Σχεδόν δέκα χρόνια για την «εξυγίανση» της Ektasis

Εξάμηνη παράταση, μέχρι τα μέσα Ιανουαρίου 2018, έδωσε προ ημερών το Πρωτοδικείο Αθηνών στη διαδικασία εξυγίανσης της εταιρείας ακινήτων Ektasis Development. Η τελευταία, που παρουσίαζε ραγδαία ανάπτυξη κατά την προηγούμενη δεκαετία, κατέρρευσε το 2009 και από τότε αναζητείται σανίδα σωτηρίας καθώς εξακολουθεί να διατηρεί αξιόλογο χαρτοφυλάκιο ακινήτων.

Στις αρχές του έτους είχαν, μάλιστα, κυκλοφορήσει φήμες σύμφωνα με τις οποίες οι πιστώτριες τράπεζες εξέταζαν πρόταση του βρετανικού fund Spinnaker, οι οποίες δεν είχαν επιβεβαιωθεί. Το αίτημα για παράταση της διαδικασίας εξυγίανσης δείχνει, πάντως, πως οι τράπεζες δεν έχουν σηκώσει τα χέρια.

Η εταιρεία, που ελέγχεται από την οικογένεια Παν. Ευθυμίου, παρουσίασε το 2015 (σύμφωνα με τον τελευταίο δημοσιευμένο ισολογισμό) έσοδα που αγγίζουν τα έξι εκατομμύρια ευρώ από ενοίκια. Οι δανειακές υποχρεώσεις της Ektasis Development προσεγγίζουν σήμερα τα 107 εκατ. ευρώ, με τις συνολικές υποχρεώσεις κοντά στα 150 εκατ. ευρώ. Με βάση τον ίδιο ισολογισμό, η αναπόσβεστη αξία των ακινήτων της προσέγγιζε στα τέλη του 2015 τα 65 εκατ. ευρώ. Στον όμιλο της Ektasis Development ανήκει και η εταιρεία Abstract Ακινήτων.

Όταν κατέρρευσε, το 2009, η εταιρεία διέθετε χαρτοφυλάκιο 36 ακινήτων, η συνολική αξία των οποίων είχε αποτιμηθεί κοντά στα 330 εκατ. ευρώ. Ταυτόχρονα, όμως, είχε συνολικές τραπεζικές υποχρεώσεις 252 εκατ. ευρώ, με κύριους πιστωτές σήμερα τη Eurobank και την Alpha Bank. Από τότε, αρκετά ακίνητα έχουν παραχωρηθεί, με σημαντική μείωση των δανειακών της υποχρεώσεων, οι οποίες, όπως προαναφέρθηκε, παραμένουν υψηλές, κοντά στα 107 εκατ. ευρώ.

Στελέχη της αγοράς real estate υποστηρίζουν πως υπάρχει πράγματι ενδιαφέρον για το χαρτοφυλάκιο ακινήτων της Ektasis. Προϋπόθεση αποτελεί, όμως, το κούρεμα των δανείων της εταιρείας. Οι ίδιοι υποστηρίζουν πως το σίριαλ με την εταιρεία της οικογένειας Ευθυμίου δεν είναι εξαίρεση. Εδώ και χρόνια προωθείται η «εξυγίανση» της μεγαλύτερης ελληνικής εταιρείας εμπορικών ακινήτων, της Μπ. Βωβός Διεθνής Τεχνική, χωρίς μέχρι σήμερα να έχει αποδώσει καρπούς η προσπάθεια.

Η βελτίωση του επενδυτικού κλίματος συμβάλλει, πάντως, στην ενίσχυση του ενδιαφέροντος ξένων αλλά και εγχώριων επενδυτών για αξιόλογα ακίνητα, όπως δείχνουν και οι κινήσεις των τελευταίων μηνών, κυρίως στον τουριστικό κλάδο.

Δημοσιεύθηκε την Παρασκευή στο Euro2day.gr

Οι βαθιές ρίζες της διαμάχης Ιράν – Σαουδικής Αραβίας

Εκείνο το μεσημέρι της 10ης Μουχαράμ του 61 (10 Οκτωβρίου, του πρώτου μήνα του ισλαμικού ημερολογίου, του 680), ο Χουσεϊν, ο δεύτερος γιος του Αλί (ανιψιού και γαμπρού του Μωάμεθ), ήταν ο μοναδικός πολεμιστής που είχε απομείνει ζωνταντός στο στρατόπεδό του, ενώ τον είχαν περικυκλώσει οι στρατιώτες των Ομεϋάδων, του χαλίφη της Συρίας. Ο Χουσεϊν, αφού αποχαιρέτησε γυναίκες και παιδιά, ανέβηκε στο πανέμορφο άλογό του, τον Lahik («ο Διώκτης») και όρμησε πάνω στους εχθρούς.

Τα βέλη έπεφταν βροχή πάνω στον καβαλάρη και το άλογο αλλά ο Χουσεϊν συνέχιζε απτόητος τρέποντας σε φυγή το αντίπαλο πεζικό. Τελικά ένα βέλος τον έριξε στο έδαφος και όταν οι εχθροί του βαρέθηκαν 33 πληγές από μαχαίρια και σπαθιά ήταν στο σώμα του. Ο μαρτυρικός του θάνατος συνοδεύθηκε και από το ποδοπάτημα των αλόγων του ιππικού των Ομεϋάδων μέχρι το σώμα του πέμπτου και τελευταίου Ahl al-Kisa («Ανθρώπων του Μανδύα») να γίνει ένα με την έρημο της Καρμπάλα.

Το μαρτύριο του εγγονού του Μωάμεθ γιορτάζεται από τους Σιίτες την ιερή ημέρα της Ασούρα, στις 10 Μουχαράμ. Και οι Σουνίτες γιορτάζουν την ίδια ημέρα αλλά κάτι άλλο: την Εξοδο των Ισραηλιτών από την Αίγυπτο. Οι λεπτομέρειες με τα Πάθη του Χουσεϊν θυμίζουν τα Πάθη του Χριστού: Πως ο Lahik αφού βούτηξε το κεφάλι του στο αίμα του αφέντη επέστρεψε καλπάζοντας στις σκηνές των γυναικόπαιδων με δάκρυα στα μάτια. Πως δύο περιστέρια, αφού βούτηξαν τα φτερά τους στο αίμα του Χουσεϊν, πέταξαν προς τη Μέκκα και τη Μεδίνα ώστε οι άνθρωποι που θα τα δουν να γνωρίζουν τι συνέβη και να αρχίσει το πένθος.

Ο θάνατος του Χουσεϊν αποτελεί ξεχωριστό γεγονός για τους Σιίτες και την απαρχή της μεγάλης ρήξης στο Ισλάμ. Το πρώτο σχίσμα είχε, όμως, συμβεί σχεδόν 25 χρόνια νωρίτερα όταν ο Αλί αποφάσισε από την πρώτη ημέρα πως δεν θα έφερε τον τίτλο του Χαλίφη. Θεωρούσε πως είχε ατιμαστεί από τον Οθμάν, τον τρίτο χαλίφη μετά τον Μωάμεθ και ιδρυτή της δυναστείας των Ομεϋάδων. Ετσι, επέλεξε τον τίτλο του Ιμάμη («αυτού που καθοδηγεί») όταν στις 16 Ιουνίου του 656 οι οπαδοί τού τον επέβαλλαν ως διάδοχο του Οθμάν αν και θεωρούσαν πως από την πρώτη στιγμή έπρεπε να διαδεχθεί τον Μωάμεθ. Ανάμεσα στις δύο λέξεις – Χαλίφης και Ιμάμης – θα αναπτυχθούν δύο παράλληλοι κόσμοι πολιτικής και θεολογίας, οι κόσμοι των Σουνιτών και των Σιιτών Μουσουλμάνων.

Ο Αλί είναι και ο μοναδικός που θεωρείται νόμιμος διάδοχος του Προφήτη. Ομως ενώ οι Σουνίτες τον αναγνωρίζουν ως τον τέταρτο Χαλίφη, τον τελευταίο από τους τέσσερις rashidun (τους «ορθά καθοδηγούμενους») οι Σιίτες δεν θα αναγνωρίσουν ποτέ το χαλιφάτο, ούτε και τους τρεις πρώτους διαδόχους (Αμπού Μπακρ, Ομάρ, Οθμάν). Θεωρούν πως ο Αλί ήταν και πάντα θα είναι ο νόμιμος διάδοχος του Προφήτη ο οποίος είχε αποφασίσει να του δώσει το χρίσμα το οποίο αυτός θα μεταβίβαζε στα παιδιά του, τα τελευταία στα δικά τους παιδιά, κ.ο.κ. Σουνίτες και Σιίτες δεν διαφωνούν για το τι συνέβη τον 7ο αιώνα, αλλά στο τι σημαίνει και έτσι έχουμε σήμερα δύο διαφορετικές εκδόσεις (χαντίθ) της ίδιας ιστορίας.

Η αιωνόβια διαμάχη Σιιτών και Σουνιτών αποτυπώνεται στην τύχη που είχε το τέμενος της Καρμπάλα, στις όχθες του Ευφράτη: Εχει καταστραφεί (μερικώς ή σχεδόν ολοσχερώς) περισσότερες από 10 φορές, την πρώτη επί του δεύτερου Αβασσίδη χαλίφη Abu Ja’far Abdallah ibn Muhammad al-Mansur και τελευταία φορά το 1991 όταν οι Σιίτες ξεσηκώθηκαν εναντίον του Σαντάμ Χουσεϊν.Οι βομβιστικές επιθέσεις – αυτοκτονίας είναι, επίσης, συχνότατες: Μέσα στο πρώτο πενθήμερο του Φεβρουαρίου του 2012 είχαν γίνει κοντά στο τέμενος τρεις επιθέσεις αυτοκτονίας με περισσότερους από 100 νεκρούς και δεκάδες τραυματίες.

Μπορεί η πολιτική / θρησκευτική διαμάχη Σιιτών και Σουνιτών να έχει διάρκεια αιώνων, αλλά οι συχνές παρεμβάσεις των ισχυρών του πλανήτη στη Μέση Ανατολή ήταν αυτές που δημιούργησαν το αντιδυτικό κλίμα που χαρακτηρίζει τις τελευταίες δεκαετίες και τα δύο μεγάλα παρακλάδια του Ισλάμ. Ομως οι ακραίες εκφάνσεις της διαμάχης με τη Δύση, με τις τυφλές τρομοκρατικές επιθέσεις και όσα βλέπουμε να συμβαίνουν στο αυτοαποκαλούμενο Ισλαμικό Κράτος, συνδέονται με κάτι άλλο: Με την Ιρανική Επανάσταση στα τέλη της δεκαετίας του ’70 που ανάγκασε το καθεστώς της Σαουδικής Αραβίας να αναζητήσει «πυροσβεστικά μέτρα». Δεν ήθελε να αντιγράψουν οι Σουνίτες, τους «εξτρεμιστές Σιίτες» που έριξαν τον Σάχη της Περσίας και να στραφούν εναντίον της βασιλικής οικογένειας.

Ετσι, από τις αρχές της δεκαετίας του ’80 βρήκε τη λύση: Να χρηματοδοτεί τον ισλαμικό εξτρεμισμό εκτός των δικών της συνόρων ώστε να περιορίζει τις επιπτώσεις στο εσωτερικό της χώρας. Ετσι κατέστη κύριος εξαγωγέας του ακραίου βαχαμπισμού που δεν έχει σαν στόχο μόνο τους Δυτικούς, αλλά και τους Σιίτες Μουσουλμάνους καθως δεν ήθελε να δει την «Αναγέννηση των Σιιτών» που κατά πολλούς έφερνε η Ιρανική Επανάσταση.
Ολα ήταν ωραία μέχρι τη στιγμή που το Ιράν άρχισε να βγαίνει από τη διεθνή απομόνωση δεκαετιών. Το σχέδιο των Σαουδαράβων πήγαινε ρολόι, αλλά εσχάτως βλέπει την Τεχεράνη να κάνει πρωτοφανή ανοίγματα με τη Δύση, με την οποία φαίνεται να συντάσσεται κατά του Ισλαμικού Κράτους.

Οσα συμβαίνουν τα τελευταία χρόνια μεταξύ Σαουδικής Αραβία και Ιράν δείχνουν πως κορυφώνεται μια διαμάχη για το ποιος θα ηγηθεί του Ισλαμικού Κόσμου. Οπως ο Αλί βρήκε τραγικό θάνατο από το δηλητήριο των ανθρώπων του κυβερνήτη της Συρίας και επίδοξου χαλίφη Μουαουίγια (Μωαβίας Α’), σήμερα ξαναζωντανεύει μπροστά στα μάτια μας μια προαιώνια έχθρα.

Το είχα γράψει παλαιότερα και είχε δημοσιευθεί στο Euro2day.gr

Πολύτιμα στοιχεία αντλήθηκαν από το βιβλίο «After the prophet: the epic story of the Shia-Sunni split in Islam» του Lesley Hazleton.

Οι «κομμένες κεφαλές»

«Αυτήν την στιγμήν (ώρα 10) μοί παρεσχέθη η κάτωθι πληροφορία: Την 6/9/ 54 αφίχθη ενταύθα με Αιγυπτιακόν διαβατήριον ο Αιγύπτιος Χατζηανδρέας Ιωάννης. Εις το Αεροδρόμιον εδήλωσεν ότι θα καταλύση εις το ξενοδοχείον Αthenee Palace επί της οδού Κολοκοτρώνη αριθμ.1 Είναι υπάλληλος της Εταιρείας Δερμάτων Χαλκούση εδρεούσης εν Αλεξανδρεία και συγγραφεύς. Εις το ανωτέρω ξενοδοχείον δεν κατέλυσεν αλλά διέμεινεν επ΄ ολίγας ημέρας εις το σπίτι του κομμουνιστού συγγραφέως Καζαντζάκη εν Αιγίνη και έπειτα εις το σπίτι της κυρίας Καράλη, ηθοποιού εν Μαγκουφάνα. […] Χθες εδήλωσεν εις γνωστόν του πρόσωπον ότι θα εγκαθίστατο εις το ξενοδοχείον Αthenee Palace. Ούτος έχει συγγράψει το βιβλίο «Ύπνος του θεριστή» καθαρώς κομμουνιστικόν του οποίου δέκα (10) αντίτυπα ευρίσκονται εις την βιτρίναν του Βιβλιοπωλείου Παπαδημητρίου επί της οδού Λυκούργου αρ.10. Χρησιμοποιεί το ψευδώνυμον «Τσίρκας Στρατής» (…)».

Πρόκειται για τμήμα από το περιεχόμενο του απόρρητου φακέλου κοινωνικών φρονημάτων του συγγραφέα της τριλογίας «Ακυβέρνητες Πολιτείες» Στρατή Τσίρκα, το οποίο παρουσίασε προ εβδομάδων το ΑΠΕ – ΜΠΕ. Βέβαια, ο Στρατής Τσίρκας θα διαγραφεί λίγα χρόνια αργότερα από εκείνη την επίσκεψη στην Αθήνα, που κατέγραψαν με τόση λεπτομέρεια οι ρουφιάνοι (μέσα σε 120 λέξεις καρφώνει πέντε ανθρώπους ο αθεόφοβος!) του τότε καθεστώτος. Το ΚΚΕ τον διέγραψε από την Κομματική Οργάνωση Αλεξάνδρειας για τις «κομμένες κεφαλές», όπως χαρακτήριζε, στο πρώτο μυθιστόρημα της τριλογίας («Η Λέσχη»), τα ανώτερα κομματικά στελέχη που απλώς επαναλαμβάνουν το ίδιο ποίημα, έχοντας ενίοτε χάσει κάθε σχέση με τη λογική και την πραγματικότητα.

Περισσότερες από πέντε δεκαετίες πέρασαν από την έκδοση της «Λέσχης» και οι «κομμένες κεφαλές» βρίσκονται σήμερα στη διακυβέρνηση της χώρας, κάτι που ούτε ο Τσίρκας δεν θα μπορούσε ποτέ να φανταστεί. Η σχέση τους με την πραγματικότητα της κοινωνίας και της οικονομίας μπορεί να περιγραφεί με μία λέξη: Καμία! Πως αλλιώς μπορεί να εξηγηθεί το αστείο, δήθεν αριστερό, αφήγημα το οποίο επαναλαμβάνουν με κάθε ευκαιρία οι σύντροφοι του ΣΥΡΙΖΑ; Ανθρωποι οι οποίοι από τη μία εμφανίζονται να θέλουν συμφωνία με τους δανειστές (και μνημόνιο, είτε λέγεται τρίτο ή 3+) και από την άλλη αδυνατούν (ή δεν θέλουν) να εφαρμόσουν τα συμφωνηθέντα!

Επειδή, μάλιστα, αρκετοί εξ’ αυτών ανήκουν στη γνωστή συνωμοταξία των ανεπάγγελτων αιώνιων πολιτικών στελεχών έχουν ένα και μόνο στόχο: Τη συνεχή διαβούλευση ώστε να εξακολουθήσει το άρμεγμα του κρατικού ταμείου. Πως αλλιώς μπορεί να εξηγηθεί το γεγονός πως μιλούν για ρήξη, αλλά στο τέλος συμφωνούν, προκειμένου στη συνέχεια να μην υλοποιήσουν τα συμφωνηθέντα, να εκβιάσουν (χωρίς να καταλαβαίνουν πως δεν έχουν τέτοια περιθώρια), ώστε στο τέλος να ξανασυμφωνήσουν, κ.ο.κ.

Μια κυβέρνηση που δηλώνει πως θέλει να βγάλει τη χώρα από το επταετές τέλμα πρέπει να αποτελείται από στελέχη που σχεδόν δεν κοιμούνται! Που καταστρώνουν και εφαρμόζουν ένα συγκεκριμένο σχέδιο εντός συγκεκριμένου χρονοδιαγράμματος. Είτε σε συμφωνία με τους δανειστές, είτε χωρίς συμφωνία με τους δανειστές. Είτε με ευρώ, είτε εκτός ευρώ. Ας εξηγήσουν τέλος πάντων ποιο είναι το σχέδιό τους, εκτός από το ροκάνισμα του άδειου κρατικού ταμείου. Και ας έχουν το πολιτικό θάρρος να αναλάβουν το ρίσκο της εφαρμογής του.

Η πικρή αλήθεια είναι πως ούτε είχαν, ούτε έχουν κάποιο σχέδιο. Η Νέα Εξουσία που προσπαθούν να χτίσουν είναι χειρότερη από το διεφθαρμένο πολιτικό σύστημα της Μεταπολίτευσης του οποίου αποτέλεσαν δομικό στοιχείο ως πανεπιστημιακό, συνδικαλιστικό και μηντιακό κατεστημένο. Ο Chris Hedges στο βιβλίο του «Ο Θάνατος της Προοδευτικής Τάξης» (The Death of the Liberal Class) εξηγεί με γλαφυρό τρόπο πως η soft Αριστερά τύπου Συνασπισμού, τώρα ΣΥΡΙΖΑ, οδήγησε στην πνευματική εξαχρείωση και στην οικονομική εξαθλίωση της μεσαίας τάξης των ΗΠΑ.

Στην Ελλάδα, οι άνθρωποι της ίδιας σχολής σκέψης κατάφεραν μέσα σε λίγους μήνες να ροκανίσουν τα λίγα αποθέματα ελπίδας που είχαν απομείνει σε όσους τους ψήφισαν, απογοητευμένοι από τους δήθεν πεφωτισμένους φίλους της Ευρώπης που κυβερνούσαν στα πρώτα χρόνια της κρίσης παίρνοντας τα ρέστα τους.

Κανείς δεν ήξερε για το «καρτέλ» των εργολάβων

Επί σχεδόν έξι χρόνια, την περίοδο που εφαρμόστηκε ο περίφημος μαθηματικός τύπος επιλογής αναδόχου στα δημόσια έργα, οι προσφορές στους περισσότερους διαγωνισμούς γράφονταν με το ίδιο χέρι, χωρίς να κάνουν τίποτα τα υπουργεία, οι άλλοι κρατικοί φορείς, οι εκπρόσωποι του Τεχνικού Επιμελητηρίου (ΤΕΕ) και τα άλλα μέλη των επιτροπών αξιολόγησης, της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, κλπ.

Μόνο μία από τις μεγάλες εφημερίδες (η «Καθημερινή») και ένας δημοσιογράφος (η αφεντομουτσουνάρα μου, εργαζόμενος τότε στο Φάληρο) έγραφαν για όσα συμβαίνουν στους διαγωνισμούς εκείνη τη λαμπρή περίοδο του «εκσυγχρονισμού» που η χώρα κάλπαζε προς «τη σύγκλιση» με την πλούσια Ευρώπη! Στην πραγματικότητα πήγαινε καρφί για τη χρεοκοπία.

Με την προχθεσινή της ανακοίνωση, η Επιτροπή Ανταγωνισμού παραδέχθηκε πως χρειάστηκε σχεδόν δύο δεκαετίες για να διαπιστώσει το προφανές: Για πολλά χρόνια οι εργολάβοι, όχι μόνο οι ισχυροί αλλά και στα μικρότερα έργα, είχαν χωριστεί σε «συμμετέχοντες» και «ενδιαφερόμενους». Οι «συμμετέχοντες» απλώς κατέθεταν προσφορές ώστε μέσω του μαθηματικού τύπου να πάρει το έργο ο «ενδιαφερόμενος»!

Η απαξίωση του κλάδου είχε φτάσει μέχρι του σημείου να κατατίθενται οι προσφορές, ακόμα και σε σακούλες σκουπιδιών από έναν εργολάβο με τις υπηρεσίες να σφυρίζουν αδιάφορα. Εταιρείες συγκεκριμένης κατηγορίας του εργοληπτικού πτυχίου είχαν μάλιστα ιδρύσει και κοινή επιχείρηση, με αντικείμενο την «παραγωγή των προσφορών»! Στο ΦΕΚ ίδρυσης της εταιρείας, στο Δ.Σ. της οποίας συμμετείχαν στελέχη τεχνικών εταιρειών, αναφέρονταν ως αντικείμενο η «παραγωγή φωτοτυπιών», κλπ.

Είναι, επίσης, γνωστές οι καταγγελίες που είχαν γίνει στη Βουλή, χωρίς να επιβεβαιωθούν, περί υπεράκτιας εταιρείας που χρησιμοποιούνταν ώστε να μοιράζεται το περίφημο «κολόκουρο», η αμοιβή στις εταιρείες που συμμετείχαν ώστε να πάρει το έργο κάποια συγκεκριμένη.

Η Επιτροπή εξέτασε και καταγγελίες για προσυμφωνημένες προσφορές των τεχνικών εταιρειών τα τελευταία χρόνια, μετά την κατάργηση του μαθηματικού τύπου. Επειδή δε γνωστοποίησε λεπτομέρειες των ευρημάτων της, είναι άγνωστο αν εντόπισε κάτι συγκεκριμένο.

Στην αγορά κατασκευών δε χρειάζονταν το πόρισμα της Επιτροπής Ανταγωνισμού για να καταλάβουν πως η εκτεταμένη διαφθορά οδήγησε τελικά στην καταστροφή του κατασκευαστικού κλάδου ο οποίος τα τελευταία χρόνια παρουσιάζει σωρευτικές ζημιές που αγγίζουν τα 2,5 δισ. ευρώ. Χρειάστηκε, βέβαια, και η μεσολάβηση των περίφημων συγχωνεύσεων στις αρχές της δεκαετίας του 2000 που οδήγησαν στη δημιουργία θνησιγενών ομίλων οι περισσότεροι από τους οποίους βούλιαξαν μέσα σε 2 – 3 χρόνια.

Μάλιστα, μεταξύ των περίπου 45 ελληνικών και ξένων εταιρειών (περιλαμβάνεται ακόμα και μια …πρώην τράπεζα, η Αγροτική!) που εγκαλεί η Επιτροπή Ανταγωνισμού υπάρχουν και πολλές επιχειρήσεις που έχουν κλείσει ή είναι σχεδόν κλειστές (όπως η ΕΡΓΑΣ του Γιώργου Μπατατούδη, η ΑΤΤΙΚΑΤ του Παναγιώτη Πανούση) ή είναι στην ουσία εταιρείες – σφραγίδες.

Την περίοδο της ευμάρειας και του μαθηματικού τύπου, ουδείς είχε συμφέρον να παρέμβει. Τώρα οι ρημαγμένοι από την κρίση κατασκευαστικοί όμιλοι κινδυνεύουν με πρόστιμα τα οποία θα τις οδηγήσουν σε οριστικό λουκέτο.

Η καθυστερημένη, κατά σχεδόν 20 χρόνια, παρέμβαση της Επιτροπής Ανταγωνισμού έγινε μετά από καταγγελία στην Ευρωπαϊκή Ενωση εργολάβου που σήμερα έχει βγει εκτός αγοράς. Η Επιτροπή, κλιμάκια της οποίας πραγματοποίησαν προ τριετίας εφόδους σε γραφεία τεχνικών εταιρειών, αξιοποίησε όμως τον Κωνσταντίνο Στέγγο του ομίλου Τεχνική Ολυμπιακή που «κελάηδησε» ώστε να αποφύγει τα πρόστιμα, αν επιβληθούν.

Οι διοικήσεις των τεχνικών εταιρειών υποστηρίζουν πως αδίκως κατηγορούνται καθώς το ελληνικό θεσμικό πλαίσιο στα δημόσια έργα στην ουσία επιβάλλει τις συνεργασίες. Εδώ και μήνες ζητούν από την κυβέρνηση νομοθετική ρύθμιση ώστε να αντιμετωπίσουν το πόρισμα της Επιτροπής Ανταγωνισμού. Σε διαφορετική περίπτωση έχουν επισημάνει πως «θα παραδώσουν τα κλειδιά» των εταιρειών τους που απασχολούν χιλιάδες εργαζόμενους.
Όλα θα κριθούν από την ενδεχόμενη νομοθετική ρύθμιση και τις τελικές αποφάσεις της Επιτροπής. Η ακρόαση των εταιρειών έχει προγραμματιστεί για τις 21 Ιουλίου.

Μία μικρότερη έκδοση του κειμένου δημοσιεύθηκε σήμερα στη «δημοκρατία»

Ο θρίαμβος του λαϊκισμού

Food-engineering-degree-could-revolutionise-industry

Είχα ασχοληθεί και στο παρελθόν με τις διάφορες «αγωνιστικές» κινητοποιήσεις κατά ξένων επιχειρήσεων που διαθέτουν μονάδες παραγωγής στην Ελλάδα οι οποίες αποτελούν εύκολο στόχο διαφόρων. Ως ένα από τα θύματα του κύματος καθυστερήσεων πληρωμών, που δεν φαίνεται να απασχολεί κάποιον στην κυβέρνηση, βρήκα εξαιρετικά ενδιαφέρουσα την επιστολή που μου έστειλε ένας αναγνώστης και τη δημοσιεύω (μαζί με τις σχετική εισαγωγή για να ευλογάμε τα γένια μας!). Νομίζω πως εξηγεί γιατί πρέπει να σκεφτόμαστε δύο φορές πριν βάλουμε στο στόχαστρο τις ξένες επιχειρήσεις με παραγωγική δραστηριότητα στην Ελλάδα. Ενας από τους λόγους είναι και το ότι αποτελούν εργοδότες συνεπείς στην καταβολή μισθών.

Η επιστολή

Αγαπητέ κύριε Κόλλια,

Διαβάζω το μπλογκ σας και τα άρθρα σας, που ξεφεύγουν από τις ευκολομάσητες αναλύσεις και κινούνται κόντρα στο θρίαμβο που έχει πετύχει ο λαϊκισμός. Αν δεν είναι έξω από τις αρχές σας, θα σας παρακαλούσα να φιλοξενήσετε με τη μορφή της επιστολής στο μπογκ σας, το παρακάτω σημείωμά μου

Ευχαριστώ εκ των προτέρων

Ν.Κ

Εργαζόμενος στη βιομηχανία

‘Μισθός 300 ευρώ’ και η αλήθεια που πονάει

Κατά καιρούς εμφανίζεται ένα κύμα δημοσιεύσεων σε επαρχιακά κυρίως sites και μπλογκς, που αναφέρεται σε ένα άρθρο του Βήματος του 2013, που είχε ένα ρεπορτάζ με τίτλο ‘Οι 11 πολυεθνικές που ζητούν να πέσουν οι μισθοί στα 300 ευρώ’. (Δείτε σε αυτό το λινκ ένα από αυτά τα άρθρα).

Δεν με απασχολεί τόσο που τόχαν διαψεύσει τότε όλες οι εταιρείες που αναφέρονται, οι οποίες κατά το ΒΗΜΑ , είχαν υποβάλει το αίτημα σε συνάντηση με τον τότε Υπουργό Χατζηδάκη. Όλοι που είχαν πάρει μέρος σε εκείνη τη συνάντηση το είχαν διαψεύει, αλλά αυτό δεν εμποδίζει κάθε 3-4 μήνες, ακόμα και αν έχουν περάσει 2,5 χρόνια, να εμφανίζει ένα νέο κύμα αναδημοσίευσης εκείνου του αστήριχτου άρθρου.

Αυτό που με ενδιαφέρει περισσότερο είναι το πάθημα ενός πολύ στενού συγγενικού μου προσώπου. Δούλευε σε μια από αυτές τις πολυεθνικές που κατά τα δημοσιεύματα, είχαν ζητήσει να κατέβουν οι μισθοί στα 300 ευρώ και παρότι ανειδίκευτη εργαζόμενη έπαιρνε πολύ περισσότερα, δηλ μεγαλύτερο μισθό απότι έλεγε ο νόμος. Έκανε μετά την επιλογή το 2013 να φύγει από την πολυεθνική και να πάει να εργαστεί σε μια μικρότερη εταιρεία που της έδινε 50 ευρώ παραπάνω το μήνα. Σε λίγο καιρό όμως άρχισε η εταιρεία αυτή να καθυστερεί τις πληρωμές και να της ζητάει να δουλεύει πολλές υπερωρίες, χωρίς να τις πληρώνεται. Μετά λίγο καιρό την απέλυσε, χωρίς να της καταβάλει ποτέ την αποζημίωση. Είναι στα δικαστήρια και θα δούμε πότε θα βρει άκρη.

Μετά από αυτό, η ανάγκη την οδήγησε να πιάσει μια ευκαιριακή δουλειά, όπου παίρνει 300 ευρώ, με εργασιακές συνθήκες που δεν μπορώ να περιγράψω.

Με δύο λόγια θέλω να πω ότι είναι πολύ επιφανειακή και επικίνδυνη η μόδα να χτυπάμε τις ξένες εταιρείες που έχουν εργοστάσια στην Ελλάδα. Οι μεγάλες εταιρείες, ειδικά οι ξένες, είναι πάντοτε τυπικές και δεν διανοούνται να παραβιάσουν την εργατική νομοθεσία, γιατί αυτό θα τους κάνει ζημιά.  Όποιοι έχουμε δουλέψει σε τέτοιες επιχειρήσεις γνωρίζουμε ότι αποφεύγουν να προκαλούν με αιτήματα για μείωση αμοιβών που θα ξεσηκώσουν τον κόσμο, θα κάνουν κακό στη φήμη τους και θα απομακρύνουν τους καταναλωτές.

Δεν είμαι φίλος των πολυεθνικών, ούτε πολιτικά ούτε σαν εργαζόμενος. Αντίθετα είμαι φανατικά υπέρ του να ελέγχονται αυστηρά για το πώς φορολογούνται και τη συνέπειά τους στο να κάνουν επενδύσεις στην Ελλάδα. Είμαι μέλος σωματείου πολυεθνικής και στηρίζω τη διοίκησή του, όταν διεκδικεί καλύτερους μισθούς και συνθήκες εργασίας.

Θεωρώ όμως πολύ επικίνδυνη την ευκολία που έχουν πολλά ενημερωτικά σάιτς, που κάνουν επιθέσεις στις εταιρείες αυτές με πληροφορίες που δεν στέκουν. Τέτοιες επιθέσεις δημιουργούν κλίμα που μπορεί να σπρώξει κάποιες από αυτές να περιορίσουν τις παραγωγικές δραστηριότητες τους στην Ελλάδα ή εμποδίζει άλλες να χτίσουν καινούργια εργοστάσια.

Θάθελα και εγώ ιδανικά να έχουν όλα τα εργοστάσια έλληνες ιδιοκτήτες. Όποιος όμως έχει δουλέψει έστω και ένα μήνα στη βιομηχανία ξέρει πως αυτό είναι εξωπραγματικό. Πολλοί Ελληνες επιχειρηματίες πήραν την απόφαση να πουλήσουν τις εταιρείες τους. Επειδή θέλω να μειωθεί η ανεργία και όσοι βρίσκουν δουλειά να αντιμετωπίζουν αξιοπρεπείς εργασιακές συνθήκες, θεωρώ ότι πρέπει να είμαστε πολύ προσεκτικοί στην κριτική που κάνουμε στις πολυεθνικές που έχουν εργοστάσια στην Ελλάδα. Μας αρέσει, δεν μας αρέσει είναι οι εργοδότες που θα προτιμούσαν αρκετοί Έλληνες που ψάχνουν για μια αξιοπρεπή δουλειά, με προοπτικές σταθερότητας και με μέγεθος που μπορεί να αξιοποιήσει τους τόσους πολλούς πτυχιούχους και έμπειρους εργαζόμενους που έχουν βρεθεί χωρίς απασχόληση.

Αυτό το email έλαβαν οι υπάλληλοι κρατικής υπηρεσίας χθες

«Η αυτοί ή Εμείς» αναφέρει η επιστολή που έλαβαν χθες οι υπάλληλοι μιας κρατικής υπηρεσίας. Δεν γνωρίζω τον αποστολέα, υποθέτω πως είναι μία συνδικαλιστική παράταξη:

Subject: Αυτή είναι η πρόταση των δανειστών που κανάλια και αντιπολίτευση ισχυρίζονται ότι αποσύρθηκε -Tο ΟΧΙ της Αξιοπρέπειας, της Δημοκρατίας, της ΖΩΗΣ – Σήμερα στις 7.30 μ.μ. στο Σύνταγμα
Importance: High

Συνάδελφοι,

Σας προωθούμε τον ηλεκτρονικό σύνδεσμο της εφημερίδας Αυγή www.avgi.gr προκειμένου να ενημερωθείτε για το περιεχόμενο της πρότασης των δανειστών που κανάλια και αντιπολίτευση ισχυρίζονται ότι αποσύρθηκε καθώς επίσης και τον ηλεκτρονικό σύνδεσμο https://left.gr/news/ohi-tis-axioprepeias-tis-dimokratias-tis-zois-deytera-730-mm-sto-syntagma στον οποίο μεταξύ άλλων θεμάτων αναρτάται και το κάλεσμα προς τον ελληνικό λαό για την συμμετοχή του στην σημερινή μεγάλη συγκέντρωση στις 7.30 μ.μ. στο Σύνταγμα με το σύνθημα «Να τους σταματήσουμε με το ΟΧΙ της Αξιοπρέπειας – της Δημοκρατίας – της Ζωής».

Καλούμε όσους είναι αποφασισμένοι και περήφανοι συνεχιστές των ιστορικών αγώνων του Έθνους μας να συμμετέχουν στην σημερινή συγκέντρωση για να δηλώσουν το «Όχι» ……που σημάνει ότι η Ελλάδα είναι μια κυρίαρχη χώρα, ο λαός της μπορεί να αποφασίζει για το μέλλον του, να αμφισβητήσει τη λιτότητα και να επιλέξει ένα διαφορετικό δρόμο. Με το περήφανο «Όχι» ο ελληνικός λαός θα ισχυροποιήσει τη θέση της Ελλάδας στην Ευρώπη. Με το περήφανο «Όχι» ο ελληνικός λαός θα δώσει φωνή σε όλους τους λαούς της Ευρώπης……..

Όπως τότε, που ο Γέρος του Μοριά, Θεόδωρος Κολοκοτρώνης, βλέποντας τις θυσίες και τους αγώνες των Ελλήνων, να πηγαίνουν χαμένοι, από την μάστιγα των «προσκυνημένων» (στα απομνημονεύματά του ο Κολοκοτρώνης μάλιστα σημειώνει χαρακτηριστικά: «Μόνον εις τον καιρόν του προσκυνήματος εφοβήθηκα διά την πατρίδα μου»), αντέτεινε το ιστορικό «Φωτιά και τσεκούρι στους προσκυνημένους!» και «ξαναζωντάνεψε» την ετοιμοθάνατη Επανάσταση.

Αυτές τις κρίσιμες ώρες να τους σταματήσουμε με το μεγάλο ΟΧΙ του λαού μας.

ή αυτοί ή εμείς»

Μια ιστορία «νομισματικής μεταρρύθμισης»

Σχεδόν δύο χρόνια μετά το τέλος του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου ο Στάλιν, έπειτα από σχεδιασμό μηνών, προχώρησε στη λεγόμενη «νομισματική μεταρρύθμιση» και στην υποτιθέμενη κατάργηση των γνωστών κουπονιών για αγορά προϊόντων, σχέδιο που κόστισε δισεκατομμύρια ρούβλια στον ήδη γονατισμένο από τον πόλεμο σοβιετικό λαό. Μέσα σε μια νύχτα, μεταξύ 14 και 15 Δεκεμβρίου 1947, οι πολίτες της ΕΣΣΔ έχασαν αρκετά λεφτά αφού για κάθε δέκα παλαιά ρούβλια που κατείχαν πήραν ένα νέο ρούβλι.

Η απόφαση για την ανταλλαγή είχε ληφθεί μία ημέρα νωρίτερα, στις 13 Δεκεμβρίου του 1947, από το Πολίτμπιρο, το Πολιτικό Γραφείο της Κεντρικής Επιτροπής του Κομμουνιστικού Κόμματος της Σοβιετικής Ένωσης. Προέβλεπε ένα περισσότερο πολύπλοκο σύστημα για τις καταθέσεις: Οσοι είχαν στην τράπεζα λιγότερα από 3.000 ρούβλια δεν θα έχαναν τίποτα. Οσοι είχαν καταθέσει από 3.000 έως 10.000 ρούβλια πήραν δύο νέα ρούβλια για κάθε τρία παλαιά. Για καταθέσεις άνω των 10.000 ευρώ η σχέση ανταλλαγής ήταν ένα νέο ρούβλι για κάθε δύο παλαιά.

Η απόφαση του Πολίτμπιρο είχε μια πολύ μεγάλη εισαγωγή στην οποία υποτίθεται πως εξηγούσε τους λόγους της «νομισματικής μεταρύθμισης». Στόχος ήταν, όπως αναφέρονταν, να πληγούν «κερδοσκοπικά στοιχεία τα οποία έχουν συσσωρεύσει μεγάλο πλούτο». Επρόκειτο φυσικά για ψέμα ολκής, όπως αναφέρει και ο ιστορικός Oleg V. Khlevniuk στην τελευταία βιογραφία του Στάλιν, αφού οι εύποροι της Σοβιετικής Ενωσης ήταν σε θέση να μετατρέψουν τα ρούβλια σε άλλες μορφές επένδυσης ώστε να αποφύγουν το «κούρεμα». Ιδιαίτερη αναφορά γίνονταν και στις μεγάλες δυσκολίες που αντιμετωπίζουν «τα λαϊκά στρώματα» στις καπιταλιστικές χώρες του πλανήτη. Ο ίδιος ο Στάλιν είχε παρέμβει στο τελικό κείμενο της απόφασης για να προσθέσει πως επρόκειτο για «την τελευταία θυσία» του Σοβιετικού λαού.

Για να γίνει η ανταλλαγή παλαιών με νέα ρούβλια είχε προηγηθεί προετοιμασία μηνών, υπό άκρα μυστικότητα. Για παράδειγμα, τα νέα χαρτονομίσματα και κέρματα αφού τυπώθηκαν δεν διανεμήθηκαν σε καταστήματα της Gosbank αλλά σε ειδικές αποθήκες που είχαν δημιουργηθεί σε ολόκληρη τη Σοβιετική Ενωση. Όταν ήρθε η ώρα της ανταλλαγής, παράλληλα με τα υποκαταστήματα της Gosbank λειτούργησαν και 46.000 ανταλλακτήρια στα οποία εργάστηκαν 170.000 άνθρωποι, σύμφωνα με τον Khlevniuk.
Όμως η μυστικότητα δεν ήταν αρκετή για να διατηρήσει την ψυχραιμία μεταξύ του πληθυσμού. Οι φήμες φούντωσαν όταν οι μισθοί και οι συντάξεις για το δεύτερο 15θημερο του Νοεμβρίου καταβλήθηκαν νωρίτερα. Χωρίς να γνωρίζουν λεπτομέρειες του σχεδίου οι πολίτες άρχισαν να μετατρέπουν τα ρούβλια σε αγορές καταναλωτικών προϊόντων, κοσμημάτων ή άλλων πολυτελών ειδών με αξία μεταπώλησης.

Στις 29 Νοεμβρίου ο υπουργός Εσωτερικών Υποθέσεων Sergei Kruglov ενημέρωσε τον Στάλιν πως οι καταναλωτές στριμώχνονταν στα καταστήματα για να αγοράσουν πράγματα και στις τράπεζες για να σηκώσουν τα λεφτά τους. Τα ράφια άρχισαν να αδειάζουν ενώ ακόμα και αντικείμενα που μέχρι πρόσφατα δεν είχαν ζήτηση άρχισαν να πωλούνται. Σύντομα ήταν δύσκολο να βρεις έπιπλα, ενώ οι καταναλωτές αγόραζαν γούνες, ρολόγια, χρυσαφικά, πιάνα, κλπ. Την επόμενη ημέρα ο Kruglov ενημέρωσε τον Στάλιν πως εκατοντάδες πολίτες είχαν συγκεντρωθεί έξω από τα καταστήματα της Μόσχας από νωρίς το πρωί.

Κάτοικοι από γειτονικές περιοχές εφορμούσαν στα τραπεζικά υποκαταστήματα με τις ουρές να πλησιάζουν τους 500 ανθρώπους. Ηδη τα περισσότερα καταστήματα είχαν κλείσει με το επιχείρημα της εξάντλησης των αποθεμάτων ή της ανακαίνισης (!) ενώ όσα παρέμεναν ανοικτά είχαν κρύψει π.χ. τα χρυσαφικά. Ορισμένα είχαν κλείσει επειδή πράγματι δεν είχαν πλέον τι να πωλήσουν.

Στις 2 Δεκεμβρίου η κατάσταση δεν είχε αλλάξει. Απλώς οι πολίτες, που δε μπορούσαν να βρουν καταναλωτικά προϊόντα, είχαν πλέον στραφεί στα μουσικά όργανα, κλπ. Κατάστημα που πωλούσε έξι πιάνα το χρόνο είδε να αγοράζονται 11 μέσα σε δύο ημέρες! Η έλλειψη βιομηχανικών προϊόντων έστρεψε τους Σοβιετικούς προς την αγορά τροφίμων μακράς διαρκείας όπως λουκάνικα, κονσέρβες, καραμέλες, ζάχαρη και τσάι. Αμέσως εκδόθηκε εντολή ώστε να φύγουν από τα ράφια τα συγκεκριμένα προϊόντα! Τα εστιατόρια ήταν γεμάτα από πελάτες που ήθελαν να δαπανήσουν τα ρούβλια τους τα οποία σύντομα θα είχαν ούτως ή άλλως ελάχιστη αξία.

Το ενδιαφέρον, γράφει ο Khlevniuk, ήταν το γεγονός πως οι Αρχές δεν προχώρησαν σε αυστηρά αστυνομικά μέτρα για τον περιορισμό του φαινομένου. Από τις αρχές Δεκεμβρίου είχε παρατηρηθεί αύξηση των μικροκαταθέσεων καθώς οι πολίτες μοίραζαν τα λεφτά τους σε λογαριασμούς με μικρότερα ποσά ώστε να μη χάσουν από τη σχέση ανταλλαγής (ή να χάσουν τα λιγότερα).

Όταν στις 2 Ιανουαρίου 1948 ο Στάλιν έλαβε την έκθεση για το αποτέλεσμα της «νομισματικής μεταρρύθμισης» αναφέρονταν πως από τα 59 δισ. ρούβλια που βρίσκονταν σε κυκλοφορία, τώρα είχαν μείνει μόλις τέσσερα. Οι καταθέσεις σε αποταμιευτικούς λογαριασμούς είχαν περιοριστεί από 18,6 σε 15 δισεκατομμύρια. Η μείωση των τιμών ακόμα και σε προϊόντα πρώτης ανάγκης δεν ακολούθησε τη σχέση ανταλλαγής στο ρούβλι. Η υποχώρηση περιορίστηκε 83% της προηγούμενης τιμής (όταν η σχέση ανταλλαγής ήταν ένα νέο ρούβλι για δέκα παλαιά) με την αγοραστική δύναμη των καταναλωτών να έχει στην ουσία εξανεμιστεί.

Στην ίδια βιογραφία του Στάλιν περιλαμβάνεται και ένα γράμμα από ρωσική πόλη, μετά τη «νομισματική μεταρρύθμιση», σύμφωνα με το οποίο: «Σήμερα είναι η έκτη ημέρα στη σειρά που η γυναίκα μου περίμενε στην ουρά για ψωμί από τις δύο το πρωί μέχρι τις δέκα, αλλά, δυστυχώς, και τις έξι ημέρες γύρισε στο σπίτι χωρίς ψωμί».

Οι κουμπάρες

Σκούζουν οι πολιτικοί μας πως είναι θύματα εκβιασμών, πως τους καταπιέζει η διαπλοκή (έστω και αν μερικοί εξ’ αυτών ανδρώθηκαν πολιτικά με τη στήριξη των συμφερόντων που βούλιαξαν τη χώρα), πως κάποιοι ανώνυμοι βάζουν συνεχώς τρικλοποδιές στο θεάρεστο έργο που θέλουν να επιτελέσουν. Διαμαρτύρονται και σοβαροί επιχειρηματίες πως δε μπορούν να αναπτυχθούν, πως υπάρχουν διαχρονικά προνομιούχοι κρατικοί προμηθευτές και παράγοντες οι οποίοι αποτρέπουν το άνοιγμα αγορών και την προκοπή της χώρας. «Νέστορες» του Κοινοβουλίου φροντίζουν ενίοτε να κατακεραυνώνουν «καναλάρχες», πάντα με γενικόλογους αφορισμούς, και να εμπλουτίζουν τις ομιλίες τους με υπονοούμενα περί του σκοτεινού ρόλου που διαδραματίζει ακόμα και σήμερα η περίφημη διαπλοκή. Ονόματα δε λέει κανείς, υπολήψεις δεν θίγονται!

Επί χρόνια παίζουν όλοι τις κουμπάρες. Αλλά οι πολιτικοί μας βγαίνουν στο κλαρί μόλις κάποιος υπονοήσει πως, ενίοτε χωρίς δόλο ή επειδή τους ξεγέλασαν οι καλοί τους σύμβουλοι, εξυπηρετούν τα άνομα συμφέροντα τα οποία καταγγέλλουν με κάθε ευκαιρία. Πάντα χρησιμοποιούν και τη γνωστή ρήση του Κ. Σημίτη σύμφωνα με την οποία «όποιος έχει στοιχεία, να τα πάει στον εισαγγελέα», διότι σύμφωνα με τον πρώην πρωθυπουργό η δημόσια διοίκηση και η Δικαιοσύνη πρέπει απλώς να κάθονται και να περιμένουν τον άνθρωπο με τα ντοκουμέντα! Οσοι, δε, επισημαίνουν πως κάτι μπορεί να πάει στραβά με την τάδε σύμβαση ή τον δείνα κρατικό προμηθευτή είναι όμηροι συμφερόντων και υπάλληλοι εκβιαστών, σε αντίθεση με τις πάλλευκες περιστέρες που κυβέρνησαν τη χώρα τις τελευταίες δεκαετίες ή τους επιχειρηματίες που ενθυλάκωσαν τα δισεκατομμύρια των δανεικών που καλούμαστε να πληρώσουμε σήμερα.

Το αστείο της υπόθεσης είναι πως τα δήθεν μόνιμα θύματα της διαπλοκής και των εκβιαστών ουδέποτε κατονομάζουν τους δράστες των εγκλημάτων στα οποία αναφέρονται. Συνήθως, μάλιστα, παρελαύνουν από τα τηλεοπτικά / ραδιοφωνικά στούντιο και τις εφημερίδες όσων καταγγέλλουν με υπονοούμενα. Οι περισσότεροι είναι μόνιμοι πελάτες καθώς τους παρέχεται χρόνος και σελίδες για να προβάλουν το τεράστιο έργο τους. Σε περισσότερο δύσκολη θέση βρίσκονται, όμως, οι επιχειρηματίες οι οποίοι παραπονούνται ανεπισήμως πως οι πολιτικοί νομοθετούν για τους λίγους ολιγάρχες σε βάρος των χιλιάδων υγιών εταιρειών. Αφού κατονομάσουν και καταχεριάσουν ανεπισήμως τους τυχερούς αιώνιους προμηθευτές ή μονίμως ωφελούμενους, σε παρακαλούν να μη γράψεις τίποτα, «μόνο γενικές κουβέντες».

Από το συγκεκριμένο γαϊτανάκι βολεύονται όλοι. Κυρίως οι πολιτικοί οι οποίοι επωφελούνται από την ανύπαρκτη διαφάνεια στη διαχείριση δημοσίων συμβάσεων ώστε να εξυπηρετούν τους φίλους και ταυτόχρονα να τους καταγγέλλουν! Την ίδια στιγμή κατακεραυνώνουν και όσους τολμούν να ψελλίσουν πως κάτι συμβαίνει με την τάδε ή την δείνα σύμβαση εκατομμυρίων επειδή δεν πήγαν κατευθείαν στον εισαγγελέα. Καθήκον των υπουργών είναι να διερευνούν για τον τρόπο αξιοποίησης πολύτιμων κρατικών κονδυλίων και να ζητούν απολογισμό και ευθύνες από όσους συμβάλλουν στην σπατάλη. Αντί να ζητούν στοιχεία από τους πολίτες, ας ερευνήσουν τι πραγματικά συμβαίνει σε πλήθος συμβάσεων που σέρνονται. Από άλλους πρέπει να ζητήσουν το λογαριασμό. Και ας πουν επιτέλους και ποιοι είναι η διαπλοκή και ποιοι οι εκβιαστές που τους ταλαιπωρούν.

Δημοσιεύθηκε στη «δημοκρατία»

Η φάμπρικα με τα κρατικά κονδύλια για την «καινοτομία» και «επιχειρηματικότητα»

Μια νέα βιομηχανία μεσαζόντων, αετονύχηδων και αεριτζήδων δημιουργείται μέσω των τεράστιων κοινοτικών κονδυλίων που δαπανώνται για την ενίσχυση της καινοτομίας και της επιχειρηματικότητας στη χώρα μας. Εξαιτίας του πρόχειρου σχεδιασμού, του πελατειακού κράτους, της ανάγκης για απορρόφηση κοινοτικών πόρων και της δράσης τρωκτικών σε τμήματα του κρατικού μηχανισμού όπως η Τοπική Αυτοδιοίκηση, ακυρώνεται η σοβαρή προσπάθεια που καταβάλλεται από πολλούς ανθρώπους για χρηματοδότηση νέων επιχειρηματιών που αναπτύσσουν προϊόντα ή υπηρεσίες για τη διεθνή αγορά.
Είναι κοινό μυστικό σε στελέχη που ασχολούνται με την υπόθεση πως από τα περίπου 100.000.000 ευρώ κρατικού χρήματος που θα δαπανηθεί στο πλαίσιο του ΕΣΠΑ για την «καινοτομία και την επιχειρηματικότητα» λιγότερο από το 20% θα φτάσει στους νέους επιχειρηματίες που διψούν για κεφάλαια προκειμένου να αναπτύξουν την ιδέα τους. Το 80% χάνεται σε σεμινάρια, δήθεν «θερμοκοιτίδες», εκδηλώσεις «ενίσχυσης καινοτομίας» από δήμους, Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις, Επιμελητήρια, συνδέσμους επιχειρήσεων και Πανεπιστήμια καθώς και σε άλλες ενέργειες επικοινωνιακού περιεχομένου. Κάποια από τα χρήματα έγιναν κατά το πρόσφατο παρελθόν πολυώροφα κτίρια Ενώσεων που επιδοτούνται επί χρόνια, χωρίς κανείς να εξετάζει την αποτελεσματικότητα των σεμιναρίων / συνεδρίων και άλλων παρεμβάσεων στις οποίες σπαταλώνται δεκάδες εκατομμύρια ευρώ από πολύτιμους κρατικούς πόρους.
Στην Ελλάδα μπορεί να δυσκολευόμαστε ως οικονομία να χρηματοδοτήσουμε με αρχικό κεφάλαιο (το λεγόμενο seed capital, κεφάλαιο σποράς) περισσότερες από 15 – 20 νέες επιχειρήσεις το χρόνο, αλλά διαθέτουμε: Δύο–τρεις συλλόγους «νέων επιχειρηματιών» ή «νεοφυών επιχειρήσεων», πολλούς «προέδρους και αντιπροέδρους» που συνδιαλέγονται με τους αρμόδιους υπουργούς εκπροσωπώντας μόνο τους εαυτούς και μερικούς επιδοτούμενους φίλους, «Ζώνες Καινοτομίας» που δεν λειτουργούν, «θερμοκοιτίδες» (incubators) αμφίβολης αποτελεσματικότητας από δήμους ή ιδιωτικές εταιρείες με δημόσιο χρήμα. Απίστευτα κρατικά κονδύλια δαπανώνται για εκδηλώσεις, «διαγωνισμούς καινοτομίας» («εμείς σας δίνουμε το βραβείο, εσείς να πάτε να βρείτε τα λεφτά» από την αγορά), ημερίδες, συνέδρια, παρουσιάσεις.
Ενώ όλοι συμφωνούν για την ανάγκη συμμετοχής του δημοσίου, μέσω κρατικών πόρων, στην ενίσχυση της καινοτομίας, ελάχιστοι θεωρούν αποτελεσματικό το σημερινό μοντέλο διασπάθισης πόρων από δήθεν «απόστολους της καινοτομίας». Επισημαίνεται, για παράδειγμα, πως παρά τον ορυμαγδό των κρατικών χρημάτων για «ενίσχυση καινοτομίας», των εξαγγελιών για δημιουργία δικτύων «ατύπων επενδυτών» (των λεγόμενων angels, δηλαδή ιδιωτών που επενδύουν σε καινοτόμες επιχειρήσεις) τα αποτελέσματα είναι πενιχρά. Μάλιστα, σύμφωνα με στοιχεία του ΙΟΒΕ, η δραστηριότητα των angels κινείται πτωτικά τα τελευταία χρόνια. Ενώ το 2007, περίπου το 53% των επενδυτών δήλωνε πως χρηματοδότησε «συναδέλφους, φίλους, γείτονες ή αγνώστους με καλή ιδέα», το αντίστοιχο ποσοστό το 2012 είχε περιοριστεί σε μόλις 28%.
Οσοι ζητούν αλλαγή του σημερινού μοντέλου στήριξης των νέων επιχειρήσεων, ώστε τα τεράστια κρατικά κεφάλαια να πηγαίνουν σε αυτούς που τα έχουν πραγματικά ανάγκη, δηλαδή τους νέους επιχειρηματίες, επισημαίνουν και κάτι άλλο. Τα τελευταία χρόνια μαθαίνουμε μόνο για νέες επιχειρηματικές ιδέες από το χώρο του Διαδικτύου γεγονός που αποτελεί δείγμα της αδυναμίας πρόσβασης των νέων ανθρώπων σε αρχικά κεφάλαια (seed capital). «Μαθαίνουμε μόνο για εφαρμογές στο Διαδίκτυο και στις κινητές συσκευές επειδή μια τέτοια εφαρμογή δεν απαιτεί σημαντικά κεφάλαια» λέει ο Ευαγγ. Αχιλλόπουλος, επικεφαλής της «Ομάδας Θεσμικών Παρεμβάσεων» του Ελληνικού Συνδέσμου Νέων Επιχειρηματιών (ΕΣΥΝΕ). «Ο νεαρός αγοράζει έναν υπολογιστή και αναπτύσσει την εφαρμογή χωρίς να χρειάζεται κεφάλαια» προσθέτει.
Αντίθετα δεν βλέπουμε να χρηματοδοτούνται καινοτόμες ιδέες σε άλλους τομείς (πέραν του Διαδικτύου) επειδή απαιτούνται σημαντικά αρχικά κεφάλαια. Εκτός και αν παραδεχθούμε πως δεν διαθέτουμε μηχανικούς, γιατρούς ή άλλους επιστήμονες που καινοτομούν. Αλλά «οι ιδέες τους απαιτούν σημαντικά υψηλότερα κεφάλαια έναντι των εφαρμογών Διαδικτύου και γι’ αυτό μένουν στα χαρτιά».
Κορυφαίο παράδειγμα διάθεσης κονδυλίων που αφορούν «ενίσχυση επιχειρηματικότητας / καινοτομίας» για άσχετους σκοπούς αποτελούν τα περίπου 27.000.000 ευρώ του δήμου Αθηναίων. Τα περισσότερα μεταφέρονται σε οργανισμούς/φορείς/υπηρεσίες εντός του δήμου, οι οποίοι υποτίθεται κοπιάζουν για την ενίσχυση της επιχειρηματικότητας. Περί τα δύο εκατομμύρια ευρώ (!) διατίθενται για τη δημιουργία «θερμοκοιτίδας» στην οποία θα στεγάζονται νέες επιχειρήσεις, όταν δεκάδες επιχειρηματίες αδυνατούν να εξασφαλίσουν τα 30.000–40.000 ευρώ που απαιτούνται για το ξεκίνημα μιας επιχειρηματικής ιδέας.
Ενδεικτικό είναι επίσης ότι πολλά χρήματα παίρνει το Οικονομικό Πανεπιστήμιο και λιγότερα π.χ. το Γεωπονικό ή άλλα πανεπιστήμια που δεν παίρνουν καθόλου όπως το Πολυτεχνείο που εξ’ αντικειμένου θα μπορούσαν να αναπτύξουν και να μεταφέρουν τεχνογνωσία καλύτερα και σε περισσότερους τομείς από το Οικονομικό Πανεπιστήμιο (σ.σ. Δεν λέμε να μην παίρνει χρήματα το ΟΠΑ, αλλά κάποια άλλα πρέπει να παίρνουν περισσότερα).
Με άλλα λόγια το αρμόδιο για την καινοτομία και την διαχείριση των πόρων υπουργείο Ανάπτυξης εκχωρεί χρήματα για την ανάπτυξη σε μη αρμόδιους φορείς και κυρίως δήμους. Είναι αστείο παγκοσμίως ο δήμος να κάνει clusters. Στο δήμο Αθηναίων απαντούν πως η γενική κατανομή των πόρων είχε αποφασιστεί εδώ και χρόνια. Αλλά το ίδιο κάνει και ο ΣΕΒ, ο οποίος αντί να χρηματοδοτεί την καινοτομία, παίρνει ο ίδιος χρήματα από το ΕΣΠΑ για να «κινητοποιήσει» start-ups.

 

Προς το παρόν η Ελλάδα διαθέτει περιορισμένο αριθμό «θερμοκοιτίδων» που προσφέρουν πραγματικές υπηρεσίες στις νέες εταιρείες που στεγάζουν (κάποιες εξ αυτών χρωστούν το νοίκι…). Φυσικά και δεν προσφέρουν κεφάλαια, δηλαδή αυτό που πραγματικά ζητούν σήμερα οι νέοι επιχειρηματίες αφού ούτως ή άλλως δεν είναι τέτοιος ο ρόλος τους. Γι’ αυτό και κάποιοι αναρωτιούνται μήπως κάποιο ικανό ποσοστό των επιδοτήσεων προς σοβαρές πρωτοβουλίες όπως η «Ελληνική Πρωτοβουλία Τεχνολογικών Συνεργατικών Σχηματισμών» Coralia έπρεπε να πηγαίνει πως άμεση χρηματοδότηση των εταιρειών που στεγάζει. Οι ίδιοι τονίζουν πως σοβαρές προσπάθειες στον τομέα των incubators, κυρίως με ιδιωτική χρηματοδότηση, όπως η metavallon (κύριος υποστηρικτής είναι το Ιδρυμα Σταύρος Νιάρχος) δεν λύνουν την ανάγκη των νέων εταιρειών για χρηματοδότηση.
Ακόμα και στελέχη του κρατικού μηχανισμού που ασχολούνται με την υπόθεση παραδέχονται τη σπατάλη πόρων σε «συμβουλές» και εκδηλώσεις. Επισημαίνουν πως σε μια συνάντηση με Ελληνες κυβερνητικούς αξιωματούχους ο ιδρυτής του ισραηλινού κρατικού επενδυτικού κεφαλαίου «ΥΟΖΜΑ Fund of Funds» Elrich Yigal είχε προειδοποιήσει: «Για να υπάρξει ουσιαστική ενίσχυση της καινοτομίας πρέπει να δημιουργούνται να χρηματοδοτούνται με seed capital εκατοντάδες νέες εταιρείες το χρόνο. Αν δεν το καταφέρετε, καλύτερα να πάτε σε μια παραλία για μαύρισμα». Το Ισραήλ θεωρείται το απόλυτο παράδειγμα ουσιαστικής συμμετοχής του κράτους στη χρηματοδότηση και ενίσχυση της καινοτομίας και ήδη συνεργάζεται με το υπουργείο Ανάπτυξης για τον καθορισμό της ελληνικής στρατηγικής για την καινοτομία.
«Προς το παρόν εμείς πανηγυρίζουμε επειδή λειτουργούν στη χώρα περί τους 50 – 60 επενδυτές που χρηματοδοτούν γύρω στις 15 με 20 επιχειρήσεις το χρόνο, κυρίως από τον τομέα των εφαρμογών Διαδικτύου» λένε άνθρωποι που παρακολουθούν χρόνια την προσπάθεια δημιουργία καινοτόμων εταιρειών στην Ελλάδα. Οι ίδιοι παραδέχονται πως μέσω του ΕΣΠΑ (πρόγραμμα Jeremie) δημιουργήθηκαν «κουτιά» με κεφάλαια από επενδυτικές εταιρείες που συνέβαλλαν στη χρηματοδότηση αρκετών μικρών επιχειρήσεων. Επιμένουν, όμως, πως τόσο ο αριθμός των νέων εταιρειών που λαμβάνουν χρηματοδότηση είναι μικρός και πως συνήθως δίνονται μικρά ποσά γιατί δεν υπάρχουν «κουτιά» με κεφάλαια σοβαρού μεγέθους. Περισσεύουν, πάντως, οι «μέντορες», οι «σύμβουλοι» και οι «πρόεδροι»… Ενας από τους «προέδρους» διεκδικεί πανευρωπαϊκό ρόλο παρά το γεγονός πως τα μέλη του συνδέσμου έχουν περιοριστεί από περίπου 18 σε …τέσσερα.
Μια πρόσφατη εξαγγελία αρκεί για να καταλάβει κάποιος πως ακριβώς βλέπουν κάποιοι σε κυβέρνηση και Τοπική Αυτοδιοίκηση την ενίσχυση της καινοτομίας, σε μια περίοδο που ακόμα και μεγάλες επιχειρήσεις αδυνατούν να βρουν νέα κεφάλαια. Προ ημερών ανακοινώθηκε από τον υπουργό Μακεδονίας και Θράκης Θ. Καράογλου πως στην «νεκρή ζώνη» που ονομάζεται «Αλεξάνδρεια Ζώνη Καινοτομίας» στη Θεσσαλονίκη, θα δημιουργηθεί «θερμοκοιτίδα ιδεών» ενώ προωθείται και το «Thessaloniki Innovation Camp», πάντα με κοινοτικά κονδύλια, με τη συνδρομή της Γενικής Γραμματείας Ερευνας και Τεχνολογίας (ΓΓΕΤ). Ο δε υπουργός Μακεδονίας υποστήριξε πως η «Ζώνη Καινοτομίας» χρειάζεται τουλάχιστον 100 – 150 στρέμματα» πιθανώς γιατί ουδείς του εξήγησε πως άλλες είναι οι προτεραιότητες ενίσχυσης της καινοτομίας, σε μια περίοδο δημοσιονομικής στενότητας. «Μέσω της κατασκευής κτιρίων και αγοράς εκτάσεων απορροφώνται ταχύτερα τα κοινοτικά κονδύλια χωρίς να πονοκεφαλιάζουν οι αρμόδιοι», επισημαίνουν όσοι διάβασαν με δέος την απαίτηση για δεκάδες στρέμματα ενίσχυσης της καινοτομίας.
Η φάμπρικα της καινοτομίας δίνει προς το παρόν (κρατικό) χρήμα σε αρκετούς παράγοντες οι οποίοι προσφέρουν συμβουλές με το αζημίωτο σε φιλόδοξους επιχειρηματίες, με αποτέλεσμα να περιορίζονται τα κεφάλαια προς χρηματοδότηση καινοτόμων ιδεών. Μοντέλα για τον περιορισμό των μεσαζόντων έχουν προταθεί στην κυβέρνηση, χωρίς προς το παρόν να έχουν περιοριστεί το ποσοστό κονδυλίων του ΕΣΠΑ που οδεύει προς σεμινάρια, συνέδρια και διαγωνισμούς καινοτομίας. Μια λύση είναι η δημιουργία ενός περισσότερο «δημοκρατικού» μηχανισμού αξιολόγησης των νέων ιδεών από καινοτόμους επιχειρηματίες λένε όσοι έχουν εντοπίσει τις αδυναμίες του σημερινού μοντέλου. Με μικρότερη εμπλοκή «επιτροπών αξιολόγησης» του δημοσίου, λιγότερο χρήμα για «συμβουλάτορες» και άμεση χρηματοδότηση των νέων ανθρώπων που ασφυκτιούν.

 

Θετικά παραδείγματα

 

Εκτός από την αύξηση των επενδύσεων σε νέες επιχειρήσεις, έστω και αν η προσπάθεια καλύπτεται κάτω από το βάρος της κακοδιαχείρισης με τα κοινοτικά κονδύλια για έρευνα και καινοτομία, υπάρχουν και πολλά φωτεινά παραδείγματα. Πρόκειται για εξελίξεις που δείχνουν πως η κρίση κινητοποιεί δυνάμεις οι οποίες μέχρι σήμερα είτε βρίσκονταν σε πολυετή νάρκη, είτε καλύπτονταν από το πέπλο της δήθεν ισχυρής οικονομίας. Ενα τέτοιο παράδειγμα είναι το ειδικό μεταπτυχιακό (i-MBA) του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών το οποίο κατέκτησε το Βραβείο Καινοτομίας 2013 του διεθνούς οργανισμού πιστοποίησης αντίστοιχων προγραμμάτων (Association of MBAs’ – ΑΜΒΑ) για το καινοτόμο πρόγραμμα σπουδών σε προηγμένες ηλεκτρονικές δεξιότητες (e-skills curriculum) που προσφέρει στους φοιτητές του.
Οπως εξηγεί ο διευθυντής του ΜΒΑ International, Καθηγητής Γιώργος Ιωάννου, το καινοτόμο χαρακτηριστικό του προγράμματος εντάχθηκε τον Σεπτέμβριο του 2012 και «συμβαδίζει με τις πιο σύγχρονες τάσεις στον χώρο της εκπαίδευσης στελεχών. Προσφέρεται 100% μέσω Διαδικτύου και δημιουργεί αξία στους φοιτητές του προγράμματος, προετοιμάζοντάς τους για περισσότερα από 20 νέα επαγγέλματα της Ψηφιακής Οικονομίας, ενώ παράλληλα ενισχύει τις ηλεκτρονικές δεξιότητές τους, ώστε να μπορούν να προωθούν τις επιχειρήσεις τους στο Internet». Οι φοιτητές έχουν πρόσβαση σε μαθήματα για ειδικότητες με αυξημένη ζήτηση στο χώρο του Διαδικτύου, ενώ παράλληλα αλληλεπιδρούν με καθηγητές και άλλους φοιτητές και παρακολουθούν εκπαιδευτικά προγράμματα με τις τελευταίες εξελίξεις στην αγορά εργασίας.
Στην ιστορία μιας μικρής εταιρείας που ετοιμάζεται να επεκταθεί στις ΗΠΑ, της Locish, αποτυπώνεται, επίσης, η Ελλάδα που αλλάζει και που εκμεταλλεύεται τον απανταχού Ελληνισμό. Η εταιρεία αναπτύσσει μια εφαρμογή για κινητά τηλέφωνα η οποία προσφέρει στους χρήστες την δυνατότητα να ζητούν και να λαμβάνουν προτάσεις, από άτομα με παρόμοιο γούστο και στυλ διασκέδασης, σχετικά με μέρη όπου μπορούν να απολαύσουν το γεύμα ή το ποτό τους. Ιδρύθηκε από έναν πρώην δημόσιο υπάλληλο (ο Αλέξης Χριστοδούλου ήταν επί χρόνια καθηγητής πληροφορικής σε δημόσια σχολεία) και τον Γρηγόρη Ζωντανό, που είχε τολμήσει από πολύ μικρή ηλικία να μπεί στο επιχειρείν. Οι ιδρυτές της Locish πήγαν στην Silicon Valley της Καλιφόρνια, τον παράδεισο της παγκόσμιας καινοτομίας και βρήκαν όχι έναν, αλλά τρεις, Ελληνοαμερικανούς επιχειρηματίες πρόθυμους να επενδύσουν στην ιδέα τους. Πρόκειται για τους Θάνο Τριάντ, Τζ. Παπαδόπουλο και Αργύρη Ζύμνη (που έγινε εκατομμυριούχος επειδή πώλησε τη δική του εταιρεία στο Twitter) οι οποίοι αποφάσισαν να στηρίξουν την επιχείρηση των 8 εργαζομένων από την Αθήνα.
Χάρη στη στήριξη των Ελληνοαμερικανών, οι δύο ιδρυτές της Locish κατάφεραν να πάρουν περί τα 820.000 δολάρια (με συμμετοχή και δύο επενδυτικών εταιρειών από την Ελλάδα, των Odyssey Jeremy Partners και Jeremy Open Fund II) ώστε να αναβαθμίσουν την εφαρμογή και ετοιμάζουν απόβαση στις ΗΠΑ. Ουδείς γνωρίζει αν θα καταφέρουν να κατακτήσουν την αμερικανική αγορά, αλλά τουλάχιστον προσπάθησαν. Και οι δύο μας είπαν πως η κατάσταση έχει βελτιωθεί για τους νέους επιχειρηματίες στην Ελλάδα τα τελευταία χρόνια, βασιζόμενοι στη δική τους θετική εμπειρία.
Επενδυτικά οχήματα όπως το Openfund έχουν στηρίξει και επιχειρηματικές πρωτοβουλίες με σοβαρό στίγμα στη διεθνή αγορά, όπως το Taxibeat υπό τον Νίκο Δρανδάκη, και ενδιαφέρουσες προσπάθειες όπως η workable, κ.α.

 

Μια έκδοση του κειμένου δημοσιεύθηκε στην «κυριακάτικη δημοκρατία»

«Εξυπνοι μετρητές» ΔΕΗ: Τα νέα ψηφιακά

Σχεδόν τρεις δεκαετίες από την εποχή (1981) που ξεκινούσε η πολυετής κόντρα για τα ψηφιακά κέντρα του ΟΤΕ, ισχυροί επιχειρηματικοί όμιλοι από την Ελλάδα και την Ευρώπη ετοιμάζονται να δώσουν μια νέα ομηρική μάχη με έπαθλο που ξεπερνά το ένα δισεκατομμύριο ευρώ. Πρόκειται για τους διαγωνισμούς που αφορούν την αντικατάσταση των γνωστών «ρολογιών» της ΔΕΗ ανά την Ελλάδα, από «έξυπνους ψηφιακούς μετρητές» ο πρώτος από τους οποίους θα ξεκινήσει εντός των προσεχών εβδομάδων και θα έχει προϋπολογισμό περί τα 40.000.000 – 45.000.000 ευρώ. Στο παρασκήνιο, σχεδόν όλοι οι μεγάλοι όμιλοι από τους χώρους της ενέργειας, της τεχνολογίας και των κατασκευών ετοιμάζονται για τη σκληρή κόντρα που θα κρίνει ποιος θα αναλάβει τις νέες συμβάσεις.
Εκτός από τους «συνήθεις υπόπτους» όπως η Intracom (κατά πληροφορίες ήδη εκπαιδεύει τεχνικούς), η Siemens, ο όμιλος Κοπελούζου, η ΕΛΛΑΚΤΩΡ, κλπ, το παιχνίδι των «έξυπνων μετρητών» ετοιμάζονται να μπουν και νέα ονόματα. Για παράδειγμα, ο πρώην διευθύνων σύμβουλος της Vodafone Ελλάδος Γιώργος Κορωνιάς, μέσω δύο εταιρειών (της Meazon και της Inaccess) φέρεται να έχει τοποθετηθεί γερά στην αγορά ενόψει των διαγωνισμών. Στην Inaccess, εκτός από τον Γ. Κορωνιά συμμετέχει και ο πρόεδρος της Quest Συμμετοχών Θεόδωρος Φέσσας ο οποίος αναλαμβάνει από τις αρχές Μαϊου και τη θέση του προέδρου του ΣΕΒ. Η Meazon και η Inaccess έχουν λάβει τα τελευταία χρόνια κεφάλαια άνω των 7.000.000 ευρώ από εταιρείες επιχειρηματικών συμμετοχών (private equity).
Στο παιχνίδι μπαίνουν και πανίσχυροι ενεργειακοί όμιλοι της Ευρώπης που έχουν αναπτύξει συστήματα και τεχνολογίες διαχείρισης των «έξυπνων μετρητών». Ισχυρή παρουσία και εμπειρία στο συγκεκριμένο τομέα έχουν η ιταλική ENEL, η ισπανική Iberdrola, η ERDF που διαχειρίζεται το δίκτυο χαμηλής τάσης στη Γαλλία, η αμερικανική Echelon Corporation κ.α. Οι ενεργειακοί όμιλοι συνεργάζονται με κατασκευαστές εξοπλισμού όπως η Siemens, η γαλλική Sagem, αλλά και η ιαπωνική Toshiba η οποία εξαγόρασε το 2011 τον όμιλο Landis+Gyr μια από τις μονάδες του οποίου ανά τον κόσμο λειτουργεί στην Κόρινθο.
Με βάση κοινοτική οδηγία το 80% από τα περίπου 7.500.000 «ρολόγια» ηλεκτρικού ρεύματος που λειτουργούν σήμερα στη χώρα πρέπει μέχρι το 2020 να έχει αντικατασταθεί με «έξυπνα» συστήματα μέτρησης τα οποία θα επιτρέπουν στο ΔΕΔΔΗΕ, τη θυγατρική της ΔΕΗ που διαχειρίζεται τα δίκτυα χαμηλής τάσης, να καταγράφει την κατανάλωση εξ αποστάσεως, σε εταιρείες όπως η ΔΕΗ να προσφέρουν διαφορετικά τιμολόγια εντός του 24ωρου και στους καταναλωτές να γνωρίζουν ανά πάσα στιγμή πόσα θα πληρώσουν για ηλεκτρικό ρεύμα.
Οσοι παρακολουθούν την υπόθεση με τους «έξυπνους μετρητές» υποστηρίζουν πως η μάχη θα κριθεί σε δύο επίπεδα: Πρώτον, στο μοντέλο χρηματοδότησης που θα επιλεγεί γιατί είναι δύσκολο να βρεθεί το ένα δισεκατομμύριο ευρώ που απαιτείται για την επένδυση και δεύτερον, στο τεχνολογικό πρότυπο που θα υιοθετηθεί καθώς ανά την Ευρώπη υπάρχουν διαφορετικά συστήματα. Πριν από λίγες ημέρες ο επικεφαλής του ΔΕΔΔΗΕ Κ. Κόλλιας παρέδωσε στον υφυπουργό Ενέργειας Μάκης Παπαγεωργίου μελέτη της εταιρείας συμβούλων Accenture για τις εναλλακτικές λύσεις χρηματοδότησης του έργου.
Το περιεχόμενο της μελέτης είναι επτασφράγιστο μυστικό, αλλά στην αγορά επισημαίνουν πως η κυβέρνηση δεν έχει και πολλά περιθώρια. Τα βασικά σενάρια είναι τρία, με το πρώτο να προβλέπει την ιδιωτικοποίηση του ΔΕΔΔΗΕ και τον ιδιώτη επενδυτή να αναλαμβάνει τη χρηματοδότηση του μεγάλου έργου εγκατάστασης των «έξυπνων μετρητών». Στην Ευρώπη υπάρχουν παραδείγματα ιδιωτικοποίησης εταιρειών όπως ο ΔΕΔΔΗΕ που ελέγχουν τα δίκτυα χαμηλής τάσης, αλλά και πρόσφατα παραδείγματα κρατικοποίησης τέτοιων εταιρειών όπως συνέβη στο Βερολίνο (στη Γερμανία λειτουργούν βέβαια περισσότεροι από 300 μικροί ΔΕΔΔΗΕ). Το δεύτερο σενάριο προβλέπει την υλοποίηση του έργου μέσω Σύμπραξης Ιδιωτικού και Δημοσίου Τομέα (ΣΔΙΤ). Δηλαδή ο ΔΕΔΔΗΕ θα συνεργαστεί με ιδιώτη ο οποίος θα αναλάβει τμήμα της χρηματοδότησης, θα εγκαταστήσει τους «έξυπνους μετρητές» και θα αναλάβει τη διαχείριση του συστήματος για κάποια χρόνια. Το τρίτο σενάριο και το πλέον δύσκολα εφαρμόσιμο, προβλέπει τη χρηματοδότηση του έργου από κοινοτικά κονδύλια και δάνεια που θα πάρει η ΔΕΗ ή ο ΔΕΔΔΗΕ από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ).
Σκληρή μάχη θα γίνει και για την τεχνολογία που θα υιοθετηθεί καθώς υπάρχουν διαφορετικές πλατφόρμες ανά την Ευρώπη. Οι δύο βασικές τεχνολογίες μετάδοσης των δεδομένων είναι η PLC (μετάδοση μέσω του υφιστάμενου δικτύου ηλεκτρικού ρεύματος) και η GPRS (μετάδοση μέσω δικτύων κινητής τηλεφωνίας), αλλά υπάρχει πλήθος παραλλαγών στα πρωτόκολλα επικοινωνίας. Στην Ευρώπη έχουν επενδυθεί μέχρι σήμερα περί τα τέσσερα δισ. ευρώ σε εγκαταστάσεις «έξυπνων μετρητών», ενώ στην Ιταλία και στη Σουηδία έχει ολοκληρωθεί η τοποθέτηση της πρώτης γενιάς και τώρα ετοιμάζονται για μετρητές δεύτερης γενιάς.
Ο Κωνσταντίνος Ανδρεάδης, Διευθυντής του κλάδου μετρήσεων του ΔΕΔΔΗΕ, είχε αναφέρει σε πρόσφατη παρουσίαση πως μέχρι το 2020 θα έχουν δαπανηθεί ανά την Ευρώπη περί τα 30 δισ. ευρώ για εγκατάσταση περίπου 180.000.000 «έξυπνων μετρητών». Η ENEL έχει πλέον «έξυπνους» μετρητές σε 36.000.000 πελάτες στην Ιταλία και τώρα προωθεί την εγκατάσταση του ίδιου συστήματος σε 13.000.000 πελάτες της θυγατρικής Endesa στην Ισπανία. Διαφορετικό τεχνολογικό πρότυπο χρησιμοποιεί η ισπανική Iberdrola η οποία προωθεί την εγκατάσταση 11.000.000 «έξυπνων μετρητών».

 
Ο διαγωνισμός για το πιλοτικό έργο

Ο ΔΕΔΔΗΕ προχωρά σε προκήρυξη διαγωνισμού για το «Πιλοτικό Σύστημα Έξυπνης Μέτρησης» που αφορά στην εγκατάσταση των πρώτων 160.000 «έξυπνων μετρητών» σε καταναλωτές των Περιφερειών Ξάνθης, Λέσβου (Λέσβος, Λήμνος, Αγ. Ευστράτιος) και Λευκάδας, καθώς και σε αστικό δείγμα των περιοχών Αττικής (7.000 μετρητές) και Θεσσαλονίκης (3.000 μετρητές), με προθεσμία ολοκλήρωσης εντός του 2015. Το πιλοτικό έργο, που θα προκηρυχθεί σύντομα, θα έχει προϋπολογισμό μεταξύ 40.000.000 και 45.000.000 ευρώ, σύμφωνα με στελέχη της εταιρείας. Θα δοκιμαστούν και οι δύο τεχνολογίες μετάδοσης (μέσω δικτύου ΔΕΗ και μέσω δικτύων κινητής τηλεφωνίας), ενώ όσοι τυχεροί συμμετέχουν στο πρόγραμμα θα έχουν τη δυνατότητα να εγκαταστήσουν οθόνες στο σπίτι τους ώστε να βλέπουν πόσα θα πληρώσουν για ηλεκτρικό ρεύμα ανά πάσα στιγμή, την ημερήσια κατανάλωση, κλπ. Ταυτόχρονα μέσω εφαρμογών για κινητά τηλέφωνα και άλλες φορητές συσκευές θα μπορούν να ενημερώνονται για την κατανάλωση από όπου και αν βρίσκονται.

 

Ρεπορτάζ που δημοσιεύθηκε στην «κυριακάτικη δημοκρατία» (μαζί με Χρ. Ιωάννου)