού μοντέλου στήριξης των νέων επιχειρήσεων, ώστε τα τεράστια κρατικά κεφάλαια να πηγαίνουν σε αυτούς που τα έχουν πραγματικά ανάγκη, δηλαδή τους νέους επιχειρηματίες, επισημαίνουν και κάτι άλλο. Τα τελευταία χρόνια μαθαίνουμε μόνο για νέες επιχειρηματικές ιδέες από το χώρο του Διαδικτύου γεγονός που αποτελεί δείγμα της αδυναμίας πρόσβασης των νέων ανθρώπων σε αρχικά κεφάλαια (seed capital). «Μαθαίνουμε μόνο για εφαρμογές στο Διαδίκτυο και στις κινητές συσκευές επειδή μια τέτοια εφαρμογή δεν απαιτεί σημαντικά κεφάλαια» λέει ο Ευαγγ. Αχιλλόπουλος, επικεφαλής της «Ομάδας Θεσμικών Παρεμβάσεων» του Ελληνικού Συνδέσμου Νέων Επιχειρηματιών (ΕΣΥΝΕ). «Ο νεαρός αγοράζει έναν υπολογιστή και αναπτύσσει την εφαρμογή χωρίς να χρειάζεται κεφάλαια» προσθέτει.
Αντίθετα δεν βλέπουμε να χρηματοδοτούνται καινοτόμες ιδέες σε άλλους τομείς (πέραν του Διαδικτύου) επειδή απαιτούνται σημαντικά αρχικά κεφάλαια. Εκτός και αν παραδεχθούμε πως δεν διαθέτουμε μηχανικούς, γιατρούς ή άλλους επιστήμονες που καινοτομούν. Αλλά «οι ιδέες τους απαιτούν σημαντικά υψηλότερα κεφάλαια έναντι των εφαρμογών Διαδικτύου και γι’ αυτό μένουν στα χαρτιά».
Κορυφαίο παράδειγμα διάθεσης κονδυλίων που αφορούν «ενίσχυση επιχειρηματικότητας / καινοτομίας» για άσχετους σκοπούς αποτελούν τα περίπου 27.000.000 ευρώ του δήμου Αθηναίων. Τα περισσότερα μεταφέρονται σε οργανισμούς/φορείς/υπηρεσίες εντός του δήμου, οι οποίοι υποτίθεται κοπιάζουν για την ενίσχυση της επιχειρηματικότητας. Περί τα δύο εκατομμύρια ευρώ (!) διατίθενται για τη δημιουργία «θερμοκοιτίδας» στην οποία θα στεγάζονται νέες επιχειρήσεις, όταν δεκάδες επιχειρηματίες αδυνατούν να εξασφαλίσουν τα 30.000–40.000 ευρώ που απαιτούνται για το ξεκίνημα μιας επιχειρηματικής ιδέας.
Ενδεικτικό είναι επίσης ότι πολλά χρήματα παίρνει το Οικονομικό Πανεπιστήμιο και λιγότερα π.χ. το Γεωπονικό ή άλλα πανεπιστήμια που δεν παίρνουν καθόλου όπως το Πολυτεχνείο που εξ’ αντικειμένου θα μπορούσαν να αναπτύξουν και να μεταφέρουν τεχνογνωσία καλύτερα και σε περισσότερους τομείς από το Οικονομικό Πανεπιστήμιο (σ.σ. Δεν λέμε να μην παίρνει χρήματα το ΟΠΑ, αλλά κάποια άλλα πρέπει να παίρνουν περισσότερα).
Με άλλα λόγια το αρμόδιο για την καινοτομία και την διαχείριση των πόρων υπουργείο Ανάπτυξης εκχωρεί χρήματα για την ανάπτυξη σε μη αρμόδιους φορείς και κυρίως δήμους. Είναι αστείο παγκοσμίως ο δήμος να κάνει clusters. Στο δήμο Αθηναίων απαντούν πως η γενική κατανομή των πόρων είχε αποφασιστεί εδώ και χρόνια. Αλλά το ίδιο κάνει και ο ΣΕΒ, ο οποίος αντί να χρηματοδοτεί την καινοτομία, παίρνει ο ίδιος χρήματα από το ΕΣΠΑ για να «κινητοποιήσει» start-ups.

 

Προς το παρόν η Ελλάδα διαθέτει περιορισμένο αριθμό «θερμοκοιτίδων» που προσφέρουν πραγματικές υπηρεσίες στις νέες εταιρείες που στεγάζουν (κάποιες εξ αυτών χρωστούν το νοίκι…). Φυσικά και δεν προσφέρουν κεφάλαια, δηλαδή αυτό που πραγματικά ζητούν σήμερα οι νέοι επιχειρηματίες αφού ούτως ή άλλως δεν είναι τέτοιος ο ρόλος τους. Γι’ αυτό και κάποιοι αναρωτιούνται μήπως κάποιο ικανό ποσοστό των επιδοτήσεων προς σοβαρές πρωτοβουλίες όπως η «Ελληνική Πρωτοβουλία Τεχνολογικών Συνεργατικών Σχηματισμών» Coralia έπρεπε να πηγαίνει πως άμεση χρηματοδότηση των εταιρειών που στεγάζει. Οι ίδιοι τονίζουν πως σοβαρές προσπάθειες στον τομέα των incubators, κυρίως με ιδιωτική χρηματοδότηση, όπως η metavallon (κύριος υποστηρικτής είναι το Ιδρυμα Σταύρος Νιάρχος) δεν λύνουν την ανάγκη των νέων εταιρειών για χρηματοδότηση.
Ακόμα και στελέχη του κρατικού μηχανισμού που ασχολούνται με την υπόθεση παραδέχονται τη σπατάλη πόρων σε «συμβουλές» και εκδηλώσεις. Επισημαίνουν πως σε μια συνάντηση με Ελληνες κυβερνητικούς αξιωματούχους ο ιδρυτής του ισραηλινού κρατικού επενδυτικού κεφαλαίου «ΥΟΖΜΑ Fund of Funds» Elrich Yigal είχε προειδοποιήσει: «Για να υπάρξει ουσιαστική ενίσχυση της καινοτομίας πρέπει να δημιουργούνται να χρηματοδοτούνται με seed capital εκατοντάδες νέες εταιρείες το χρόνο. Αν δεν το καταφέρετε, καλύτερα να πάτε σε μια παραλία για μαύρισμα». Το Ισραήλ θεωρείται το απόλυτο παράδειγμα ουσιαστικής συμμετοχής του κράτους στη χρηματοδότηση και ενίσχυση της καινοτομίας και ήδη συνεργάζεται με το υπουργείο Ανάπτυξης για τον καθορισμό της ελληνικής στρατηγικής για την καινοτομία.
«Προς το παρόν εμείς πανηγυρίζουμε επειδή λειτουργούν στη χώρα περί τους 50 – 60 επενδυτές που χρηματοδοτούν γύρω στις 15 με 20 επιχειρήσεις το χρόνο, κυρίως από τον τομέα των εφαρμογών Διαδικτύου» λένε άνθρωποι που παρακολουθούν χρόνια την προσπάθεια δημιουργία καινοτόμων εταιρειών στην Ελλάδα. Οι ίδιοι παραδέχονται πως μέσω του ΕΣΠΑ (πρόγραμμα Jeremie) δημιουργήθηκαν «κουτιά» με κεφάλαια από επενδυτικές εταιρείες που συνέβαλλαν στη χρηματοδότηση αρκετών μικρών επιχειρήσεων. Επιμένουν, όμως, πως τόσο ο αριθμός των νέων εταιρειών που λαμβάνουν χρηματοδότηση είναι μικρός και πως συνήθως δίνονται μικρά ποσά γιατί δεν υπάρχουν «κουτιά» με κεφάλαια σοβαρού μεγέθους. Περισσεύουν, πάντως, οι «μέντορες», οι «σύμβουλοι» και οι «πρόεδροι»… Ενας από τους «προέδρους» διεκδικεί πανευρωπαϊκό ρόλο παρά το γεγονός πως τα μέλη του συνδέσμου έχουν περιοριστεί από περίπου 18 σε …τέσσερα.
Μια πρόσφατη εξαγγελία αρκεί για να καταλάβει κάποιος πως ακριβώς βλέπουν κάποιοι σε κυβέρνηση και Τοπική Αυτοδιοίκηση την ενίσχυση της καινοτομίας, σε μια περίοδο που ακόμα και μεγάλες επιχειρήσεις αδυνατούν να βρουν νέα κεφάλαια. Προ ημερών ανακοινώθηκε από τον υπουργό Μακεδονίας και Θράκης Θ. Καράογλου πως στην «νεκρή ζώνη» που ονομάζεται «Αλεξάνδρεια Ζώνη Καινοτομίας» στη Θεσσαλονίκη, θα δημιουργηθεί «θερμοκοιτίδα ιδεών» ενώ προωθείται και το «Thessaloniki Innovation Camp», πάντα με κοινοτικά κονδύλια, με τη συνδρομή της Γενικής Γραμματείας Ερευνας και Τεχνολογίας (ΓΓΕΤ). Ο δε υπουργός Μακεδονίας υποστήριξε πως η «Ζώνη Καινοτομίας» χρειάζεται τουλάχιστον 100 – 150 στρέμματα» πιθανώς γιατί ουδείς του εξήγησε πως άλλες είναι οι προτεραιότητες ενίσχυσης της καινοτομίας, σε μια περίοδο δημοσιονομικής στενότητας. «Μέσω της κατασκευής κτιρίων και αγοράς εκτάσεων απορροφώνται ταχύτερα τα κοινοτικά κονδύλια χωρίς να πονοκεφαλιάζουν οι αρμόδιοι», επισημαίνουν όσοι διάβασαν με δέος την απαίτηση για δεκάδες στρέμματα ενίσχυσης της καινοτομίας.
Η φάμπρικα της καινοτομίας δίνει προς το παρόν (κρατικό) χρήμα σε αρκετούς παράγοντες οι οποίοι προσφέρουν συμβουλές με το αζημίωτο σε φιλόδοξους επιχειρηματίες, με αποτέλεσμα να περιορίζονται τα κεφάλαια προς χρηματοδότηση καινοτόμων ιδεών. Μοντέλα για τον περιορισμό των μεσαζόντων έχουν προταθεί στην κυβέρνηση, χωρίς προς το παρόν να έχουν περιοριστεί το ποσοστό κονδυλίων του ΕΣΠΑ που οδεύει προς σεμινάρια, συνέδρια και διαγωνισμούς καινοτομίας. Μια λύση είναι η δημιουργία ενός περισσότερο «δημοκρατικού» μηχανισμού αξιολόγησης των νέων ιδεών από καινοτόμους επιχειρηματίες λένε όσοι έχουν εντοπίσει τις αδυναμίες του σημερινού μοντέλου. Με μικρότερη εμπλοκή «επιτροπών αξιολόγησης» του δημοσίου, λιγότερο χρήμα για «συμβουλάτορες» και άμεση χρηματοδότηση των νέων ανθρώπων που ασφυκτιούν.

 

Θετικά παραδείγματα

 

Εκτός από την αύξηση των επενδύσεων σε νέες επιχειρήσεις, έστω και αν η προσπάθεια καλύπτεται κάτω από το βάρος της κακοδιαχείρισης με τα κοινοτικά κονδύλια για έρευνα και καινοτομία, υπάρχουν και πολλά φωτεινά παραδείγματα. Πρόκειται για εξελίξεις που δείχνουν πως η κρίση κινητοποιεί δυνάμεις οι οποίες μέχρι σήμερα είτε βρίσκονταν σε πολυετή νάρκη, είτε καλύπτονταν από το πέπλο της δήθεν ισχυρής οικονομίας. Ενα τέτοιο παράδειγμα είναι το ειδικό μεταπτυχιακό (i-MBA) του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών το οποίο κατέκτησε το Βραβείο Καινοτομίας 2013 του διεθνούς οργανισμού πιστοποίησης αντίστοιχων προγραμμάτων (Association of MBAs’ – ΑΜΒΑ) για το καινοτόμο πρόγραμμα σπουδών σε προηγμένες ηλεκτρονικές δεξιότητες (e-skills curriculum) που προσφέρει στους φοιτητές του.
Οπως εξηγεί ο διευθυντής του ΜΒΑ International, Καθηγητής Γιώργος Ιωάννου, το καινοτόμο χαρακτηριστικό του προγράμματος εντάχθηκε τον Σεπτέμβριο του 2012 και «συμβαδίζει με τις πιο σύγχρονες τάσεις στον χώρο της εκπαίδευσης στελεχών. Προσφέρεται 100% μέσω Διαδικτύου και δημιουργεί αξία στους φοιτητές του προγράμματος, προετοιμάζοντάς τους για περισσότερα από 20 νέα επαγγέλματα της Ψηφιακής Οικονομίας, ενώ παράλληλα ενισχύει τις ηλεκτρονικές δεξιότητές τους, ώστε να μπορούν να προωθούν τις επιχειρήσεις τους στο Internet». Οι φοιτητές έχουν πρόσβαση σε μαθήματα για ειδικότητες με αυξημένη ζήτηση στο χώρο του Διαδικτύου, ενώ παράλληλα αλληλεπιδρούν με καθηγητές και άλλους φοιτητές και παρακολουθούν εκπαιδευτικά προγράμματα με τις τελευταίες εξελίξεις στην αγορά εργασίας.
Στην ιστορία μιας μικρής εταιρείας που ετοιμάζεται να επεκταθεί στις ΗΠΑ, της Locish, αποτυπώνεται, επίσης, η Ελλάδα που αλλάζει και που εκμεταλλεύεται τον απανταχού Ελληνισμό. Η εταιρεία αναπτύσσει μια εφαρμογή για κινητά τηλέφωνα η οποία προσφέρει στους χρήστες την δυνατότητα να ζητούν και να λαμβάνουν προτάσεις, από άτομα με παρόμοιο γούστο και στυλ διασκέδασης, σχετικά με μέρη όπου μπορούν να απολαύσουν το γεύμα ή το ποτό τους. Ιδρύθηκε από έναν πρώην δημόσιο υπάλληλο (ο Αλέξης Χριστοδούλου ήταν επί χρόνια καθηγητής πληροφορικής σε δημόσια σχολεία) και τον Γρηγόρη Ζωντανό, που είχε τολμήσει από πολύ μικρή ηλικία να μπεί στο επιχειρείν. Οι ιδρυτές της Locish πήγαν στην Silicon Valley της Καλιφόρνια, τον παράδεισο της παγκόσμιας καινοτομίας και βρήκαν όχι έναν, αλλά τρεις, Ελληνοαμερικανούς επιχειρηματίες πρόθυμους να επενδύσουν στην ιδέα τους. Πρόκειται για τους Θάνο Τριάντ, Τζ. Παπαδόπουλο και Αργύρη Ζύμνη (που έγινε εκατομμυριούχος επειδή πώλησε τη δική του εταιρεία στο Twitter) οι οποίοι αποφάσισαν να στηρίξουν την επιχείρηση των 8 εργαζομένων από την Αθήνα.
Χάρη στη στήριξη των Ελληνοαμερικανών, οι δύο ιδρυτές της Locish κατάφεραν να πάρουν περί τα 820.000 δολάρια (με συμμετοχή και δύο επενδυτικών εταιρειών από την Ελλάδα, των Odyssey Jeremy Partners και Jeremy Open Fund II) ώστε να αναβαθμίσουν την εφαρμογή και ετοιμάζουν απόβαση στις ΗΠΑ. Ουδείς γνωρίζει αν θα καταφέρουν να κατακτήσουν την αμερικανική αγορά, αλλά τουλάχιστον προσπάθησαν. Και οι δύο μας είπαν πως η κατάσταση έχει βελτιωθεί για τους νέους επιχειρηματίες στην Ελλάδα τα τελευταία χρόνια, βασιζόμενοι στη δική τους θετική εμπειρία.
Επενδυτικά οχήματα όπως το Openfund έχουν στηρίξει και επιχειρηματικές πρωτοβουλίες με σοβαρό στίγμα στη διεθνή αγορά, όπως το Taxibeat υπό τον Νίκο Δρανδάκη, και ενδιαφέρουσες προσπάθειες όπως η workable, κ.α.

 

Μια έκδοση του κειμένου δημοσιεύθηκε στην «κυριακάτικη δημοκρατία”

Please follow and like us:

Η ασφυξία στην αγορά με έναν πίνακα

Πίνακας από τη σημερινή  (5η) έκθεση της «Ομάδας Δράσης” της Κομισιόν για την Ελλάδα που δείχνει πως οι τράπεζες απέχουν από τη χρηματοδότηση της οικονομίας. Εσχάτως γίνεται προσπάθεια από το υπουργείο Ανάπτυξης, με πενιχρά αποτελέσματα.

ΑΣΦΥΞΙΑ1

Please follow and like us:

Η μαγική εικόνα του ΕΣΠΑ και η πραγματικότητα

​Η μαγική εικόνα των απορροφήσεων του ΕΣΠΑ, έπειτα από τον αγώνα δρόμου που έδωσαν οι υπηρεσίες του υπουργείου Ανάπτυξης και Υποδομών το Δεκέμβριο, κρύβει τη σκληρή πραγματικότητα των μεγάλων καθυστερήσεων στα σημαντικότερα έργα που θα είχαν και σοβαρό αντίκτυπο στην οικονομία. Από το Κτηματολόγιο μέχρι τον ΟΣΕ, τους δεκάδες βιολογικούς καθαρισμούς, τα ευρυζωνικά δίκτυα στις αγροτικές περιοχές και τη διασύνδεση των Κυκλάδων υπάρχει ένας μακρύς κατάλογος έργων που δεν έχουν απορροφήσει ούτε ευρώ. Τα περισσότερο εξ’ αυτών δεν έχουν ούτε καν συμβάσεις, με αποτέλεσμα η εκκίνηση των όποιων εργασιών να αναμένεται για το προσεχές φθινόπωρο.
​Ενα από τα κορυφαία παραδείγματα είναι το Κτηματολόγιο, το οποίο είναι ένα από τα 180 έργα προτεραιότητας που είχε συμφωνήσει η Ελλάδα με την Κομισιόν. Από τα 130.000.000 ευρώ που είναι ο προϋπολογισμός των έργων του Κτηματολογίου που εντάχθηκαν στο ΕΣΠΑ, οι συμβάσεις είναι μηδέν και οι πληρωμές επίσης μηδέν…

Το χάλκινο μετάλλιο των καθυστερήσεων παίρνει ο ΟΣΕ αρκετά έργα του οποίου είτε δεν ξεκίνησαν ποτέ, είτε ακυρώνονται και ξαναρχίζουν. Περί τα 70.000.000 ευρώ είχε ζητήσει ο οργανισμός για την αποπεράτωση του τμήματος Πειραιάς – Τρεις Γεφυρες, χωρίς μέχρι σήμερα να έχει προχωρήσει το έργο. Τεράστιες καθυστερήσεις καταγράφονται και στα έργα κατασκευής της νέας διπλής σιδηροδρομικής γραμμής στο τμήμα Ροδοδάφνη (Αίγιο) – Ρίο, αφού εκκρεμούν διαγωνισμοί. Από τα 430.000.000 ευρώ μέχρι στιγμής έχουν απορροφηθεί περί τα 30.000.000. Μηδενική είναι η απορρόφηση και στο μεγάλο έργο για το νέο σύστημα τηλεδιοίκησης και σηματοδότησης του βασικού σιδηροδρομικού άξονα, προϋπολογισμού 90.000.000 ευρώ.

​Στο μηδέν θα μείνουν για το άμεσο μέλλον και οι απορροφήσεις για ένα ακόμα κρίσιμο έργο, η μη υλοποίηση του οποίου κοστίζει εκατοντάδες εκατομμύρια στους φορολογούμενους. Πρόκειται για την ηλεκτρική διασύνδεση των Κυκλάδων με την ηπειρωτική Ελλάδα η οποία εκκρεμεί επί χρόνια και προ εβδομάδων ακυρώθηκε ο σχετικός διαγωνισμός. Η ακύρωση έγινε εν μέσω του θορύβου που είχε προκληθεί από την πιθανότητα ανάθεσης του έργου σε κοινοπραξία στην οποία συμμετείχε η γερμανική Siemens και τον αποκλεισμό της εγχώριας βιομηχανίας Ελληνικά Καλώδια του ομίλου Βιοχάλκο. Το αστείο της υπόθεσης είναι πως το ακυρωθέν έργο εμφανίζεται ως «πορτοκαλί» (δηλαδή σε καλή κατάσταση!) στον κατάλογο με την πορεία των 180 έργων προτεραιότητας.

​Με πορτοκαλί χρώμα έχουν βάψει οι υπηρεσίες του υπουργείου Ανάπτυξης και άλλα μεγάλα έργα που «σέρνονται», μολονότι ορισμένα αποτελούν «μνημονιακές υποχρεώσεις». Ενα τέτοιο παράδειγμα είναι το τεχνολογικό σύστημα για το «Εθνικό Ληξιαρχείο», προϋπολογισμού 45.000.000 ευρώ. Η απουσία του «Εθνικού Ληξιαρχείου» είναι η αιτία για τις συνεχείς διασταυρώσεις των ασφαλιστικών ταμείων και τα κατακερματισμένα στοιχεία του κρατικού μηχανισμού για τους συνταξιούχους, τους πολύτεκνους, κλπ. Στο μηδέν βρίσκονται και άλλα έργα τεχνολογίας όπως το «Ψηφιακό Σχολείο» (προϋπολογισμού περί τα 153.000.000 ευρώ), το πληροφοριακό σύστημα του λειτουργού της αγοράς ενέργειας (για τις πληρωμές σε παραγωγούς από Ανανεώσιμες Πηγές, κλπ), και το μεγάλο έργο για την ανάπτυξη ευρυζωνικών υποδομών σε Νησιωτικές και Αγροτικές περιοχές της χώρας (ύψους 140.000.000 ευρώ).

​Στο «πορτοκαλί» εμφανίζονται και έργα που έχουν μπλέξει επί μήνες στα γρανάζια των δικαστικών προσφυγών όπως ο βιολογικός καθαρισμός Κορωπίου – Παιανίας, ύψους 125.000.000 ευρώ. Ο διαγωνισμός προκηρύχθηκε, αλλά εκκρεμεί επί σχεδόν δύο χρόνια η ανάθεση αφού υπάρχουν προσφυγές από τους συμμετέχοντες εργολάβους. Οι πολυετείς καθυστερήσεις στα έργα βιολογικών καθαρισμών (στην Αττική, αλλά και στην υπόλοιπη Ελλάδα) ενδέχεται να οδηγήσουν στην υποβολή προστίμων από την Κομισιόν για παράβαση σχετικών κοινοτικών οδηγιών. Τα έργα του Επιχειρησιακού Προγράμματος «Περιβάλλον» (βιολογικοί καθαρισμοί, διαχείριση απορριμμάτων, κλπ) θεωρούνται από τα πλέον επίφοβα από τις υπηρεσίες του υπουργείου Ανάπτυξης. Πριν από λίγες ημέρες ο περιφερειάρχης Αττικής Γ. Σγουρός είχε δηλώσει πως αν μέχρι το τέλος του έτους δεν υπογραφούν συμβάσεις στους διαγωνισμούς για τα 4 εργοστάσια επεξεργασίας απορριμμάτων στο Λεκανοπέδιο η χώρα κινδυνεύει με απώλεια κοινοτικών κονδυλίων ύψους 200.000.000 ευρώ. Οι διαγωνισμοί για τις μονάδες της Αττικής ξεκινούν στα μέσα Ιανουαρίου.

​Σοβαρές καθυστερήσεις εντοπίζονται και σε κρίσιμα έργα για πολλές πόλεις της περιφέρειας όπως το νέο Γενικό Νοσοκομείο Κομοτηνής (προϋπολογισμού περί τα 50.000.000 ευρώ). Το έργο σέρνεται επί χρόνια και μόλις την προηγούμενη εβδομάδα οι αρμόδιοι δεσμεύτηκαν πως θα προκηρυχθεί εντός του πρώτου εξαμήνου. Αυτές τις ημέρες αναμένονταν η υπουργική απόφαση με την οποία η ΔΕΠΑΝΟΜ θα αναλάμβανε να προωθήσει το διαγωνισμό. Με καθυστέρηση υλοποιούνται και τα έργα σε αρκετά λιμάνια της χώρας όπως στο Λαύριο, το Κατάκολο, την Πάτρα και την Ηγουμενίτσα. Σε ορισμένα εξ’ αυτών χρειάστηκε να ξαναγίνει διαγωνισμός ώστε να επιλεγούν νέοι ανάδοχοι για έργα που είχαν ξεκινήσει επί Β’ και Γ’ ΚΠΣ και σέρνονταν επί χρόνια.

Ελπίδες για τους μεγάλους οδικούς άξονες

​Εντός του 2013 η Ελλάδα πρέπει να προχωρήσει σε πληρωμές ύψους 3,85 δισ. ευρώ από το ΕΣΠΑ, με βάση τις προβλέψεις του μνημονίου. Στο υπουργείο Ανάπτυξης εναποθέτουν τις ελπίδες τους στην επανεκκίνηση των τεσσάρων μεγάλων οδικών αξόνων (Ιόνια Οδός, Κόρινθος – Πάτρα, Μαλιακός – Κλειδί και ο κουτσουρεμένος Αξονας Κεντρικής Ελλάδας) προκειμένου να καλυφθούν οι στόχοι των απορροφήσεων. Και τα τέσσερα έργα χρηματοδοτούνται εν μέρει από το ΕΣΠΑ με κονδύλια εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ. Στο υπουργείο εκτιμούν πως θα ευδοκιμήσουν οι διαπραγματεύσεις που βρίσκονται σε εξέλιξη με τις τράπεζες προκειμένου στη συνέχεια να συνταχθούν νέες συμβάσεις παραχώρησης για τα τέσσερα έργα.
​Οι συμβάσεις παραχώρησης πρέπει να ψηφιστούν από τη Βουλή και στην κυβέρνηση αισιοδοξούν πως θα έχουν καταφέρει να «αναστήσουν» τα έργα μέχρι το Πάσχα. Αντίστοιχες υποσχέσεις είχε δώσει και η προηγούμενη κυβέρνηση, αλλά αυτή τη φορά υπάρχει το θετικό στοιχείο της συμφωνίας με τους εργολάβους. Πιο δύσκολο σταυρόλεξο αποτελεί, όμως, η συνεργασία με τις τράπεζες αρκετές από τις οποίες (διεθνή χρηματοπιστωτικά ιδρύματα) θέλουν να φύγουν από τη χρηματοδότηση των έργων. Εντεκα ελληνικές τράπεζες συνεισφέρουν το 50% των δανειακών κεφαλαίων, ενώ οι 32 ξένες το υπόλοιπο 50%. Το πρόβλημα εντοπίζεται μόνο σε αρκετούς διεθνείς τραπεζικούς ομίλους οι οποίοι ή έχουν ξεκαθαρίσει πως αποχωρούν από τη χρηματοδότηση ή ζητούν δεσμεύσεις τις οποίες είναι δύσκολο να δεχθεί η Κομισιόν.
​Το δημόσιο και οι εργολάβοι που είχαν αναλάβει τους πέντε οδικούς άξονες υπολόγιζαν πως στα 30 χρόνια εκμετάλλευσης θα είχαν έσοδα 60 δισ. ευρώ (!) από τα διόδια. Με βάση τις εκτιμήσεις των συμβούλων του υπουργείου Ανάπτυξης τα έσοδα δεν θα είναι περισσότερα από 33 δισ, δηλαδή σχεδόν τα μισά. Με τα νέα, εξαιρετικά δυσάρεστα, δεδομένα έχει αρχίσει η δεύτερη φάση των διαπραγματεύσεων για την επανεκκίνηση των τεσσάρων οδικών αξόνων.

Δημοσιεύθηκε στην «κυριακάτικη δημοκρατία”

Please follow and like us:

Πως εξωραϊζονται οι απορροφήσεις του ΕΣΠΑ

Ως τομεάρχης Ανάπτυξης της Νέας Δημοκρατίας κατήγγειλε την τότε κυβέρνηση ΠΑΣΟΚ για εξωραϊσμό των απορροφήσεων του ΕΣΠΑ μέσω του «παρκαρίσματος» πολύτιμων κονδυλίων περί το ένα δισ. ευρώ σε Ταμεία Χαρτοφυλακίου (ΕΤΕΑΝ, «Εξοικονομώ κατ’ Οίκον», Jeremie, ΕΝΑΛΙΟ). Τα συγκεκριμένα κονδύλια εμφανίζονται ως απορροφηθέντα, αλλά ελάχιστο ποσοστό έχει διοχετευθεί στην αγορά, έλεγε τότε ο σημερινός υπουργός Ανάπτυξης Κ. Χατζηδάκης.
Τώρα υποστηρίζει το ακριβώς αντίθετο! Δηλώνει πως οι απορροφήσεις του ΕΣΠΑ πάνε εξαιρετικά και ας είναι ακόμα παρκαρισμένα τα κονδύλια ώστε να εμφανίζονται αυξημένες κατά περίπου δέκα ποσοστιαίες μονάδες. Επειδή από τις αρχές της εβδομάδας είχαν ζητηθεί στοιχεία, έσπευσε σε πρόσφατη συνάντηση με τους δημοσιογράφους να κατακεραυνώσει όσους αμφισβητούν την καλή πορεία του ΕΣΠΑ (και ας μην το έχει καταλάβει η αγορά…). Είπε πως όσοι δεν πιστεύουν τα μαγικά νούμερα που ανακοινώνει το υπουργείο επιδίδονται σε «συζητήσεις καφενείου» και επανέλαβε πως το 83% των πόρων έχει συμβασιοποιηθεί. Γνωρίζουν, βέβαια, στο υπουργείο Ανάπτυξης πως οι συμβάσεις δε μεταφράζονται σε απορροφήσεις. Σε αρκετές περιπτώσεις υπογράφονται συμβάσεις σε έργα που χρειάζονται μήνες για να ξεκινήσουν (π.χ. επειδή δεν έχουν γίνει απαλλοτριώσεις). Εξάλλου, ακόμα και σήμερα η κυβέρνηση τρέχει για να μην κληθεί η Ελλάδα να επιστρέψει περί τα τρία δισ. από το Γ’ ΚΠΣ, δηλαδή για έργα που συμβασιοποιήθηκαν προ εξαετίας, αλλά σέρνονται.
Η πραγματικότητα είναι πως φέτος δε θα χαθούν πόροι λόγω της εφαρμογής του κανόνα ν+3 σύμφωνα με τον οποίο σε διάστημα τριών ετών από το χρόνο όπου έχει δεσμευθεί το αντίστοιχο ποσό στον κοινοτικό προϋπολογισμό, πρέπει να υποβληθεί αίτημα καταβολής των κονδυλίων. Ομως, οι απορροφήσεις (παρά το ράλι στο οποίο επιδίδονται όλα τα κράτη – μέλη της Ε.Ε. το τελευταίο 15θημερο του Δεκεμβρίου) θα βρίσκονται πολύ μακριά από τα 3,73 δισ. ευρώ που έπρεπε να έχει απορροφήσει φέτος τη Ελλάδα με βάση το μνημόνιο. Μέχρι τις 9 Δεκεμβρίου έχει απορροφηθεί το ένα τρίτο του φιλόδοξου στόχου, δηλαδή 1,32 δισ. ευρώ.
Στα μέσα της εβδομάδας, κατά τη διάρκεια ενημέρωσης των Επιτροπών Εμπορίου και Περιφερειακής Ανάπτυξης της Βουλής, ο υπουργός Ανάπτυξης υποστήριξε πως μέχρι το Νοέμβριο «η χώρα μας είχε καλύτερα ποσοστά απορρόφησης μεταξύ άλλων από τη Δανία, τη Γαλλία, την Ιταλία, την Ολλανδία. Είμαστε όμως πίσω από την Ισπανία, την Πορτογαλία, την Ιρλανδία». Κατά τη διάρκεια της παρουσίασης ο κ. Χατζηδάκης απέφυγε να αναφερθεί αναλυτικά στα διάφορα επιχειρησιακά προγράμματα του ΕΣΠΑ. Ενδεχομένως γιατί σε 58 από τα 180 μεγάλα έργα προτεραιότητας (με βάση τον κατάλογο που είχε γίνει μαζί με την Ομάδα Δράσης της Κομισιόν) η απορρόφηση περιορίζονταν σε μόλις 5% τον Οκτώβριο. Πρόκειται για κρίσιμα έργα στους τομείς των μεταφορών, διαχείρισης απορριμμάτων, ενέργειας, κλπ, μέσω των οποίων θα δημιουργούνταν χιλιάδες θέσεις εργασίας. Δεν είπε, επίσης, πως το επιχειρησιακό πρόγραμμα Υγείας καταγράφει απορροφητικότητα 6,8% την ίδια στιγμή που αναζητούνται πόροι ακόμα και για τις στοιχειώδεις ανάγκες των νοσοκομείων.
Χάρη στα «παρκαρισμένα κονδύλια» και στον περαιτέρω εξωραϊσμό από την αύξηση της κοινοτικής συμμετοχής στο 95% του προϋπολογισμού ενός έργου, η Ελλάδα εμφανίζεται να έχει απορροφήσει το 45,3% του ΕΣΠΑ και να βρίσκεται μία ποσοστιαία μονάδα πάνω από το μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ενωσης (44,3 %). Ακόμα και αν στο τέλος Δεκεμβρίου το υπουργείο Ανάπτυξης παρουσιάσει απορρόφηση 60%, θα έχει δει ψίχουλα.

Δημοσιεύθηκε χθες στην «κυριακάτικη δημοκρατία”

Please follow and like us: