Jeremie Funds: Επενδύσεις με το σταγονόμετρο – Που έχουν τοποθετηθεί οι 4 επενδυτές

Με το σταγονόμετρο πέφτουν στην ελληνική αγορά τεχνολογίας τα περίπου 70.000.000 ευρώ μέσω των τεσσάρων επενδυτικών οχημάτων (funds) που έχουν δημιουργηθεί κυρίως με κονδύλια του ΕΣΠΑ (70%) μέσω του προγράμματος Jeremie. Οι διαχειριστές των funds, που μίλησαν στην «κυριακάτικη δημοκρατία», υποστηρίζουν πως «δεν πρόκειται για αγώνα ταχύτητας», παρά το γεγονός πως έχουν διατεθεί για την ενίσχυση νέων επιχειρηματιών μόλις 10.000.000 ευρώ μέσω περίπου 25 επενδύσεων. Τα τέσσερα funds έχουν περιθώριο μέχρι το τέλος του 2015 για να επενδύσουν τα κεφάλαιά τους, με τους διαχειριστές να παραδέχονται πως ενώ στον τομέα της τεχνολογίας οι νέοι επιχειρηματίες έχουν περισσότερες ευκαιρίες χρηματοδότησης, κυρίως μέσω των Jeremie Funds, δεν ισχύει το ίδιο σε άλλους κλάδους.
Ο Λουκάς Πηλίτσης, διευθύνων σύμβουλος της Piraeus Equity Advisors, του επενδυτικού βραχίονα της Τράπεζας Πειραιώς στον τομέα των Επιχειρηματικών Κεφαλαίων Συμμετοχών (Venture Capital και Private Equity funds), υποστηρίζει πως μπορεί ο αριθμός των επενδύσεων να είναι περιορισμένος, αλλά είναι πλέον ευκολότερη η άντληση κεφαλαίων από νέους επιχειρηματίες στο χώρο της τεχνολογίας. Σύμφωνα με τον κ. Πηλίτση, το PJ Tech Catalyst Fund που δημιουργήθηκε μέσω του Jeremie και βρίσκεται υπό τη διαχείριση της Piraeus Equity Advisors έχει συνολικά κεφάλαια 15.000.000 ευρώ και μέχρι σήμερα έχει επενδύσει σε επτά επιχειρήσεις περί τα 2.000.000 ευρώ, ενώ σύντομα θα ανακοινώσει άλλες τρεις. Ταυτόχρονα ετοιμάζεται να τοποθετήσει πρόσθετα κεφάλαια («δεύτερος γύρος» επένδυσης) σε τρεις από τις εταιρείες που συμμετέχει.
«Το μοντέλο με τα Jeremie Funds στον τομέα της τεχνολογίας πληροφορικής και τηλεπικοινωνιών (ICT) πρέπει να εφαρμοστεί και σε άλλους τομείς της αγοράς» λέει ο κ. Πηλίτσης και αναφέρεται στα παραδείγματα των ενεργειακών τεχνολογιών, της βιοτεχνολογίας, ειδικών κατηγοριών τροφίμων, κλπ, στα οποία έχει επενδύσει η Piraeus Equity Advisors μέσω άλλων «οχημάτων». Η εταιρεία διαχειρίζεται σειρά funds (Piraeus-TANEO Capital Fund, Piraeus Clean Energy LP, κλπ), το συνολικό ύψος των οποίων προσεγγίζει τα 100.000.000 ευρώ. Μέσω του PJ Tech Catalyst Fund η θυγατρική του ομίλου Πειραιώς έχει επενδύσει στις εταιρείες i-kiosk, Pinatta (από κοινού με το Odyssey Jeremie Partners), Radiojar, Offerial, Captainwise, Pollfish και ParkAround.
«Η συγκυρία της διεθνοποίησης της καινοτομίας λόγω της επανάστασης του Internet προσφέρει μια χρυσή ευκαιρία ανάπτυξης διεθνώς ανταγωνιστικών εταιριών με αφετηρία την Ελλάδα και εργαλείο αξιοποίησης αυτής της ευκαιρίας είναι η πρωτοβουλία Jeremie» λέει ο Σπύρος Τραχάνης ένας εκ των δύο διαχειριστών του Odyssey Jeremie Partners. Ο ίδιος επισημαίνει πως «δεδομένης τόσο της έλλειψης ιστορικού επιτυχίας αλλά και της βαθιάς οικονομικής κρίσης, αν δεν υπήρχε το Jeremie, δεν θα ήταν δύνατη η προσέλκυση επαρκών ιδιωτικών κεφαλαίων και πιθανότατα δεν θα υπήρχε η δυναμική των δεκάδων εταιριών που αξιοποιούν τα κεφάλαια αυτά». Κατά τον κ. Τραχάνη, «η μεγάλη καινοτομία της πρωτοβουλίας Jeremie είναι η χρήση των κεφαλαίων για επένδυση παρά για επιδότηση. Το Jeremie Holding Fund συμπεριφέρεται ως άλλος ένας επενδυτής στο κεφάλαιο μας και έχει τα δικαιώματα που αντιστοιχούν στην επένδυσή του».
Η Odyssey Jeremie Partners έχει μέχρι σήμερα επενδύσει σε τέσσερις εταιρίες, την Econais (Πάτρα, 1.100.000 ευρώ), Swapdom (Θεσσαλονίκη, 1.500.000 ευρώ), Pinnatta (Αθήνα, 1.500.000 δολάρια) και Locish (Αθήνα, 820.000 δολλάρια). Τα ποσά που αναφέρονται είναι τα συνολικά ποσά που επενδύθηκαν ή δεσμεύθηκαν για κάθε εταιρία στα πλαίσια του συγκεκριμένου χρηματοδοτικού γύρου και όχι η συμμετοχή της Odyssey.
«Δεν θεωρώ πως έχουμε πραγματοποιήσει ελάχιστες επενδύσεις επειδή δεν πρόκειται για αγώνα ταχύτητας» απαντά ο Παντελής Παπαγεωργίου, ένας εκ των τριών διαχειριστών του Elikonos Jeremie Sicar, που διαχειρίζεται κεφάλαια περί τα 17.000.000 ευρώ. Στην επίσημη ιστοσελίδα του fund αναφέρεται μόνο η επένδυση στην εταιρεία Olive Media που διαχειρίζεται ειδησεογραφική ιστοσελίδα και περιοδικά, αλλά ο κ. Παπαγεωργίου τονίζει πως έχουν επενδυθεί περί τα 3.500.000 – 4.000.000 ευρώ σε τρεις επιχειρήσεις. Η δεύτερη εταιρεία, η Raymetrics, ασχολείται με συστήματα καταμέτρησης συνθηκών στην ατμόσφαιρα και λειτουργεί από το 2002, ενώ η τρίτη θα ανακοινωθεί σύντομα, όπως επισημαίνει.

Ο Π. Παπαγεωργίου λέει πως μέχρι σήμερα «έχουμε εξετάσει περισσότερες από 100 επιχειρηματικές ιδέες» και θεωρεί πως το fund θα έχει καταφέρει να διαθέσει το σύνολο των κεφαλαίων του (εξαιρουμένων όσων τοποθετηθούν για δεύτερο γύρο χρηματοδότησης) μέχρι το τέλος του 2015, όπως ορίζουν οι κανονισμοί του Jeremie.
Οκτώ επενδύσεις έχει κάνει μέχρι σήμερα το Jeremie Openfund λέει στην «κυριακάτικη δημοκρατία» ο Γιώργος Τζιραλής, εκ των ιδρυτών και εταίρος (partner) του Openfund. Πρόκειται για τις Incrediblue, Workable, Locish, Dopios, Longaccess, Total Eclipse, The Singularity Lab, Discoveroom με το συνολικό ποσό της επένδυσης να φτάνει τα 2.500.000 ευρώ. Τα συνολικά κεφάλαια του Jeremie Openfund ανέρχονται σε 11.700.000 ευρώ. Σύμφωνα με τον κ. Τζιραλή, σύντομα θα ανακοινωθούν νέες επενδύσεις, ενώ σε τρεις από τις επιχειρήσεις που ήδη συμμετέχει το Jeremie Openfund θα υπάρξει νέος γύρος χρηματοδότησης. Οσο για το αν το συγκεκριμένο μοντέλο χρηματοδότησης είναι επιτυχημένο δηλώνει πως «υπάρχει σαφώς αυξημένη διαθεσιμότητα αρχικών κεφαλαίων για νέους επιχειρηματίες (early stage venture capital), εξαιτίας του Jeremie και άλλων παραγόντων», αλλά «οποιοσδήποτε περαιτέρω χαρακτηρισμός είναι μάλλον πρώιμος».
Πρόσφατα έγινε γνωστό πως η θερμοκοιτίδα Metavallon (η οποία υποστηρίζεται μεταξύ άλλων και από το Ιδρυμα Στ. Νιάρχου) θα συνεργαστεί με την Odyssey Venture Partners. Σκοπός αυτής της συνεργασίας είναι η περαιτέρω ουσιαστική ενδυνάμωση των νέων εταιρειών που εντάσσονται σε πρόγραμμα της θερμοκοιτίδας. Πιο συγκεκριμένα, «η εν λόγω χρηματοδότηση αφορά σε επένδυση ύψους 25.000 ευρώ από την Odyssey Venture Partners προς τις νέες εταιρείες αλλά και την παροχή επιπλέον 15.000 ευρώ σε αυτά για χρήση υπηρεσιών που θα τις βοηθήσουν να αναπτυχθούν ταχύτατα».
Ο Λ. Πηλίτσης της Piraeus Equity Advisors επισημαίνει την αντίστοιχη συνεργασία της εταιρείας με το iqbility, την αντίστοιχη θερμοκοιτίδα του ομίλου Quest Συμμετοχών. Οπως λέει, έτσι οι νέοι επιχειρηματίες δεν παίρνουν μόνο συμβουλές από έμπειρους «μέντορες», αλλά και κεφάλαια για να αναπτύξουν τις επιχειρήσεις τους. Ο ίδιος προσθέτει και ένα άλλο στοίχημα που αντιμετωπίζουν οι διαχειριστές των τεσσάρων funds. Με βάση του κανόνες του Jeremie πρέπει να βρουν και να επενδύσουν σε εταιρείες της ελληνικής περιφέρειας και όχι μόνο στην Αθήνα ή στην Θεσσαλονίκη. Κάποιοι το έχουν ήδη καταφέρει καθώς στον κατάλογο με τις μέχρι σήμερα επενδύσεις εντοπίζονται εταιρείες π.χ. από την Πάτρα και τον Βόλο. Ομως ο αριθμός είναι μικρός και τους επόμενους μήνες θα χρειαστεί σοβαρή προσπάθεια ώστε να εντοπιστούν καινοτόμοι επιχειρηματίες εκτός των δύο μεγάλων αστικών κέντρων.

Δημοσιεύθηκε στην «κυριακάτικη δημοκρατία”

Please follow and like us:

Η φάμπρικα με τα κρατικά κονδύλια για την «καινοτομία” και «επιχειρηματικότητα”

Μια νέα βιομηχανία μεσαζόντων, αετονύχηδων και αεριτζήδων δημιουργείται μέσω των τεράστιων κοινοτικών κονδυλίων που δαπανώνται για την ενίσχυση της καινοτομίας και της επιχειρηματικότητας στη χώρα μας. Εξαιτίας του πρόχειρου σχεδιασμού, του πελατειακού κράτους, της ανάγκης για απορρόφηση κοινοτικών πόρων και της δράσης τρωκτικών σε τμήματα του κρατικού μηχανισμού όπως η Τοπική Αυτοδιοίκηση, ακυρώνεται η σοβαρή προσπάθεια που καταβάλλεται από πολλούς ανθρώπους για χρηματοδότηση νέων επιχειρηματιών που αναπτύσσουν προϊόντα ή υπηρεσίες για τη διεθνή αγορά.
Είναι κοινό μυστικό σε στελέχη που ασχολούνται με την υπόθεση πως από τα περίπου 100.000.000 ευρώ κρατικού χρήματος που θα δαπανηθεί στο πλαίσιο του ΕΣΠΑ για την «καινοτομία και την επιχειρηματικότητα» λιγότερο από το 20% θα φτάσει στους νέους επιχειρηματίες που διψούν για κεφάλαια προκειμένου να αναπτύξουν την ιδέα τους. Το 80% χάνεται σε σεμινάρια, δήθεν «θερμοκοιτίδες», εκδηλώσεις «ενίσχυσης καινοτομίας» από δήμους, Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις, Επιμελητήρια, συνδέσμους επιχειρήσεων και Πανεπιστήμια καθώς και σε άλλες ενέργειες επικοινωνιακού περιεχομένου. Κάποια από τα χρήματα έγιναν κατά το πρόσφατο παρελθόν πολυώροφα κτίρια Ενώσεων που επιδοτούνται επί χρόνια, χωρίς κανείς να εξετάζει την αποτελεσματικότητα των σεμιναρίων / συνεδρίων και άλλων παρεμβάσεων στις οποίες σπαταλώνται δεκάδες εκατομμύρια ευρώ από πολύτιμους κρατικούς πόρους.
Στην Ελλάδα μπορεί να δυσκολευόμαστε ως οικονομία να χρηματοδοτήσουμε με αρχικό κεφάλαιο (το λεγόμενο seed capital, κεφάλαιο σποράς) περισσότερες από 15 – 20 νέες επιχειρήσεις το χρόνο, αλλά διαθέτουμε: Δύο–τρεις συλλόγους «νέων επιχειρηματιών» ή «νεοφυών επιχειρήσεων», πολλούς «προέδρους και αντιπροέδρους» που συνδιαλέγονται με τους αρμόδιους υπουργούς εκπροσωπώντας μόνο τους εαυτούς και μερικούς επιδοτούμενους φίλους, «Ζώνες Καινοτομίας» που δεν λειτουργούν, «θερμοκοιτίδες» (incubators) αμφίβολης αποτελεσματικότητας από δήμους ή ιδιωτικές εταιρείες με δημόσιο χρήμα. Απίστευτα κρατικά κονδύλια δαπανώνται για εκδηλώσεις, «διαγωνισμούς καινοτομίας» («εμείς σας δίνουμε το βραβείο, εσείς να πάτε να βρείτε τα λεφτά» από την αγορά), ημερίδες, συνέδρια, παρουσιάσεις.
Ενώ όλοι συμφωνούν για την ανάγκη συμμετοχής του δημοσίου, μέσω κρατικών πόρων, στην ενίσχυση της καινοτομίας, ελάχιστοι θεωρούν αποτελεσματικό το σημερινό μοντέλο διασπάθισης πόρων από δήθεν «απόστολους της καινοτομίας». Επισημαίνεται, για παράδειγμα, πως παρά τον ορυμαγδό των κρατικών χρημάτων για «ενίσχυση καινοτομίας», των εξαγγελιών για δημιουργία δικτύων «ατύπων επενδυτών» (των λεγόμενων angels, δηλαδή ιδιωτών που επενδύουν σε καινοτόμες επιχειρήσεις) τα αποτελέσματα είναι πενιχρά. Μάλιστα, σύμφωνα με στοιχεία του ΙΟΒΕ, η δραστηριότητα των angels κινείται πτωτικά τα τελευταία χρόνια. Ενώ το 2007, περίπου το 53% των επενδυτών δήλωνε πως χρηματοδότησε «συναδέλφους, φίλους, γείτονες ή αγνώστους με καλή ιδέα», το αντίστοιχο ποσοστό το 2012 είχε περιοριστεί σε μόλις 28%.
Οσοι ζητούν αλλαγή του σημερινού μοντέλου στήριξης των νέων επιχειρήσεων, ώστε τα τεράστια κρατικά κεφάλαια να πηγαίνουν σε αυτούς που τα έχουν πραγματικά ανάγκη, δηλαδή τους νέους επιχειρηματίες, επισημαίνουν και κάτι άλλο. Τα τελευταία χρόνια μαθαίνουμε μόνο για νέες επιχειρηματικές ιδέες από το χώρο του Διαδικτύου γεγονός που αποτελεί δείγμα της αδυναμίας πρόσβασης των νέων ανθρώπων σε αρχικά κεφάλαια (seed capital). «Μαθαίνουμε μόνο για εφαρμογές στο Διαδίκτυο και στις κινητές συσκευές επειδή μια τέτοια εφαρμογή δεν απαιτεί σημαντικά κεφάλαια» λέει ο Ευαγγ. Αχιλλόπουλος, επικεφαλής της «Ομάδας Θεσμικών Παρεμβάσεων» του Ελληνικού Συνδέσμου Νέων Επιχειρηματιών (ΕΣΥΝΕ). «Ο νεαρός αγοράζει έναν υπολογιστή και αναπτύσσει την εφαρμογή χωρίς να χρειάζεται κεφάλαια» προσθέτει.
Αντίθετα δεν βλέπουμε να χρηματοδοτούνται καινοτόμες ιδέες σε άλλους τομείς (πέραν του Διαδικτύου) επειδή απαιτούνται σημαντικά αρχικά κεφάλαια. Εκτός και αν παραδεχθούμε πως δεν διαθέτουμε μηχανικούς, γιατρούς ή άλλους επιστήμονες που καινοτομούν. Αλλά «οι ιδέες τους απαιτούν σημαντικά υψηλότερα κεφάλαια έναντι των εφαρμογών Διαδικτύου και γι’ αυτό μένουν στα χαρτιά».
Κορυφαίο παράδειγμα διάθεσης κονδυλίων που αφορούν «ενίσχυση επιχειρηματικότητας / καινοτομίας» για άσχετους σκοπούς αποτελούν τα περίπου 27.000.000 ευρώ του δήμου Αθηναίων. Τα περισσότερα μεταφέρονται σε οργανισμούς/φορείς/υπηρεσίες εντός του δήμου, οι οποίοι υποτίθεται κοπιάζουν για την ενίσχυση της επιχειρηματικότητας. Περί τα δύο εκατομμύρια ευρώ (!) διατίθενται για τη δημιουργία «θερμοκοιτίδας» στην οποία θα στεγάζονται νέες επιχειρήσεις, όταν δεκάδες επιχειρηματίες αδυνατούν να εξασφαλίσουν τα 30.000–40.000 ευρώ που απαιτούνται για το ξεκίνημα μιας επιχειρηματικής ιδέας.
Ενδεικτικό είναι επίσης ότι πολλά χρήματα παίρνει το Οικονομικό Πανεπιστήμιο και λιγότερα π.χ. το Γεωπονικό ή άλλα πανεπιστήμια που δεν παίρνουν καθόλου όπως το Πολυτεχνείο που εξ’ αντικειμένου θα μπορούσαν να αναπτύξουν και να μεταφέρουν τεχνογνωσία καλύτερα και σε περισσότερους τομείς από το Οικονομικό Πανεπιστήμιο (σ.σ. Δεν λέμε να μην παίρνει χρήματα το ΟΠΑ, αλλά κάποια άλλα πρέπει να παίρνουν περισσότερα).
Με άλλα λόγια το αρμόδιο για την καινοτομία και την διαχείριση των πόρων υπουργείο Ανάπτυξης εκχωρεί χρήματα για την ανάπτυξη σε μη αρμόδιους φορείς και κυρίως δήμους. Είναι αστείο παγκοσμίως ο δήμος να κάνει clusters. Στο δήμο Αθηναίων απαντούν πως η γενική κατανομή των πόρων είχε αποφασιστεί εδώ και χρόνια. Αλλά το ίδιο κάνει και ο ΣΕΒ, ο οποίος αντί να χρηματοδοτεί την καινοτομία, παίρνει ο ίδιος χρήματα από το ΕΣΠΑ για να «κινητοποιήσει» start-ups.

