Αιολικό Πάρκο «Καφηρέας»: Στο ίδιο έργο θεατές για επένδυση 300 εκατ. ευρώ

Η μεγάλη επένδυση του ομίλου ENEL, ύψους 300 εκατ. ευρώ, για την κατασκευή του αιολικού πάρκου «Καφηρέας» στην Κάρυστο, υπό κανονικές συνθήκες θα ήταν μία από τις επενδύσεις για τις οποίες έπρεπε να διψά η χώρα. Γιατί είναι από τις λίγες που μπορούν να γίνουν αυτή την περίοδο της επενδυτικής ξηρασίας. Γιατί είναι από εκείνες, που μπορούν να δώσουν κάποιο πάτημα και στον ίδιο τον Πρωθυπουργό που τους προηγούμενους μήνες έκανε στροφή, μιλάει για επενδύσεις και αναζητεί εναγωνίως κάποια παραδείγματα παραγωγικών πρωτοβουλιών ώστε να διασκεδάσει την εικόνα ότι η Ελλάδα παραμένει σε τέλμα και «απλώς κινείται» από την κατανάλωση και τις δαπάνες του δημοσίου.

Η επένδυση «Καφηρέας» της ENEL πήρε όλες τις άδειες έπειτα από τρία χρόνια καθυστερήσεων με τα γνωστά εμπόδια (δασικά, περιβαλλοντικά, αναβολές κ.λπ.). Ωστόσο στην περιοχή εξελίσσεται η ίδια ιστορία που βλέπουμε σε κάθε επένδυση που γίνεται στη χώρα. Οι αντίθετοι και οι αρνητές είναι πολλοί και από πολλές «φυλές», ενώ είναι ελάχιστοι εκείνοι που στηρίζουν τη λογική ότι η χώρα διψάει για επενδύσεις.

Οι πολέμιοι συνασπίζονται με βάση τα επιχειρήματα ή τη διάθεση πολλών μικρών ομάδων, που η κάθε μια αρνείται το έργο για εντελώς διαφορετικούς λόγους. Οι αντικαπιταλιστές την πολεμούν γιατί δεν θέλουν τις ιδιωτικές εταιρείες, οι φυσιολάτρες για να μην θιγεί καθόλου το περιβάλλον, οι πιστοί στην παράδοση για να μην αλλάξει τίποτε στη μορφή και τη δομή της περιοχής.

Κοντά σε αυτά έχουμε και τις μεταλλασόμενες στάσεις των πολιτικών και των κομμάτων. Οι βουλευτές Εύβοιας του ΣΥΡΙΖΑ με μπροστάρη τον τωρινό υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης κ. Αποστόλου είχαν πολεμήσει τις επενδύσεις ανεμογεννητριών όταν ήταν στην αντιπολίτευση και τώρα δυσκολεύονται να υιοθετήσουν τη θέση του πρωθυπουργού και της κυβέρνησης που θέλει επενδύσεις. Κάποιοι βουλευτές των ΑΝΕΛ είναι πιο φιλικοί με την επένδυση, όμως ο ευρωβουλευτής του κόμματος Νότης Μαριάς μίλησε τον Απρίλιο σε συγκέντρωση διαμαρτυρίας και υποσχέθηκε ότι θα μιλήσει στο Ευρωκοινοβούλιο και την Κομμισιόν για την ακύρωση της εγκατάστασης ανεμογεννητριών.

Το ΚΚΕ έκανε συγκέντρωση στις 22 Ιουλίου στην Κάρυστο, αλλά στην ουσία δεν είναι εναντίον των ανεμογεννητριών. Αντιδρά επειδή τις εγκαθιστούν ιδιωτικές εταιρείες με σκοπό το κέρδος. Ένα κόμμα όπως το ΚΚΕ λαμβάνει υπόψη του ότι η περιοχή είναι δύσκολη στην πρόσβαση, κάποια χωριά αρκετά απομονωμένα και μια επένδυση εκεί μπορεί να φέρει πολλαπλασιαστικά αποτελέσματα στην τοπική οικονομία και κοινωνία.

Αλλά και οι τοπικοί βουλευτές άλλων κομμάτων , η πολιτική των οποίων είναι υπέρ των επενδύσεων, προτιμούν – οι περισσότεροι – τη σιωπή γιατι έτσι θεωρούν ότι δεν θα έλθουν σε αντίθεση με τις μικρές ομάδες των πολεμίων και δεν θα ρισκάρουν ψήφους.

Οι ομάδες που είναι αντίθετες με την επένδυση χρησιμοποιούν κάθε δυνατό επιχείρημα. Έχουν αγκαλιάσει μέχρι και τη θεωρία ότι «ο λιγνίτης είναι χρυσάφι για τη χώρα». Θεωρία που είχε μέχρι πρόσφατα και η ΔΕΗ η διοίκηση της οποίας ανακοίνωσε, όμως, προ ημερών πως θέλει να γίνει πρωτοπόρα στις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ), όπως τα αιολικά! Κάποιοι συνεχίζουν, όμως να κυκλοφορούν με τη σημαία της ακύρωσης των ανεμογεννητριών, γιατι οι ανανεώσιμες πηγές είναι μέρος της συνωμοσίας κατά του λιγνίτη. Φθάνουν μέχρι του σημείου ότι τέτοιες επενδύσεις είναι πλάνα των δανειστών, αφού – λένε – κάποιες από τις ανεμογεννήτριες που θα εγκατασταθούν είναι γερμανικής κατασκευής.

Ένα από τα συνηθισμένα επιχειρήματα είναι ότι η επένδυση θα επηρεάσει το φυσικό  κάλος. Πρόκειται για το Κάβο Ντόρο όπου υπάρχουν περί τα 10 χωριά, τα περισσότερα με 20 κατοίκους το χειμώνα. Οι δρόμοι που θα διανοιχτούν για την κατασκευή του έργου, πάνω από 40 χιλιόμετρα, θα παραμείνουν ως δημόσιοι οδικό δίκτυο, που θα είναι χρήσιμο για τους κτηνοτρόφους, αλλά και την καλύτερη σύνδεση με την Κάρυστο , που είναι η πιο κοντινή πόλη.

Οι ομάδες που θέλουν να σταματήσουν την επένδυση έχουν βρει ισχυρότερο σύμμαχο την υπόθεση των δασικών χαρτών. Η ανακίνηση της υπόθεσης του Κτηματολογίου που είναι υποχρέωση της χώρας λόγω μνημονίων, αφού δεν κατάφερε να κάνει ποτέ μόνη της Κτηματολόγιο τα τελευταία 30 χρόνια, θέτει σε αμφισβήτηση κάποιες από τις περιοχές που θα γίνει επένδυση, αν είναι ιδιωτικές ή δημόσιες.

Νομικοί που γνωρίζουν το θέμα υποστηρίζουν ότι με βάση προηγούμενα δεδικασμένα, την υπόθεση θα κερδίσουν κατά πάρα πιθανότητα οι αγρότες και όχι το δημόσιο. Αυτή η διαδικασία έχει δώσει το καλύτερο «χαρτί» στις ομάδες που είναι αντίθετες με την επένδυση. Με βάση αυτό προσπαθούν να κινητοποιήσουν τους αγρότες, με το επιχείρημα ότι είναι η επένδυση που έχει οδηγήσει στην αμφισβήτηση των τίτλων τους.

Το έργο της ENEL ξεκίνησε πριν μερικές εβδομάδες, μετά από γραφειοκρατικές καθυστερήσεις τριών ετών. Παρά τις αντιδράσεις ομάδων, που είναι πανομοιότυπες με όσες συμβαίνουν στις περισσότερες επενδύσεις, πρόκειται για ένα έργο που φαίνεται ότι θα προχωρήσει.

Αυτό το σκηνικό όμως, όπου σε κάθε επένδυση εμφανίζονται δεκάδες ομάδες που πάνε κόντρα, με τα μεγάλα κόμματα σιωπηρά (και ενίοτε αρκετούς βουλευτές που είναι αντίθετοι) , δείχνει γιατι οι επενδύσεις είναι ελάχιστες. Πόσοι επενδυτές θέλουν να περιμένουν μια δεκαετία για έγκριση, να αντιμετωπίζουν καλλιεργημένη εχθρότητα και να αντιμετωπίζουν κόστη καθυστέρησης που δεν είχαν φανταστεί;

Το σχέδιο σιδηροδρομικής παράκαμψης του Βοσπόρου

Μόλις με το 5% της εμπορευματικής κίνησης που γίνεται σήμερα μέσω των Στενών του Βοσπόρου, η σιδηροδρομική σύνδεση Αλεξανδρούπολη – Ορμένιο / Σβίλενγκραντ – Μπουργκάς είναι βιώσιμη, σύμφωνα με τις πρώτες μελέτες που έχουν στα χέρια τους Ελλάδα και Βουλγαρία.

Η σύνδεση των λιμανιών Αλεξανδρούπολης και Μπουργκάς, με αναβάθμιση των υφιστάμενων σιδηροδρομικών υποδομών, είναι σχέδιο που βλέπουν με «καλό μάτι» όχι μόνο οι δύο χώρες, αλλά και η κοινοτική επίτροπος Μεταφορών Βιολέτα Μπουλκ.

Στοιχεία του σχεδίου συζήτησαν την προηγούμενη Πέμπτη στη Θεσσαλονίκη ο υπουργός Υποδομών Χρήστος Σπίρτζης και ο Ιβαΐλο Μοσκόφσκι, υπουργός Μεταφορών, Τεχνολογίας Πληροφορικής και Επικοινωνιών της Βουλγαρίας. Ανακοινώσεις δεν υπήρξαν. Τέτοια διακρατικά σχέδια απαιτούν πολλά χρόνια, όπως δείχνει και η εμπειρία με το Rail Baltica που προωθείται επί σχεδόν δύο δεκαετίες.

Η κα Μπουλκ είχε προτείνει στις δύο κυβερνήσεις να εξετάσουν το ενδεχόμενο σύστασης κοινής εταιρείας, η οποία θα αναλάβει να προχωρήσει την επένδυση κατά το πρότυπο του μεγάλου σχεδίου Rail Baltica που θα συνδέει τις τρεις χώρες της Βαλτικής με την Πολωνία.

Τον Οκτώβριο του 2014, οι κυβερνήσεις της Εσθονίας, της Λετονίας και της Λιθουνίας ίδρυσαν από κοινού την RB Rail, η οποία θα προωθήσει το σιδηροδρομικό έργο. Αντίστοιχο μοντέλο θα μπορούσαν να ακολουθήσουν η Ελλάδα και η Βουλγαρία, είχε πει στους εκπροσώπους των δύο χωρών η Σλοβένα επίτροπος Μεταφορών κατά τη συνάντησή τους στα τέλη Μαρτίου.

Παράγοντες της αγοράς διεθνών μεταφορών επισημαίνουν το υψηλό κόστος διέλευσης των στενών του Βοσπόρου, αλλά και τις εξαγγελίες της τουρκικής πλευράς για κατασκευή νέου καναλιού, ώστε να αντιμετωπιστούν τα σημερινά προβλήματα. Οι ίδιοι επικαλούνται και τα σχέδια της Τεχεράνης για ενίσχυση του διαμετακομιστικού εμπορίου Ιράν – Ευρώπης μέσω του Εύξεινου Πόντου.

Ο ελληνικός βραχίονας του επενδυτικού σχεδίου περιλαμβάνει την αναβάθμιση και διαχείριση του λιμένα Αλεξανδρούπολης μαζί με την αναβάθμιση του σιδηροδρομικού άξονα Αλεξανδρούπολη – Ορμένιο και την οδική σύνδεση του λιμανιού με την Εγνατία Οδό. Βέβαια, όλα αυτά σχεδιάζονται την ίδια ώρα που στο Ταμείο Ιδιωτικοποιήσεων (ΤΑΙΠΕΔ) ετοιμάζουν την αυτόνομη πώληση του λιμένα Αλεξανδρούπολης (του Οργανισμού Λιμένος Αλεξανδρούπολης – Ο.Λ.Α.). Στην κυβέρνηση επισημαίνουν πως δεν πρόκειται να προχωρήσει αυτόνομα η παραχώρηση του Ο.Λ.Α. καθώς προτεραιότητα έχει το ευρύτερο έργο παράκαμψης του Βοσπόρου.

Με δεδομένη τη στενότητα πόρων, η ελληνική και η βουλγαρική πλευρά βλέπουν με καλό μάτι την αναζήτηση ιδιωτικών κεφαλαίων μέσω του λεγόμενου «πακέτου Γιούνκερ». Κάτι τέτοιο, όμως, απαιτεί τεράστια προετοιμασία για την ωρίμανση της επένδυσης σε επίπεδο μελετών, σχεδιασμού κ.λπ.

Απαιτεί, επίσης, διακρατική συμφωνία με τη Σόφια, αλλά και τη σύσταση της κοινής εταιρείας που προτείνει η Βιολέτα Μπουλκ, ώστε να υπάρχει ενιαία εικόνα απέναντι στους υποψήφιους επενδυτές. Η κοινή επιτροπή που είχε δημιουργηθεί πέρυσι είχε εξετάσει τη διεκδίκηση κονδυλίων για τις μελέτες από το χρηματοδοτικό εργαλείο Connection Europe Facility (CEF). Το κόστος για την αναβάθμιση του ελληνικού τμήματος του σιδηροδρομικού άξονα υπολογίζεται κοντά στα 160.000.000 ευρώ καθώς αφορά ηλεκτροκίνηση και σηματοδότηση. Αντίθετα, στο βουλγαρικό τμήμα του άξονα Αλεξανδρούπολη-Μπουργκάς χρειάζονται περισσότερα έργα, γιατί απαιτείται και αναβάθμιση της υποδομής.

Τα σχέδια του ΤΑΙΠΕΔ

Επισήμως, η τύχη των δέκα μεγαλύτερων περιφερειακών λιμανιών της χώρας, που λειτουργούν με τη μορφή της Α.Ε., θα αποφασιστεί μέχρι τα τέλη του χρόνου όπως είπε και την Πέμπτη η πρόεδρος του ΤΑΙΠΕΔ Λίλα Τσιτσογιαννοπούλου. Ανεπισήμως, στην αγορά μεταφορών θεωρούν πως με την πώληση του πλειοψηφικού πακέτου του Οργανισμού Λιμένα Αλεξανδρούπολης (Ο.Λ.Α.) θα κλείσει ο κύκλος πωλήσεων εταιρειών διαχείρισης λιμανιών και θα αρχίσει ένας νέος, που προβλέπει αξιοποίηση των άλλων λιμένων μέσω συμβάσεων παραχώρησης συγκεκριμένων δραστηριοτήτων ή και του συνόλου.

Για τα άλλα εννέα λιμάνια, οι θεσμοί δέχονται εισηγήσεις σύμφωνα με τις οποίες είναι προτιμότερη η παραχώρηση δραστηριοτήτων. Εκτός από την Αλεξανδρούπολη, το δεύτερο πιο ελκυστικό λιμάνι θεωρείται αυτό της Ηγουμενίτσας, στο οποίο καταλήγει η Εγνατία Οδός, με την κυβέρνηση να καλοβλέπει την πρόταση για παραχώρηση του συνόλου των δραστηριοτήτων σε ιδιώτη μέσω μακροχρόνιας σύμβασης.

Ακόμα και εάν δεν προχωρήσει η παραχώρηση του συνόλου των δραστηριοτήτων στην Ηγουμενίτσα, εξετάζεται η παραχώρηση μόνο του λιμένα κρουαζιέρας, ενώ το ίδιο σχέδιο προωθείται για τα λιμάνια Κέρκυρας, Καβάλας και Λαυρίου.

Δημοσιεύθηκε την Δευτέρα στο www.euro2day.gr

 

Ποιος αγόρασε τελικά τον ΟΛΘ; Κάποιοι Γερμανοί, η CMA-CGM και ο όμιλος Σαββίδη

cof

Δεν συμμετέχουν ρωσικά συμφέροντα στο σχήμα υποστηρίζει η κοινοπραξία που επικράτησε στον διαγωνισμό για τον Οργανισμό Λιμένος Θεσσαλονίκης (ΟΛΘ), χωρίς όμως να δίνει λεπτομέρειες για τους ιδιοκτήτες της γερμανικής Deutsche Invest Equity Partners (DIEP). Ο διευθύνων σύμβουλος της DIEP Alexander von Mellenthin (πρώτος από αριστερά στη φωτογραφία) δήλωσε χθες, κατά τη διάρκεια συνάντησης με τους δημοσιογράφους, πως η γερμανική επενδυτική εταιρεία έχει 450 μετόχους, από τους οποίους «κανένας δεν είναι Ρώσος».

Ποιοι είναι, όμως, αυτοί οι 450 μέτοχοι; Πόσοι, εκτός της οικογένειας του Γερμανού μεγαλοδικηγόρου / μεγαλοσυμβούλου Stephan Goetz της Goetz Partners έχουν μεγάλη συμμετοχή στο σχήμα; Αν π.χ. στη Γερμανία πωλούνταν το δεύτερο μεγαλύτερο λιμάνι σε μια κοινοπραξία που συμμετέχει και μια τέτοια πολυμετοχική, ιδιωτική (δηλαδή μη εισηγμένη σε χρηματιστήριο) εταιρεία, δεν θα ήθελαν οι πολίτες να γνωρίζουν ποιοι το αγοράζουν; Ο κ. von Mellenthin, στις απανωτές ερωτήσεις μου, επικαλέστηκε το γεγονός πως η εταιρεία πέρασε από τους ελέγχους του ΤΑΙΠΕΔ χωρίς πρόβλημα. Ο ίδιος πρόσθεσε πως η DIEP δεν ήρθε για γρήγορο κέρδος, αλλά τοποθετείται μακροπρόθεσμα. Πρόκειται, μάλιστα, για την πρώτη επένδυση της εταιρείας στον τομέα των υποδομών, αν και έχει παρουσία στη γερμανική αγορά ακινήτων.

Τόσο ο επικεφαλής της DIEP, που ελέγχει το 47% της κοινοπραξίας εξαγοράς του ΟΛΘ όσο και ο διευθύνων σύμβουλος της γαλλο-κινεζικής Terminal Link (ελέγχει το 33%) Boris Wenzel, αλλά και ο συντονιστής της κοινοπραξίας (και πρώην διευθύνων σύμβουλος των ΟΛΠ και ΟΛΘ Σωτήρης Θεοφάνης (τρίτος από αριστερά στη φωτογραφία) τόνισαν πως πρόκειται για ένα ισχυρό σχήμα.

Σημειώνεται πως το 20% ελέγχεται από την Belterra Investments Ltd. του ομίλου Ιβάν Σαββίδη. Ο διευθύνων σύμβουλος του DIMERA Group, του κ. Σαββίδη, Arthur Davidyan, ήταν χθες στη συνάντηση που έγινε με τη διοίκηση του Ταμείου Ιδιωτικοποιήσεων (ΤΑΙΠΕΔ), αλλά δεν ήρθε, λόγω υποχρεώσεων, στη συνάντηση με τους δημοσιογράφους.

Οι εκπρόσωποι του σχήματος επισήμαναν πως συμμετέχουν σ’ αυτό τόσο ο μεγαλύτερος διαχειριστής τερματικών σταθμών λιμένων στον κόσμο, όσο και η τρίτη μεγαλύτερη ναυτιλιακή εταιρεία τακτικών γραμμών μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων διεθνώς, γεγονός που του δίνει ισχυρό πλεονέκτημα. Στα πλενεκτήματα του σχήματος προσθέτουν και τον ισχυρό τοπικό εταίρο, δηλαδή τον όμιλο Σαββίδη. Ως γνωστόν, μέτοχοι της Terminal Link είναι ο γαλλικός ναυτιλιακός κολοσσός CMA CGM (51%) και η κινεζική China Merchants Port Holding (49%), ο μεγαλύτερος διαχειριστής τερματικών σταθμών λιμένων παγκοσμίως.

Οι ίδιοι τόνισαν πως είναι έτοιμοι να προχωρήσουν τις επενδύσεις ύψους 180 εκατ. ευρώ που προβλέπει η συμφωνία με το ΤΑΙΠΕΔ για την πώληση του πλειοψηφικού πακέτου του ΟΛΘ. Ο κ. Θεοφάνης τόνισε, πάντως, πως είναι εξαιρετικά κρίσιμη για την ανάπτυξη του λιμανιού η προώθηση των έργων διασύνδεσης με το οδικό και σιδηροδρομικό δίκτυο από το δημόσιο.

Ο συντονιστής της κοινοπραξίας υποστήριξε πως η ανάπτυξη του λιμανιού και η αναβάθμισή του σε πύλη της ευρύτερης περιοχής θα λειτουργήσει πολλαπλασιαστικά για την ανάπτυξη της Θεσσαλονίκης, όπως δείχνουν αντίστοιχα διεθνή παραδείγματα.

Ο διευθύνων σύμβουλος της Terminal Link Boris Wenzel (πρώτος από δεξιά στη φωτογραφία) τόνισε πως ο όμιλος θέλει να αναπτύξει το λιμάνι της Θεσσαλονίκης καθώς δεν διαθέτει σήμερα παρουσία σε αυτή την πλευρά της Μεσογείου, αν και είναι ισχυρός στο νότιο άξονα (Ταγγέρη, Μάλτα κ.λπ.). Πρόσθεσε πως ο όμιλος αναζητεί συνεχώς ευκαιρίες για επενδύσεις και πως όταν τον προσέγγισε το επενδυτικό σχήμα της DIEP εντόπισε τα καλά οικονομικά αποτελέσματα του OΛΘ. H Terminal Link διαχειρίζεται σήμερα 14 τερματικούς σταθμούς λιμένων ανά τον κόσμο, μεταξύ των οποίων στο Μαϊάμι και στο Χιούστον των ΗΠΑ, στη Χάβρη (Γαλλία), στην Αντβέρπ (Βέλγιο), στην Ταγγέρη (Μαρόκο), στη Μάλτα, στο Μπουσάν (Ν. Κορέα) κ.λπ.

Βασικός μέτοχος της DIEP είναι ο Γερμανός δικηγόρος/επενδυτικός σύμβουλος Stephan Goetz και η οικόγενειά του, όπως είχε γράψει πρόσφατα το Euro2day.gr. Ο διευθύνων σύμβουλος της γερμανικής επενδυτικής εταιρείας υποστήριξε χθες πως μελετούσαν τα τελευταία χρόνια την Ελλάδα στο μέτωπο των ιδιωτικοποιήσεων, κυρίως γιατί είχαν εμπειρία ως σύμβουλοι της Treuhand, του οργανισμού που δημιουργήθηκε το 1990 για την πώληση κρατικών περιουσιακών στοιχείων της Ανατολικής Γερμανίας μετά την ενοποίηση.

Ο ίδιος εξήγησε πως η DIEP θα δημιουργήσει ένα ξεχωριστό «όχημα» προκειμένου να επενδύσει στον OΛΘ και σε ερώτηση για το αν θα αναζητηθούν τα κεφάλαια που χρειάζονται ξεκαθάρισε πως υπάρχουν. Οπως είπε, ήταν και όρος του διαγωνισμού να αποδείξουν οι επενδυτές πως διαθέτουν τα κεφάλαια.

Η φωτογραφία είναι από τη χθεσινή συνάντηση με την πρόεδρο του ΤΑΙΠΕΔ Λίλα Τσιτσογιαννοπούλου

Μια έκδοση του κειμένου δημοσιεύθηκε σήμερα στο www.euro2day.gr

Τα ψυγεία των περιφερειακών αεροδρομίων


Όλα δείχνουν πως βρισκόμαστε κοντά στην παράδοση των 14 περιφερειακών αεροδρομίων στην Fraport η διοίκηση της οποίας ανακοίνωσε με λεπτομέρεια τα επενδυτικά της σχέδια. Όμως κάτι λείπει από την εξίσωση. Τα στοιχεία για το τι θα συμβεί στο προσωπικό της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας (ΥΠΑ) που δεν προσλαμβάνεται στο νέο σχήμα διαχείρισης των αεροδρομίων. Γνωρίζουμε πως η Fraport προσέλαβε περί τους 600, ενώ πολλοί άλλοι θα εργαστούν στη νέα Αρχή Πολιτικής Αεροπορίας. Πόσοι περισσεύουν; Υπάρχει σχέδιο μετάταξής τους σε άλλους κρατικούς φορείς; Μέχρι στιγμής δεν έχει ανακοινωθεί τίποτα από την κυβέρνηση και το αρμόδιο υπουργείο Υποδομών. Ούτε έχει υπάρξει απάντηση στις πληροφορίες σύμφωνα με τις οποίες ουδέποτε παραδόθηκε λίστα εργαζομένων στη Fraport παρά το γεγονός πως οι Γερμανοί τη ζήτησαν ώστε να αποφασίσουν τι θα κάνουν με το προσωπικό των 14 αεροδρομίων. Πληροφορίες, που δεν έχουν επιβεβαιωθεί, κάνουν λόγο για χώρους στους οποίους θα κάθονται μέχρι να αξιοποιηθούν, όσοι δεν θα εργάζονται στο νέο σχήμα.

Κάποτε υπήρχαν και καζίνο

Σε αναβρασμό και σε φάση πλήρους αναδιάρθρωσης βρίσκεται η ελληνική αγορά καζίνο την ίδια στιγμή που η κυβέρνηση καλείται να αποφασίσει την τύχη της άδειας καζίνο που πρέπει να παραχωρήσει στο σχήμα υπό την Lamda Development που έχει αναλάβει τη διαχείριση του Ελληνικού. Με τα εννέα εν λειτουργία καζίνο της χώρας να εμφανίζουν αρνητική καθαρή θέση της τάξης των 400.000.000 ευρώ, με τα περισσότερα (μόνο το Καζίνο Πάρνηθας και Θεσσαλονίκης πληρώνουν κανονικά) να έχουν ρυθμίσει τις τεράστιες ληξιπρόθεσμες οφειλές προς το δημόσιο και αρκετά να ζητούν μετεγκατάσταση σε άλλες περιοχές, η κυβέρνηση αποφεύγει να ασχοληθεί με τα καυτά μέτωπα.

Τώρα αποδεικνύεται, όπως επισημαίνουν στελέχη της αγοράς τυχερών παιχνιδιών, πως οι περισσότερες άδειες καζίνο μοιράστηκαν χαριστικά, χωρίς επαρκή μελέτη για τις δυνατότητες ανάπτυξης. Είναι χαρακτηριστικό πως είχε δοθεί άδεια καζίνο στη Φλώρινα η οποία απεσύρθη και το ελληνικό δημόσιο έχει πληρώσει αποζημιώσεις δεκάδων εκατομμυρίων στους κληρονόμους του μακαρίτη επιχειρηματία Πέτρου Τόττη. Μεγάλη αποζημίωση κλήθηκε να πληρώσει και στην εταιρεία που είχε επικρατήσει στη διαδικασία για την άδεια καζίνο στο Φλοίσβο.

Την ίδια στιγμή δεν υπάρχουν, ούτε προβλέπονται, άδειες καζίνο σε τουριστικές περιοχές της χώρας όπως η Μύκονος και άλλοι δημοφιλείς διεθνείς προορισμοί στο Αιγαίο, καθώς και η Κρήτη. Μάλιστα στην Κρήτη είχε προβλεφθεί μία άδεια καζίνο, αλλά με τροπολογία σε άσχετο σχέδιο νόμου προ ετών ανακλήθηκε και αυτή η δυνατότητα.

Σήμερα, πάντως, η αγορά βρίσκεται σε αναβρασμό, κυρίως επειδή εξετάζεται η παροχή άδειας καζίνο στο Ελληνικό και επειδή το δημόσιο έχει δυνατότητες ελιγμών επειδή έχει λήξει η περίοδος αποκλειστικότητας για όλα τα καζίνο ανά την Ελλάδα. Η τεράστια συρρίκνωση της αγοράς κινητοποιεί επίσης τους επιχειρηματίες του κλάδου. Τα ακαθάριστα έσοδα των 9 καζίνο της χώρας υποχώρησαν από 780.000.000 ευρώ το 2007 σε περίπου 275.000.000 ευρώ το 2014, σύμφωνα με στοιχεία της Επιτροπής Ελέγχου και Εποπτείας Παιγνίων (ΕΕΕΠ).

Ηδη, η οικογένεια Λασκαρίδη που μαζί με τον όμιλο ΕΛΛΑΚΤΩΡ (μειοψηφικό πακέτο κατέχει η ΕΤΑΔ, η εταιρεία κρατικών ακινήτων), ελέγχει το Καζίνο Πάρνηθας έχει ζητήσει μετεγκατάσταση σε άλλη θέση προς την παραλία, ενώ αντίστοιχο αίτημα θέττει και η ιδιοκτησία του Καζίνο Σύρου. Πάντως η μετεγκατάσταση του Καζίνο Ξάνθης στην Αλεξανδρούπολη (με την ελπίδα πως θα προσελκύσει περισσότερους Τούρκους λάτρεις του τζόγου) δεν ήταν επαρκής για να «αναστήσει» την εταιρεία. Το καζίνο Αλεξανδρούπολης, όσο και τα καζίνο Κέρκυρας και Ρίου (κάποτε τμήμα του κραταιού ομίλου ΜΕΤΩΝ – ΕΤΕΠ των επιχειρηματιών Χρήστου Αρφάνη και Νίκου Χιόνη) ελέγχονται από εταιρείες συμφερόντων του επιχειρηματία Κώστα Πηλαδάκη.

Σύμφωνα με πληροφορίες το καζίνο Κέρκυρας έχει ήδη μπει στη ρύθμιση των 100 δόσεων και με προσφυγή του ζητά τη ρύθμιση των οφειλών σε 200 δόσεις. Αλλά και το καζίνο Λουτρακίου, βασικοί μέτοχοι του οποίου είναι εταιρείες ισραηλινών συμφερόντων, έχει καταθέσει αγωγή με την οποία ζητεί αποζημίωση 45.000.000 ευρώ από το ελληνικό δημόσιο.

Το Καζίνο Λουτρακίου, που ξεκίνησε να λειτουργεί το 1994, πλήρωνε αρχικά φόρο παιγνίων 22% (20% στο δημόσιο και 2% τέλος παρεπιδημούντων στο δήμο Λουτρακίου). Με ιδιωτικό συμφωνητικό που είχε υπογραφεί με το υπουργείο Ανάπτυξης το 1996, ο συντελεστής φόρου πήγε από 22% σε 33% και μετά το 2014 αναπροσαρμόστηκε στο 35%. Το 1996 οι ιδιοκτήτες του καζίνο Λουτρακίου δέχθηκαν την αύξηση του φορολογικού συντελεστή από 22% σε 33% επειδή το δημόσιο αναλάμβανε κάποιες δεσμεύσεις όπως η μη παραχώρηση άλλης άδειας καζίνο (πλην της Πάρνηθας που ήδη λειτουργούσε) στο νομό Αττικής. Προ μηνών, όμως, η διοίκηση του Καζίνο Λουτρακίου θεώρησε το ιδιωτικό συμφωνητικό ήταν παράνομο ή παραβιάστηκε από το δημόσιο και προσέφυγε στα δικαστήρια διεκδικώντας αποζημίωση 45.000.000 ευρώ.

Υπενθυμίζεται πως η σημερινή κατάσταση στα καζίνο διαμορφώθηκε πριν από δύο δεκαετίες με το νόμο 2206 του 1994. Τότε προβλέπονταν η χορήγηση 12 αδειών ανά την Ελλάδα (σήμερα λειτουργούν εννέα καζίνο). Συγκεκριμένα προβλέπονταν η χορήγηση δύο αδειών στην Αττική (Μον Παρνές στην Πάρνηθα και στη συνέχεια Φλοίσβος, άδεια που δεν παραχωρήθηκε τελικά). Μία στο νομό Θεσσαλονίκης που σήμερα ελέγχει η Regency της οικογένειας Λασκαρίδη. Μία στην Κρήτη (που ανακλήφθηκε όπως προαναφέρθηκε), μία στη Ρόδο (Grande Albergo delle Rose), μία στην Κέρκυρα (όπου και λειτούργησε το πρώτο μεταπολεμικό καζίνο στην Ελλάδα), μία στις εγκαταστάσεις του Πόρτο Καρράς στη Χαλκιδική, μία στο Λουτράκι, μία στο νομό Αχαϊας (Καζίνο Ρίου), μία στη Σύρο, μία στη Φλώρινα και μία στην περιοχή της Δοϊράνης. Ο νόμος προέβλεπε πως με απόφαση του υπουργού Τουρισμού μπορούν να εκδοθούν δύο επιπλέον άδειες καζίνο από τις οποίες εκδόθηκε μόνο η μία (στην Ξάνθη που τελικά μετακόμισε στην Αλεξανδρούπολη) και εκκρεμεί η άδεια για την Ηπειρο.

Στην αγορά υποστηρίζουν σήμερα πως η κυβέρνηση που καλείται να συνδιαλλαγεί πλεόν με καταχρεωμένες επιχειρήσεις θα πρέπει να προχωρήσει σε αναδιάταξη της αγοράς με την παροχή αδειών σε τουριστικές περιοχές και όχι σε άσχετα σημεία ανά την επικράτεια για την ικανοποίηση πολιτικών εξυπηρετήσεων όπως στο παρελθόν.

Δημοσιεύθηκε στην «κυριακάτικη δημοκρατία»

Jeremie Funds: Επενδύσεις με το σταγονόμετρο – Που έχουν τοποθετηθεί οι 4 επενδυτές

Με το σταγονόμετρο πέφτουν στην ελληνική αγορά τεχνολογίας τα περίπου 70.000.000 ευρώ μέσω των τεσσάρων επενδυτικών οχημάτων (funds) που έχουν δημιουργηθεί κυρίως με κονδύλια του ΕΣΠΑ (70%) μέσω του προγράμματος Jeremie. Οι διαχειριστές των funds, που μίλησαν στην «κυριακάτικη δημοκρατία», υποστηρίζουν πως «δεν πρόκειται για αγώνα ταχύτητας», παρά το γεγονός πως έχουν διατεθεί για την ενίσχυση νέων επιχειρηματιών μόλις 10.000.000 ευρώ μέσω περίπου 25 επενδύσεων. Τα τέσσερα funds έχουν περιθώριο μέχρι το τέλος του 2015 για να επενδύσουν τα κεφάλαιά τους, με τους διαχειριστές να παραδέχονται πως ενώ στον τομέα της τεχνολογίας οι νέοι επιχειρηματίες έχουν περισσότερες ευκαιρίες χρηματοδότησης, κυρίως μέσω των Jeremie Funds, δεν ισχύει το ίδιο σε άλλους κλάδους.
Ο Λουκάς Πηλίτσης, διευθύνων σύμβουλος της Piraeus Equity Advisors, του επενδυτικού βραχίονα της Τράπεζας Πειραιώς στον τομέα των Επιχειρηματικών Κεφαλαίων Συμμετοχών (Venture Capital και Private Equity funds), υποστηρίζει πως μπορεί ο αριθμός των επενδύσεων να είναι περιορισμένος, αλλά είναι πλέον ευκολότερη η άντληση κεφαλαίων από νέους επιχειρηματίες στο χώρο της τεχνολογίας. Σύμφωνα με τον κ. Πηλίτση, το PJ Tech Catalyst Fund που δημιουργήθηκε μέσω του Jeremie και βρίσκεται υπό τη διαχείριση της Piraeus Equity Advisors έχει συνολικά κεφάλαια 15.000.000 ευρώ και μέχρι σήμερα έχει επενδύσει σε επτά επιχειρήσεις περί τα 2.000.000 ευρώ, ενώ σύντομα θα ανακοινώσει άλλες τρεις. Ταυτόχρονα ετοιμάζεται να τοποθετήσει πρόσθετα κεφάλαια («δεύτερος γύρος» επένδυσης) σε τρεις από τις εταιρείες που συμμετέχει.
«Το μοντέλο με τα Jeremie Funds στον τομέα της τεχνολογίας πληροφορικής και τηλεπικοινωνιών (ICT) πρέπει να εφαρμοστεί και σε άλλους τομείς της αγοράς» λέει ο κ. Πηλίτσης και αναφέρεται στα παραδείγματα των ενεργειακών τεχνολογιών, της βιοτεχνολογίας, ειδικών κατηγοριών τροφίμων, κλπ, στα οποία έχει επενδύσει η Piraeus Equity Advisors μέσω άλλων «οχημάτων». Η εταιρεία διαχειρίζεται σειρά funds (Piraeus-TANEO Capital Fund, Piraeus Clean Energy LP, κλπ), το συνολικό ύψος των οποίων προσεγγίζει τα 100.000.000 ευρώ. Μέσω του PJ Tech Catalyst Fund η θυγατρική του ομίλου Πειραιώς έχει επενδύσει στις εταιρείες i-kiosk, Pinatta (από κοινού με το Odyssey Jeremie Partners), Radiojar, Offerial, Captainwise, Pollfish και ParkAround.
«Η συγκυρία της διεθνοποίησης της καινοτομίας λόγω της επανάστασης του Internet προσφέρει μια χρυσή ευκαιρία ανάπτυξης διεθνώς ανταγωνιστικών εταιριών με αφετηρία την Ελλάδα και εργαλείο αξιοποίησης αυτής της ευκαιρίας είναι η πρωτοβουλία Jeremie» λέει ο Σπύρος Τραχάνης ένας εκ των δύο διαχειριστών του Odyssey Jeremie Partners. Ο ίδιος επισημαίνει πως «δεδομένης τόσο της έλλειψης ιστορικού επιτυχίας αλλά και της βαθιάς οικονομικής κρίσης, αν δεν υπήρχε το Jeremie, δεν θα ήταν δύνατη η προσέλκυση επαρκών ιδιωτικών κεφαλαίων και πιθανότατα δεν θα υπήρχε η δυναμική των δεκάδων εταιριών που αξιοποιούν τα κεφάλαια αυτά». Κατά τον κ. Τραχάνη, «η μεγάλη καινοτομία της πρωτοβουλίας Jeremie είναι η χρήση των κεφαλαίων για επένδυση παρά για επιδότηση. Το Jeremie Holding Fund συμπεριφέρεται ως άλλος ένας επενδυτής στο κεφάλαιο μας και έχει τα δικαιώματα που αντιστοιχούν στην επένδυσή του».
Η Odyssey Jeremie Partners έχει μέχρι σήμερα επενδύσει σε τέσσερις εταιρίες, την Econais (Πάτρα, 1.100.000 ευρώ), Swapdom (Θεσσαλονίκη, 1.500.000 ευρώ), Pinnatta (Αθήνα, 1.500.000 δολάρια) και Locish (Αθήνα, 820.000 δολλάρια). Τα ποσά που αναφέρονται είναι τα συνολικά ποσά που επενδύθηκαν ή δεσμεύθηκαν για κάθε εταιρία στα πλαίσια του συγκεκριμένου χρηματοδοτικού γύρου και όχι η συμμετοχή της Odyssey.
«Δεν θεωρώ πως έχουμε πραγματοποιήσει ελάχιστες επενδύσεις επειδή δεν πρόκειται για αγώνα ταχύτητας» απαντά ο Παντελής Παπαγεωργίου, ένας εκ των τριών διαχειριστών του Elikonos Jeremie Sicar, που διαχειρίζεται κεφάλαια περί τα 17.000.000 ευρώ. Στην επίσημη ιστοσελίδα του fund αναφέρεται μόνο η επένδυση στην εταιρεία Olive Media που διαχειρίζεται ειδησεογραφική ιστοσελίδα και περιοδικά, αλλά ο κ. Παπαγεωργίου τονίζει πως έχουν επενδυθεί περί τα 3.500.000 – 4.000.000 ευρώ σε τρεις επιχειρήσεις. Η δεύτερη εταιρεία, η Raymetrics, ασχολείται με συστήματα καταμέτρησης συνθηκών στην ατμόσφαιρα και λειτουργεί από το 2002, ενώ η τρίτη θα ανακοινωθεί σύντομα, όπως επισημαίνει.

Ο Π. Παπαγεωργίου λέει πως μέχρι σήμερα «έχουμε εξετάσει περισσότερες από 100 επιχειρηματικές ιδέες» και θεωρεί πως το fund θα έχει καταφέρει να διαθέσει το σύνολο των κεφαλαίων του (εξαιρουμένων όσων τοποθετηθούν για δεύτερο γύρο χρηματοδότησης) μέχρι το τέλος του 2015, όπως ορίζουν οι κανονισμοί του Jeremie.
Οκτώ επενδύσεις έχει κάνει μέχρι σήμερα το Jeremie Openfund λέει στην «κυριακάτικη δημοκρατία» ο Γιώργος Τζιραλής, εκ των ιδρυτών και εταίρος (partner) του Openfund. Πρόκειται για τις Incrediblue, Workable, Locish, Dopios, Longaccess, Total Eclipse, The Singularity Lab, Discoveroom με το συνολικό ποσό της επένδυσης να φτάνει τα 2.500.000 ευρώ. Τα συνολικά κεφάλαια του Jeremie Openfund ανέρχονται σε 11.700.000 ευρώ. Σύμφωνα με τον κ. Τζιραλή, σύντομα θα ανακοινωθούν νέες επενδύσεις, ενώ σε τρεις από τις επιχειρήσεις που ήδη συμμετέχει το Jeremie Openfund θα υπάρξει νέος γύρος χρηματοδότησης. Οσο για το αν το συγκεκριμένο μοντέλο χρηματοδότησης είναι επιτυχημένο δηλώνει πως «υπάρχει σαφώς αυξημένη διαθεσιμότητα αρχικών κεφαλαίων για νέους επιχειρηματίες (early stage venture capital), εξαιτίας του Jeremie και άλλων παραγόντων», αλλά «οποιοσδήποτε περαιτέρω χαρακτηρισμός είναι μάλλον πρώιμος».
Πρόσφατα έγινε γνωστό πως η θερμοκοιτίδα Metavallon (η οποία υποστηρίζεται μεταξύ άλλων και από το Ιδρυμα Στ. Νιάρχου) θα συνεργαστεί με την Odyssey Venture Partners. Σκοπός αυτής της συνεργασίας είναι η περαιτέρω ουσιαστική ενδυνάμωση των νέων εταιρειών που εντάσσονται σε πρόγραμμα της θερμοκοιτίδας. Πιο συγκεκριμένα, «η εν λόγω χρηματοδότηση αφορά σε επένδυση ύψους 25.000 ευρώ από την Odyssey Venture Partners προς τις νέες εταιρείες αλλά και την παροχή επιπλέον 15.000 ευρώ σε αυτά για χρήση υπηρεσιών που θα τις βοηθήσουν να αναπτυχθούν ταχύτατα».
Ο Λ. Πηλίτσης της Piraeus Equity Advisors επισημαίνει την αντίστοιχη συνεργασία της εταιρείας με το iqbility, την αντίστοιχη θερμοκοιτίδα του ομίλου Quest Συμμετοχών. Οπως λέει, έτσι οι νέοι επιχειρηματίες δεν παίρνουν μόνο συμβουλές από έμπειρους «μέντορες», αλλά και κεφάλαια για να αναπτύξουν τις επιχειρήσεις τους. Ο ίδιος προσθέτει και ένα άλλο στοίχημα που αντιμετωπίζουν οι διαχειριστές των τεσσάρων funds. Με βάση του κανόνες του Jeremie πρέπει να βρουν και να επενδύσουν σε εταιρείες της ελληνικής περιφέρειας και όχι μόνο στην Αθήνα ή στην Θεσσαλονίκη. Κάποιοι το έχουν ήδη καταφέρει καθώς στον κατάλογο με τις μέχρι σήμερα επενδύσεις εντοπίζονται εταιρείες π.χ. από την Πάτρα και τον Βόλο. Ομως ο αριθμός είναι μικρός και τους επόμενους μήνες θα χρειαστεί σοβαρή προσπάθεια ώστε να εντοπιστούν καινοτόμοι επιχειρηματίες εκτός των δύο μεγάλων αστικών κέντρων.

Δημοσιεύθηκε στην «κυριακάτικη δημοκρατία»

Η φάμπρικα με τα κρατικά κονδύλια για την «καινοτομία» και «επιχειρηματικότητα»

Μια νέα βιομηχανία μεσαζόντων, αετονύχηδων και αεριτζήδων δημιουργείται μέσω των τεράστιων κοινοτικών κονδυλίων που δαπανώνται για την ενίσχυση της καινοτομίας και της επιχειρηματικότητας στη χώρα μας. Εξαιτίας του πρόχειρου σχεδιασμού, του πελατειακού κράτους, της ανάγκης για απορρόφηση κοινοτικών πόρων και της δράσης τρωκτικών σε τμήματα του κρατικού μηχανισμού όπως η Τοπική Αυτοδιοίκηση, ακυρώνεται η σοβαρή προσπάθεια που καταβάλλεται από πολλούς ανθρώπους για χρηματοδότηση νέων επιχειρηματιών που αναπτύσσουν προϊόντα ή υπηρεσίες για τη διεθνή αγορά.
Είναι κοινό μυστικό σε στελέχη που ασχολούνται με την υπόθεση πως από τα περίπου 100.000.000 ευρώ κρατικού χρήματος που θα δαπανηθεί στο πλαίσιο του ΕΣΠΑ για την «καινοτομία και την επιχειρηματικότητα» λιγότερο από το 20% θα φτάσει στους νέους επιχειρηματίες που διψούν για κεφάλαια προκειμένου να αναπτύξουν την ιδέα τους. Το 80% χάνεται σε σεμινάρια, δήθεν «θερμοκοιτίδες», εκδηλώσεις «ενίσχυσης καινοτομίας» από δήμους, Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις, Επιμελητήρια, συνδέσμους επιχειρήσεων και Πανεπιστήμια καθώς και σε άλλες ενέργειες επικοινωνιακού περιεχομένου. Κάποια από τα χρήματα έγιναν κατά το πρόσφατο παρελθόν πολυώροφα κτίρια Ενώσεων που επιδοτούνται επί χρόνια, χωρίς κανείς να εξετάζει την αποτελεσματικότητα των σεμιναρίων / συνεδρίων και άλλων παρεμβάσεων στις οποίες σπαταλώνται δεκάδες εκατομμύρια ευρώ από πολύτιμους κρατικούς πόρους.
Στην Ελλάδα μπορεί να δυσκολευόμαστε ως οικονομία να χρηματοδοτήσουμε με αρχικό κεφάλαιο (το λεγόμενο seed capital, κεφάλαιο σποράς) περισσότερες από 15 – 20 νέες επιχειρήσεις το χρόνο, αλλά διαθέτουμε: Δύο–τρεις συλλόγους «νέων επιχειρηματιών» ή «νεοφυών επιχειρήσεων», πολλούς «προέδρους και αντιπροέδρους» που συνδιαλέγονται με τους αρμόδιους υπουργούς εκπροσωπώντας μόνο τους εαυτούς και μερικούς επιδοτούμενους φίλους, «Ζώνες Καινοτομίας» που δεν λειτουργούν, «θερμοκοιτίδες» (incubators) αμφίβολης αποτελεσματικότητας από δήμους ή ιδιωτικές εταιρείες με δημόσιο χρήμα. Απίστευτα κρατικά κονδύλια δαπανώνται για εκδηλώσεις, «διαγωνισμούς καινοτομίας» («εμείς σας δίνουμε το βραβείο, εσείς να πάτε να βρείτε τα λεφτά» από την αγορά), ημερίδες, συνέδρια, παρουσιάσεις.
Ενώ όλοι συμφωνούν για την ανάγκη συμμετοχής του δημοσίου, μέσω κρατικών πόρων, στην ενίσχυση της καινοτομίας, ελάχιστοι θεωρούν αποτελεσματικό το σημερινό μοντέλο διασπάθισης πόρων από δήθεν «απόστολους της καινοτομίας». Επισημαίνεται, για παράδειγμα, πως παρά τον ορυμαγδό των κρατικών χρημάτων για «ενίσχυση καινοτομίας», των εξαγγελιών για δημιουργία δικτύων «ατύπων επενδυτών» (των λεγόμενων angels, δηλαδή ιδιωτών που επενδύουν σε καινοτόμες επιχειρήσεις) τα αποτελέσματα είναι πενιχρά. Μάλιστα, σύμφωνα με στοιχεία του ΙΟΒΕ, η δραστηριότητα των angels κινείται πτωτικά τα τελευταία χρόνια. Ενώ το 2007, περίπου το 53% των επενδυτών δήλωνε πως χρηματοδότησε «συναδέλφους, φίλους, γείτονες ή αγνώστους με καλή ιδέα», το αντίστοιχο ποσοστό το 2012 είχε περιοριστεί σε μόλις 28%.
Οσοι ζητούν αλλαγή του σημερινού μοντέλου στήριξης των νέων επιχειρήσεων, ώστε τα τεράστια κρατικά κεφάλαια να πηγαίνουν σε αυτούς που τα έχουν πραγματικά ανάγκη, δηλαδή τους νέους επιχειρηματίες, επισημαίνουν και κάτι άλλο. Τα τελευταία χρόνια μαθαίνουμε μόνο για νέες επιχειρηματικές ιδέες από το χώρο του Διαδικτύου γεγονός που αποτελεί δείγμα της αδυναμίας πρόσβασης των νέων ανθρώπων σε αρχικά κεφάλαια (seed capital). «Μαθαίνουμε μόνο για εφαρμογές στο Διαδίκτυο και στις κινητές συσκευές επειδή μια τέτοια εφαρμογή δεν απαιτεί σημαντικά κεφάλαια» λέει ο Ευαγγ. Αχιλλόπουλος, επικεφαλής της «Ομάδας Θεσμικών Παρεμβάσεων» του Ελληνικού Συνδέσμου Νέων Επιχειρηματιών (ΕΣΥΝΕ). «Ο νεαρός αγοράζει έναν υπολογιστή και αναπτύσσει την εφαρμογή χωρίς να χρειάζεται κεφάλαια» προσθέτει.
Αντίθετα δεν βλέπουμε να χρηματοδοτούνται καινοτόμες ιδέες σε άλλους τομείς (πέραν του Διαδικτύου) επειδή απαιτούνται σημαντικά αρχικά κεφάλαια. Εκτός και αν παραδεχθούμε πως δεν διαθέτουμε μηχανικούς, γιατρούς ή άλλους επιστήμονες που καινοτομούν. Αλλά «οι ιδέες τους απαιτούν σημαντικά υψηλότερα κεφάλαια έναντι των εφαρμογών Διαδικτύου και γι’ αυτό μένουν στα χαρτιά».
Κορυφαίο παράδειγμα διάθεσης κονδυλίων που αφορούν «ενίσχυση επιχειρηματικότητας / καινοτομίας» για άσχετους σκοπούς αποτελούν τα περίπου 27.000.000 ευρώ του δήμου Αθηναίων. Τα περισσότερα μεταφέρονται σε οργανισμούς/φορείς/υπηρεσίες εντός του δήμου, οι οποίοι υποτίθεται κοπιάζουν για την ενίσχυση της επιχειρηματικότητας. Περί τα δύο εκατομμύρια ευρώ (!) διατίθενται για τη δημιουργία «θερμοκοιτίδας» στην οποία θα στεγάζονται νέες επιχειρήσεις, όταν δεκάδες επιχειρηματίες αδυνατούν να εξασφαλίσουν τα 30.000–40.000 ευρώ που απαιτούνται για το ξεκίνημα μιας επιχειρηματικής ιδέας.
Ενδεικτικό είναι επίσης ότι πολλά χρήματα παίρνει το Οικονομικό Πανεπιστήμιο και λιγότερα π.χ. το Γεωπονικό ή άλλα πανεπιστήμια που δεν παίρνουν καθόλου όπως το Πολυτεχνείο που εξ’ αντικειμένου θα μπορούσαν να αναπτύξουν και να μεταφέρουν τεχνογνωσία καλύτερα και σε περισσότερους τομείς από το Οικονομικό Πανεπιστήμιο (σ.σ. Δεν λέμε να μην παίρνει χρήματα το ΟΠΑ, αλλά κάποια άλλα πρέπει να παίρνουν περισσότερα).
Με άλλα λόγια το αρμόδιο για την καινοτομία και την διαχείριση των πόρων υπουργείο Ανάπτυξης εκχωρεί χρήματα για την ανάπτυξη σε μη αρμόδιους φορείς και κυρίως δήμους. Είναι αστείο παγκοσμίως ο δήμος να κάνει clusters. Στο δήμο Αθηναίων απαντούν πως η γενική κατανομή των πόρων είχε αποφασιστεί εδώ και χρόνια. Αλλά το ίδιο κάνει και ο ΣΕΒ, ο οποίος αντί να χρηματοδοτεί την καινοτομία, παίρνει ο ίδιος χρήματα από το ΕΣΠΑ για να «κινητοποιήσει» start-ups.

 

Προς το παρόν η Ελλάδα διαθέτει περιορισμένο αριθμό «θερμοκοιτίδων» που προσφέρουν πραγματικές υπηρεσίες στις νέες εταιρείες που στεγάζουν (κάποιες εξ αυτών χρωστούν το νοίκι…). Φυσικά και δεν προσφέρουν κεφάλαια, δηλαδή αυτό που πραγματικά ζητούν σήμερα οι νέοι επιχειρηματίες αφού ούτως ή άλλως δεν είναι τέτοιος ο ρόλος τους. Γι’ αυτό και κάποιοι αναρωτιούνται μήπως κάποιο ικανό ποσοστό των επιδοτήσεων προς σοβαρές πρωτοβουλίες όπως η «Ελληνική Πρωτοβουλία Τεχνολογικών Συνεργατικών Σχηματισμών» Coralia έπρεπε να πηγαίνει πως άμεση χρηματοδότηση των εταιρειών που στεγάζει. Οι ίδιοι τονίζουν πως σοβαρές προσπάθειες στον τομέα των incubators, κυρίως με ιδιωτική χρηματοδότηση, όπως η metavallon (κύριος υποστηρικτής είναι το Ιδρυμα Σταύρος Νιάρχος) δεν λύνουν την ανάγκη των νέων εταιρειών για χρηματοδότηση.
Ακόμα και στελέχη του κρατικού μηχανισμού που ασχολούνται με την υπόθεση παραδέχονται τη σπατάλη πόρων σε «συμβουλές» και εκδηλώσεις. Επισημαίνουν πως σε μια συνάντηση με Ελληνες κυβερνητικούς αξιωματούχους ο ιδρυτής του ισραηλινού κρατικού επενδυτικού κεφαλαίου «ΥΟΖΜΑ Fund of Funds» Elrich Yigal είχε προειδοποιήσει: «Για να υπάρξει ουσιαστική ενίσχυση της καινοτομίας πρέπει να δημιουργούνται να χρηματοδοτούνται με seed capital εκατοντάδες νέες εταιρείες το χρόνο. Αν δεν το καταφέρετε, καλύτερα να πάτε σε μια παραλία για μαύρισμα». Το Ισραήλ θεωρείται το απόλυτο παράδειγμα ουσιαστικής συμμετοχής του κράτους στη χρηματοδότηση και ενίσχυση της καινοτομίας και ήδη συνεργάζεται με το υπουργείο Ανάπτυξης για τον καθορισμό της ελληνικής στρατηγικής για την καινοτομία.
«Προς το παρόν εμείς πανηγυρίζουμε επειδή λειτουργούν στη χώρα περί τους 50 – 60 επενδυτές που χρηματοδοτούν γύρω στις 15 με 20 επιχειρήσεις το χρόνο, κυρίως από τον τομέα των εφαρμογών Διαδικτύου» λένε άνθρωποι που παρακολουθούν χρόνια την προσπάθεια δημιουργία καινοτόμων εταιρειών στην Ελλάδα. Οι ίδιοι παραδέχονται πως μέσω του ΕΣΠΑ (πρόγραμμα Jeremie) δημιουργήθηκαν «κουτιά» με κεφάλαια από επενδυτικές εταιρείες που συνέβαλλαν στη χρηματοδότηση αρκετών μικρών επιχειρήσεων. Επιμένουν, όμως, πως τόσο ο αριθμός των νέων εταιρειών που λαμβάνουν χρηματοδότηση είναι μικρός και πως συνήθως δίνονται μικρά ποσά γιατί δεν υπάρχουν «κουτιά» με κεφάλαια σοβαρού μεγέθους. Περισσεύουν, πάντως, οι «μέντορες», οι «σύμβουλοι» και οι «πρόεδροι»… Ενας από τους «προέδρους» διεκδικεί πανευρωπαϊκό ρόλο παρά το γεγονός πως τα μέλη του συνδέσμου έχουν περιοριστεί από περίπου 18 σε …τέσσερα.
Μια πρόσφατη εξαγγελία αρκεί για να καταλάβει κάποιος πως ακριβώς βλέπουν κάποιοι σε κυβέρνηση και Τοπική Αυτοδιοίκηση την ενίσχυση της καινοτομίας, σε μια περίοδο που ακόμα και μεγάλες επιχειρήσεις αδυνατούν να βρουν νέα κεφάλαια. Προ ημερών ανακοινώθηκε από τον υπουργό Μακεδονίας και Θράκης Θ. Καράογλου πως στην «νεκρή ζώνη» που ονομάζεται «Αλεξάνδρεια Ζώνη Καινοτομίας» στη Θεσσαλονίκη, θα δημιουργηθεί «θερμοκοιτίδα ιδεών» ενώ προωθείται και το «Thessaloniki Innovation Camp», πάντα με κοινοτικά κονδύλια, με τη συνδρομή της Γενικής Γραμματείας Ερευνας και Τεχνολογίας (ΓΓΕΤ). Ο δε υπουργός Μακεδονίας υποστήριξε πως η «Ζώνη Καινοτομίας» χρειάζεται τουλάχιστον 100 – 150 στρέμματα» πιθανώς γιατί ουδείς του εξήγησε πως άλλες είναι οι προτεραιότητες ενίσχυσης της καινοτομίας, σε μια περίοδο δημοσιονομικής στενότητας. «Μέσω της κατασκευής κτιρίων και αγοράς εκτάσεων απορροφώνται ταχύτερα τα κοινοτικά κονδύλια χωρίς να πονοκεφαλιάζουν οι αρμόδιοι», επισημαίνουν όσοι διάβασαν με δέος την απαίτηση για δεκάδες στρέμματα ενίσχυσης της καινοτομίας.
Η φάμπρικα της καινοτομίας δίνει προς το παρόν (κρατικό) χρήμα σε αρκετούς παράγοντες οι οποίοι προσφέρουν συμβουλές με το αζημίωτο σε φιλόδοξους επιχειρηματίες, με αποτέλεσμα να περιορίζονται τα κεφάλαια προς χρηματοδότηση καινοτόμων ιδεών. Μοντέλα για τον περιορισμό των μεσαζόντων έχουν προταθεί στην κυβέρνηση, χωρίς προς το παρόν να έχουν περιοριστεί το ποσοστό κονδυλίων του ΕΣΠΑ που οδεύει προς σεμινάρια, συνέδρια και διαγωνισμούς καινοτομίας. Μια λύση είναι η δημιουργία ενός περισσότερο «δημοκρατικού» μηχανισμού αξιολόγησης των νέων ιδεών από καινοτόμους επιχειρηματίες λένε όσοι έχουν εντοπίσει τις αδυναμίες του σημερινού μοντέλου. Με μικρότερη εμπλοκή «επιτροπών αξιολόγησης» του δημοσίου, λιγότερο χρήμα για «συμβουλάτορες» και άμεση χρηματοδότηση των νέων ανθρώπων που ασφυκτιούν.

 

Θετικά παραδείγματα

 

Εκτός από την αύξηση των επενδύσεων σε νέες επιχειρήσεις, έστω και αν η προσπάθεια καλύπτεται κάτω από το βάρος της κακοδιαχείρισης με τα κοινοτικά κονδύλια για έρευνα και καινοτομία, υπάρχουν και πολλά φωτεινά παραδείγματα. Πρόκειται για εξελίξεις που δείχνουν πως η κρίση κινητοποιεί δυνάμεις οι οποίες μέχρι σήμερα είτε βρίσκονταν σε πολυετή νάρκη, είτε καλύπτονταν από το πέπλο της δήθεν ισχυρής οικονομίας. Ενα τέτοιο παράδειγμα είναι το ειδικό μεταπτυχιακό (i-MBA) του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών το οποίο κατέκτησε το Βραβείο Καινοτομίας 2013 του διεθνούς οργανισμού πιστοποίησης αντίστοιχων προγραμμάτων (Association of MBAs’ – ΑΜΒΑ) για το καινοτόμο πρόγραμμα σπουδών σε προηγμένες ηλεκτρονικές δεξιότητες (e-skills curriculum) που προσφέρει στους φοιτητές του.
Οπως εξηγεί ο διευθυντής του ΜΒΑ International, Καθηγητής Γιώργος Ιωάννου, το καινοτόμο χαρακτηριστικό του προγράμματος εντάχθηκε τον Σεπτέμβριο του 2012 και «συμβαδίζει με τις πιο σύγχρονες τάσεις στον χώρο της εκπαίδευσης στελεχών. Προσφέρεται 100% μέσω Διαδικτύου και δημιουργεί αξία στους φοιτητές του προγράμματος, προετοιμάζοντάς τους για περισσότερα από 20 νέα επαγγέλματα της Ψηφιακής Οικονομίας, ενώ παράλληλα ενισχύει τις ηλεκτρονικές δεξιότητές τους, ώστε να μπορούν να προωθούν τις επιχειρήσεις τους στο Internet». Οι φοιτητές έχουν πρόσβαση σε μαθήματα για ειδικότητες με αυξημένη ζήτηση στο χώρο του Διαδικτύου, ενώ παράλληλα αλληλεπιδρούν με καθηγητές και άλλους φοιτητές και παρακολουθούν εκπαιδευτικά προγράμματα με τις τελευταίες εξελίξεις στην αγορά εργασίας.
Στην ιστορία μιας μικρής εταιρείας που ετοιμάζεται να επεκταθεί στις ΗΠΑ, της Locish, αποτυπώνεται, επίσης, η Ελλάδα που αλλάζει και που εκμεταλλεύεται τον απανταχού Ελληνισμό. Η εταιρεία αναπτύσσει μια εφαρμογή για κινητά τηλέφωνα η οποία προσφέρει στους χρήστες την δυνατότητα να ζητούν και να λαμβάνουν προτάσεις, από άτομα με παρόμοιο γούστο και στυλ διασκέδασης, σχετικά με μέρη όπου μπορούν να απολαύσουν το γεύμα ή το ποτό τους. Ιδρύθηκε από έναν πρώην δημόσιο υπάλληλο (ο Αλέξης Χριστοδούλου ήταν επί χρόνια καθηγητής πληροφορικής σε δημόσια σχολεία) και τον Γρηγόρη Ζωντανό, που είχε τολμήσει από πολύ μικρή ηλικία να μπεί στο επιχειρείν. Οι ιδρυτές της Locish πήγαν στην Silicon Valley της Καλιφόρνια, τον παράδεισο της παγκόσμιας καινοτομίας και βρήκαν όχι έναν, αλλά τρεις, Ελληνοαμερικανούς επιχειρηματίες πρόθυμους να επενδύσουν στην ιδέα τους. Πρόκειται για τους Θάνο Τριάντ, Τζ. Παπαδόπουλο και Αργύρη Ζύμνη (που έγινε εκατομμυριούχος επειδή πώλησε τη δική του εταιρεία στο Twitter) οι οποίοι αποφάσισαν να στηρίξουν την επιχείρηση των 8 εργαζομένων από την Αθήνα.
Χάρη στη στήριξη των Ελληνοαμερικανών, οι δύο ιδρυτές της Locish κατάφεραν να πάρουν περί τα 820.000 δολάρια (με συμμετοχή και δύο επενδυτικών εταιρειών από την Ελλάδα, των Odyssey Jeremy Partners και Jeremy Open Fund II) ώστε να αναβαθμίσουν την εφαρμογή και ετοιμάζουν απόβαση στις ΗΠΑ. Ουδείς γνωρίζει αν θα καταφέρουν να κατακτήσουν την αμερικανική αγορά, αλλά τουλάχιστον προσπάθησαν. Και οι δύο μας είπαν πως η κατάσταση έχει βελτιωθεί για τους νέους επιχειρηματίες στην Ελλάδα τα τελευταία χρόνια, βασιζόμενοι στη δική τους θετική εμπειρία.
Επενδυτικά οχήματα όπως το Openfund έχουν στηρίξει και επιχειρηματικές πρωτοβουλίες με σοβαρό στίγμα στη διεθνή αγορά, όπως το Taxibeat υπό τον Νίκο Δρανδάκη, και ενδιαφέρουσες προσπάθειες όπως η workable, κ.α.

 

Μια έκδοση του κειμένου δημοσιεύθηκε στην «κυριακάτικη δημοκρατία»

Ποια διαβούλευση;

Εγκαλούν συνεχώς οι κύριοι της κυβέρνησης την αντιπολίτευση και τοπικούς παράγοντες οι οποίοι αντιδρούν σε κάθε πρωτοβουλία που αφορά είτε στην αξιοποίηση κρατικής περιουσίας, είτε στον τρόπο που λειτουργεί ένας δημόσιος οργανισμός. «Δεν θέλουν την αλλαγή» υποστηρίζουν για να προσθέσουν το βαρύγδουπο πως «ο τόπος θα πάει μπροστά χωρίς αυτούς». Ανεξάρτητα από τη δράση των μικροσυμφερόντων και των ιδεολογικών αγκυλώσεων (προς άγρα εκλογικής πελατείας) η κυβέρνηση φαίνεται πως δίνει λαβές για κριτική εξαιτίας της απουσίας διαβούλευσης με τους πολίτες και τις τοπικές κοινωνίες για σειρά κρίσιμων θεμάτων.

Στη Βρετανία, για παράδειγμα, όταν οι δήμοι αποφάσισαν να δώσουν σε ιδιώτες τη διαχείριση των δικτύων φωτισμού προχώρησαν σε ολόκληρη εκστρατεία ενημέρωσης των πολιτών επί εβδομάδες. Δημιούργησαν ειδικές ιστοσελίδες με ερωτήσεις και απαντήσεις, έφτιαξαν ομάδες που απαντούσαν στα ερωτήματα των δημοτών, παρουσίασαν αναλυτικά στοιχεία (με συγκεκριμένους αριθμούς) για τα οφέλη.

Στην Ελλάδα ακολουθούμε τον ακριβώς αντίθετο δρόμο και στη συνέχεια αναρωτιόμαστε γιατί υπάρχουν τόσο σφοδρές αντιδράσεις και γιατί οι πολίτες είναι θύματα του κάθε παράγοντα ο οποίος πετάει φωτοβολίδες χωρίς κανείς να μπορεί να απαντήσει. Ετσι, το σχέδιο νόμου για τη λεγόμενη «μικρή ΔΕΗ» μέσω του οποίου δημιουργείται στην ουσία ένας πανίσχυρος ιδιωτικός όμιλος στο χώρο του ηλεκτρισμού ήταν σε διαβούλευση μόνο τέσσερις ημέρες! Μάλιστα, ενώ στην αρχή υπήρχε πραγματική συμμετοχή πολιτών στις διάφορες διαβουλεύσεις του opengov.gr, τώρα ελάχιστοι ασχολούνται. Είναι χαρακτηριστικό πως την πρώτη ημέρα διαβούλευσης του σχεδίου νόμου για τη «μικρή ΔΕΗ» είχε υποβληθεί μόλις τρία σχόλια αν και το θέμα αφορά περί τους 3.000 εργαζόμενους και ολόκληρες πόλεις της Βορείου Ελλάδος.

Το μικρό περιθώριο διαβούλευσης, η απουσία ουσιαστικής ενημέρωσης των πολιτών, η εμμονή των υπευθύνων για γενικόλογες διακηρύξεις αντί για την παράθεση αριθμών που δείχνουν τα οφέλη της κοινωνίας από τις αλλαγές κάνουν διπλό κακό: Πρώτον, δίνουν λαβές σε αυτούς που πράγματι δεν θέλουν να αλλάξει τίποτα επειδή βολεύονται και ενίοτε πλουτίζουν από την «ελληνική ιδιομορφία». Δεύτερον, επιτρέπουν ακόμα και σε καλοπροαίρετους να μιλούν για «σκοτεινά σημεία» σε πολλά σχέδια νόμου τα οποία μπορούν να αξιοποιηθούν από τους αετονύχηδες. Επειδή στην κυβέρνηση γνωρίζουν πως θα υπάρξουν σοβαρές αντιδράσεις, ειδικά για θέματα όπως η «μικρή ΔΕΗ» ή η αξιοποίηση του Ελληνικού, προκαλεί εντύπωση η απουσία σχεδίου διαβούλευσης και παρουσίασης των οφελών στους πολίτες.

Μια ξεχασμένη ελληνική επένδυση και η Ουκρανία

Πριν από περίπου 15 χρόνια ένα μισθωμένο αεροσκάφος προσγειώνονταν στο αεροδρόμιο του Κισινάου (Κισνιόφ για τους Ρωσόφωνους), της πρωτεύουσας της Μολδαβίας. Μετέφερε περίπου 50 Ελληνες επιχειρηματίες και λοιπούς επισήμους προκειμένου να παραστούν στη θεμελίωση ενός τερματικού σταθμού υγρών καυσίμων στο Δούναβη, ακριβώς πάνω στο «τριεθνές», δηλαδή στα σύνορα Μολδαβίας, Ουκρανίας και Ρουμανίας. Την κατασκευή του έργου είχαν αναλάβει οι δύο μεγαλύτεροι κατασκευαστικοί όμιλοι της χώρας και τμήμα της χρηματοδότησης προέρχονταν από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης (EBRD). Οσοι βρίσκονταν σ’ εκείνο το ταξίδι, για το μεγάλο έργο που σχεδόν άλλαξε χώρα (!), μπορούν να καταλάβουν καλύτερα αυτά που συμβαίνουν τις τελευταίες ημέρες στην Ουκρανία, αλλά και πολλά άλλα για την πρώην Σοβιετική Ενωση.
Μέσα σε απίστευτο κρύο και υγρασία η ελληνική αποστολή βρέθηκε στο χώρο του εργοταξίου κοντά στο Giurgiulesti  για να διαπιστώσει πως οι Ουκρανοί μετακόμιζαν συχνά το συνοριακό φυλάκιο. Ετσι ενώ βρίσκονταν λίγο μακριά από το εργοτάξιο είχε φτάσει ακριβώς στον περίβολο, με αποτέλεσμα ένα τμήμα του χώρου που θα χρησιμοποιούσαν οι εργολάβοι να είχε μεταφερθεί από τη Μολδαβία στην Ουκρανία! Στη γιορτή που ακολούθησε τη θεμελίωση του έργου συμμετείχαν αξιωματικοί από τον Ουκρανικό, Ρουμανικό και Μολδαβικό στρατό. Οι μετακομίσεις φυλακίων φαίνεται πως ήταν συνηθισμένο φαινόμενο και δεν είχαν τότε χαλάσει τις καρδιές τους. Λίγο αργότερα, όπως έμαθα, το ουκρανικό συνοριακό φυλάκιο βρέθηκε μέσα στο εργοτάξιο και (μαζί με το γνωστό πρόβλημα της διαφθοράς) οδήγησαν σε μεγάλες καθυστερήσεις στο φιλόδοξο έργο. Ανθρωποι που ασχολήθηκαν με το έργο μου είπαν πως ο τερματικός σταθμός λειτουργεί, χωρίς να είναι σίγουροι αν παραμένει στα χέρια Ελλήνων επιχειρηματιών.
Οποιος υποστηρίζει πως η χάραξη των συνόρων στην πρώην Σοβιετική Ενωση έγινε με σχεδιασμό και σεβασμό στα δικαιώματα μειονοτήτων ή μικρών κρατών ας ρίξει μια ματιά στο χάρτη. Τότε θα δει πως η Ουκρανία τυλίγει στην ουσία τη Μολδαβία με αποτέλεσμα η μικρή χώρα να μην έχει πρόσβαση σε θάλασσα. Κάτι παρόμοιο ισχύει και με την Κριμαία, που μια φίλη από την Ουκρανία υποστηρίζει πως πάντα την κατοικούσαν «κάτι μελαψοί», και με πολλές περιοχές της πρώην Σοβιετικής Ενωσης. Τώρα που άνοιξε το κουτί της Πανδώρας θυμόμαστε την περιπέτεια της Γιουγκοσλαβίας η οποία δεν είχε και την καλύτερη κατάληξη. Αυτό που κυρίως έμεινε, είναι μια σειρά από μη βιώσιμα κρατίδια στα οποία ανθεί η διαφθορά και η παρανομία.

Το Ταμείο Ιδιωτικοποιήσεων στο βιβλίο με τα ρεκόρ Γκίνες

Σύντομα το Ταμείο Ιδιωτικοποιήσεων (ΤΑΙΠΕΔ) θα περιλαμβάνεται στο γνωστό βιβλίο με τα ρεκόρ Γκίνες. Πρόκειται για τον μοναδικό οργανισμό στον κόσμο που προωθεί πωλήσεις κρατικών περιουσιακών στοιχείων, αλλά σχεδόν σε όλους τους διαγωνισμούς εμφανίζεται ένας και μοναδικός υποψήφιος. Επιπλέον, έπειτα από σχεδόν τρία χρόνια «ιδιωτικοποιήσεων» μπορούμε να υπερηφανευόμαστε πως δεν έχει γίνει καμία επένδυση και δεν έχει δημιουργηθεί καμία θέση εργασίας! Πλην των παχυλά αμοιβόμενων συμβούλων του ΤΑΙΠΕΔ που συνήθως κρύβονται πίσω από τη γραφειοκρατία για να δικαιολογήσουν την πολυετή παραμονή τους σε κάθε σερνάμενο διαγωνισμό.

 

Μάλιστα, οι ιθύνοντες του ταμείου επικαλούνται «τη διεθνή πρακτική» και προχωρούν στην πώληση πολύτιμης κρατικής περιουσίας στον μοναδικό διεκδικητή με το επιχείρημα πως έχουν «αποτίμηση ανεξάρτητου οίκου». Ετσι ζήσαμε και το φαινόμενο να παραχωρείται κρατικό ακίνητο στον μοναδικό υποψήφιο με το επιχείρημα πως προσέφερε περισσότερα απ’ όσα υπολόγιζε ο «ανεξάρτητος οίκος». Στην πραγματικότητα ήταν μερικές χιλιάδες ευρώ περισσότερα από την αποτίμηση, με τη διαφορά να είναι τόσο μικρή που κάποιοι στην αγορά μειδιούσαν. Το ίδιο σενάριο βλέπουμε και στην περίπτωση του Ελληνικού, το σημαντικότερου ακινήτου της χώρας.

 

Εξαιτίας των γνωστών «ελληνικών ιδιομορφιών», η χώρα μας δεν κατάφερε να ακολουθήσει το κύμα ανόδου των ιδιωτικοποιήσεων ανά τον κόσμο κατά τον τελευταίο ενάμισι χρόνο. Οπως προκύπτει από τα στοιχεία του «Βαρομέτρου Ιδιωτικοποιήσεων» που εκδίδει κάθε χρόνο το ιταλικό ινστιτούτο Fondazione Eni Enrico Mattei (FEEM) με τη συνεργασία της KPMG, το 2012 και στο πρώτο εξάμηνο του 2013 τα έσοδα των κυβερνήσεων από ιδιωτικοποιήσεις υπερδιπλασιάστηκαν, αλλά η Ελλάδα είχε πενιχρά οφέλη. Οι περισσότεροι διαγωνισμοί είτε έχουν βαλτώσει, είτε προχωρούν με το γνωστό μοντέλο του ενός ενδιαφερόμενου με αποτέλεσμα τα κρατικά ταμεία να έχουν πενιχρά οφέλη και οι τυχεροί αγοραστές ελπίδες για παχυλές υπεραξίες.

 

Οσοι θεωρούν πως είναι προτιμότερο να παραχωρούνται τα ακίνητα κοψοχρονιά παρά να επιβαρύνεται το δημόσιο ταμείο με τη συντήρησή τους ή να οδηγούνται σε περαιτέρω απαξίωση δεν έχουν άδικο. Αρκεί να υπήρχαν δεσμεύσεις, τόσο από πλευράς κρατικών υπηρεσιών, όσο και από πλευράς αγοραστών, πως θα προχωρήσουν εντός συγκεκριμένου χρονικού πλαισίου τις επενδύσεις ώστε να υπάρξει ουσιαστικό όφελος από τις ιδιωτικοποιήσεις. Ομως η πολιτική εξουσία αρνείται να προχωρήσει τις αλλαγές που θα περιορίσουν τη γραφειοκρατία και θα εμφυσήσουν στη δημόσια διοίκηση την έννοια της ευθύνης. Ετσι δε μπορεί να ζητήσει δεσμευτικά χρονοδιαγράμματα από τους επενδυτές. Οσο καλή διάθεση και να έχουν οι τελευταίοι, συνήθως σκοντάφτουν σε κάποιο πιστοποιητικό, μια μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων, μια προσφυγή «επιτροπής κατοίκων», κλπ.

 

Είναι, επίσης, αλήθεια πως επειδή το πρόγραμμα ιδιωτικοποιήσεων προωθείται με τη συνήθη ελληνική προχειρότητα δεν υπάρχουν και «μαξιλάρια» ώστε το ΤΑΙΠΕΔ να «πατήσει πόδι» και να ακυρώσει έναν διαγωνισμό με την προσδοκία πως θα τον ξεκινήσει σε καλύτερες ημέρες. Με το άλλοθι της συνεχούς πίεσης για έσοδα, ξεπουλάμε στις εκπτώσεις με τυχαία σειρά και σε τυχαία τιμή. Α, ξέχασα, υπάρχει η ανεξάρτητη αποτίμηση. Με ανεξάρτητες αποτιμήσεις φτιάχνονται οι νέοι ολιγάρχες υποστηρίζουν οι κακοπροαίρετοι…

 

Δημοσιεύθηκε στη «δημοκρατία»