Γελωτοποιοί

Εδώ και περίπου δύο χρόνια αρκετοί Ελληνες πίστευαν ότι  η κυβέρνηση και η πολιτική μας τάξη γενικότερα θα κατάφερνε να εξηγήσει πως το παραμύθι των τελευταίων 200 χρόνων τελείωσε. Πως θα κατάφερνε να παρουσιάσει ένα υποτυπώδες σχέδιο για την επόμενη ημέρα, πριν φτάσουμε στο χείλος του γκρεμού. Πως το πολιτικό σύστημα θα φρόντιζε να πείσει την πρώην εκλεκτή πελατεία του, που σήμερα ξημεροβραδιάζεται στο Σύνταγμα, για τις αλλαγές οι οποίες θα της επιτρέψουν να διατηρήσει τμήμα της πλασματικής ευημερίας που απόλαυσε τα τελευταία 30 χρόνια.

Και όμως. Ακόμα και σήμερα οι πολιτικοί μας αρνούνται να εξηγήσουν το αυτονόητο: Πως «ο δρόμος της ανάπτυξης είναι ο δρόμος της συσσώρευσης, της εντατικής εργασίας και της προσωρινής τουλάχιστον (μερικής) στέρησης, ενώ ο δρόμος της (βραχυπρόθεσμης μόνον) ευημερίας είναι ο δρόμος του παρασιτισμού και της εκποίησης της χώρας».

Οπως γράφει και ο Παν. Κονδύλης (στην εισαγωγή της ελληνικής έκδοσης του βιβλίου του «Η παρακμή του Αστικού Πολιτισμού»), «αυτή η άτεγκτη οικονομική αλήθεια ισχύει ανεξάρτητα από το κοινωνικό και ηθικό πρόβλημα της διανομής των βαρών και της ιεράρχησης των στερήσεων».

Τα πολιτικά μας κόμματα επικεντρώνουν τη συζήτηση αποκλειστικά στη διανομή των βαρών και την ιεράρχηση των στερήσεων (π.χ. του μνημονίου, του μεσοπρόθεσμου, κλπ), ενώ αποφεύγουν οποιαδήποτε ουσιαστική αυτοκριτική και αναπτυξιακή πρόταση.

Τα διάφορα αποσπασματικά περί μείωσης φορολογικών συντελεστών (της ΝΔ του Αντ. Σαμαρά) ή των άμεσων και ταχύτατων ιδιωτικοποιήσεων (της κας Ντ. Μπακογιάννη και νεοφιλελεύθερων, πρώην υπουργών, που γεύτηκαν για χρόνια το πελατειακό κράτος, όπως ο κ. Ανδρ. Ανδριανόπουλος) δεν αποτελούν πρόταση για μοντέλο ανάπτυξης της χώρας.

 Οι περιπέτειες του «Ζάππειο 1», «Ζάππειο 2», κλπ δείχνουν την προχειρότητα με την οποία η αξιωματική αντιπολίτευση αντιμετωπίζει την πιο κρίσιμη στιγμή στην ιστορία της μεταπολεμικής Ελλάδας. Οι υποκριτικές κορώνες περί διαφάνειας και αποτελεσματικότητας, την ίδια ώρα που ετοιμάζεται η 5η (6η😉 αλλαγή του φορολογικού νομοσχεδίου σε δύο χρόνια, δείχνουν τις πραγματικές δυνατότητες της κυβέρνησης που έχει εδώ και μήνες σηκώσει τα χέρια.

Ούτως ή άλλως οι άνθρωποι απλώς προωθούσαν νομοσχέδια προκειμένου να καλύπτουν (τυπικά) τις απαιτήσεις του μνημονίου. Ουδείς μπήκε στον κόπο να εξηγήσει γιατί πρέπει να γίνουν οι αλλαγές και να πιέσει για την ουσιαστική εφαρμογή των μεταρρυθμίσεων.

Σε ποιους τομείς πρέπει να επικεντρωθούμε επειδή διαθέτουμε ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα; Μπορούμε (και πρέπει;) να ενισχύσουμε τον παρασιτικό (σήμερα) αγροτικό μας τομέα, η παρακμή του οποίου μας αναγκάζει να εισάγουμε ακόμα και προϊόντα που μέχρι πριν λίγα χρόνια εξάγαμε; Πως  προστατεύσουμε το φυσικό κάλλος (όσο έχει απομείνει από τα αυθαίρετα) της χώρας και παράλληλα θα ενισχύσουμε το τουριστικό μας προϊόν; Πως αξιοποιούμε την παγκόσμια υπεροχή των Ελλήνων πλοιοκτητών (αν μπορούμε…) οι οποίοι απολαμβάνουν απίστευτων φορολογικών προνομίων;

Ο Παν. Κονδύλης δεν ήταν αισιόδοξος το 1991, όταν έγραφε το σχετικό δοκίμιο. «Οσο άτεγκτη όμως και αν είναι (σ.σ. η ανάγκη αλλαγής πορείας για το ελληνικό οικονομικό μοντέλο), οι πολιτικές και ψυχολογικές ανάγκες που την απωθούν είναι ακόμα ισχυρότερες» γράφει. «Πλατειές μάζες, που για πρώτη φορά στην ιστορία του τόπου τους «λάδωσαν το άντερό τους» και επιπλέον απέκτησαν και τη μεθυστική συναίσθηση του κυρίαρχου και εκλεπτυσμένου καταναλωτή, θα αρνούνται πάντα να τη συνειδητοποιήσουν, όπως επίσης θα αρνούνται να την ξεστομίσουν και την την κάμουν γνώμονα των πράξεών τους κόμματα, την οποίων πρώτη έγνοια ήταν, είναι και θα είναι η νομή της εξουσίας προς όφελος των φιλόδοξων και αυτάρεσκων στελεχών τους».

Οσοι σήμερα σκούζουν για το «ξεπούλημα» των δημοσίων επιχειρήσεων μέσω των ιδιωτικοποιήσεων, ξεχνούν πως το πολιτικό μας σύστημα εκποίησε προ πολλού το κράτος και το παρέδωσε στους συνδικαλιστές και στους ευνοούμενους των κοινοβουλευτικών κομμάτων. Αλλά ούτε και αυτό δεν τολμά να ξεστομίσει η κυβέρνηση, στελέχη της οποίας με ύφος βαρυπενθούσας χήρας δηλώνουν πως «πουλάμε αναγκαστικά» την ήδη εκποιηθείσα (στην κομματική πελατεία) κρατική περιουσία επειδή μας το επιβάλλει η Τρόικα, οι δανειστές, κλπ.

Στη χώρα όπου, κατά τον Κονδύλη, «οι μίμοι και οι γελωτοποιοί εκπροσωπούνται με ποσοστά ιδιαιτέρως υψηλά στους κύκλους των διανοουμένων, στα πανεπιστήμια και στα μέσα μαζικής ενημέρωσης» δε μπορείς να έχει και πολλές ελπίδες…

 

 *Η εισαγωγή στην ελληνική έκδοση του βιβλίου «Η Παρακμή του Αστικού Πολιτισμού» κυκλοφόρησε πρόσφατα ως ξεχωριστό βιβλιαράκι από τις εκδόσεις «Θεμέλιο» με τίτλο «Οι Αιτίες της Παρακμής της Σύγχρονης Ελλάδας». Αξίζει να το διαβάσετε.

 

15.000 ευρώ το κεφάλι…

Ο Ηλίας και η Μαρία είναι Αλβανοί. Δε γνώρισαν άλλο τόπο από την Ελλάδα. Ηταν 4 χρονών όταν ήρθαν στην Αθήνα στις αρχές της δεκαετίας του ΄90. Εδώ πήγαν σχολείο, εδώ μεγάλωσαν, εδώ γνωρίστηκαν, εδώ ερωτεύτηκαν, εδώ εργάζονται. Εργάζονταν, για την ακρίβεια. Η Μαρία δουλεύει ακόμα σε ταμείο σούπερ μάρκετ, αλλά ο Ηλίας δε μένει πια εδώ. Μετακόμισε στον Καναδά, αφού η οικοδομή στην Ελλάδα βρίσκεται υπό το μηδέν εδώ και πολλούς μήνες.

Για να πάει στον Καναδά, όπου η αγορά κατοικίας ανθεί (και πολλοί προβλέπουν πως θα είναι η επόμενη «φούσκα» που θα σκάσει στη Βόρεια Αμερική), ο Ηλίας πλήρωσε 15.000 ευρώ για να αποκτήσει ελληνικό διαβατήριο. Βλέπετε δεν είχε προλάβει να πολιτογραφηθεί Έλληνας, Βορειοηπειρώτης, κλπ. Που πλήρωσε τα 15.000; Σε κύκλωμα στο οποίο συμμετέχουν δικηγόροι πέραν πάσης υποψίας και αστυνομικοί.

Το κύκλωμα λειτουργεί σαν καλολαδωμένη μηχανή, εκμεταλλευόμενο την οικονομική κρίση η οποία πλήττει πρώτα τους μετανάστες στην Ελλάδα. Είναι σε θέση να αγοράζει ακόμα και διαβατήρια από τρίτους τα οποία στη συνέχεια χρησιμοποιούνται για την έξοδο μεταναστών από την Ελλάδα.

Αν βρεις ένα τέτοιο διαβατήριο τότε θα πληρώσεις μόνο 5.000 – 6.000 ευρώ. Αν θες καινούργιο ελληνικό διαβατήριο τότε το ποσό εκτοξεύεται στα 15 χιλιάρικα. Το κύκλωμα κινείται πέριξ των μεταναστών που διαθέτουν ελληνικό διαβατήριο και τους προτείνει αγορές. «Εχεις 5.000 τώρα στο τραπέζι αν μου το δώσεις» έχει ακούσει πολλές φορές η Μαρία.

Στην περίπτωση του Ηλία, δεν υπήρχαν όλα τα χρήματα για το διαβατήριο. Πλήρωσε καμία 10.000 ευρώ που είχαν μαζέψει με τη Μαρία, πήρε το διαβατήριο από τον καλοσυνάτο δικηγόρο, ο οποίος συνεργάζεται με καλοσυνάτο αστυνομικό και την κοπάνησε για τον Καναδά. Που να βρεθούν τα άλλα 15.000 για να φύγει και η Μαρία; Πήγε με το αλβανικό της διαβατήριο στην πρεσβεία του Καναδά και ζήτησε τουριστική βίζα. Αμ δε! Οι προξενικές αρχές απέρριψαν το αίτημα της. «Πως κατάλαβαν πως θα έμενε;» αναρωτιόνταν η μητέρα της.

Η οικογένεια της Μαρίας, που ξέμεινε στο βυθιζόμενο πλοίο, δυσκολεύονταν να πληρώσει τα υπόλοιπα 5.000 ευρώ για το διαβατήριο του Ηλία. Σχεδόν κάθε ημέρα εμφανίζονταν στο σούπερ μάρκετ άνθρωπος του δικηγόρου ο οποίος απειλούσε πως «αν δεν σκάσετε τα πέντε χιλιάρικα, έχουμε τρόπο να πάρουμε πίσω το διαβατήριο και να γυρίσουμε τον Ηλία στην Ελλάδα με το ζόρι»! Τελικά τα χρήματα βρέθηκαν και η Μαρία μαζεύει αυτό τον καιρό τα άλλα 15.000 που χρειάζεται για να φύγει και αυτή με ελληνικό διαβατήριο για τον Καναδά.

 

*Τα ονόματα είναι τυχαία, η ιστορία είναι αληθινή

H Αττική Χάρις…

«Δύο είναι τα χαρακτηριστικά της αθηναϊκής ζωής τον καιρό εκείνο: η  πιο φιλάρεσκη κι ανέμελη ελαφρότητα, με λεπτή και ευτράπελη πνευματική καλλιέργεια, που από τότε ονομάστηκε αττική χάρις… Παράσιτος και πειναλέος κόλακας βασιλιάδων και εξουσιαστών η πολιτεία τους ξεδιάντροπα εξαγόραζε με τις αθλιότητές της εγκώμια και απολαύσεις. Τίποτα δε φοβόντουσαν όσο την πλήξη και τη γελοιότητα, μόνο που και τα δύο περισσεύανε στη ζωή τους! … της ζωής η ηθική αξίωση, όπως εκλογικευτικά εξορίστηκε από νόμους και κρατούντα, ήθη κ’ έθιμα, κατάντησε θεωρητικό θέμα για συζητήσεις στις φιλοσοφικές σχολές, αντικείμενο διαφωνιών και φιλολογικών καβγάδων».

Johann Gustav Droysen: Ιστορία των Διαδόχων του Μεγάλου Αλεξάνδρου (Μεταφρ. Ρ. Αποστολίδης)

Δεν είχαν να παρουσιάσουν ούτε ένα επιτυχημένο έργο στο ελληνικό δημόσιο

Χθες πήγα σε μια συνέντευξη τύπου που διοργάνωσε η ΙΒΜ Hellas για τα 100 χρόνια της ΙΒΜ. Ο νέος επικεφαλής της θυγατρικής (υπεύθυνη για αγορές Ελλάδας και Κύπρου) του αμερικανικού ομίλου Σπύρος Πουλίδας μιλούσε επί 1,5 ώρα για την ιστορία της ΙΒΜ και για την επίσης πολυετή παρουσία της στην Ελλάδα. Παρουσίαζε και παραδείγματα από επιτυχημένα έργα που υλοποίησε η ΙΒΜ Hellas σε κάθετους τομείς, από τις τράπεζες, τις τηλεπικοινωνίες και την υγεία μέχρι το δημόσιο τομέα.

Και ενώ ο Σπ. Πουλίδας αράδιαζε με περισσή περηφάνια (δικαίως!) σειρά ονομάτων και έργων σε τράπεζες, τηλεπικοινωνίες και γενικά ιδιωτικό τομέα, τα πράγματα άρχισαν να σκουραίνουν όταν έφτασε στην υγεία και το ελληνικό δημόσιο. Ξέρετε πιο παράδειγμα έργου ανέφερε για να καταδείξει την παρουσία της ΙΒΜ στο ελληνικό δημόσιο; Το σύστημα αυτοματισμού (eOAS electronic Office Automation System) που εγκατέστησε στο δημόσιο τομέα της Κύπρου! Στην υγεία, ευτυχώς, ο άνθρωπος είχε ένα παράδειγμα από την Ελλάδα: Το σύστημα για τα στρατιωτικά νοσοκομεία «Φίλιππος» το οποίο κατακυρώθηκε (μετά από διετή δικαστικό αγώνα με την Intracom) στην ΙΒΜ Hellas και παραδόθηκε στα τέλη του 2010.

Για τα περίφημα έργα στα ΠΕΣΥπ (ύψους περί τα 40 εκατ. ευρώ) δεν είπε τίποτα ο κ. Πουλίδας. Τον ρώτησα, όμως (επειδή και η ΙΒΜ είχε αναλάβει δύο έργα ΠΕΣΥπ) να μας εξηγήσει τους λόγους για τους οποίους ουδέποτε παραδόθηκαν. Κατά την πάγια τακτική χαμηλών τόνων της ΙΒΜ, ο διευθύνων σύμβουλος της ελληνικής θυγατρικής, απέφυγε τις κορώνες. Είπε μόνο πως «έχουμε μεγάλη υστέρηση στην απορρόφηση επενδύσεων τεχνολογίας με τον σωστό τρόπο». Είπε επίσης πως σε δύο από τα νοσοκομεία του Β’ ΠΕΣΥπ Αττικής (Ασκληπείο και Σωτηρία), που πρόλαβε η ΙΒΜ να εγκαταστήσει το σύστημα (πριν διακοπεί το έργο), λειτουργεί κανονικά.

Φανταστείτε, όμως, τη στρέβλωση: Είσαι η ΙΒΜ, έχεις 100 χρόνια ιστορία, έχεις αναλάβει κορυφαία έργα σε ολόκληρο τον κόσμο και δεν έχεις να δείξεις ΕΝΑ πρόσφατο έργο στο ελληνικό δημόσιο. Θα μου πείτε, το Police On Line, το σύστημα για τα Σώματα Ασφαλείας, υλοποιήθηκε σχεδόν εξ’ ολοκλήρου με βάση την ΙΒΜ, αλλά από συνεργάτη (την Byte). Ναι, αλλά ποιο έργο στο ελληνικό δημόσιο κρίθηκε τόσο στρατηγικό, τόσο ωραίο ώστε να το υλοποιήσει η ίδια η ΙΒΜ Hellas όπως κάνει σε δεκάδες έργα του ιδιωτικού τομέα (από την Εθνική Τράπεζα μέχρι τη Vodafone); Κανένα, αφού τα περισσότερα ήταν τόσο κακοστημένα ή «μοιρασμένα» που η ΙΒΜ Ελλάδος δεν θέλησε να συμμετάσχει ή δεν κατάφερε να τα αναλάβει.

Μην παρεξηγήσετε τις προθέσεις μου: Το σημείωμα δεν αποτελεί ύμνο στην ΙΒΜ. Απλώς η απουσία παραδείγματος από έργο στο ελληνικό δημόσιο δείχνει την 20ετή κακοδαιμονία που μας κόστισε 3 – 4 δισ. ευρώ, χωρίς οι κρατικοί φορείς να διαθέτουν στοιχειώδη τεχνολογική υποδομή.

Είκοσι ερωτήσεις για τον ΓΑΠ

1). Γιατί το 2009 το ΠΑΣΟΚ που φέρονταν σχεδόν σίγουρο πως θα αναλάβει τη διακυβέρνηση της χώρας μελέτησε με τέτοια προχειρότητα (όπως τουλάχιστον προκύπτει από τις μετέπειτα δηλώσεις …έκπληξης) την κατάσταση της οικονομίας ώστε να υπόσχεται αυξήσεις σε μισθούς / συντάξεις και επιδόματα;

2). Γιατί όταν εξελέγη η νέα κυβέρνηση έφτασε μέχρι του σημείου να μοιράσει το (μισό) Επίδομα Κοινωνικής Αλληλεγγύης την ίδια στιγμή που ανακοίνωνε στους κοινοτικούς εταίρους πως παρέλαβε «καμένη γη» στην οικονομία;

3). Γιατί η κυβέρνηση έχασε ένα εξάμηνο μέχρι να λάβει μέτρα κατευνασμού των αγορών και να προσφύγει επισήμως στο μηχανισμό στήριξης των ΔΝΤ / Ε.Ε. / Ε.Κ.Τ.;  Εχει αναρωτηθεί κανείς για το ποια θα ήταν η τύχη μας στην περίπτωση που η νέα κυβέρνηση ανακοίνωνε τον πρώτο μήνα μια σειρά από θαρραλέα μέτρα για την ανάταση της οικονομίας και τον περιορισμό ελλειμμάτων;

4). Γιατί επί ενάμισι χρόνο δεν έχει πωληθεί ούτε μια κρατική επιχείρηση, έστω δευτερεύουσας σημασίας;

5). Γιατί επί ενάμισι χρόνο δεν έχει ολοκληρωθεί (ή προχωρήσει επαρκώς) η πολυδιαφημισμένη διαδικασία συγχώνευσης / κατάργησης άχρηστων ή περιορισμένου αντικειμένου δημοσίων οργανισμών; Μήπως γι’ αυτό το λόγο σκούζει για άσχετα θέματα ο αρμόδιος για την ολοκλήρωσή της διαδικασίας αντιπρόεδρος κ. Θεοδ. Πάγκαλος;

6). Γιατί επί ενάμισι χρόνο δεν έχει πραγματοποιηθεί ΜΙΑ σοβαρή ξένη επένδυση στην Ελλάδα από τους διάφορους μηχανισμούς (“fast track”, κλπ) που έχει εξαγγείλει η κυβέρνηση;

7). Γιατί ακόμα και σήμερα δεν έχουν ληφθεί ουσιαστικά μέτρα πάταξης της φοροδιαφυγής και δεν έχει υπάρξει ΜΙΑ σύλληψη ηχηρού φοροφυγά; Η κυβέρνηση εξακολουθεί να θεωρεί λογικό αριθμό τους 73 αφελείς που δηλώνουν εισόδημα άνω του ενός εκατομμυρίου ευρώ ετησίως ή τους μόλις 35.000 (επίσης αφελείς) που δηλώνουν ετήσιο εισόδημα άνω των 80.000 ευρώ;

8). Γιατί η κυβέρνηση δεν έχει αναζητήσει ευθύνες από τους αρμόδιους για την πάταξη της φοροδιαφυγής που βρίσκονται σε χειμερία νάρκη και διέρρεαν τις αστειότητες περί εντοπισμού των παράνομων πισίνων μέσω Google Earth και την αστεία (όπως αποδεικνύεται εκ του αποτελέσματος) λίστα με τους «γιατρούς του Κολωνακίου»;

9). Γιατί η κυβέρνηση αναγκάστηκε να αλλάξει 3 – 4 φορές το φορολογικό νομοσχέδιο το οποίο υποτίθεται πως θα παρείχε «σταθερό περιβάλλον» για επιχειρήσεις και επαγγελματίες;

10). Γιατί η κυβέρνηση επιμένει σε άστοχες και αστείες έκτακτες φορολογικές επιβαρύνσεις, όπως το σχεδιαζόμενο «τέλος αναψυκτικών», αντί να κυνηγήσει ουσιαστικά τη φοροδιαφυγή και τον πλούτο που ακόμα βλέπει κάποιος στη χώρα;

11). Γιατί η κυβέρνηση δεν έχει λάβει ουσιαστικά μέτρα βελτίωσης της λειτουργίας της δικαιοσύνης ώστε να περιοριστεί η εικόνα της ανομίας που κυριαρχεί μεταξύ των πολιτών;

12). Γιατί η κυβέρνηση δεν μερίμνησε (αντί να κρύβεται πίσω από τη δήθεν ανεξάρτητη Δικαιοσύνη) ώστε να διαλευκανθεί κάποιο από τα σκάνδαλα στα οποία εμπλέκονται πολιτικοί ή στενοί τους φίλοι; Γιατί δε φρόντισε, τουλάχιστον, να τιμωρηθούν οι επιχειρήσεις που εμπλέκονται (και το έχουν δημοσίως παραδεχθεί ή έχει αποδειχθεί κατά τη διάρκεια δικαστικής διαδικασίας σε άλλη χώρα) σε χρηματισμό πολιτικών ή άλλων δημοσίων λειτουργών;

13). Γιατί η κυβέρνηση εμφανίζεται να προωθεί ρυθμίσεις οι οποίες καθιστούν δύσκολη την τιμωρία πολιτικών, ανεξαρτήτως κομματικού χρωματισμού, την ίδια στιγμή που υποκριτικά μιλά για διαφάνεια στο δημόσιο βίο;

14). Γιατί ακόμα και σήμερα η κυβέρνηση δεν έχει ανοίξει τα κλειστά επαγγέλματα; Αντίθετα, με σειρά υποκριτικών νομοθετημάτων, διατήρησε τα επαγγελματικά προνόμια, τη φορολογική ασυλία και τα παχυλά περιθώρια κέρδους δικηγόρων, φαρμακοποιών, κατόχων αδειών φορτηγών, κλπ.

15). Γιατί επί ενάμισι χρόνο η κυβέρνηση δεν προχωρά σε ουσιαστική μείωση των υψηλών αμοιβών και λοιπών προνομίων στις ΔΕΚΟ; Αντ’ αυτού προτίμησε οριζόντιες περικοπές οι οποίες έπληξαν ακόμα και χαμηλόμισθούς δημοσίους υπαλλήλους. Γιατί σέρνεται το ενιαίο μισθολόγιο και γιατί σήκωσαν τα χέρια οι ιδιώτες σύμβουλοι που είχαν αναλάβει τη σύνταξή του;

16). Γιατί η κυβέρνηση επιμένει στα μισόλογα όσον αφορά στο δανεισμό του 2012; Από πού θα βρεθούν τα δεκάδες δισ. ευρώ που πρέπει να δανειστούμε του χρόνου όταν θεωρείται πλέον αδύνατη (βλ. spreads) η προσφυγή μας στις αγορές και είναι δεδομένη η συνεισφορά της Τρόικας;

17). Γιατί η κυβέρνηση εξακολουθεί να στελεχώνεται από υπουργούς οι οποίοι είτε κρύβονται πίσω από το μνημόνιο (το οποίο αλλάζει συνεχώς…), είτε αμφισβητούν ανοικτά βασικές επιλογές;  Πως αυτοί οι άνθρωποι θα εμπνεύσουν τους υφιστάμενούς τους όταν εμφανίζονται να «αναγκάζονται να λάβουν δύσκολες αποφάσεις», όχι επειδή το επιβάλλουν οι περιστάσεις, αλλά επειδή «το λέει το μνημόνιο»;

18).  Γιατί – κόντρα στις εξαγγελίες περί διαφάνειας – δημοσιεύεται μόνο τμήμα των αποφάσεων της δημόσιας διοίκησης στη «Διαύγεια»; Τόσο δύσκολο είναι να πεισθούν οι αρμόδιοι να στέλνουν τις αποφάσεις τους; Πότε θα ανακοινωθεί ποιοι δε δημοσιεύουν αποφάσεις στη «Διαύγεια» και ποιες θα είναι οι κυρώσεις;

19). Γιατί η κυβέρνηση αδυνατεί να παρουσιάσει και να εφαρμόσει ένα συνολικό αναπτυξιακό όραμα για την Ελλάδα; Είναι δυνατόν να θεωρεί πως με τα μπαλώματα και τους «μέσους κοινούς παρονομαστές» με τα συμφέροντα (στο δημόσιο και ιδιωτικό τομέα) θα μεταβληθεί ριζικά η σημερινή εικόνα παρακμής;

20). Μπορεί κάποιος στην κυβέρνηση να πει ευθαρσώς πως θα είναι η Ελλάδα μετά από ένα – δύο χρόνια; Όχι με ευχολόγια, αλλά με στοιχεία και με βάση τον κυβερνητικό σχεδιασμό.

Οταν πέσει ο τελευταίος νόμος…

Στο “Thomas More,  A Man for All Seasons” του Robert Bolt ο More πιέζεται από τον άνδρα της αδελφής του (ονόματι Roper) να συλλάβει έναν κατάσκοπο, πράξη που θεωρείται παράνομη καθώς δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία εναντίον του. Ο More αρνείται: «Ξέρω τι είναι νόμιμο, όχι τι είναι σωστό. Θα επιμείνω σε αυτό που είναι νόμιμο», λέει.

Ο More κατηγορείται από τον Roper πως βάζει  το νόμο του ανθρώπου πάνω από το νόμο του Θεού. Επιμένει. Τότε ο Roper ξεσπά: «Θα γκρεμίσω κάθε νόμο στην Αγγλία για να πιάσω αυτόν τον Διάβολο» (σ.σ. τον κατάσκοπο) βροντοφωνάζει.  «Και όταν πέσει ο τελευταίος νόμος και ο Διάβολος σε περικυκλώσει, τότε που θα κρυφτείς Roper;» απαντά ο More.

Το κοράκι

Έντγκαρ Άλαν Πόε

 «Το κοράκι»

Θλιβερό ήταν μεσονύχτι κι έγερνα αποκαμωμένος

σ' έναν τόμο μυστηριώδη, επιστήμης ξεχασμένης·

μ' είχε σχεδόν πάρει ο ύπνος, όταν άκουσα έναν χτύπο,

απαλά να κρούει το τζάμι της πορτούλας της κλεισμένης.

«Κάποιος ξένος» μουρμουρίζω «θα 'ναι απέξω, δίχως άλλο.

Μόνο τούτο, τίποτ' άλλο».

 

Α, θυμάμαι, ήταν Δεκέμβρης, κι έσβηνε η φωτιά στο τζάκι,

φάσματα γεννώντας γύρω και στο πάτωμα σκιά·

το ξημέρωμα ποθούσα, μάταια όμως προσπαθούσα

από τα βιβλία ν' αντλήσω μια μικρή παρηγοριά

που έχασα τη Λεονόρα ― έτσι οι άγγελοι τη λέγαν―

μα όνομα δεν έχει πια.

 

Πνιχτά θρόιζε, μεταξένια, κάθε πορφυρή κουρτίνα

και με γέμιζε με τρόμους, άγνωρούς μου στη ζωή·

κι έτσι για να ηρεμήσω το άγριό μου καρδιοχτύπι

ψέλλισα: «είν' ένας ξένος που ζητάει άδεια να μπει·

κάποιος φίλος, επισκέπτης, που άργησε, το δίχως άλλο,

μόνο τούτο, τίποτ' άλλο».

 

Ξάφνου, σαν να πήρα θάρρος, δεν χωρούσε δισταγμός.

«Κύριε» είπα «ή κυρία, ταπεινά ζητώ συγγνώμη,

μα κοιμόμουν, και ο χτύπος ήταν τόσο σιγανός,

τόσο αδιόρατος ο ήχος, και σεις τόσο ευγενικός,

που δεν άκουσα» ― κι ανοίγω το πορτόφυλλο με σάλο.

Μόνο σκότος ― τίποτ' άλλο.

 

Βουβός στάθηκα στην πόρτα, να κοιτάζω το σκοτάδι.

Απορούσα και φοβόμουν κι έπλεκα όνειρα τρελά

που κανείς θνητός δεν κάνει. Μες στης νύχτας το μαγνάδι

μόνο ο ψίθυρος «Λεονόρα!» έσπασε τη σιγαλιά

και η ηχώ μού αντιγυρίζει «Λεονόρα!», ναι, δεν σφάλλω!

Μόνο αυτό και τίποτ' άλλο.

 

Στο δωμάτιο ξαναμπήκα, με ψυχή αναστατωμένη,

μα σε λίγο ακούω και πάλι χτύπημα πιο δυνατό.

«Σίγουρα» είπα «κάτι ή κάποιος στο παράθυρο προσμένει,

το μυστήριο θα λύσω μόνο αν τρέξω για να δω,

θα ησυχάσει η καρδιά μου και θα πάψω ν' αμφιβάλλω».

Μα είν' ο αέρας ― τίποτ' άλλο!

 

Το παντζούρι τότε ανοίγω και εισβάλλει ένα κοράκι

μεγαλόπρεπο και μαύρο· πεταρίζει τα φτερά,

μ' αψηφά, με προσπερνάει, και πηγαίνει να κουρνιάσει,

δίχως να καθυστερήσει, στη μαρμάρινη Αθηνά

που έχω πάνω από την πόρτα, στο δωμάτιο το μεγάλο.

Κούρνιασε ― και τίποτ' άλλο.

 

Κρύβοντας την ταραχή μου, έκθαμβος χαμογελάω

στο εβένινό του χρώμα, στη μορφή τη βλοσυρή.

«Κι αν σου λείπει το λοφίο, δεν είσαι άνανδρο ή γελοίο¹

Πένθιμο πουλί που φτάνεις απ' του ζόφου την ακτή

πες μου πώς σε αποκαλούνε στην πλουτώνια εσχατιά;»

Κι αυτό είπε: «Ποτέ πια!».

 

Με κατάπληξη ακούω του άχαρου πουλιού τα λόγια,

αν και νόημα δεν είχαν, ούτε συνοχή καμιά.

Γιατί όλοι συμφωνούμε πως δεν έτυχε να δούμε

άλλοτε πουλί να κρώζει, με ανθρώπινη λαλιά,

κουρνιασμένο στην Παλλάδα, να αρθρώνει με αγριάδα

τ' όνομά του: «Ποτέ πια!».

 

Μόνο αυτές τις λέξεις όμως, πρόφερε το αρχαίο κοράκι,

θαρρείς και σ' αυτές ξεσπούσαν όσα είχε στην καρδιά.

Άλλον ήχο πια δεν βγάζει και ασάλευτο λουφάζει

σαν ψελλίζω: «Ήρθαν φίλοι μα μ' αφήσαν το πρωί,

μαζί κι όλες μου οι ελπίδες· τώρα θα χαθείς κι εσύ!».

Μα μου λέει: «Ποτέ πια:».

 

Έκπληκτος που μου μιλούσε και σωστά μου απαντούσε,

«σίγουρα» είπα «ό,τι λέει είναι απόθεμα παλιό.

Το 'μαθε απ' τον κύριό του, που θρηνούσε τον καημό τουλάχιστον

―συντριμμένος απ' τον πόνο― μ' ένα αβάσταχτο σκοπό,

μοιρολόι για μιαν ελπίδα που έσβησε οδυνηρά

σ' ένα όχι ― ποτέ πιά!».

 

Μα στη θέα του πάλι γέλιο διώχνει της ψυχής το βάρος!

Σέρνοντας μια πολυθρόνα στο κοράκι αντικριστά,

στο βελούδο καθισμένος, προσπαθώ συλλογισμένος,

να εννοήσω τι σημαίνει η δυσοίωνη κρωξιά

του άχαρου πουλιού του μαύρου, του απαίσιου, του ισχνού,

σαν ρεκάζει «ποτέ πια!».

 

Έτσι έμεινα να εικάζω, δίχως όμως να κοιτάζω

τη ματιά του που σαν φλόγα πυρπολούσε την καρδιά.

Να μαντέψω λαχταρούσα, και την κεφαλή ακουμπούσα

στη βελούδινη τη στόφα που αντιφέγγιζε μαβιά

απ' του καντηλιού τη λάμψη ― στόφα που η δική της όψη

δεν θ' αγγίξει ποτέ πια:

 

|Τότε ένιωσα ευωδίες να πυκνώνουν στον αέρα

από αθέατο θυμιατήρι που κρατούσαν Σεραφείμ.

«Δύσμοιρε» φωνάζω «κοίτα! Ο Θεός μ' αγγέλους στέλνει

μιαν ανάπαυλα· να σβήσει της Λεονόρας μου η μνήμη.

Πιες το νηπενθές, κι ο νους σου τη Λεονόρα ευθύς ξεχνά».

Μα φωνάζει το κοράκι: «Ποτέ πια!».

 

«Ω προφήτη, εσύ δαιμόνιε! Διάολος είσαι ή πουλί;

Στα ουράνια σ' εξορκίζω, στον Θεό που προσκυνούμε,

πες μου την αλήθεια, θ' αντικρίσω στην Εδέμ τη μακρινή

την αγνή, σεπτή Λεονόρα ―έτσι οι άγγελοι τη λέγαν―

την πανέμορφη Λεονόρα θα την πάρω αγκαλιά;»

Κι απαντάει: «Ποτέ πια!».

 

«Εδώ οι δρόμοι μας χωρίζουν» ούρλιαξα «πουλί του Άδη!

Χάσου μες στην καταιγίδα, στην πλουτώνια εσχατιά!

Απ' το ψέμα που μου είπες, ούτε ίχνος να μη μείνει!

Άσε με στη μοναξιά μου! Φύγε από την Αθηνά μου!

Πάρ' το σώμα σου απ' την πόρτα, το κεντρί σου απ' την καρδιά!»

Κι σπαντάει: «Ποτέ πια!».

 

Κι από τότε το κοράκι εκεί στέκει, εκεί στέκει

θαρρείς πάντα κουρνιασμένο στη μαρμάρινη θεά.

Κι η ματιά του τώρα μοιάζει με δαιμόνου που ρεμβάζει

και η λάμπα τη σκιά του στο δωμάτιο σκορπά

και η ψυχή δεν θα μπορέσει από τούτη τη σκιά

να ξεφύγει ― ποτέ πια!

 

Δημοσιεύτηκε τον Ιανουάριο του 1845 στην εφημερίδα The New York Evening Mirror

Μετάφραση: Κατερίνα Σχινά

Μια αλυσίδα συνήθειας

"Κατά βάθος δεν χρειάζονταν και πολλά γι' αυτό· κάποιο βερνίκι είχε ξεφλουδίσει, κάποια αυταπάτη είχε χάσει το κράτημα της, μια αλυσίδα συνήθειας, προσδοκίας και έντασης είχε σπάσει, μια ρευστή κρυφή ισορροπία μεταξύ συναι­σθήματος και κόσμου είχε διαταραχθεί για μια στιγμή. Όλα όσα αισθάνεται και πράττει κανείς, συμβαίνουν κατά κάποιο τρόπο «προς την κατεύθυνση της ζωής», και η ελάχιστη απόκλιση απ' αυτή την κατεύθυνση είναι δύσκολη ή σε τρομάζει. Είναι ακριβώς όπως όταν βαδίζει κανείς: σηκώνει το κέντρο βάρους, το σπρώ­χνει μπροστά και το αφήνει να πέσει· αλλά και η παραμικρή αλ­λαγή εδώ, αν φοβηθεί κανείς έστω και λίγο αυτό το αφήνομαι – να – πέσω – στο – μέλλον ή αν απλώς τον εκπλήξει, φτάνει για να μην μπορέσει πια να σταθεί όρθιος! Δεν επιτρέπεται να το συλλογι­ζόμαστε. Και ο Ούλριχ σκέφτηκε πως όλες οι αποφασιστικής ση­μασίας στιγμές της ζωής του είχαν αφήσει μια παρόμοια αίσθηση".

Ρ. Μούζιλ – "Ο Ανθρωπος Χωρίς Ιδιότητες"

Τι έργο παράγεις όταν δεν κάνεις τίποτα;

"Αν μπορούσε κανείς να μετρή­σει τα άλματα της προσοχής, το έργο των μυών του ματιού, τις αιωρήσεις της ψυχής και όλες τις δυνάμεις που πρέπει να καταβάλει ένας άνθρωπος για να μείνει όρθιος μες στη ροή ενός δρό­μου -έτσι είχε σκεφτεί, γι' αυτό αποπειράθηκε να υπολογίσει το αδύνατο παίζοντας-, θα προέκυπτε μάλλον ένα μέγεθος που μπροστά του θα ήταν μηδαμινή η δύναμη που χρειάζεται ο Άτλας για να σηκώσει τη γη· επίσης θα μπορούσε να υπολογίσει τι τερά­στιο έργο παράγει ένας άνθρωπος που δεν κάνει τίποτε"

Ρ. Μούζιλ

Luxuriantly…

The result was that on February 28, 1793, at eight o’clock in the evening, a mob of men and women in disguise began plundering the stores and shops of Paris. At first they demanded only bread; soon they insisted on coffee and rice and sugar; at last they seized everything on which they could lay their hands—cloth, clothing, groceries, and luxuries of every kind. Two hundred such places were plundered. This was endured for six hours, and finally order was restored only by a grant of seven million francs to buy off the mob. The new political economy was beginning to bear its fruits luxuriantly.

—Andrew Dickson White