 

Προς το παρόν η Ελλάδα διαθέτει περιορισμένο αριθμό «θερμοκοιτίδων» που προσφέρουν πραγματικές υπηρεσίες στις νέες εταιρείες που στεγάζουν (κάποιες εξ αυτών χρωστούν το νοίκι…). Φυσικά και δεν προσφέρουν κεφάλαια, δηλαδή αυτό που πραγματικά ζητούν σήμερα οι νέοι επιχειρηματίες αφού ούτως ή άλλως δεν είναι τέτοιος ο ρόλος τους. Γι’ αυτό και κάποιοι αναρωτιούνται μήπως κάποιο ικανό ποσοστό των επιδοτήσεων προς σοβαρές πρωτοβουλίες όπως η «Ελληνική Πρωτοβουλία Τεχνολογικών Συνεργατικών Σχηματισμών» Coralia έπρεπε να πηγαίνει πως άμεση χρηματοδότηση των εταιρειών που στεγάζει. Οι ίδιοι τονίζουν πως σοβαρές προσπάθειες στον τομέα των incubators, κυρίως με ιδιωτική χρηματοδότηση, όπως η metavallon (κύριος υποστηρικτής είναι το Ιδρυμα Σταύρος Νιάρχος) δεν λύνουν την ανάγκη των νέων εταιρειών για χρηματοδότηση.
Ακόμα και στελέχη του κρατικού μηχανισμού που ασχολούνται με την υπόθεση παραδέχονται τη σπατάλη πόρων σε «συμβουλές» και εκδηλώσεις. Επισημαίνουν πως σε μια συνάντηση με Ελληνες κυβερνητικούς αξιωματούχους ο ιδρυτής του ισραηλινού κρατικού επενδυτικού κεφαλαίου «ΥΟΖΜΑ Fund of Funds» Elrich Yigal είχε προειδοποιήσει: «Για να υπάρξει ουσιαστική ενίσχυση της καινοτομίας πρέπει να δημιουργούνται να χρηματοδοτούνται με seed capital εκατοντάδες νέες εταιρείες το χρόνο. Αν δεν το καταφέρετε, καλύτερα να πάτε σε μια παραλία για μαύρισμα». Το Ισραήλ θεωρείται το απόλυτο παράδειγμα ουσιαστικής συμμετοχής του κράτους στη χρηματοδότηση και ενίσχυση της καινοτομίας και ήδη συνεργάζεται με το υπουργείο Ανάπτυξης για τον καθορισμό της ελληνικής στρατηγικής για την καινοτομία.
«Προς το παρόν εμείς πανηγυρίζουμε επειδή λειτουργούν στη χώρα περί τους 50 – 60 επενδυτές που χρηματοδοτούν γύρω στις 15 με 20 επιχειρήσεις το χρόνο, κυρίως από τον τομέα των εφαρμογών Διαδικτύου» λένε άνθρωποι που παρακολουθούν χρόνια την προσπάθεια δημιουργία καινοτόμων εταιρειών στην Ελλάδα. Οι ίδιοι παραδέχονται πως μέσω του ΕΣΠΑ (πρόγραμμα Jeremie) δημιουργήθηκαν «κουτιά» με κεφάλαια από επενδυτικές εταιρείες που συνέβαλλαν στη χρηματοδότηση αρκετών μικρών επιχειρήσεων. Επιμένουν, όμως, πως τόσο ο αριθμός των νέων εταιρειών που λαμβάνουν χρηματοδότηση είναι μικρός και πως συνήθως δίνονται μικρά ποσά γιατί δεν υπάρχουν «κουτιά» με κεφάλαια σοβαρού μεγέθους. Περισσεύουν, πάντως, οι «μέντορες», οι «σύμβουλοι» και οι «πρόεδροι»… Ενας από τους «προέδρους» διεκδικεί πανευρωπαϊκό ρόλο παρά το γεγονός πως τα μέλη του συνδέσμου έχουν περιοριστεί από περίπου 18 σε …τέσσερα.
Μια πρόσφατη εξαγγελία αρκεί για να καταλάβει κάποιος πως ακριβώς βλέπουν κάποιοι σε κυβέρνηση και Τοπική Αυτοδιοίκηση την ενίσχυση της καινοτομίας, σε μια περίοδο που ακόμα και μεγάλες επιχειρήσεις αδυνατούν να βρουν νέα κεφάλαια. Προ ημερών ανακοινώθηκε από τον υπουργό Μακεδονίας και Θράκης Θ. Καράογλου πως στην «νεκρή ζώνη» που ονομάζεται «Αλεξάνδρεια Ζώνη Καινοτομίας» στη Θεσσαλονίκη, θα δημιουργηθεί «θερμοκοιτίδα ιδεών» ενώ προωθείται και το «Thessaloniki Innovation Camp», πάντα με κοινοτικά κονδύλια, με τη συνδρομή της Γενικής Γραμματείας Ερευνας και Τεχνολογίας (ΓΓΕΤ). Ο δε υπουργός Μακεδονίας υποστήριξε πως η «Ζώνη Καινοτομίας» χρειάζεται τουλάχιστον 100 – 150 στρέμματα» πιθανώς γιατί ουδείς του εξήγησε πως άλλες είναι οι προτεραιότητες ενίσχυσης της καινοτομίας, σε μια περίοδο δημοσιονομικής στενότητας. «Μέσω της κατασκευής κτιρίων και αγοράς εκτάσεων απορροφώνται ταχύτερα τα κοινοτικά κονδύλια χωρίς να πονοκεφαλιάζουν οι αρμόδιοι», επισημαίνουν όσοι διάβασαν με δέος την απαίτηση για δεκάδες στρέμματα ενίσχυσης της καινοτομίας.
Η φάμπρικα της καινοτομίας δίνει προς το παρόν (κρατικό) χρήμα σε αρκετούς παράγοντες οι οποίοι προσφέρουν συμβουλές με το αζημίωτο σε φιλόδοξους επιχειρηματίες, με αποτέλεσμα να περιορίζονται τα κεφάλαια προς χρηματοδότηση καινοτόμων ιδεών. Μοντέλα για τον περιορισμό των μεσαζόντων έχουν προταθεί στην κυβέρνηση, χωρίς προς το παρόν να έχουν περιοριστεί το ποσοστό κονδυλίων του ΕΣΠΑ που οδεύει προς σεμινάρια, συνέδρια και διαγωνισμούς καινοτομίας. Μια λύση είναι η δημιουργία ενός περισσότερο «δημοκρατικού» μηχανισμού αξιολόγησης των νέων ιδεών από καινοτόμους επιχειρηματίες λένε όσοι έχουν εντοπίσει τις αδυναμίες του σημερινού μοντέλου. Με μικρότερη εμπλοκή «επιτροπών αξιολόγησης» του δημοσίου, λιγότερο χρήμα για «συμβουλάτορες» και άμεση χρηματοδότηση των νέων ανθρώπων που ασφυκτιούν.

 

Θετικά παραδείγματα

 

Εκτός από την αύξηση των επενδύσεων σε νέες επιχειρήσεις, έστω και αν η προσπάθεια καλύπτεται κάτω από το βάρος της κακοδιαχείρισης με τα κοινοτικά κονδύλια για έρευνα και καινοτομία, υπάρχουν και πολλά φωτεινά παραδείγματα. Πρόκειται για εξελίξεις που δείχνουν πως η κρίση κινητοποιεί δυνάμεις οι οποίες μέχρι σήμερα είτε βρίσκονταν σε πολυετή νάρκη, είτε καλύπτονταν από το πέπλο της δήθεν ισχυρής οικονομίας. Ενα τέτοιο παράδειγμα είναι το ειδικό μεταπτυχιακό (i-MBA) του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών το οποίο κατέκτησε το Βραβείο Καινοτομίας 2013 του διεθνούς οργανισμού πιστοποίησης αντίστοιχων προγραμμάτων (Association of MBAs’ – ΑΜΒΑ) για το καινοτόμο πρόγραμμα σπουδών σε προηγμένες ηλεκτρονικές δεξιότητες (e-skills curriculum) που προσφέρει στους φοιτητές του.
Οπως εξηγεί ο διευθυντής του ΜΒΑ International, Καθηγητής Γιώργος Ιωάννου, το καινοτόμο χαρακτηριστικό του προγράμματος εντάχθηκε τον Σεπτέμβριο του 2012 και «συμβαδίζει με τις πιο σύγχρονες τάσεις στον χώρο της εκπαίδευσης στελεχών. Προσφέρεται 100% μέσω Διαδικτύου και δημιουργεί αξία στους φοιτητές του προγράμματος, προετοιμάζοντάς τους για περισσότερα από 20 νέα επαγγέλματα της Ψηφιακής Οικονομίας, ενώ παράλληλα ενισχύει τις ηλεκτρονικές δεξιότητές τους, ώστε να μπορούν να προωθούν τις επιχειρήσεις τους στο Internet». Οι φοιτητές έχουν πρόσβαση σε μαθήματα για ειδικότητες με αυξημένη ζήτηση στο χώρο του Διαδικτύου, ενώ παράλληλα αλληλεπιδρούν με καθηγητές και άλλους φοιτητές και παρακολουθούν εκπαιδευτικά προγράμματα με τις τελευταίες εξελίξεις στην αγορά εργασίας.
Στην ιστορία μιας μικρής εταιρείας που ετοιμάζεται να επεκταθεί στις ΗΠΑ, της Locish, αποτυπώνεται, επίσης, η Ελλάδα που αλλάζει και που εκμεταλλεύεται τον απανταχού Ελληνισμό. Η εταιρεία αναπτύσσει μια εφαρμογή για κινητά τηλέφωνα η οποία προσφέρει στους χρήστες την δυνατότητα να ζητούν και να λαμβάνουν προτάσεις, από άτομα με παρόμοιο γούστο και στυλ διασκέδασης, σχετικά με μέρη όπου μπορούν να απολαύσουν το γεύμα ή το ποτό τους. Ιδρύθηκε από έναν πρώην δημόσιο υπάλληλο (ο Αλέξης Χριστοδούλου ήταν επί χρόνια καθηγητής πληροφορικής σε δημόσια σχολεία) και τον Γρηγόρη Ζωντανό, που είχε τολμήσει από πολύ μικρή ηλικία να μπεί στο επιχειρείν. Οι ιδρυτές της Locish πήγαν στην Silicon Valley της Καλιφόρνια, τον παράδεισο της παγκόσμιας καινοτομίας και βρήκαν όχι έναν, αλλά τρεις, Ελληνοαμερικανούς επιχειρηματίες πρόθυμους να επενδύσουν στην ιδέα τους. Πρόκειται για τους Θάνο Τριάντ, Τζ. Παπαδόπουλο και Αργύρη Ζύμνη (που έγινε εκατομμυριούχος επειδή πώλησε τη δική του εταιρεία στο Twitter) οι οποίοι αποφάσισαν να στηρίξουν την επιχείρηση των 8 εργαζομένων από την Αθήνα.
Χάρη στη στήριξη των Ελληνοαμερικανών, οι δύο ιδρυτές της Locish κατάφεραν να πάρουν περί τα 820.000 δολάρια (με συμμετοχή και δύο επενδυτικών εταιρειών από την Ελλάδα, των Odyssey Jeremy Partners και Jeremy Open Fund II) ώστε να αναβαθμίσουν την εφαρμογή και ετοιμάζουν απόβαση στις ΗΠΑ. Ουδείς γνωρίζει αν θα καταφέρουν να κατακτήσουν την αμερικανική αγορά, αλλά τουλάχιστον προσπάθησαν. Και οι δύο μας είπαν πως η κατάσταση έχει βελτιωθεί για τους νέους επιχειρηματίες στην Ελλάδα τα τελευταία χρόνια, βασιζόμενοι στη δική τους θετική εμπειρία.
Επενδυτικά οχήματα όπως το Openfund έχουν στηρίξει και επιχειρηματικές πρωτοβουλίες με σοβαρό στίγμα στη διεθνή αγορά, όπως το Taxibeat υπό τον Νίκο Δρανδάκη, και ενδιαφέρουσες προσπάθειες όπως η workable, κ.α.

 

Μια έκδοση του κειμένου δημοσιεύθηκε στην «κυριακάτικη δημοκρατία”

Please follow and like us:

Ποια διαβούλευση;

Εγκαλούν συνεχώς οι κύριοι της κυβέρνησης την αντιπολίτευση και τοπικούς παράγοντες οι οποίοι αντιδρούν σε κάθε πρωτοβουλία που αφορά είτε στην αξιοποίηση κρατικής περιουσίας, είτε στον τρόπο που λειτουργεί ένας δημόσιος οργανισμός. «Δεν θέλουν την αλλαγή» υποστηρίζουν για να προσθέσουν το βαρύγδουπο πως «ο τόπος θα πάει μπροστά χωρίς αυτούς». Ανεξάρτητα από τη δράση των μικροσυμφερόντων και των ιδεολογικών αγκυλώσεων (προς άγρα εκλογικής πελατείας) η κυβέρνηση φαίνεται πως δίνει λαβές για κριτική εξαιτίας της απουσίας διαβούλευσης με τους πολίτες και τις τοπικές κοινωνίες για σειρά κρίσιμων θεμάτων.

Στη Βρετανία, για παράδειγμα, όταν οι δήμοι αποφάσισαν να δώσουν σε ιδιώτες τη διαχείριση των δικτύων φωτισμού προχώρησαν σε ολόκληρη εκστρατεία ενημέρωσης των πολιτών επί εβδομάδες. Δημιούργησαν ειδικές ιστοσελίδες με ερωτήσεις και απαντήσεις, έφτιαξαν ομάδες που απαντούσαν στα ερωτήματα των δημοτών, παρουσίασαν αναλυτικά στοιχεία (με συγκεκριμένους αριθμούς) για τα οφέλη.

Στην Ελλάδα ακολουθούμε τον ακριβώς αντίθετο δρόμο και στη συνέχεια αναρωτιόμαστε γιατί υπάρχουν τόσο σφοδρές αντιδράσεις και γιατί οι πολίτες είναι θύματα του κάθε παράγοντα ο οποίος πετάει φωτοβολίδες χωρίς κανείς να μπορεί να απαντήσει. Ετσι, το σχέδιο νόμου για τη λεγόμενη «μικρή ΔΕΗ» μέσω του οποίου δημιουργείται στην ουσία ένας πανίσχυρος ιδιωτικός όμιλος στο χώρο του ηλεκτρισμού ήταν σε διαβούλευση μόνο τέσσερις ημέρες! Μάλιστα, ενώ στην αρχή υπήρχε πραγματική συμμετοχή πολιτών στις διάφορες διαβουλεύσεις του opengov.gr, τώρα ελάχιστοι ασχολούνται. Είναι χαρακτηριστικό πως την πρώτη ημέρα διαβούλευσης του σχεδίου νόμου για τη «μικρή ΔΕΗ» είχε υποβληθεί μόλις τρία σχόλια αν και το θέμα αφορά περί τους 3.000 εργαζόμενους και ολόκληρες πόλεις της Βορείου Ελλάδος.

Το μικρό περιθώριο διαβούλευσης, η απουσία ουσιαστικής ενημέρωσης των πολιτών, η εμμονή των υπευθύνων για γενικόλογες διακηρύξεις αντί για την παράθεση αριθμών που δείχνουν τα οφέλη της κοινωνίας από τις αλλαγές κάνουν διπλό κακό: Πρώτον, δίνουν λαβές σε αυτούς που πράγματι δεν θέλουν να αλλάξει τίποτα επειδή βολεύονται και ενίοτε πλουτίζουν από την «ελληνική ιδιομορφία». Δεύτερον, επιτρέπουν ακόμα και σε καλοπροαίρετους να μιλούν για «σκοτεινά σημεία» σε πολλά σχέδια νόμου τα οποία μπορούν να αξιοποιηθούν από τους αετονύχηδες. Επειδή στην κυβέρνηση γνωρίζουν πως θα υπάρξουν σοβαρές αντιδράσεις, ειδικά για θέματα όπως η «μικρή ΔΕΗ» ή η αξιοποίηση του Ελληνικού, προκαλεί εντύπωση η απουσία σχεδίου διαβούλευσης και παρουσίασης των οφελών στους πολίτες.

Please follow and like us:

Μια ξεχασμένη ελληνική επένδυση και η Ουκρανία

Πριν από περίπου 15 χρόνια ένα μισθωμένο αεροσκάφος προσγειώνονταν στο αεροδρόμιο του Κισινάου (Κισνιόφ για τους Ρωσόφωνους), της πρωτεύουσας της Μολδαβίας. Μετέφερε περίπου 50 Ελληνες επιχειρηματίες και λοιπούς επισήμους προκειμένου να παραστούν στη θεμελίωση ενός τερματικού σταθμού υγρών καυσίμων στο Δούναβη, ακριβώς πάνω στο «τριεθνές», δηλαδή στα σύνορα Μολδαβίας, Ουκρανίας και Ρουμανίας. Την κατασκευή του έργου είχαν αναλάβει οι δύο μεγαλύτεροι κατασκευαστικοί όμιλοι της χώρας και τμήμα της χρηματοδότησης προέρχονταν από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης (EBRD). Οσοι βρίσκονταν σ’ εκείνο το ταξίδι, για το μεγάλο έργο που σχεδόν άλλαξε χώρα (!), μπορούν να καταλάβουν καλύτερα αυτά που συμβαίνουν τις τελευταίες ημέρες στην Ουκρανία, αλλά και πολλά άλλα για την πρώην Σοβιετική Ενωση.
Μέσα σε απίστευτο κρύο και υγρασία η ελληνική αποστολή βρέθηκε στο χώρο του εργοταξίου κοντά στο Giurgiulesti  για να διαπιστώσει πως οι Ουκρανοί μετακόμιζαν συχνά το συνοριακό φυλάκιο. Ετσι ενώ βρίσκονταν λίγο μακριά από το εργοτάξιο είχε φτάσει ακριβώς στον περίβολο, με αποτέλεσμα ένα τμήμα του χώρου που θα χρησιμοποιούσαν οι εργολάβοι να είχε μεταφερθεί από τη Μολδαβία στην Ουκρανία! Στη γιορτή που ακολούθησε τη θεμελίωση του έργου συμμετείχαν αξιωματικοί από τον Ουκρανικό, Ρουμανικό και Μολδαβικό στρατό. Οι μετακομίσεις φυλακίων φαίνεται πως ήταν συνηθισμένο φαινόμενο και δεν είχαν τότε χαλάσει τις καρδιές τους. Λίγο αργότερα, όπως έμαθα, το ουκρανικό συνοριακό φυλάκιο βρέθηκε μέσα στο εργοτάξιο και (μαζί με το γνωστό πρόβλημα της διαφθοράς) οδήγησαν σε μεγάλες καθυστερήσεις στο φιλόδοξο έργο. Ανθρωποι που ασχολήθηκαν με το έργο μου είπαν πως ο τερματικός σταθμός λειτουργεί, χωρίς να είναι σίγουροι αν παραμένει στα χέρια Ελλήνων επιχειρηματιών.
Οποιος υποστηρίζει πως η χάραξη των συνόρων στην πρώην Σοβιετική Ενωση έγινε με σχεδιασμό και σεβασμό στα δικαιώματα μειονοτήτων ή μικρών κρατών ας ρίξει μια ματιά στο χάρτη. Τότε θα δει πως η Ουκρανία τυλίγει στην ουσία τη Μολδαβία με αποτέλεσμα η μικρή χώρα να μην έχει πρόσβαση σε θάλασσα. Κάτι παρόμοιο ισχύει και με την Κριμαία, που μια φίλη από την Ουκρανία υποστηρίζει πως πάντα την κατοικούσαν «κάτι μελαψοί», και με πολλές περιοχές της πρώην Σοβιετικής Ενωσης. Τώρα που άνοιξε το κουτί της Πανδώρας θυμόμαστε την περιπέτεια της Γιουγκοσλαβίας η οποία δεν είχε και την καλύτερη κατάληξη. Αυτό που κυρίως έμεινε, είναι μια σειρά από μη βιώσιμα κρατίδια στα οποία ανθεί η διαφθορά και η παρανομία.

Please follow and like us:

Το Ταμείο Ιδιωτικοποιήσεων στο βιβλίο με τα ρεκόρ Γκίνες

Σύντομα το Ταμείο Ιδιωτικοποιήσεων (ΤΑΙΠΕΔ) θα περιλαμβάνεται στο γνωστό βιβλίο με τα ρεκόρ Γκίνες. Πρόκειται για τον μοναδικό οργανισμό στον κόσμο που προωθεί πωλήσεις κρατικών περιουσιακών στοιχείων, αλλά σχεδόν σε όλους τους διαγωνισμούς εμφανίζεται ένας και μοναδικός υποψήφιος. Επιπλέον, έπειτα από σχεδόν τρία χρόνια «ιδιωτικοποιήσεων» μπορούμε να υπερηφανευόμαστε πως δεν έχει γίνει καμία επένδυση και δεν έχει δημιουργηθεί καμία θέση εργασίας! Πλην των παχυλά αμοιβόμενων συμβούλων του ΤΑΙΠΕΔ που συνήθως κρύβονται πίσω από τη γραφειοκρατία για να δικαιολογήσουν την πολυετή παραμονή τους σε κάθε σερνάμενο διαγωνισμό.

 

Μάλιστα, οι ιθύνοντες του ταμείου επικαλούνται «τη διεθνή πρακτική» και προχωρούν στην πώληση πολύτιμης κρατικής περιουσίας στον μοναδικό διεκδικητή με το επιχείρημα πως έχουν «αποτίμηση ανεξάρτητου οίκου». Ετσι ζήσαμε και το φαινόμενο να παραχωρείται κρατικό ακίνητο στον μοναδικό υποψήφιο με το επιχείρημα πως προσέφερε περισσότερα απ’ όσα υπολόγιζε ο «ανεξάρτητος οίκος». Στην πραγματικότητα ήταν μερικές χιλιάδες ευρώ περισσότερα από την αποτίμηση, με τη διαφορά να είναι τόσο μικρή που κάποιοι στην αγορά μειδιούσαν. Το ίδιο σενάριο βλέπουμε και στην περίπτωση του Ελληνικού, το σημαντικότερου ακινήτου της χώρας.

 

Εξαιτίας των γνωστών «ελληνικών ιδιομορφιών», η χώρα μας δεν κατάφερε να ακολουθήσει το κύμα ανόδου των ιδιωτικοποιήσεων ανά τον κόσμο κατά τον τελευταίο ενάμισι χρόνο. Οπως προκύπτει από τα στοιχεία του «Βαρομέτρου Ιδιωτικοποιήσεων» που εκδίδει κάθε χρόνο το ιταλικό ινστιτούτο Fondazione Eni Enrico Mattei (FEEM) με τη συνεργασία της KPMG, το 2012 και στο πρώτο εξάμηνο του 2013 τα έσοδα των κυβερνήσεων από ιδιωτικοποιήσεις υπερδιπλασιάστηκαν, αλλά η Ελλάδα είχε πενιχρά οφέλη. Οι περισσότεροι διαγωνισμοί είτε έχουν βαλτώσει, είτε προχωρούν με το γνωστό μοντέλο του ενός ενδιαφερόμενου με αποτέλεσμα τα κρατικά ταμεία να έχουν πενιχρά οφέλη και οι τυχεροί αγοραστές ελπίδες για παχυλές υπεραξίες.

 

Οσοι θεωρούν πως είναι προτιμότερο να παραχωρούνται τα ακίνητα κοψοχρονιά παρά να επιβαρύνεται το δημόσιο ταμείο με τη συντήρησή τους ή να οδηγούνται σε περαιτέρω απαξίωση δεν έχουν άδικο. Αρκεί να υπήρχαν δεσμεύσεις, τόσο από πλευράς κρατικών υπηρεσιών, όσο και από πλευράς αγοραστών, πως θα προχωρήσουν εντός συγκεκριμένου χρονικού πλαισίου τις επενδύσεις ώστε να υπάρξει ουσιαστικό όφελος από τις ιδιωτικοποιήσεις. Ομως η πολιτική εξουσία αρνείται να προχωρήσει τις αλλαγές που θα περιορίσουν τη γραφειοκρατία και θα εμφυσήσουν στη δημόσια διοίκηση την έννοια της ευθύνης. Ετσι δε μπορεί να ζητήσει δεσμευτικά χρονοδιαγράμματα από τους επενδυτές. Οσο καλή διάθεση και να έχουν οι τελευταίοι, συνήθως σκοντάφτουν σε κάποιο πιστοποιητικό, μια μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων, μια προσφυγή «επιτροπής κατοίκων», κλπ.

 

Είναι, επίσης, αλήθεια πως επειδή το πρόγραμμα ιδιωτικοποιήσεων προωθείται με τη συνήθη ελληνική προχειρότητα δεν υπάρχουν και «μαξιλάρια» ώστε το ΤΑΙΠΕΔ να «πατήσει πόδι» και να ακυρώσει έναν διαγωνισμό με την προσδοκία πως θα τον ξεκινήσει σε καλύτερες ημέρες. Με το άλλοθι της συνεχούς πίεσης για έσοδα, ξεπουλάμε στις εκπτώσεις με τυχαία σειρά και σε τυχαία τιμή. Α, ξέχασα, υπάρχει η ανεξάρτητη αποτίμηση. Με ανεξάρτητες αποτιμήσεις φτιάχνονται οι νέοι ολιγάρχες υποστηρίζουν οι κακοπροαίρετοι…

 

Δημοσιεύθηκε στη «δημοκρατία”

Please follow and like us:

Γιατί δεν θα πωληθεί η ΔΕΗ (ή θα πωληθεί μισοτιμής)

 

«Η ΔΕΗ είτε δεν θα πωληθεί, είτε θα πωληθεί με προκλητικά χαμηλό τίμημα με ευθύνη των αρμοδίων για την προώθηση του σχεδίου ιδιωτικοποίησης, αλλά και εξαιτίας του αρνητικού επενδυτικού κλίματος για τις αντίστοιχες ευρωπαϊκές εταιρείες». Πρόκειται για προβλέψεις ανθρώπων που παρακολουθούν τις αργόσυρτες διαδικασίες ανοίγματος της ελληνικής αγοράς ενέργειας και τις μεγάλες καθυστερήσεις στην επίλυση κρίσιμων προβλημάτων όπως η «μαύρη τρύπα» των χρεών που σήμερα αγγίζει το ένα δισ. ευρώ. Οι ίδιοι παράγοντες θεωρούν δεδομένη την αναβολή του σχεδίου για τη δημιουργία της λεγόμενης «μικρής ΔΕΗ» στην οποία θα μεταφέρονταν μονάδες της ΔΕΗ προκειμένου στη συνέχεια να πωληθούν μέσω διαγωνισμού που θα προκηρύσσονταν στο δεύτερο εξάμηνο του έτους.

