Στη ΔΕΗ θέλουν νέες αυξήσεις τιμολογίων με προβληματικά στοιχεία

Την ουσιαστική παρέμβαση του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, η ηγεσία του οποίου παίζει τους τελευταίους μήνες ρόλο Πόντιου Πιλάτου στη διαφωνία μεταξύ των διοικήσεων της ΔΕΗ και της Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας (ΡΑΕ) ζητούν όσοι βλέπουν να έρχονται νέες αυξήσεις στα τιμολόγια που μπορεί να φτάσουν τα 7 – 10 ευρώ το δίμηνο για ένα μέσο νοικοκυριό.

Οπως επισημαίνουν, στη διαμάχη για το κόστος των Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας (ΥΚΩ) η διαφορά μεταξύ ΔΕΗ και ΡΑΕ δεν είναι μερικά εκατομμύρια, είναι εκατοντάδες εκατομμύρια, περίπου 375.000.000 ευρώ»! Και οι πολίτες παρακολουθούν επί μήνες μια σκιαμαχία χωρίς κανείς να κληθεί να δώσει αναλυτικά και επίσημα στοιχεία για το πως προκύπτει αυτή η τεράστια διαφορά και γιατί πρέπει, για μια ακόμα φορά, να πληρώσουν τα νοικοκυριά τις αστοχίες του ΥΠΕΝ ή της ΔΕΗ ή της ρυθμιστικής αρχής.

Η διοίκηση της ΔΕΗ έσπευσε να μοιράσει φυλλάδιο στους πελάτες της με το οποίο εξηγεί πως την περίοδο 2012 – 2015 πλήρωσε 3,23 δισ. ευρώ για τις ΥΚΩ. Μέσω την ΥΚΩ η ΔΕΗ κάλυψε το κόστος πετρελαίου ώστε οι κάτοικοι των νησιών να πληρώνουν τα ίδια τιμολόγια με την ηπειρωτική χώρα. Γιατί; Γιατί συνδέονται με πανάκριβες μονάδες ηλεκτροπαραγωγής που λειτουργούν με ντίζελ ή μαζούτ επειδή επί δεκαετίες δεν προχωρούν οι ηλεκτρικές διασυνδέσεις. Κάλυψε, επίσης, το Κοινωνικό Οικιακό Τιμολόγιο (ΚΟΤ), δηλαδή την επιδότηση της πολιτείας προς ανθρώπους που έχουν ανάγκη, τους πολύτεκνους και «διάφορα» άλλα κόστη.

Η διοίκηση της ΔΕΗ, όπως αναφέρει στο φυλλάδιο, έλαβε 735.000.000 λιγότερα από το δημόσιο για τις συγκεκριμένες παροχές μέσω των ΥΚΩ και τα διεκδικεί αναδρομικά. Το θέμα ήταν θαμμένο για χρόνια, αλλά ανακινήθηκε από τους δανειστές στο πλαίσιο του σχεδίου ενίσχυσης της ρευστότητας της ΔΕΗ που βρίσκεται σε εξέλιξη.

Η διοίκηση της ΡΑΕ, χωρίς μέχρι σήμερα να έχει βγει επίσημη, αναλυτική, ανακοίνωση, θεωρεί πως η ΔΕΗ πρέπει να λάβει μόλις 360.000.000 ευρώ. Η διαφορά με τα 735.000.000 ευρώ που διεκδικεί η ΔΕΗ είναι τεράστια και ουδείς έχει κληθεί να την εξηγήσει.

Αν η ΡΑΕ έχει δίκιο τότε πρέπει να κληθεί η διοίκηση της ΔΕΗ να εξηγήσει αν διαθέτει τα απαραίτητα τιμολόγια που ανεβάζουν το κόστος των ΥΚΩ τόσο ψηλά. Η διοίκηση της ΔΕΗ μοίρασε, όμως, ολόκληρο φυλλάδιο με αναλυτικά στοιχεία και συνεπώς εύλογα μπορεί κάποιος να συμπεράνει πως διαθέτει τα απαραίτητα δικαιολογητικά (τιμολόγια, κλπ). Αν, τότε, έχουν αποδείξεις στη ΔΕΗ (διαφορετικά δεν θα έβγαζαν όλοκληρο φυλλάδιο με τίτλο «Ολα στο φως»!) τότε η διοίκηση της ΡΑΕ είναι υπόλογη καθώς επιδιώκει να στερήσει από μια κρατική εταιρεία περίπου 375.000.000 ευρώ σε μια περίοδο που αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα επιβίωσης.

Προς το παρόν δε γνωρίζουμε επισήμως ποια μεθοδολογία χρησιμοποίησαν στη ΡΑΕ προκειμένου να υπολογίσουν πως τα χρήματα που πρέπει να λάβει αναδρομικά η ΔΕΗ είναι 360.000.000 ευρώ και όχι 735.000.000 που ζητεί η διοίκηση του κ. Μανώλη Παναγιωτάκη. Κάποιοι υποστηρίζουν πως το μοντέλο της ΡΑΕ βασίζεται στην κατανάλωση που έχουν καταγράψει οι υπηρεσίες του λειτουργού της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας. Από την κατανάλωση προκύπτει, λένε στην αγορά, και η παραγωγή της ΔΕΗ, οπότε και το κόστος που είχε η επιχείρηση.

Οσοι ζητούν την παρέμβαση του υπουργείου ή και του Μεγάρου Μαξίμου υποστηρίζουν πως ακόμα και τα νούμερα της ΔΕΗ δεν βγαίνουν. Για παράδειγμα, πάντα σύμφωνα με το φυλλάδιο, σχεδόν το 72,6% του ετήσιου κόστους της ΔΕΗ για τις ΥΚΩ είναι τα καύσιμα. Από τα 3,23 δισ. ευρώ που αναφέρεται ως κόστος, τα 2,34 δισ. πήγαν για πληρωμή καυσίμων όπως διάβασαν οι πελάτες της επιχείρησης. Το ενδιαφέρον είναι πως η μέση τιμή του πετρελαίου υποχώρησε σημαντικά μεταξύ 2012 και 2015, χωρίς να μειωθούν αναλόγως οι δαπάνες της ΔΕΗ για καύσιμα. Για παράδειγμα, το κόστος των ΥΚΩ για τη ΔΕΗ ήταν 785.960.000 το 2014 και μειώθηκε κατά 7,52% στα 726.840.000 ευρώ το 2015. Την ίδια περίοδο, όμως, η μέση τιμή του πετρελαίου brent υποχώρησε κατά 47%! Γιατί δεν ήταν ανάλογη και η πτώση του κόστους της ΔΕΗ αναρωτιούνται στην αγορά ενέργειας.

Η τεράστια διαφορά μεταξύ ΡΑΕ και ΔΕΗ για τις ΥΚΩ, που θα κληθούν να πληρώσουν, για μια ακόμα φορά, τα νοικοκυριά, δείχνει πως κάτι δεν πάει καλά, λένε στην αγορά. Οι ίδιοι ζητούν άμεσα περισσότερα στοιχεία από τις δύο πλευρές γιατί όσο περνούν οι μήνες, τόσο περισσότερα θα κληθούν να πληρώσουν αναδρομικά οι καταναλωτές. Ακόμα και στην περίπτωση που επικρατήσει η άποψη της ΡΑΕ, πάλι πρέπει να διερευνηθεί γιατί στη ΔΕΗ ζητούν σχεδόν διπλάσιο ποσό, τονίζουν. Αν δεν υπάρξει κάποιο απρόοπτο, το θέμα θα λυθεί στα δικαστήρια.
Επισημαίνεται πως ακόμα και στην περίπτωση που τελικά κριθεί πως η ΔΕΗ πρέπει να λάβει τα 360.000.000 που υπολογίζει η ΡΑΕ, οι καταναλωτές θα υποστούν αυξήσεις γύρω στα 5 – 6 ευρώ το δίμηνο. Οι αυξήσεις θα είναι διπλάσιες αν δικαιωθεί η πλευρά της ΔΕΗ.

Η διοίκηση της ΡΑΕ είχε ζητήσει, για να μη γίνουν αυξήσεις στα τιμολόγια να καλυφθεί η απαίτηση της ΔΕΗ μέσω του ειδικού φόρου κατανάλωσης. Δηλαδή να πληρώνει η επιχείρηση το 50% του ΕΦΚ για την επόμενη τετραετία και να βάζει στο ταμείο τη διαφορά. Ομως, η πρόταση της ρυθμιστικής αρχής δε φαίνεται να υιοθετείται ούτε από το ΥΠΕΝ, ούτε από το υπουργείο Οικονομικών και τους δανειστές. Ετοιμαστείτε να πληρώσετε, χωρίς να ξέρετε γιατί!

Μία άλλη έκδοση του κειμένου δημοσιεύθηκε στην «Κυριακάτικη Δημοκρατία»

 

 

 

«Εξυπνοι μετρητές» ΔΕΗ: Τα νέα ψηφιακά

Σχεδόν τρεις δεκαετίες από την εποχή (1981) που ξεκινούσε η πολυετής κόντρα για τα ψηφιακά κέντρα του ΟΤΕ, ισχυροί επιχειρηματικοί όμιλοι από την Ελλάδα και την Ευρώπη ετοιμάζονται να δώσουν μια νέα ομηρική μάχη με έπαθλο που ξεπερνά το ένα δισεκατομμύριο ευρώ. Πρόκειται για τους διαγωνισμούς που αφορούν την αντικατάσταση των γνωστών «ρολογιών» της ΔΕΗ ανά την Ελλάδα, από «έξυπνους ψηφιακούς μετρητές» ο πρώτος από τους οποίους θα ξεκινήσει εντός των προσεχών εβδομάδων και θα έχει προϋπολογισμό περί τα 40.000.000 – 45.000.000 ευρώ. Στο παρασκήνιο, σχεδόν όλοι οι μεγάλοι όμιλοι από τους χώρους της ενέργειας, της τεχνολογίας και των κατασκευών ετοιμάζονται για τη σκληρή κόντρα που θα κρίνει ποιος θα αναλάβει τις νέες συμβάσεις.
Εκτός από τους «συνήθεις υπόπτους» όπως η Intracom (κατά πληροφορίες ήδη εκπαιδεύει τεχνικούς), η Siemens, ο όμιλος Κοπελούζου, η ΕΛΛΑΚΤΩΡ, κλπ, το παιχνίδι των «έξυπνων μετρητών» ετοιμάζονται να μπουν και νέα ονόματα. Για παράδειγμα, ο πρώην διευθύνων σύμβουλος της Vodafone Ελλάδος Γιώργος Κορωνιάς, μέσω δύο εταιρειών (της Meazon και της Inaccess) φέρεται να έχει τοποθετηθεί γερά στην αγορά ενόψει των διαγωνισμών. Στην Inaccess, εκτός από τον Γ. Κορωνιά συμμετέχει και ο πρόεδρος της Quest Συμμετοχών Θεόδωρος Φέσσας ο οποίος αναλαμβάνει από τις αρχές Μαϊου και τη θέση του προέδρου του ΣΕΒ. Η Meazon και η Inaccess έχουν λάβει τα τελευταία χρόνια κεφάλαια άνω των 7.000.000 ευρώ από εταιρείες επιχειρηματικών συμμετοχών (private equity).
Στο παιχνίδι μπαίνουν και πανίσχυροι ενεργειακοί όμιλοι της Ευρώπης που έχουν αναπτύξει συστήματα και τεχνολογίες διαχείρισης των «έξυπνων μετρητών». Ισχυρή παρουσία και εμπειρία στο συγκεκριμένο τομέα έχουν η ιταλική ENEL, η ισπανική Iberdrola, η ERDF που διαχειρίζεται το δίκτυο χαμηλής τάσης στη Γαλλία, η αμερικανική Echelon Corporation κ.α. Οι ενεργειακοί όμιλοι συνεργάζονται με κατασκευαστές εξοπλισμού όπως η Siemens, η γαλλική Sagem, αλλά και η ιαπωνική Toshiba η οποία εξαγόρασε το 2011 τον όμιλο Landis+Gyr μια από τις μονάδες του οποίου ανά τον κόσμο λειτουργεί στην Κόρινθο.
Με βάση κοινοτική οδηγία το 80% από τα περίπου 7.500.000 «ρολόγια» ηλεκτρικού ρεύματος που λειτουργούν σήμερα στη χώρα πρέπει μέχρι το 2020 να έχει αντικατασταθεί με «έξυπνα» συστήματα μέτρησης τα οποία θα επιτρέπουν στο ΔΕΔΔΗΕ, τη θυγατρική της ΔΕΗ που διαχειρίζεται τα δίκτυα χαμηλής τάσης, να καταγράφει την κατανάλωση εξ αποστάσεως, σε εταιρείες όπως η ΔΕΗ να προσφέρουν διαφορετικά τιμολόγια εντός του 24ωρου και στους καταναλωτές να γνωρίζουν ανά πάσα στιγμή πόσα θα πληρώσουν για ηλεκτρικό ρεύμα.
Οσοι παρακολουθούν την υπόθεση με τους «έξυπνους μετρητές» υποστηρίζουν πως η μάχη θα κριθεί σε δύο επίπεδα: Πρώτον, στο μοντέλο χρηματοδότησης που θα επιλεγεί γιατί είναι δύσκολο να βρεθεί το ένα δισεκατομμύριο ευρώ που απαιτείται για την επένδυση και δεύτερον, στο τεχνολογικό πρότυπο που θα υιοθετηθεί καθώς ανά την Ευρώπη υπάρχουν διαφορετικά συστήματα. Πριν από λίγες ημέρες ο επικεφαλής του ΔΕΔΔΗΕ Κ. Κόλλιας παρέδωσε στον υφυπουργό Ενέργειας Μάκης Παπαγεωργίου μελέτη της εταιρείας συμβούλων Accenture για τις εναλλακτικές λύσεις χρηματοδότησης του έργου.
Το περιεχόμενο της μελέτης είναι επτασφράγιστο μυστικό, αλλά στην αγορά επισημαίνουν πως η κυβέρνηση δεν έχει και πολλά περιθώρια. Τα βασικά σενάρια είναι τρία, με το πρώτο να προβλέπει την ιδιωτικοποίηση του ΔΕΔΔΗΕ και τον ιδιώτη επενδυτή να αναλαμβάνει τη χρηματοδότηση του μεγάλου έργου εγκατάστασης των «έξυπνων μετρητών». Στην Ευρώπη υπάρχουν παραδείγματα ιδιωτικοποίησης εταιρειών όπως ο ΔΕΔΔΗΕ που ελέγχουν τα δίκτυα χαμηλής τάσης, αλλά και πρόσφατα παραδείγματα κρατικοποίησης τέτοιων εταιρειών όπως συνέβη στο Βερολίνο (στη Γερμανία λειτουργούν βέβαια περισσότεροι από 300 μικροί ΔΕΔΔΗΕ). Το δεύτερο σενάριο προβλέπει την υλοποίηση του έργου μέσω Σύμπραξης Ιδιωτικού και Δημοσίου Τομέα (ΣΔΙΤ). Δηλαδή ο ΔΕΔΔΗΕ θα συνεργαστεί με ιδιώτη ο οποίος θα αναλάβει τμήμα της χρηματοδότησης, θα εγκαταστήσει τους «έξυπνους μετρητές» και θα αναλάβει τη διαχείριση του συστήματος για κάποια χρόνια. Το τρίτο σενάριο και το πλέον δύσκολα εφαρμόσιμο, προβλέπει τη χρηματοδότηση του έργου από κοινοτικά κονδύλια και δάνεια που θα πάρει η ΔΕΗ ή ο ΔΕΔΔΗΕ από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ).
Σκληρή μάχη θα γίνει και για την τεχνολογία που θα υιοθετηθεί καθώς υπάρχουν διαφορετικές πλατφόρμες ανά την Ευρώπη. Οι δύο βασικές τεχνολογίες μετάδοσης των δεδομένων είναι η PLC (μετάδοση μέσω του υφιστάμενου δικτύου ηλεκτρικού ρεύματος) και η GPRS (μετάδοση μέσω δικτύων κινητής τηλεφωνίας), αλλά υπάρχει πλήθος παραλλαγών στα πρωτόκολλα επικοινωνίας. Στην Ευρώπη έχουν επενδυθεί μέχρι σήμερα περί τα τέσσερα δισ. ευρώ σε εγκαταστάσεις «έξυπνων μετρητών», ενώ στην Ιταλία και στη Σουηδία έχει ολοκληρωθεί η τοποθέτηση της πρώτης γενιάς και τώρα ετοιμάζονται για μετρητές δεύτερης γενιάς.
Ο Κωνσταντίνος Ανδρεάδης, Διευθυντής του κλάδου μετρήσεων του ΔΕΔΔΗΕ, είχε αναφέρει σε πρόσφατη παρουσίαση πως μέχρι το 2020 θα έχουν δαπανηθεί ανά την Ευρώπη περί τα 30 δισ. ευρώ για εγκατάσταση περίπου 180.000.000 «έξυπνων μετρητών». Η ENEL έχει πλέον «έξυπνους» μετρητές σε 36.000.000 πελάτες στην Ιταλία και τώρα προωθεί την εγκατάσταση του ίδιου συστήματος σε 13.000.000 πελάτες της θυγατρικής Endesa στην Ισπανία. Διαφορετικό τεχνολογικό πρότυπο χρησιμοποιεί η ισπανική Iberdrola η οποία προωθεί την εγκατάσταση 11.000.000 «έξυπνων μετρητών».

 
Ο διαγωνισμός για το πιλοτικό έργο

Ο ΔΕΔΔΗΕ προχωρά σε προκήρυξη διαγωνισμού για το «Πιλοτικό Σύστημα Έξυπνης Μέτρησης» που αφορά στην εγκατάσταση των πρώτων 160.000 «έξυπνων μετρητών» σε καταναλωτές των Περιφερειών Ξάνθης, Λέσβου (Λέσβος, Λήμνος, Αγ. Ευστράτιος) και Λευκάδας, καθώς και σε αστικό δείγμα των περιοχών Αττικής (7.000 μετρητές) και Θεσσαλονίκης (3.000 μετρητές), με προθεσμία ολοκλήρωσης εντός του 2015. Το πιλοτικό έργο, που θα προκηρυχθεί σύντομα, θα έχει προϋπολογισμό μεταξύ 40.000.000 και 45.000.000 ευρώ, σύμφωνα με στελέχη της εταιρείας. Θα δοκιμαστούν και οι δύο τεχνολογίες μετάδοσης (μέσω δικτύου ΔΕΗ και μέσω δικτύων κινητής τηλεφωνίας), ενώ όσοι τυχεροί συμμετέχουν στο πρόγραμμα θα έχουν τη δυνατότητα να εγκαταστήσουν οθόνες στο σπίτι τους ώστε να βλέπουν πόσα θα πληρώσουν για ηλεκτρικό ρεύμα ανά πάσα στιγμή, την ημερήσια κατανάλωση, κλπ. Ταυτόχρονα μέσω εφαρμογών για κινητά τηλέφωνα και άλλες φορητές συσκευές θα μπορούν να ενημερώνονται για την κατανάλωση από όπου και αν βρίσκονται.

 

Ρεπορτάζ που δημοσιεύθηκε στην «κυριακάτικη δημοκρατία» (μαζί με Χρ. Ιωάννου)

Γιατί δεν θα πωληθεί η ΔΕΗ (ή θα πωληθεί μισοτιμής)

 

«Η ΔΕΗ είτε δεν θα πωληθεί, είτε θα πωληθεί με προκλητικά χαμηλό τίμημα με ευθύνη των αρμοδίων για την προώθηση του σχεδίου ιδιωτικοποίησης, αλλά και εξαιτίας του αρνητικού επενδυτικού κλίματος για τις αντίστοιχες ευρωπαϊκές εταιρείες». Πρόκειται για προβλέψεις ανθρώπων που παρακολουθούν τις αργόσυρτες διαδικασίες ανοίγματος της ελληνικής αγοράς ενέργειας και τις μεγάλες καθυστερήσεις στην επίλυση κρίσιμων προβλημάτων όπως η «μαύρη τρύπα» των χρεών που σήμερα αγγίζει το ένα δισ. ευρώ. Οι ίδιοι παράγοντες θεωρούν δεδομένη την αναβολή του σχεδίου για τη δημιουργία της λεγόμενης «μικρής ΔΕΗ» στην οποία θα μεταφέρονταν μονάδες της ΔΕΗ προκειμένου στη συνέχεια να πωληθούν μέσω διαγωνισμού που θα προκηρύσσονταν στο δεύτερο εξάμηνο του έτους.

Οπως εξηγούν, το γεγονός πως αποσύρθηκε όπως – όπως η τροπολογία για το ασφαλιστικό της ΔΕΗ δείχνει πως είναι αδύνατο να περάσει από τη Βουλή το σχέδιο για τη «μικρή ΔΕΗ» αφού θα υπάρξουν αντιδράσεις από βουλευτές. Μέχρι σήμερα δεν έχει υπάρξει καμία προετοιμασία των τοπικών κοινωνιών, κυρίως στη Βόρεια Ελλάδα, που εδώ και δεκαετίες έχουν αναπτύξει στενές σχέσεις (εργασιακές, κλπ) με τη ΔΕΗ. Συνεπώς, «κανένας τοπικός βουλευτής δεν πρόκειται να εμφανιστεί υπέρ ενός σχεδίου πώλησης μονάδων της τελευταίας όταν επικρατεί μαύρο σκοτάδι για την επόμενη ημέρα, δηλαδή για την εποχή που οι μονάδες ηλεκτροπαραγωγής ανήκουν σε ιδιώτες» υποστηρίζουν στελέχη της ενεργειακής αγοράς.

Γι’ αυτό και δεν πρόκειται να επιβεβαιωθούν οι προβλέψεις συνδικαλιστικών στελεχών της ΔΕΗ σύμφωνα με τις οποίες, σε λίγες εβδομάδες και αφού ψηφιστεί το σχέδιο νόμου για την πώληση του ΑΔΜΗΕ (που ελέγχει τα δίκτυα υψηλής τάσης) θα παρουσιαστεί νομοσχέδιο για τη «μικρή ΔΕΗ». Με την κυβέρνηση να κινείται σε τεντωμένο σκοινί (το σχέδιο νόμου για ΑΔΜΗΕ ψηφίστηκε την Τετάρτη από 151 βουλευτές έπειτα από ονομαστική ψηφοφορία), η ηγεσία του υπουργείου Περιβάλλοντος μάλλον θα ξεχάσει το θέμα πώλησης μονάδων ηλεκτροπαραγωγής. Ειδικά όταν βρισκόμαστε σε προεκλογική περίοδο ενόψει δημοτικών εκλογών, με πρόσφατες τις εικόνες από δημάρχους (π.χ. Πτολεμαϊδα) να ηγούνται συλλαλητηρίων κατά της πώλησης του ΑΔΜΗΕ.

Παρά τις πιέσεις που ασκούνται από τους ιδιώτες παραγωγούς ηλεκτροπαραγωγής οι οποίοι θεωρούν πως μόνο με την απελευθέρωση της αγοράς θα επιβιώσουν, αλλά και θα στηριχθεί η ίδια η ΔΕΗ, το σχέδιο των τριών σταδίων για πώληση της τελευταίας σκοντάφτει. Το πρώτο στάδιο είναι η πώληση του 66% του ΑΔΜΗΕ που ψηφίστηκε μεν από τη Βουλή, αλλά είναι άγνωστο πότε θα προκηρυχθεί ο διαγωνισμός αφού εκκρεμεί το θέμα με το ασφαλιστικό των υπαλλήλων της ΔΕΗ. Το δεύτερο στάδιο είναι η «μικρή ΔEH», μια εταιρεία στην οποία θα μεταβιβαστεί το 30% του παραγωγικού και εμπορικού χαρτοφυλακίου της σημερινής ΔEH, δηλαδή παραγωγικές μονάδες συνολικής ισχύος 2.400 MW, εκ των οποίων τα 1.400 MW αντιστοιχούν σε λιγνιτικές μονάδες, μαζί με τα ορυχεία λιγνίτη που τις τροφοδοτούν, και τα υπόλοιπα σε υδροηλεκτρικούς σταθμούς. Στο τρίτο στάδιο θα πωλούνταν σε στρατηγικό επενδυτή το 17% της ΔΕΗ που σήμερα ελέγχεται από το Ταμείο Ιδιωτικοποιήσεων (ΤΑΙΠΕΔ).

Οσοι θεωρούν πως η ΔΕΗ μπορεί να μείνει στο ράφι ή να πωληθεί κοψοχρονιά υπενθυμίζουν ένα πρόσφατο δημοσίευμα του περιοδικού Economist για την τύχη των αντίστοιχων ογκόλιθων της ευρωπαϊκής ενεργειακής αγοράς. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, στις 16 Ιουνίου 2013 η τιμή χονδρικής στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας της Γερμανίας έπεσε στο -100 ευρώ ανά μεγαβατώρα (Mwh). Δηλαδή οι εταιρείες παραγωγής ενέργειας έπρεπε να πληρώσουν 100 ευρώ για να πωλήσουν το παραγόμενο ηλεκτρικό ρεύμα! Η ραγδαία ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας (ΑΠΕ) και στη Γερμανία είχε δημιουργία υπερβάλλουσα προσφορά με τη ζήτηση να είναι περιορισμένη εκείνη την ημέρα. Ετσι έπρεπε να πληρώσεις για να πωλήσεις.

Τα ίδια προβλήματα αντιμετωπίζουν και οι άλλοι μεγάλοι ενεργειακοί όμιλοι της Ευρώπης οι οποίοι καλούνται να λειτουργήσουν στο νέο ευμετάβλητο περιβάλλον που δημιούργησε η ανάπτυξη των ΑΠΕ. Κολοσσοί όπως η ΔΕΗ βλέπουν να επιβαρύνονται με ζημιές από τις παραδοσιακές μονάδες ηλεκτροπαραγωγής την ίδια ώρα που το δημόσιο επιδοτεί τις ΑΠΕ. Η κατάσταση αποτυπώνεται και στη χρηματιστηριακή αξία των εταιρειών. Λίγο πριν την κρίση του 2008, οι 20 μεγαλύτεροι ενεργειακοί όμιλοι της Ευρώπης είχαν συνολική χρηματιστηριακή αξία περί το ένα τρισεκατομμύριο ευρώ. Σήμερα έχει περιοριστεί σε κάτι λιγότερο από 500 δισεκατομμύρια ευρώ. Το 2008, γράφει ο Economist, και οι 10 μεγαλύτεροι όμιλοι ηλεκτροπαραγωγής της Ευρώπης είχαν πιστοληπτική αξιολόγηση ανώτερη του Α. Σήμερα μόνο οι πέντε τη διατηρούν.

Η μεγαλύτερη εταιρεία ηλεκτροπαραγωγής της Γερμανίας, η E.ON (γνωστή μας από τη συμμετοχή στον αγωγό φυσικού αερίου TAP) είδε τη μετοχή της να βυθίζεται τα τελευταία χρόνια, ενώ τα έσοδά της από την παραδοσιακή ηλεκτροπαραγωγή (με καύσιμο λιγνίτη, φυσικό αέριο και πυρηνική ενέργεια) μειώθηκαν περισσότερο από 30% την τελευταία τριετία. Την ίδια πτώση κατέγραψαν και τα έσοδα του δεύτερου μεγαλύτερου γερμανικού ομίλου, της RWE. Οι αναλυτές υποστηρίζουν πως οι παραδοσιακοί ενεργειακοί όμιλοι της Γηραιάς Ηπείρου επένδυσαν την προηγούμενη δεκαετία σε νέες μονάδες αυξάνοντας την παραγωγική τους δυναμικότητα κατά 16% (μόνο με τις μονάδες λιγνίτη, φυσικού αερίου, κλπ). Η ζήτηση, όμως, δεν αυξήθηκε με τους ίδιους ρυθμούς. Αντίθετα προβλέπεται πως θα μειώνεται (όπως συνέβη στην Ελλάδα) μέχρι το 2015. Την ίδια περίοδο, η έκρηξη των ΑΠΕ δημιουργεί πρόσθετες πιέσεις καθώς ανατρέπει ολόκληρο το μοντέλο λειτουργίας των βραδυκίνητων παραδοσιακών ομίλων.

Οι αναλυτές προβλέπουν πως η κατάσταση θα χειροτερέψει για τους πάλαι ποτέ κολοσσούς της ηλεκτροπαραγωγής. Οπως επισημαίνουν, αν όλα αυτά συμβαίνουν όταν οι ΑΠΕ καλύπτουν το 22% της ζήτησης ενέργειας στη Γερμανία, τι θα συμβεί στην περίπτωση που το μερίδιό τους φτάσει το 35%; Το ίδιο ισχύει και για αγορές όπως η Ελλάδα η οποία δοκιμάζεται από την ταχεία ανάπτυξη των φωτοβολταϊκών και της αδυναμίας του δημοσίου να πληρώσει τις παχυλές επιδοτήσεις στους παραγωγούς ενέργειας από ΑΠΕ. Αν στο συγκεκριμένο κλίμα προστεθεί και η χαοτική κατάσταση από πλευράς ρύθμισης στην Ελλάδα, η ισχύς των συνδικάτων και οι αντιδράσεις των τοπικών κοινωνιών, το σχέδιο «πώληση της ΔΕΗ» δείχνει δύσκολο, σχεδόν καταδικασμένο.

Δημοσιεύθηκε στην «κυριακάτικη δημοκρατία»

Κάποτε υπήρχε ελληνική χαλυβουργία

 

Τα νούμερα είναι τρομακτικά και προκαλούν ζάλη: Οι συσσωρευμένες ζημιές της ελληνικής χαλυβουργίας, του σημαντικότερου τομέα της βαριάς βιομηχανίας της χώρας, κατά την τελευταία πενταετία ξεπερνούν τα 700.000.000 ευρώ! Πιστεύει, άραγε, κάποιος πως οι πάλαι ποτέ κραταιές βιομηχανίες έχουν περιθώρια επιβίωσης αν συνεχιστεί η σημερινή κατάσταση; Ηδη οι μισές θέσεις εργασίας στον κλάδο έχουν χαθεί, ενώ τα περισσότερα εργοστάσια υπολειτουργούν ή έχουν κλείσει με την ελπίδα πως η ανάκαμψη θα έρθει νωρίτερα και ο εξοπλισμός δεν θα έχει απαξιωθεί.

 

Οι ελληνικές χαλυβουργίες είχαν επενδύσει περισσότερο από ένα δισ. ευρώ στο πρώτο μισό της προηγούμενης δεκαετίας, αλλά η στρατηγική των διοικήσεων υπήρξε λαθεμένη: Επικεντρώθηκαν στην εγχώρια αγορά που κάλπαζε εξαιτίας της «φούσκας» στην οικοδομή και των δημοσίων έργων. Οταν έσπασε η «φούσκα» και η οικοδομή κατέρρευσε συμπαρέσυρε και τους μεγάλους ομίλους με την περιορισμένη εξαγωγική δραστηριότητα. Ομως, ακόμα και αυτή η περιορισμένη διεθνής παρουσία εξασφάλιζε στον κλάδο χαλυβουργικών προϊόντων την τρίτη θέση στις ελληνικές εξαγωγές που ήταν γενικώς περιορισμένες…

 

Με το ξέσπασμα της κρίσης, οι προσπάθειες των διοικήσεων για περαιτέρω ενίσχυση των εξαγωγών δε βρήκαν αρωγό την πολιτεία, παρά τα περί του αντιθέτου λεγόμενα. Αντίθετα, η φορομπηχτική πολιτική στην ενέργεια οδήγησε σε έκρηξη του κόστους παραγωγής με αποτέλεσμα η ελληνική χαλυβουργία να βλέπει την εγχώρια ζήτηση στα χαμηλότερα επίπεδα του τελευταίου μισού αιώνα (έχουμε γυρίσει στις αρχές της δεκαετίας του ’60…), αλλά ταυτόχρονα να αδυνατεί να ενισχύσει τις πωλήσεις στο εξωτερικό.

 

Σε ένα πρόσφατο άρθρο του, ο πρόεδρος της Ένωσης Χαλυβουργιών Ελλάδος Αλέξανδρος Τικτόπουλος υποστήριζε πως η αγορά έχει συρρικνωθεί κατά 85% σε σύγκριση με τα προ κρίσης επίπεδα. Ο ίδιος παρουσίαζε στοιχεία σύμφωνα με τα οποία οι ελληνικές χαλυβουργίες έχασαν σημαντικό έδαφος στην κύρια εξαγωγική τους αγορά, την Αλγερία. Στο εννεάμηνο Ιανουαρίου – Σεπτεμβρίου 2013, οι ελληνικές εξαγωγές μειώθηκαν κατά 40,3%, την ίδια ώρα που οι χαλυβουργοί ανταγωνιστικών χωρών (Ιταλία, Ισπανία και Πορτογαλία) ενίσχυσαν τις εξαγωγές τους κατά σχεδόν 30%.

 

Ποιους άλλους αριθμούς πρέπει να παραθέσει κάποιος ώστε να πειστούν οι αρμόδιοι για την ανάγκη λήψης άμεσων μέτρων; Χωρίς μέτρα, σύντομα δεν θα υπάρχει η ελληνική χαλυβουργία. Αν θεωρούμε πως δεν πρέπει να υπάρχει, ας μας πει κάποιος με τι θα την αντικαταστήσουμε, πότε και με ποιο σχέδιο.

Δημοσιεύθηκε στην «κυριακάτικη δημοκρατία»