Αιολικό Πάρκο «Καφηρέας»: Στο ίδιο έργο θεατές για επένδυση 300 εκατ. ευρώ

Η μεγάλη επένδυση του ομίλου ENEL, ύψους 300 εκατ. ευρώ, για την κατασκευή του αιολικού πάρκου «Καφηρέας» στην Κάρυστο, υπό κανονικές συνθήκες θα ήταν μία από τις επενδύσεις για τις οποίες έπρεπε να διψά η χώρα. Γιατί είναι από τις λίγες που μπορούν να γίνουν αυτή την περίοδο της επενδυτικής ξηρασίας. Γιατί είναι από εκείνες, που μπορούν να δώσουν κάποιο πάτημα και στον ίδιο τον Πρωθυπουργό που τους προηγούμενους μήνες έκανε στροφή, μιλάει για επενδύσεις και αναζητεί εναγωνίως κάποια παραδείγματα παραγωγικών πρωτοβουλιών ώστε να διασκεδάσει την εικόνα ότι η Ελλάδα παραμένει σε τέλμα και «απλώς κινείται» από την κατανάλωση και τις δαπάνες του δημοσίου.

Η επένδυση «Καφηρέας» της ENEL πήρε όλες τις άδειες έπειτα από τρία χρόνια καθυστερήσεων με τα γνωστά εμπόδια (δασικά, περιβαλλοντικά, αναβολές κ.λπ.). Ωστόσο στην περιοχή εξελίσσεται η ίδια ιστορία που βλέπουμε σε κάθε επένδυση που γίνεται στη χώρα. Οι αντίθετοι και οι αρνητές είναι πολλοί και από πολλές «φυλές», ενώ είναι ελάχιστοι εκείνοι που στηρίζουν τη λογική ότι η χώρα διψάει για επενδύσεις.

Οι πολέμιοι συνασπίζονται με βάση τα επιχειρήματα ή τη διάθεση πολλών μικρών ομάδων, που η κάθε μια αρνείται το έργο για εντελώς διαφορετικούς λόγους. Οι αντικαπιταλιστές την πολεμούν γιατί δεν θέλουν τις ιδιωτικές εταιρείες, οι φυσιολάτρες για να μην θιγεί καθόλου το περιβάλλον, οι πιστοί στην παράδοση για να μην αλλάξει τίποτε στη μορφή και τη δομή της περιοχής.

Κοντά σε αυτά έχουμε και τις μεταλλασόμενες στάσεις των πολιτικών και των κομμάτων. Οι βουλευτές Εύβοιας του ΣΥΡΙΖΑ με μπροστάρη τον τωρινό υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης κ. Αποστόλου είχαν πολεμήσει τις επενδύσεις ανεμογεννητριών όταν ήταν στην αντιπολίτευση και τώρα δυσκολεύονται να υιοθετήσουν τη θέση του πρωθυπουργού και της κυβέρνησης που θέλει επενδύσεις. Κάποιοι βουλευτές των ΑΝΕΛ είναι πιο φιλικοί με την επένδυση, όμως ο ευρωβουλευτής του κόμματος Νότης Μαριάς μίλησε τον Απρίλιο σε συγκέντρωση διαμαρτυρίας και υποσχέθηκε ότι θα μιλήσει στο Ευρωκοινοβούλιο και την Κομμισιόν για την ακύρωση της εγκατάστασης ανεμογεννητριών.

Το ΚΚΕ έκανε συγκέντρωση στις 22 Ιουλίου στην Κάρυστο, αλλά στην ουσία δεν είναι εναντίον των ανεμογεννητριών. Αντιδρά επειδή τις εγκαθιστούν ιδιωτικές εταιρείες με σκοπό το κέρδος. Ένα κόμμα όπως το ΚΚΕ λαμβάνει υπόψη του ότι η περιοχή είναι δύσκολη στην πρόσβαση, κάποια χωριά αρκετά απομονωμένα και μια επένδυση εκεί μπορεί να φέρει πολλαπλασιαστικά αποτελέσματα στην τοπική οικονομία και κοινωνία.

Αλλά και οι τοπικοί βουλευτές άλλων κομμάτων , η πολιτική των οποίων είναι υπέρ των επενδύσεων, προτιμούν – οι περισσότεροι – τη σιωπή γιατι έτσι θεωρούν ότι δεν θα έλθουν σε αντίθεση με τις μικρές ομάδες των πολεμίων και δεν θα ρισκάρουν ψήφους.

Οι ομάδες που είναι αντίθετες με την επένδυση χρησιμοποιούν κάθε δυνατό επιχείρημα. Έχουν αγκαλιάσει μέχρι και τη θεωρία ότι «ο λιγνίτης είναι χρυσάφι για τη χώρα». Θεωρία που είχε μέχρι πρόσφατα και η ΔΕΗ η διοίκηση της οποίας ανακοίνωσε, όμως, προ ημερών πως θέλει να γίνει πρωτοπόρα στις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ), όπως τα αιολικά! Κάποιοι συνεχίζουν, όμως να κυκλοφορούν με τη σημαία της ακύρωσης των ανεμογεννητριών, γιατι οι ανανεώσιμες πηγές είναι μέρος της συνωμοσίας κατά του λιγνίτη. Φθάνουν μέχρι του σημείου ότι τέτοιες επενδύσεις είναι πλάνα των δανειστών, αφού – λένε – κάποιες από τις ανεμογεννήτριες που θα εγκατασταθούν είναι γερμανικής κατασκευής.

Ένα από τα συνηθισμένα επιχειρήματα είναι ότι η επένδυση θα επηρεάσει το φυσικό  κάλος. Πρόκειται για το Κάβο Ντόρο όπου υπάρχουν περί τα 10 χωριά, τα περισσότερα με 20 κατοίκους το χειμώνα. Οι δρόμοι που θα διανοιχτούν για την κατασκευή του έργου, πάνω από 40 χιλιόμετρα, θα παραμείνουν ως δημόσιοι οδικό δίκτυο, που θα είναι χρήσιμο για τους κτηνοτρόφους, αλλά και την καλύτερη σύνδεση με την Κάρυστο , που είναι η πιο κοντινή πόλη.

Οι ομάδες που θέλουν να σταματήσουν την επένδυση έχουν βρει ισχυρότερο σύμμαχο την υπόθεση των δασικών χαρτών. Η ανακίνηση της υπόθεσης του Κτηματολογίου που είναι υποχρέωση της χώρας λόγω μνημονίων, αφού δεν κατάφερε να κάνει ποτέ μόνη της Κτηματολόγιο τα τελευταία 30 χρόνια, θέτει σε αμφισβήτηση κάποιες από τις περιοχές που θα γίνει επένδυση, αν είναι ιδιωτικές ή δημόσιες.

Νομικοί που γνωρίζουν το θέμα υποστηρίζουν ότι με βάση προηγούμενα δεδικασμένα, την υπόθεση θα κερδίσουν κατά πάρα πιθανότητα οι αγρότες και όχι το δημόσιο. Αυτή η διαδικασία έχει δώσει το καλύτερο «χαρτί» στις ομάδες που είναι αντίθετες με την επένδυση. Με βάση αυτό προσπαθούν να κινητοποιήσουν τους αγρότες, με το επιχείρημα ότι είναι η επένδυση που έχει οδηγήσει στην αμφισβήτηση των τίτλων τους.

Το έργο της ENEL ξεκίνησε πριν μερικές εβδομάδες, μετά από γραφειοκρατικές καθυστερήσεις τριών ετών. Παρά τις αντιδράσεις ομάδων, που είναι πανομοιότυπες με όσες συμβαίνουν στις περισσότερες επενδύσεις, πρόκειται για ένα έργο που φαίνεται ότι θα προχωρήσει.

Αυτό το σκηνικό όμως, όπου σε κάθε επένδυση εμφανίζονται δεκάδες ομάδες που πάνε κόντρα, με τα μεγάλα κόμματα σιωπηρά (και ενίοτε αρκετούς βουλευτές που είναι αντίθετοι) , δείχνει γιατι οι επενδύσεις είναι ελάχιστες. Πόσοι επενδυτές θέλουν να περιμένουν μια δεκαετία για έγκριση, να αντιμετωπίζουν καλλιεργημένη εχθρότητα και να αντιμετωπίζουν κόστη καθυστέρησης που δεν είχαν φανταστεί;

Γιατί δεν θα πωληθεί η ΔΕΗ (ή θα πωληθεί μισοτιμής)

 

«Η ΔΕΗ είτε δεν θα πωληθεί, είτε θα πωληθεί με προκλητικά χαμηλό τίμημα με ευθύνη των αρμοδίων για την προώθηση του σχεδίου ιδιωτικοποίησης, αλλά και εξαιτίας του αρνητικού επενδυτικού κλίματος για τις αντίστοιχες ευρωπαϊκές εταιρείες». Πρόκειται για προβλέψεις ανθρώπων που παρακολουθούν τις αργόσυρτες διαδικασίες ανοίγματος της ελληνικής αγοράς ενέργειας και τις μεγάλες καθυστερήσεις στην επίλυση κρίσιμων προβλημάτων όπως η «μαύρη τρύπα» των χρεών που σήμερα αγγίζει το ένα δισ. ευρώ. Οι ίδιοι παράγοντες θεωρούν δεδομένη την αναβολή του σχεδίου για τη δημιουργία της λεγόμενης «μικρής ΔΕΗ» στην οποία θα μεταφέρονταν μονάδες της ΔΕΗ προκειμένου στη συνέχεια να πωληθούν μέσω διαγωνισμού που θα προκηρύσσονταν στο δεύτερο εξάμηνο του έτους.

Οπως εξηγούν, το γεγονός πως αποσύρθηκε όπως – όπως η τροπολογία για το ασφαλιστικό της ΔΕΗ δείχνει πως είναι αδύνατο να περάσει από τη Βουλή το σχέδιο για τη «μικρή ΔΕΗ» αφού θα υπάρξουν αντιδράσεις από βουλευτές. Μέχρι σήμερα δεν έχει υπάρξει καμία προετοιμασία των τοπικών κοινωνιών, κυρίως στη Βόρεια Ελλάδα, που εδώ και δεκαετίες έχουν αναπτύξει στενές σχέσεις (εργασιακές, κλπ) με τη ΔΕΗ. Συνεπώς, «κανένας τοπικός βουλευτής δεν πρόκειται να εμφανιστεί υπέρ ενός σχεδίου πώλησης μονάδων της τελευταίας όταν επικρατεί μαύρο σκοτάδι για την επόμενη ημέρα, δηλαδή για την εποχή που οι μονάδες ηλεκτροπαραγωγής ανήκουν σε ιδιώτες» υποστηρίζουν στελέχη της ενεργειακής αγοράς.

Γι’ αυτό και δεν πρόκειται να επιβεβαιωθούν οι προβλέψεις συνδικαλιστικών στελεχών της ΔΕΗ σύμφωνα με τις οποίες, σε λίγες εβδομάδες και αφού ψηφιστεί το σχέδιο νόμου για την πώληση του ΑΔΜΗΕ (που ελέγχει τα δίκτυα υψηλής τάσης) θα παρουσιαστεί νομοσχέδιο για τη «μικρή ΔΕΗ». Με την κυβέρνηση να κινείται σε τεντωμένο σκοινί (το σχέδιο νόμου για ΑΔΜΗΕ ψηφίστηκε την Τετάρτη από 151 βουλευτές έπειτα από ονομαστική ψηφοφορία), η ηγεσία του υπουργείου Περιβάλλοντος μάλλον θα ξεχάσει το θέμα πώλησης μονάδων ηλεκτροπαραγωγής. Ειδικά όταν βρισκόμαστε σε προεκλογική περίοδο ενόψει δημοτικών εκλογών, με πρόσφατες τις εικόνες από δημάρχους (π.χ. Πτολεμαϊδα) να ηγούνται συλλαλητηρίων κατά της πώλησης του ΑΔΜΗΕ.

Παρά τις πιέσεις που ασκούνται από τους ιδιώτες παραγωγούς ηλεκτροπαραγωγής οι οποίοι θεωρούν πως μόνο με την απελευθέρωση της αγοράς θα επιβιώσουν, αλλά και θα στηριχθεί η ίδια η ΔΕΗ, το σχέδιο των τριών σταδίων για πώληση της τελευταίας σκοντάφτει. Το πρώτο στάδιο είναι η πώληση του 66% του ΑΔΜΗΕ που ψηφίστηκε μεν από τη Βουλή, αλλά είναι άγνωστο πότε θα προκηρυχθεί ο διαγωνισμός αφού εκκρεμεί το θέμα με το ασφαλιστικό των υπαλλήλων της ΔΕΗ. Το δεύτερο στάδιο είναι η «μικρή ΔEH», μια εταιρεία στην οποία θα μεταβιβαστεί το 30% του παραγωγικού και εμπορικού χαρτοφυλακίου της σημερινής ΔEH, δηλαδή παραγωγικές μονάδες συνολικής ισχύος 2.400 MW, εκ των οποίων τα 1.400 MW αντιστοιχούν σε λιγνιτικές μονάδες, μαζί με τα ορυχεία λιγνίτη που τις τροφοδοτούν, και τα υπόλοιπα σε υδροηλεκτρικούς σταθμούς. Στο τρίτο στάδιο θα πωλούνταν σε στρατηγικό επενδυτή το 17% της ΔΕΗ που σήμερα ελέγχεται από το Ταμείο Ιδιωτικοποιήσεων (ΤΑΙΠΕΔ).

Οσοι θεωρούν πως η ΔΕΗ μπορεί να μείνει στο ράφι ή να πωληθεί κοψοχρονιά υπενθυμίζουν ένα πρόσφατο δημοσίευμα του περιοδικού Economist για την τύχη των αντίστοιχων ογκόλιθων της ευρωπαϊκής ενεργειακής αγοράς. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, στις 16 Ιουνίου 2013 η τιμή χονδρικής στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας της Γερμανίας έπεσε στο -100 ευρώ ανά μεγαβατώρα (Mwh). Δηλαδή οι εταιρείες παραγωγής ενέργειας έπρεπε να πληρώσουν 100 ευρώ για να πωλήσουν το παραγόμενο ηλεκτρικό ρεύμα! Η ραγδαία ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας (ΑΠΕ) και στη Γερμανία είχε δημιουργία υπερβάλλουσα προσφορά με τη ζήτηση να είναι περιορισμένη εκείνη την ημέρα. Ετσι έπρεπε να πληρώσεις για να πωλήσεις.

Τα ίδια προβλήματα αντιμετωπίζουν και οι άλλοι μεγάλοι ενεργειακοί όμιλοι της Ευρώπης οι οποίοι καλούνται να λειτουργήσουν στο νέο ευμετάβλητο περιβάλλον που δημιούργησε η ανάπτυξη των ΑΠΕ. Κολοσσοί όπως η ΔΕΗ βλέπουν να επιβαρύνονται με ζημιές από τις παραδοσιακές μονάδες ηλεκτροπαραγωγής την ίδια ώρα που το δημόσιο επιδοτεί τις ΑΠΕ. Η κατάσταση αποτυπώνεται και στη χρηματιστηριακή αξία των εταιρειών. Λίγο πριν την κρίση του 2008, οι 20 μεγαλύτεροι ενεργειακοί όμιλοι της Ευρώπης είχαν συνολική χρηματιστηριακή αξία περί το ένα τρισεκατομμύριο ευρώ. Σήμερα έχει περιοριστεί σε κάτι λιγότερο από 500 δισεκατομμύρια ευρώ. Το 2008, γράφει ο Economist, και οι 10 μεγαλύτεροι όμιλοι ηλεκτροπαραγωγής της Ευρώπης είχαν πιστοληπτική αξιολόγηση ανώτερη του Α. Σήμερα μόνο οι πέντε τη διατηρούν.

Η μεγαλύτερη εταιρεία ηλεκτροπαραγωγής της Γερμανίας, η E.ON (γνωστή μας από τη συμμετοχή στον αγωγό φυσικού αερίου TAP) είδε τη μετοχή της να βυθίζεται τα τελευταία χρόνια, ενώ τα έσοδά της από την παραδοσιακή ηλεκτροπαραγωγή (με καύσιμο λιγνίτη, φυσικό αέριο και πυρηνική ενέργεια) μειώθηκαν περισσότερο από 30% την τελευταία τριετία. Την ίδια πτώση κατέγραψαν και τα έσοδα του δεύτερου μεγαλύτερου γερμανικού ομίλου, της RWE. Οι αναλυτές υποστηρίζουν πως οι παραδοσιακοί ενεργειακοί όμιλοι της Γηραιάς Ηπείρου επένδυσαν την προηγούμενη δεκαετία σε νέες μονάδες αυξάνοντας την παραγωγική τους δυναμικότητα κατά 16% (μόνο με τις μονάδες λιγνίτη, φυσικού αερίου, κλπ). Η ζήτηση, όμως, δεν αυξήθηκε με τους ίδιους ρυθμούς. Αντίθετα προβλέπεται πως θα μειώνεται (όπως συνέβη στην Ελλάδα) μέχρι το 2015. Την ίδια περίοδο, η έκρηξη των ΑΠΕ δημιουργεί πρόσθετες πιέσεις καθώς ανατρέπει ολόκληρο το μοντέλο λειτουργίας των βραδυκίνητων παραδοσιακών ομίλων.

Οι αναλυτές προβλέπουν πως η κατάσταση θα χειροτερέψει για τους πάλαι ποτέ κολοσσούς της ηλεκτροπαραγωγής. Οπως επισημαίνουν, αν όλα αυτά συμβαίνουν όταν οι ΑΠΕ καλύπτουν το 22% της ζήτησης ενέργειας στη Γερμανία, τι θα συμβεί στην περίπτωση που το μερίδιό τους φτάσει το 35%; Το ίδιο ισχύει και για αγορές όπως η Ελλάδα η οποία δοκιμάζεται από την ταχεία ανάπτυξη των φωτοβολταϊκών και της αδυναμίας του δημοσίου να πληρώσει τις παχυλές επιδοτήσεις στους παραγωγούς ενέργειας από ΑΠΕ. Αν στο συγκεκριμένο κλίμα προστεθεί και η χαοτική κατάσταση από πλευράς ρύθμισης στην Ελλάδα, η ισχύς των συνδικάτων και οι αντιδράσεις των τοπικών κοινωνιών, το σχέδιο «πώληση της ΔΕΗ» δείχνει δύσκολο, σχεδόν καταδικασμένο.

Δημοσιεύθηκε στην «κυριακάτικη δημοκρατία»

Επιχορήγηση Επένδυσης: 10.000.000 ευρώ / Νέες Θέσεις Εργασίας: 1

Όποιος προσπαθεί να καταλάβει με ποιον μαγικό τρόπο το υπουργείο Ανάπτυξης έπιασε τους στόχους πληρωμών του ΕΣΠΑ για το 2012 πρέπει να ρίξει μια ματιά στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. Εκεί θα διαπιστώσει πως μέσα σε δέκα ημέρες, από τις 18 έως τις 27 Δεκεμβρίου, και με υπογραφή του υφυπουργού Ανάπτυξης Νότη Μηταράκη, εγκρίθηκαν πληρωμές για 175 επενδυτικά σχέδια, συνολικού ύψους περίπου 178.000.000 ευρώ, μέσω των οποίων δημιουργούνται μόλις 1.494 θέσεις εργασίας.

Σε περίοδο κρίσης, το ελληνικό δημόσιο εξακολουθεί να δαπανά πολύτιμους κοινοτικούς πόρους για χρηματοδότηση επενδύσεων που δημιουργούν ελάχιστες θέσεις εργασίας. Στην περίπτωση της ομοβροντίας εγκρίσεων με την υπογραφή του κ. Μηταράκη και περιφερειαρχών επιδοτήσαμε τις εταιρείες που χρηματοδοτήθηκαν με περίπου 120.000 ευρώ ανά νέα θέση εργασίας! Είχε προηγηθεί ειδική ρύθμιση του υπουργείου Ανάπτυξης με την οποία επιτρέπονταν σε εταιρείες που δεν είχαν φορολογική και ασφαλιστική ενημερότητα να εισπράττουν τα κοινοτικά κονδύλια. Δηλαδή ακόμα και αν χρωστούσαν στο δημόσιο μπορούσαν να εισπράξουν.

Αν νομίζατε πως η απλοχεριά του δημοσίου σταμάτησε στα τέλη Δεκεμβρίου («για να μη χαθούν τα κοινοτικά κονδύλια» γελιέστε. Λίγες ημέρες μετά, την προηγούμενη εβδομάδα, οι  γενικοί γραμματείς Δημοσίων Επενδύσεων Γιάννης Γιαννούσης, Βιομηχανίας Σπύρος Ευσταθόπουλος και Τουριστικών Υποδομών Γ. Πυργιώτης ανακοίνωσαν ένα νέο πρόγραμμα για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Θα μοιράσουν 456.000.000 ευρώ για τη δημιουργία 4.000 θέσεων εργασίας, δηλαδή θα επιδοτήσουν με περίπου 114.000 ευρώ κάθε νέο εργαζόμενο στους τυχερούς που θα λάβουν τα παχυλά κονδύλια.

Προκειμένου να εξωραϊστεί η εικόνα των απορροφήσεων του ΕΣΠΑ, ο κ. Μηταράκης έβαζε υπογραφές με ρυθμούς πολυβόλου κατά τις δύο τελευταίες εβδομάδες του Δεκεμβρίου. Είναι χαρακτηριστικό πως μόνο στις 21 Δεκεμβρίου ενέκρινε (σε ελάχιστες περιπτώσεις υπάρχουν υπογραφές περιφερειαρχών) πληρωμές για 54 επενδύσεις! Στις 18 Δεκεμβρίου ο υφυπουργός Ανάπτυξης υπέγραψε τις αποφάσεις πληρωμής 78 επενδύσεων.

Οταν κάποιος αρχίσει να διαβάζει περισσότερα για τις επενδύσεις που επιδοτήθηκαν από τον επενδυτικό νόμο και θα πληρωθούν με την υπογραφή του κ. Μηταράκη θα απογοητευθεί. Σε πολλές περιπτώσεις είναι φωτοβολταϊκά πάρκα η κατασκευή των οποίων δε δημιουργεί καμία θέση εργασίας. Πρόκειται για τους μέχρι πρόσφατα τυχερούς οι οποίοι είχαν διπλή επιδότηση: Τόσο από τον επενδυτικό νόμο για την κατασκευή του πάρκου, όσο και από το κρατικό ταμείο που αγόραζε το παραγόμενο ρεύμα σε υψηλή τιμή. Το ελληνικό δημόσιο που ήταν απλόχερο έρχεται τώρα να επιβάλλει έκτακτη εισφορά στους παραγωγούς φωτοβολταϊκών γιατί δημιουργήθηκε μια τεράστια «μαύρη τρύπα» στον ειδικό λογαριασμό για την επιδότηση του ρεύματος που παράγουν.

Το ελληνικό δημόσιο επιδοτούσε τους εισαγωγείς κινέζικου εξοπλισμού φωτοβολταϊκών (αν και αρχικά υπήρχαν πολλές εγκαταστάσεις με εξοπλισμό από τα εγχώρια εργοστάσια που σήμερα είτε φυτοζωούν είτε έχουν κλείσει). Δεν ισχύει το ίδιο με τις τεράστιες επιδοτήσεις για αιολικά πάρκα όπου ο εξοπλισμός ήταν πλήρως εισαγόμενος. Η Ελλάδα, παρά το γεγονός πως διαθέτει σοβαρά πλεονεκτήματα στον τομέα της αιολικής ενέργειας δεν κατάφερε να δημιουργήσει εγχώρια παραγωγή (π.χ. ανεμογεννήτριες). Ετσι ο κ. Μηταράκης εμφανίζεται να υπογράφει επενδυτικό σχέδιο 10.000.000 ευρώ για αιολικό με το οποίο δημιουργείται μία (1) θέση εργασίας ή αντίστοιχη επένδυση 5.000.000 για την οποία αναφέρεται το εξής: «Νέες Θέσεις Εργασίας: 0».

Δεν είναι λίγοι εκείνοι που υποστηρίζουν πως αντί να επιδοτούμε θέσεις εργασίας στη Γερμανία ή τη Δανία (χώρες από τις οποίες προέρχεται σημαντικό τμήμα του εξοπλισμού για τα αιολικά πάρκα) θα μπορούσαμε ως χώρα να καταστρώσουμε σχέδιο για τη δημιουργία μονάδων κατασκευής π.χ. ανεμογεννητριών στην Ελλάδα. Το ίδιο ισχύει με τις παχυλές επιδοτήσεις στα φωτοβολταϊκά οι οποίες δεν στάθηκαν ικανές να στηρίξουν τις εγχώριες μονάδες παραγωγής εξοπλισμού. Κάποιοι υποστηρίζουν πως δεν πρέπει να μετράμε μόνο τις θέσεις εργασίας που δημιουργούνται από μια επένδυση, αλλά και τις θέσεις εργασίας που διατηρούνται. Σε κάθε περίπτωση η επιδότηση των 120.000 ευρώ ανά θέση εργασίας είναι υψηλή, με δεδομένο πως αφορά σε επενδύσεις με σίγουρα κέρδη (όπως τα φωτοβολταϊκά ή τα αιολικά). Εκτός από τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ), τα κονδύλια του ΕΣΠΑ δαπανήθηκαν για τη χρηματοδότηση επενδύσεων σε ξενοδοχειακές μονάδες, χωρίς να δημιουργούνται (αρκετές) θέσεις εργασίας. Υπάρχουν επιδοτήσεις εκατομμυρίων σε εταιρείες προκειμένου να δημιουργήσουν 2 και 3 νέες θέσεις απασχόλησης! Για παράδειγμα, στις 21 Δεκεμβρίου εγκρίθηκε η πληρωμή επιδότησης για επένδυση 1.500.000 ευρώ με την οποία δε δημιουργήθηκε ούτε μία θέση εργασίας.

Στην ίδια κατηγορία (της παχυλής επιδότησης και της περιορισμένης επίπτωσης στην απασχόληση) ανήκουν οι περισσότερες από τις επενδύσεις που υπέγραψε το τελευταίο 15θημερο του Δεκεμβρίου ο Νότης Μηταράκης. Πράγματι οι περισσότερες είχαν ενταχθεί από τους προκατόχους του. Τώρα γνωρίζει τι ακριβώς πρέπει να αποφύγει με τα νέα προγράμματα ενίσχυσης επιχειρήσεων. Ομως, το νέο πρόγραμμα ενίσχυσης των μικρομεσαίων που εξήγγειλαν στο ΥΠΑΝ δείχνει πως δεν έμαθαν τίποτα.

 

 

ΠΙΝΑΚΑΣ

 

Τα επενδυτικά σχέδια στα οποία έγιναν πληρωμές επιδοτήσεων από 18 – 27 Δεκεμβρίου

Αριθμός Σχεδίων                    175

Συνολική Επιδότηση               178.000.000 ευρώ

Νέες Θέσεις Εργασίας            1.494

Επιδότηση ανά Θ. Εργασίας   119.195 ευρώ

Δημοσιεύεται σήμερα στην «κυριακάτικη δημοκρατία»

Ενεργειακές επενδύσεις 25 δισ. στα χαρτιά – Χωρίς το «Ηλιος»!

Τέλος στη φάμπρικα των φαραωνικών επενδύσεων στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας (ΑΠΕ) που είτε σχεδιάστηκαν σε εποχές φθηνού τραπεζικού δανεισμού, είτε εξαγγέλονται προκειμένου να «κλείσουν» ολόκληρες περιοχές της χώρας σε άλλες, πιο ρεαλιστικές, επενδύσεις, ετοιμάζονται να βάλουν το υπουργείο Περιβάλλοντος και η Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας (ΡΑΕ). Επενδύσεις οι οποίες εξαγγέλθηκαν σε εποχές παχέων αγελάδων εμφανίζουν (στη θεωρία) ολόκληρες περιοχές της χώρας ως κορεσμένες σε αιολικά πάρκα, χωρίς να προχωρούν, είτε γιατί δεν εξασφάλισαν ποτέ αποδοχή από τις τοπικές κοινωνίες, είτε γιατί είναι αδύνατο να βρεθούν τα τεράστια κεφάλαια, είτε γιατί απλώς κατατέθηκαν για να αποτρέψουν ανταγωνιστές. Ολόκληρα συμπλέγματα νησιών έπρεπε να «βουλιάζουν» στα αιολικά, αλλά οι σχετικές επενδύσεις έμειναν στο ράφι. Τεχνικά, η ΡΑΕ δε θεωρεί κορεσμένες τις συγκεκριμένες περιοχές, αλλά οι κάτοικοι (που περιμένουν τη μεγάλη επένδυση) θεωρούν πως δεν υπάρχει περιθώριο για νέες επενδύσεις και έτσι αποτρέπονται σοβαρές πρωτοβουλίες.

Στα χαρτιά, η Ελλάδα εμφανίζεται να έχει σε διαδικασία αδειοδότησης ή σε εξέλιξη περί τις 20 μεγάλες επενδύσεις σε ΑΠΕ, ύψους άνω των 25 δισ. ευρώ! Στην πραγματικότητα καμία δεν προχωρά, τουλάχιστον με ικανοποιητικούς ρυθμούς, ενώ «σέρνονται» και οι απίστευτου ύψους ενεργειακές επενδύσεις που εντάχθηκαν στο περίφημο «fast track» για δήθεν ταχύτατη αδειοδότηση. Είναι χαρακτηριστικό πως μόνο στον τομέα των υπεράκτιων αιολικών (που κατασκευάζονται μέσα στη θάλασσα) είναι υπό αξιολόγηση αιτήσεις που μεταφράζονται σε επενδύσεις περί τα 15 δισ., μέγεθος που δεν στηρίζεται ούτε από τη λογική, ούτε από τις σημερινές δυνατότητες χρηματοδότησης και την πραγματικότητα της αγοράς. Προς το παρόν έχει αδειοδοτηθεί μόνο μια επένδυση για υπεράκτιο αιολικό, η οποία βρίσκεται σε στάδιο προετοιμασίας από την RF Energy των ομίλων Φειδάκη και Ρέστη.

Αλλά και στις μικρότερες επενδύσεις σε αιολικά, φωτοβολταϊκά, κλπ, η κατάσταση δεν είναι καλύτερη: Δεκάδες έργα έχουν λάβει διάφορες άδειες, χωρίς να υλοποιούνται με αποτέλεσμα να μπλοκάρουν επενδύσεις οι οποίες έχουν εξασφαλίσει και τη στήριξη τοπικών κοινωνιών και τα απαραίτητα κεφάλαια. Οι διαμαρτυρίες επενδυτών οι οποίοι (με τη στήριξη γερμανικών και άλλων ευρωπαϊκών τραπεζών) έχουν ώριμες επενδύσεις στην Πελοπόνησσο, που πρόσφατα κυρήχθηκε κορεσμένη για τις ΑΠΕ, οδήγησαν τη ΡΑΕ στην απόφαση να παρουσιάσει σύντομα δέσμη προτάσεων και νομοθετικές ρυθμίσεις για την επίλυση του προβλήματος.

Μεγάλοι, αλλά και μικροί επενδυτές θα καλούνται σε συγκεκριμένο στάδιο της αδειοδοτικής διαδικασίας (π.χ. μετά την έγκριση των περιβαλλοντικών όρων του έργου) να καταθέσουν εγγυητικές επιστολές, ανάλογες με το ύψος της επένδυσης και να δηλώσουν πως μπορούν να την υλοποιήσουν. Εκτός από τις εγγυητικές επιστολές, οι προσφορές σύνδεσης που θα παίρνουν οι επενδυτές από τους λειτουργούς της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας (ΛΑΓΗΕ, ΔΕΔΗΕ) θα έχουν ισχύ για μικρότερο χρονικό διάστημα έτσι ώστε να προχωρούν στην υλοποίηση των έργων.

Στην ανακοίνωση για το χαρακτηρισμό της Πελοποννήσου ως κορεσμένης περιοχής, η διοίκηση της ΡΑΕ αναφέρει πως οι προτάσεις έχουν στόχο «την ταχύτερη δυνατή διείσδυση των ΑΠΕ σε περιοχές αυξημένου επενδυτικού ενδιαφέροντος και περιορισμένης δυνατότητας απορρόφησης ισχύος, κατά τέτοιο τρόπο ώστε να μην αναστέλλονται οι περαιτέρω αδειοδοτικές διαδικασίες έργων ΑΠΕ που εμφανίζουν αφ’ενός ωριμότητα από αδειοδοτική άποψη, αφ’ετέρου δυνατότητα άμεσης χρηματοδότησης και υλοποίησης.

Στο Αιγαίο Πέλαγος και την Κρήτη έχουν σχεδιαστεί και ενίοτε εγκριθεί επενδύσεις δισεκατομμυρίων (από την ισπανική Iberdrola, τον όμιλο Κοπελούζου, κλπ) οι οποίες εδώ και πολλά χρόνια βρίσκονται μόνο σε έγγραφα και διαφάνειες παρουσιάσεων σε συνέδρια. Ενίοτε χρησιμοποιούνται για να στηριχθεί, όσο μπορεί στην παρούσα συγκυρία, η αξία εταιρειών που βρίσκονται εντός ή εκτός χρηματιστηρίου. Ειδικά στο Αιγαίο, οι επενδύσεις που εξαγγέλθηκαν την περίοδο πριν αρχίσει η οικονομική κρίση προέβλεπαν ακόμα μεγαλύτερες δαπάνες για τη δημιουργία υποβρυχίου καλωδίου που θα συνδέει τα συμπλέγματα αιολικών πάρκων στα νησιά με το ηπειρωτικό σύστημα (για να πωλείται κάπου το παραγώμενο ρεύμα). Μάλιστα, ο κάθε επενδυτής είχε καταθέσει και πρόταση για δικό του καλώδιο όταν εδώ και χρόνια δε βρέθηκαν τα κονδύλια (και το ενδιαφέρον) για να φτιαχθεί από τη ΔΕΗ η διασύνδεση…

Εκτός από τα δισεκατομμύρια που απαιτούν οι συγκεκριμένες επενδύσεις, υπάρχουν σοβαρές αντιδράσεις από τις τοπικές κοινωνίες. Ταυτόχρονα δεν είναι σίγουρο πως συμβαδίζουν με την έμφαση στην τουριστική ανάπτυξη που κάποιοι θεωρούν ως ένα από τα αντίδοτα στην κρίση. Στελέχη της αγοράς ενέργειας υποστηρίζουν πως τα φαραωνικά σχέδια συμβάλλουν στην ενίσχυση των τοπικών αντιδράσεων, όταν κάποιες μικρότερες αναπτύξεις στα νησιά θα μπορούσαν να υλοποιηθούν ευκολότερα.

Υπεράκτια Αιολικά: Εγκρίθηκε το δεύτερο πάρκο

Στα μέσα της εβδομάδας αδειοδοτήθηκε από τη ΡΑΕ το δεύτερο υπεράκτιο αιολικό πάρκο στην Ελλάδα. Πρόκειται για επενδυτικό σχέδιο του ομίλου Κοπελούζου, ανοιχτά της Αλεξανδρούπολης, συνολικής ισχύος 585 MW. Στην «ουρά» βρίσκονται και αιτήσεις από τον όμιλο ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, μέσω της θυγατρικής Τέρνα Ενεργειακή, για υπεράκτια αιολικά πάρκα στο Θρακικό Πέλαγος (585 MW), στον Ευβοϊκό Κόλπο (450 MW), αλλά και ανοιχτά της Λήμνου (320 MW) και στον Αη Στράτη (98 MW). Ο όμιλος ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ έχει υποβάλλει τις περισσότερες αιτήσεις, ενώ εκκρεμούν και άλλες αιτήσεις από εγχώριους και ξένους ομίλους (ΕΛΛΑΚΤΩΡ, η γαλλική EdF, η αμερικανική Jasper, κλπ).

Η «φούσκα» του Ηλιος

Στο πνεύμα των φαραωνικών επενδύσεων που συνδέονται με την εποχή των χρηματιστηριακών υπεραξιών και του φθηνού δανεισμού (που παρήλθε ανεπιστρεπτί) είχε κινηθεί και η πρώην ηγεσία του υπουργείου Περιβάλλοντος όταν εξήγγειλε το περίφημο σχέδιο «Ηλιος» για την κατασκευή φωτοβολταϊκών πάρκων στην Ελλάδα που θα εξήγαγαν το παραγώμενο ηλεκτρικό ρεύμα στη Γερμανία. Ο τότε υπουργός Γ. Παπακωνσταντίνου είχε φτάσει μέχρι του σημείου να εξαγγείλει προεξόφληση των μελλοντικών εσόδων από το «Ηλιος» μέσω της οποίας θα έμπαιναν άμεσα στα ταμεία του δημοσίου περί τα 20 δισεκατομμύρια ευρώ! Η βιωσιμότητα του σχεδίου αμφισβητήθηκε από την αρχή, κυρίως γιατί δεν υπάρχουν οι διασυνδέσεις που θα επέτρεπαν τη μεταφορά του ρεύματος. Ούτε τα τιμολόγια θεωρούνταν ελκυστικά σε μια περίοδο δημοσιονομικής στενότητας που ολόκληρη η Ευρώπη προσπαθεί να περιορίσει τις επιδοτήσεις στις ΑΠΕ.

Δημοσιεύεται σήμερα στην «κυριακάτικη δημοκρατία»