Οπως εξηγούν, το γεγονός πως αποσύρθηκε όπως – όπως η τροπολογία για το ασφαλιστικό της ΔΕΗ δείχνει πως είναι αδύνατο να περάσει από τη Βουλή το σχέδιο για τη «μικρή ΔΕΗ» αφού θα υπάρξουν αντιδράσεις από βουλευτές. Μέχρι σήμερα δεν έχει υπάρξει καμία προετοιμασία των τοπικών κοινωνιών, κυρίως στη Βόρεια Ελλάδα, που εδώ και δεκαετίες έχουν αναπτύξει στενές σχέσεις (εργασιακές, κλπ) με τη ΔΕΗ. Συνεπώς, «κανένας τοπικός βουλευτής δεν πρόκειται να εμφανιστεί υπέρ ενός σχεδίου πώλησης μονάδων της τελευταίας όταν επικρατεί μαύρο σκοτάδι για την επόμενη ημέρα, δηλαδή για την εποχή που οι μονάδες ηλεκτροπαραγωγής ανήκουν σε ιδιώτες» υποστηρίζουν στελέχη της ενεργειακής αγοράς.

Γι’ αυτό και δεν πρόκειται να επιβεβαιωθούν οι προβλέψεις συνδικαλιστικών στελεχών της ΔΕΗ σύμφωνα με τις οποίες, σε λίγες εβδομάδες και αφού ψηφιστεί το σχέδιο νόμου για την πώληση του ΑΔΜΗΕ (που ελέγχει τα δίκτυα υψηλής τάσης) θα παρουσιαστεί νομοσχέδιο για τη «μικρή ΔΕΗ». Με την κυβέρνηση να κινείται σε τεντωμένο σκοινί (το σχέδιο νόμου για ΑΔΜΗΕ ψηφίστηκε την Τετάρτη από 151 βουλευτές έπειτα από ονομαστική ψηφοφορία), η ηγεσία του υπουργείου Περιβάλλοντος μάλλον θα ξεχάσει το θέμα πώλησης μονάδων ηλεκτροπαραγωγής. Ειδικά όταν βρισκόμαστε σε προεκλογική περίοδο ενόψει δημοτικών εκλογών, με πρόσφατες τις εικόνες από δημάρχους (π.χ. Πτολεμαϊδα) να ηγούνται συλλαλητηρίων κατά της πώλησης του ΑΔΜΗΕ.

Παρά τις πιέσεις που ασκούνται από τους ιδιώτες παραγωγούς ηλεκτροπαραγωγής οι οποίοι θεωρούν πως μόνο με την απελευθέρωση της αγοράς θα επιβιώσουν, αλλά και θα στηριχθεί η ίδια η ΔΕΗ, το σχέδιο των τριών σταδίων για πώληση της τελευταίας σκοντάφτει. Το πρώτο στάδιο είναι η πώληση του 66% του ΑΔΜΗΕ που ψηφίστηκε μεν από τη Βουλή, αλλά είναι άγνωστο πότε θα προκηρυχθεί ο διαγωνισμός αφού εκκρεμεί το θέμα με το ασφαλιστικό των υπαλλήλων της ΔΕΗ. Το δεύτερο στάδιο είναι η «μικρή ΔEH», μια εταιρεία στην οποία θα μεταβιβαστεί το 30% του παραγωγικού και εμπορικού χαρτοφυλακίου της σημερινής ΔEH, δηλαδή παραγωγικές μονάδες συνολικής ισχύος 2.400 MW, εκ των οποίων τα 1.400 MW αντιστοιχούν σε λιγνιτικές μονάδες, μαζί με τα ορυχεία λιγνίτη που τις τροφοδοτούν, και τα υπόλοιπα σε υδροηλεκτρικούς σταθμούς. Στο τρίτο στάδιο θα πωλούνταν σε στρατηγικό επενδυτή το 17% της ΔΕΗ που σήμερα ελέγχεται από το Ταμείο Ιδιωτικοποιήσεων (ΤΑΙΠΕΔ).

Οσοι θεωρούν πως η ΔΕΗ μπορεί να μείνει στο ράφι ή να πωληθεί κοψοχρονιά υπενθυμίζουν ένα πρόσφατο δημοσίευμα του περιοδικού Economist για την τύχη των αντίστοιχων ογκόλιθων της ευρωπαϊκής ενεργειακής αγοράς. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, στις 16 Ιουνίου 2013 η τιμή χονδρικής στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας της Γερμανίας έπεσε στο -100 ευρώ ανά μεγαβατώρα (Mwh). Δηλαδή οι εταιρείες παραγωγής ενέργειας έπρεπε να πληρώσουν 100 ευρώ για να πωλήσουν το παραγόμενο ηλεκτρικό ρεύμα! Η ραγδαία ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας (ΑΠΕ) και στη Γερμανία είχε δημιουργία υπερβάλλουσα προσφορά με τη ζήτηση να είναι περιορισμένη εκείνη την ημέρα. Ετσι έπρεπε να πληρώσεις για να πωλήσεις.

Τα ίδια προβλήματα αντιμετωπίζουν και οι άλλοι μεγάλοι ενεργειακοί όμιλοι της Ευρώπης οι οποίοι καλούνται να λειτουργήσουν στο νέο ευμετάβλητο περιβάλλον που δημιούργησε η ανάπτυξη των ΑΠΕ. Κολοσσοί όπως η ΔΕΗ βλέπουν να επιβαρύνονται με ζημιές από τις παραδοσιακές μονάδες ηλεκτροπαραγωγής την ίδια ώρα που το δημόσιο επιδοτεί τις ΑΠΕ. Η κατάσταση αποτυπώνεται και στη χρηματιστηριακή αξία των εταιρειών. Λίγο πριν την κρίση του 2008, οι 20 μεγαλύτεροι ενεργειακοί όμιλοι της Ευρώπης είχαν συνολική χρηματιστηριακή αξία περί το ένα τρισεκατομμύριο ευρώ. Σήμερα έχει περιοριστεί σε κάτι λιγότερο από 500 δισεκατομμύρια ευρώ. Το 2008, γράφει ο Economist, και οι 10 μεγαλύτεροι όμιλοι ηλεκτροπαραγωγής της Ευρώπης είχαν πιστοληπτική αξιολόγηση ανώτερη του Α. Σήμερα μόνο οι πέντε τη διατηρούν.

Η μεγαλύτερη εταιρεία ηλεκτροπαραγωγής της Γερμανίας, η E.ON (γνωστή μας από τη συμμετοχή στον αγωγό φυσικού αερίου TAP) είδε τη μετοχή της να βυθίζεται τα τελευταία χρόνια, ενώ τα έσοδά της από την παραδοσιακή ηλεκτροπαραγωγή (με καύσιμο λιγνίτη, φυσικό αέριο και πυρηνική ενέργεια) μειώθηκαν περισσότερο από 30% την τελευταία τριετία. Την ίδια πτώση κατέγραψαν και τα έσοδα του δεύτερου μεγαλύτερου γερμανικού ομίλου, της RWE. Οι αναλυτές υποστηρίζουν πως οι παραδοσιακοί ενεργειακοί όμιλοι της Γηραιάς Ηπείρου επένδυσαν την προηγούμενη δεκαετία σε νέες μονάδες αυξάνοντας την παραγωγική τους δυναμικότητα κατά 16% (μόνο με τις μονάδες λιγνίτη, φυσικού αερίου, κλπ). Η ζήτηση, όμως, δεν αυξήθηκε με τους ίδιους ρυθμούς. Αντίθετα προβλέπεται πως θα μειώνεται (όπως συνέβη στην Ελλάδα) μέχρι το 2015. Την ίδια περίοδο, η έκρηξη των ΑΠΕ δημιουργεί πρόσθετες πιέσεις καθώς ανατρέπει ολόκληρο το μοντέλο λειτουργίας των βραδυκίνητων παραδοσιακών ομίλων.

Οι αναλυτές προβλέπουν πως η κατάσταση θα χειροτερέψει για τους πάλαι ποτέ κολοσσούς της ηλεκτροπαραγωγής. Οπως επισημαίνουν, αν όλα αυτά συμβαίνουν όταν οι ΑΠΕ καλύπτουν το 22% της ζήτησης ενέργειας στη Γερμανία, τι θα συμβεί στην περίπτωση που το μερίδιό τους φτάσει το 35%; Το ίδιο ισχύει και για αγορές όπως η Ελλάδα η οποία δοκιμάζεται από την ταχεία ανάπτυξη των φωτοβολταϊκών και της αδυναμίας του δημοσίου να πληρώσει τις παχυλές επιδοτήσεις στους παραγωγούς ενέργειας από ΑΠΕ. Αν στο συγκεκριμένο κλίμα προστεθεί και η χαοτική κατάσταση από πλευράς ρύθμισης στην Ελλάδα, η ισχύς των συνδικάτων και οι αντιδράσεις των τοπικών κοινωνιών, το σχέδιο «πώληση της ΔΕΗ» δείχνει δύσκολο, σχεδόν καταδικασμένο.

Δημοσιεύθηκε στην «κυριακάτικη δημοκρατία”

Please follow and like us:

Κάποτε υπήρχε ελληνική χαλυβουργία

 

Τα νούμερα είναι τρομακτικά και προκαλούν ζάλη: Οι συσσωρευμένες ζημιές της ελληνικής χαλυβουργίας, του σημαντικότερου τομέα της βαριάς βιομηχανίας της χώρας, κατά την τελευταία πενταετία ξεπερνούν τα 700.000.000 ευρώ! Πιστεύει, άραγε, κάποιος πως οι πάλαι ποτέ κραταιές βιομηχανίες έχουν περιθώρια επιβίωσης αν συνεχιστεί η σημερινή κατάσταση; Ηδη οι μισές θέσεις εργασίας στον κλάδο έχουν χαθεί, ενώ τα περισσότερα εργοστάσια υπολειτουργούν ή έχουν κλείσει με την ελπίδα πως η ανάκαμψη θα έρθει νωρίτερα και ο εξοπλισμός δεν θα έχει απαξιωθεί.

 

Οι ελληνικές χαλυβουργίες είχαν επενδύσει περισσότερο από ένα δισ. ευρώ στο πρώτο μισό της προηγούμενης δεκαετίας, αλλά η στρατηγική των διοικήσεων υπήρξε λαθεμένη: Επικεντρώθηκαν στην εγχώρια αγορά που κάλπαζε εξαιτίας της «φούσκας» στην οικοδομή και των δημοσίων έργων. Οταν έσπασε η «φούσκα» και η οικοδομή κατέρρευσε συμπαρέσυρε και τους μεγάλους ομίλους με την περιορισμένη εξαγωγική δραστηριότητα. Ομως, ακόμα και αυτή η περιορισμένη διεθνής παρουσία εξασφάλιζε στον κλάδο χαλυβουργικών προϊόντων την τρίτη θέση στις ελληνικές εξαγωγές που ήταν γενικώς περιορισμένες…

 

Με το ξέσπασμα της κρίσης, οι προσπάθειες των διοικήσεων για περαιτέρω ενίσχυση των εξαγωγών δε βρήκαν αρωγό την πολιτεία, παρά τα περί του αντιθέτου λεγόμενα. Αντίθετα, η φορομπηχτική πολιτική στην ενέργεια οδήγησε σε έκρηξη του κόστους παραγωγής με αποτέλεσμα η ελληνική χαλυβουργία να βλέπει την εγχώρια ζήτηση στα χαμηλότερα επίπεδα του τελευταίου μισού αιώνα (έχουμε γυρίσει στις αρχές της δεκαετίας του ’60…), αλλά ταυτόχρονα να αδυνατεί να ενισχύσει τις πωλήσεις στο εξωτερικό.

 

Σε ένα πρόσφατο άρθρο του, ο πρόεδρος της Ένωσης Χαλυβουργιών Ελλάδος Αλέξανδρος Τικτόπουλος υποστήριζε πως η αγορά έχει συρρικνωθεί κατά 85% σε σύγκριση με τα προ κρίσης επίπεδα. Ο ίδιος παρουσίαζε στοιχεία σύμφωνα με τα οποία οι ελληνικές χαλυβουργίες έχασαν σημαντικό έδαφος στην κύρια εξαγωγική τους αγορά, την Αλγερία. Στο εννεάμηνο Ιανουαρίου – Σεπτεμβρίου 2013, οι ελληνικές εξαγωγές μειώθηκαν κατά 40,3%, την ίδια ώρα που οι χαλυβουργοί ανταγωνιστικών χωρών (Ιταλία, Ισπανία και Πορτογαλία) ενίσχυσαν τις εξαγωγές τους κατά σχεδόν 30%.

 

Ποιους άλλους αριθμούς πρέπει να παραθέσει κάποιος ώστε να πειστούν οι αρμόδιοι για την ανάγκη λήψης άμεσων μέτρων; Χωρίς μέτρα, σύντομα δεν θα υπάρχει η ελληνική χαλυβουργία. Αν θεωρούμε πως δεν πρέπει να υπάρχει, ας μας πει κάποιος με τι θα την αντικαταστήσουμε, πότε και με ποιο σχέδιο.

Δημοσιεύθηκε στην «κυριακάτικη δημοκρατία”

 

Please follow and like us:

Ενέργεια: Η απελευθέρωση έφερε μόνο «μαύρες τρύπες”

 

Οι αποφάσεις της Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας (ΡΑΕ) περί διπλασιασμού του ειδικού τέλους (ΕΤΜΕΑΡ) που πληρώνουν τα νοικοκυριά για τη στήριξη των παραγωγών ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές (ΑΠΕ), από 1ης Μαρτίου και αν δεν ληφθούν επαρκή μέτρα από το υπουργείο Περιβάλλοντος, δείχνουν πως η αγορά ενέργειας εξακολουθεί να βρίσκεται προ της πλήρους κατάρρευσης. Οι πολίτες καλούνται να πληρώσουν πάλι την απουσία σχεδιασμού, τη στήριξη μικρών και μεγάλων συμφερόντων, τη διάλυση της ΔΕΗ δήθεν στο όνομα της προστασίας του δημοσίου συμφέροντος και την αδιαφορία των υπευθύνων εδώ και περίπου 15 χρόνια, όταν και απελευθερώθηκε η αγορά ενέργειας. Η απελευθέρωση στοιχίζει τελικά εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ στους φορολογούμενους και στη ΔΕΗ η οποία χάρη στον παράλογο καθεστώς λειτουργίας της αγοράς παραμένει μονοπώλιο, αλλά επιβαρύνεται συνεχώς.

 

Παρά τις εξαγγελίες περί κλεισίματος της «μαύρης τρύπας» των χρεών, τη σειρά νομοσχεδίων που έχουν κατατεθεί την τελευταία διετία, τις μεγάλες μειώσεις στις ταρίφες με τις οποίες αποζημιώνονται τα φωτοβολταϊκά και της έκτακτης εισφοράς, η κατάσταση χειροτερεύει. Αν δεν ληφθούν άμεσα νέα μέτρα, μέσω νέας μείωσης στις ταρίφες των φωτοβολταϊκών, το έλλειμμα του λογαριασμού μέσω των οποίων πληρώνονται οι παραγωγοί από Ανανέωσιμες Πηγές Ενέργειας θα αυξηθεί μέχρι το τέλος του 2014 στα 764.000.000 ευρώ. Θα είναι, δηλαδή, αυξημένο κατά περίπου 200.000.000 σε σχέση με το τέλος του 2013, αριθμός που σημαίνει πως ο λειτουργός της αγοράς (ΛΑΓΗΕ) σήμερα «μπαίνει μέσα» περίπου 20.000.000 ευρώ το μήνα, παρά την ομοβροντία μέτρων και των υποσχέσεων για μηδενισμό του ελλείμματος μέχρι το τέλος του έτους.

 

Εξαιτίας της πολυετούς αδιαφορίας των αρμοδίων για τον ενεργειακό σχεδιασμό, της υποκριτικής στάσης των προηγούμενων κυβερνήσεων (που μοίραζαν αφειδώς άδειες για φωτοβολταϊκά, χωρίς να ενδιαφέρονται για την επιβάρυνση που θα έχουν οι πολίτες από τις παχυλές ταρίφες) και του δαιδαλώδους θεσμικού πλαισίου, δύσκολα μπορεί κάποιος να καταλάβει τι πήγε στραβά. Σήμερα τόσο η συνολική αγορά ενέργειας, όσο και η ΔΕΗ, η μεγαλύτερη επιχείρηση της χώρας, βρίσκονται στο χείλος του γκρεμού από πλευράς ρευστότητας. Οσοι επένδυσαν στα φωτοβολταϊκά περιμένουν επτά και οκτώ μήνες για να πληρωθούν, βλέπουν τις ταρίφες να μειώνονται συνεχώς, ενώ χιλιάδες επαγγελματίες του κλάδου είναι χωρίς δουλειά (μηχανικοί, τεχνίτες, κλπ). Σε αυτό το κλίμα δεν είναι δυνατόν να μιλάμε για νέες επενδύσεις, ενώ κινδυνεύουμε να χάσουμε και ξένους ομίλους που είχαν έρθει στη χώρα τα τελευταία χρόνια.

 

Ακόμα χειρότερα, όσα μέτρα και αν εξαγγέλλουν στο ΥΠΕΚΑ, η «μαύρη τρύπα» δεν κλείνει. Για να αποφευχθεί η πλήρης διάλυση της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας μέσα στις επόμενες εβδομάδες θα κληθούν να βάλουν πάλι το χέρι στην τσέπη τόσο οι καταναλωτές, όσο και οι ιδιοκτήτες φωτοβολταϊκών. Η ελληνικού τύπου απελευθέρωση της αγοράς ενέργειας προσέφερε μόνο απογοητεύσεις σε καταναλωτές και επενδυτές, με εξαίρεση ορισμένους αετονύχηδες.

Δημοσιεύθηκε την Παρασκευή στη «δημοκρατία”

Please follow and like us:

«Εχουμε 12 μήνες προθεσμία”

«Εχουμε 12 μήνες προθεσμία” μου έλεγε χθες κυβερνητικό στέλεχος, ένας από τους ανθρώπους που προσπαθούν πραγματικά να σταματήσουν τον πολυετή κατήφορο. Οπως εξηγούσε, η δημοσιονομική προσαρμογή που πέτυχε η χώρα, με αιματηρές θυσίες των πολιτών, έδωσε στην κυβέρνηση παράταση ενός χρόνου για την επίλυση των χρόνιων προβλημάτων που αποτρέπουν τις ξένες (και εγχώριες) επενδύσεις και στραγγαλίζουν όσους θέλουν να δημιουργήσουν.

Με τα μαγικά δημοσιονομικά μεγέθη που ανακοινώνει το υπουργείο Οικονομικών, όπως το περίφημο πρωτογενές πλεόνασμα, απλώς κερδίζεις χρόνο ώστε να ασχοληθείς με άλλες εκκρεμότητες, εξίσου ουσιαστικές για την επιστροφή στην ανάπτυξη. Αν στο επόμενο δωδεκάμηνο, οι υπουργοί που έχουν αναλάβει να δώσουν πραγματικό νόημα στη λέξη Δικαιοσύνη (π.χ. με ταχύτερες αποφάσεις από τα δικαστήρια), να περιορίσουν πραγματικά τη γραφειοκρατία και να «στήσουν» δημόσιες υπηρεσίες που θα βοηθούν ουσιαστικά πολίτες και επιχειρήσεις, συνεχίσουν να πορεύονται με τους ίδιους ρυθμούς, τότε «θα χτυπήσουμε στον τοίχο με ταχύτητα».

Κυβερνητικά στελέχη και επιχειρηματίες που ταξιδεύουν τους τελευταίους μήνες στο εξωτερικό διαπιστώνουν με ικανοποίηση πως η εικόνα της χώρας μας έχει πραγματικά βελτιωθεί. Συναντούν κρατικούς αξιωματούχους και εταιρείες που δείχνουν ουσιαστικό ενδιαφέρον για τη χώρα μας. Σήμερα είναι πολύ πιο εύκολο από το 2010 ή το 2011 να βρεις ανθρώπους που θέλουν να ακούσουν για την Ελλάδα ως επενδυτικό προορισμό. Το γνωρίζουν όσοι ακολουθούν τον πρωθυπουργό στα ταξίδια του και όσοι συμμετέχουν σε συναντήσεις με διάφορες ξένες αποστολές που έρχονται στη χώρα μας.

Ομως, τα προβλήματα αρχίζουν όταν οι ξένοι αξιωματούχοι, που έδειξαν αρχικό ενδιαφέρον για επενδύσεις, χρειαστεί να συνδιαλλαγούν με τον αργοκίνητο (μέχρι παρεξηγήσεως…) κρατικό μηχανισμό και τα ελληνικά υπουργεία. Οσα ταξίδια και αν κάνει ο πρωθυπουργός και οι συνεργάτες του ανά τον κόσμο, οι επενδυτές δεν θα έρχονται όταν αντιμετωπίζουν την αδιαφορία και την ανοργανωσιά της δημόσιας διοίκησης και την αδυναμία απονομής δικαιοσύνης (εντός ευλόγου χρονικού διαστήματος). Μια μελέτη που έχει στα χέρια της η κυβέρνηση δείχνει πως το όφελος από το ξεμπλοκάρισμα περίπου 400.000 αστικών υποθέσεων (προσφυγές κατά επενδύσεων, αντιδικίες μεταξύ επιχειρήσεων, κλπ) στα δικαστήρια μπορεί να είναι της τάξης των 7 δισ. ευρώ.

Οσες ειδικές επιτροπές και αν γίνουν για να προχωρήσει η τάδε ή η δείνα επένδυση, το αποτέλεσμα θα είναι μηδενικό αφού ουδείς τολμά να συγκρουστεί κατά μέτωπο με αυτούς που επιβιώνουν (και ενδεχομένως κερδίζουν περισσότερα) επειδή η Ελλάδα βουλιάζει. Με την καλή εικόνα των δημοσίων οικονομικών, όπως τουλάχιστον την εμφανίζουν τα μαγειρεία της Πλατείας Συντάγματος, έχουμε εξασφαλίσει παράταση 12 μηνών. Αν μέχρι τότε δε συμμαζέψουμε πραγματικά το σημερινό χάλι σε υπουργεία που είναι κρίσιμα για τις επενδύσεις και την ανάπτυξη, οι εξελίξεις θα είναι περισσότερο από δυσάρεστες. Ούτως ή άλλως εξαντλείται καθημερινά το ελάχιστο «λίπος» που έχει απομείνει στις λίγες υγιείς και εξαγωγικές επιχειρήσεις της χώρας. Σύντομα θα περάσουν κι αυτές στη ζώνη του λυκόφωτος.

Μια έκδοση δημοσιεύθηκε σήμερα στη «δημοκρατία”

Please follow and like us:

Ασκήσεις φθηνού πατριωτισμού από Χρυσοχοϊδη

Στο Ταμείο Ιδιωτικοποιήσεων (ΤΑΙΠΕΔ) παραμένει το δικαίωμα αξιοποίησης των μελλοντικών εσόδων του δημοσίου από τυχόν επέκταση των συμβάσεων της Αττικής Οδού και της ζεύξης Ρίου – Αντιρρίου, τα μελλοντικά έσοδα από τους πέντε οδικούς άξονες που εκτελούνται με συμβάσεις παραχώρησης, καθώς και τα μελλοντικά έσοδα από την παραχώρηση της Εγνατίας Οδού. Το αστείο της υπόθεσης είναι πως σχεδόν κάθε εβδομάδα ο υπουργός Υποδομών Μιχ. Χρυσοχοϊδης εξαγγέλλει, όπως έπραξε και την Παρασκευή, πως «οι συμβάσεις βγαίνουν από το ΤΑΙΠΕΔ».
Πριν επαναλάβει τις ασκήσεις φτηνού πατριωτισμού, ο κ. Χρυσοχοϊδης  πρέπει να διαβάσει την απόφαση της διυπουργικής επιτροπής αποκρατικοποιήσεων που και ο ίδιος υπογράφει (να μην την πατήσει, όπως είχε ομολογήσει πως είχε πάθει με το πρώτο μνημόνιο το οποίο δεν είχε διαβάσει…) γιατί όποιος τη διαβάσει καταλαβαίνει το ακριβώς αντίθετο. Ο υπουργός Υποδομών δεν έχει διαβάσει και τον ιδρυτικό νόμο του ΤΑΙΠΕΔ σύμφωνα με τον οποίο όσα περιουσιακά στοιχεία περάσουν στο Ταμείο, δε μπορούν να επιστραφούν, αλλά μόνο να πωληθούν.
Με την απόφαση της διυπουργικής επιτροπής αποκρατικοποιήσεων, που ελήφθη στις 28 Νοεμβρίου, ουσιαστικά τροποποιούνται παλαιότερες ρυθμίσεις για τα έσοδα από τους πέντε οδικούς άξονες (Ολυμπια Οδός, Μαλιακός – Κλειδί, Ιονια Οδός και Αξονας Κεντρικής Ελλάδας και Κόρινθος – Τρίπολη – Καλαμάτα). Προβλέπεται, δηλαδή, πως το ΤΑΙΠΕΔ θα μπορεί να συζητήσει για έσοδα από τους οδικούς άξονες αφού καλυφθούν οι απαιτήσεις που προβλέπουν οι αναμορφωμένες συμβάσεις παραχώρησης που κατατέθηκαν στη Βουλή την Παρασκευή. Στις νέες συμβάσεις περιλαμβάνεται η ρήτρα του «μηχανισμού ανακύκλωσης» των εσόδων από διόδια. Με βάση τη συγκεκριμένη ρήτρα, το δημόσιο και το ΤΑΙΠΕΔ θα έχουν λαμβάνειν μόνο αφού εξασφαλιστούν οι δαπάνες κατασκευής και λειτουργίας των δρόμων, πληρωθούν τα δάνεια και αφού οι παραχωρησιούχοι πάρουν το κέρδος που προβλέπουν οι συμβάσεις.
Να και η απόφαση της Διυπουργικής Επιτροπής η οποία σύμφωνα με τον κ. Χρυσοχοϊδης «βγάζει τους οδικούς άξονες από το ΤΑΙΠΕΔ”. Για πατριωτικούς λόγους πάντα.

ΟΔΙΚΟΙ ΑΞΟΝΕΣ

Please follow and like us: