Στη ΔΕΗ θέλουν νέες αυξήσεις τιμολογίων με προβληματικά στοιχεία

Την ουσιαστική παρέμβαση του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, η ηγεσία του οποίου παίζει τους τελευταίους μήνες ρόλο Πόντιου Πιλάτου στη διαφωνία μεταξύ των διοικήσεων της ΔΕΗ και της Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας (ΡΑΕ) ζητούν όσοι βλέπουν να έρχονται νέες αυξήσεις στα τιμολόγια που μπορεί να φτάσουν τα 7 – 10 ευρώ το δίμηνο για ένα μέσο νοικοκυριό.

Οπως επισημαίνουν, στη διαμάχη για το κόστος των Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας (ΥΚΩ) η διαφορά μεταξύ ΔΕΗ και ΡΑΕ δεν είναι μερικά εκατομμύρια, είναι εκατοντάδες εκατομμύρια, περίπου 375.000.000 ευρώ»! Και οι πολίτες παρακολουθούν επί μήνες μια σκιαμαχία χωρίς κανείς να κληθεί να δώσει αναλυτικά και επίσημα στοιχεία για το πως προκύπτει αυτή η τεράστια διαφορά και γιατί πρέπει, για μια ακόμα φορά, να πληρώσουν τα νοικοκυριά τις αστοχίες του ΥΠΕΝ ή της ΔΕΗ ή της ρυθμιστικής αρχής.

Η διοίκηση της ΔΕΗ έσπευσε να μοιράσει φυλλάδιο στους πελάτες της με το οποίο εξηγεί πως την περίοδο 2012 – 2015 πλήρωσε 3,23 δισ. ευρώ για τις ΥΚΩ. Μέσω την ΥΚΩ η ΔΕΗ κάλυψε το κόστος πετρελαίου ώστε οι κάτοικοι των νησιών να πληρώνουν τα ίδια τιμολόγια με την ηπειρωτική χώρα. Γιατί; Γιατί συνδέονται με πανάκριβες μονάδες ηλεκτροπαραγωγής που λειτουργούν με ντίζελ ή μαζούτ επειδή επί δεκαετίες δεν προχωρούν οι ηλεκτρικές διασυνδέσεις. Κάλυψε, επίσης, το Κοινωνικό Οικιακό Τιμολόγιο (ΚΟΤ), δηλαδή την επιδότηση της πολιτείας προς ανθρώπους που έχουν ανάγκη, τους πολύτεκνους και «διάφορα» άλλα κόστη.

Η διοίκηση της ΔΕΗ, όπως αναφέρει στο φυλλάδιο, έλαβε 735.000.000 λιγότερα από το δημόσιο για τις συγκεκριμένες παροχές μέσω των ΥΚΩ και τα διεκδικεί αναδρομικά. Το θέμα ήταν θαμμένο για χρόνια, αλλά ανακινήθηκε από τους δανειστές στο πλαίσιο του σχεδίου ενίσχυσης της ρευστότητας της ΔΕΗ που βρίσκεται σε εξέλιξη.

Η διοίκηση της ΡΑΕ, χωρίς μέχρι σήμερα να έχει βγει επίσημη, αναλυτική, ανακοίνωση, θεωρεί πως η ΔΕΗ πρέπει να λάβει μόλις 360.000.000 ευρώ. Η διαφορά με τα 735.000.000 ευρώ που διεκδικεί η ΔΕΗ είναι τεράστια και ουδείς έχει κληθεί να την εξηγήσει.

Αν η ΡΑΕ έχει δίκιο τότε πρέπει να κληθεί η διοίκηση της ΔΕΗ να εξηγήσει αν διαθέτει τα απαραίτητα τιμολόγια που ανεβάζουν το κόστος των ΥΚΩ τόσο ψηλά. Η διοίκηση της ΔΕΗ μοίρασε, όμως, ολόκληρο φυλλάδιο με αναλυτικά στοιχεία και συνεπώς εύλογα μπορεί κάποιος να συμπεράνει πως διαθέτει τα απαραίτητα δικαιολογητικά (τιμολόγια, κλπ). Αν, τότε, έχουν αποδείξεις στη ΔΕΗ (διαφορετικά δεν θα έβγαζαν όλοκληρο φυλλάδιο με τίτλο «Ολα στο φως»!) τότε η διοίκηση της ΡΑΕ είναι υπόλογη καθώς επιδιώκει να στερήσει από μια κρατική εταιρεία περίπου 375.000.000 ευρώ σε μια περίοδο που αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα επιβίωσης.

Προς το παρόν δε γνωρίζουμε επισήμως ποια μεθοδολογία χρησιμοποίησαν στη ΡΑΕ προκειμένου να υπολογίσουν πως τα χρήματα που πρέπει να λάβει αναδρομικά η ΔΕΗ είναι 360.000.000 ευρώ και όχι 735.000.000 που ζητεί η διοίκηση του κ. Μανώλη Παναγιωτάκη. Κάποιοι υποστηρίζουν πως το μοντέλο της ΡΑΕ βασίζεται στην κατανάλωση που έχουν καταγράψει οι υπηρεσίες του λειτουργού της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας. Από την κατανάλωση προκύπτει, λένε στην αγορά, και η παραγωγή της ΔΕΗ, οπότε και το κόστος που είχε η επιχείρηση.

Οσοι ζητούν την παρέμβαση του υπουργείου ή και του Μεγάρου Μαξίμου υποστηρίζουν πως ακόμα και τα νούμερα της ΔΕΗ δεν βγαίνουν. Για παράδειγμα, πάντα σύμφωνα με το φυλλάδιο, σχεδόν το 72,6% του ετήσιου κόστους της ΔΕΗ για τις ΥΚΩ είναι τα καύσιμα. Από τα 3,23 δισ. ευρώ που αναφέρεται ως κόστος, τα 2,34 δισ. πήγαν για πληρωμή καυσίμων όπως διάβασαν οι πελάτες της επιχείρησης. Το ενδιαφέρον είναι πως η μέση τιμή του πετρελαίου υποχώρησε σημαντικά μεταξύ 2012 και 2015, χωρίς να μειωθούν αναλόγως οι δαπάνες της ΔΕΗ για καύσιμα. Για παράδειγμα, το κόστος των ΥΚΩ για τη ΔΕΗ ήταν 785.960.000 το 2014 και μειώθηκε κατά 7,52% στα 726.840.000 ευρώ το 2015. Την ίδια περίοδο, όμως, η μέση τιμή του πετρελαίου brent υποχώρησε κατά 47%! Γιατί δεν ήταν ανάλογη και η πτώση του κόστους της ΔΕΗ αναρωτιούνται στην αγορά ενέργειας.

Η τεράστια διαφορά μεταξύ ΡΑΕ και ΔΕΗ για τις ΥΚΩ, που θα κληθούν να πληρώσουν, για μια ακόμα φορά, τα νοικοκυριά, δείχνει πως κάτι δεν πάει καλά, λένε στην αγορά. Οι ίδιοι ζητούν άμεσα περισσότερα στοιχεία από τις δύο πλευρές γιατί όσο περνούν οι μήνες, τόσο περισσότερα θα κληθούν να πληρώσουν αναδρομικά οι καταναλωτές. Ακόμα και στην περίπτωση που επικρατήσει η άποψη της ΡΑΕ, πάλι πρέπει να διερευνηθεί γιατί στη ΔΕΗ ζητούν σχεδόν διπλάσιο ποσό, τονίζουν. Αν δεν υπάρξει κάποιο απρόοπτο, το θέμα θα λυθεί στα δικαστήρια.
Επισημαίνεται πως ακόμα και στην περίπτωση που τελικά κριθεί πως η ΔΕΗ πρέπει να λάβει τα 360.000.000 που υπολογίζει η ΡΑΕ, οι καταναλωτές θα υποστούν αυξήσεις γύρω στα 5 – 6 ευρώ το δίμηνο. Οι αυξήσεις θα είναι διπλάσιες αν δικαιωθεί η πλευρά της ΔΕΗ.

Η διοίκηση της ΡΑΕ είχε ζητήσει, για να μη γίνουν αυξήσεις στα τιμολόγια να καλυφθεί η απαίτηση της ΔΕΗ μέσω του ειδικού φόρου κατανάλωσης. Δηλαδή να πληρώνει η επιχείρηση το 50% του ΕΦΚ για την επόμενη τετραετία και να βάζει στο ταμείο τη διαφορά. Ομως, η πρόταση της ρυθμιστικής αρχής δε φαίνεται να υιοθετείται ούτε από το ΥΠΕΝ, ούτε από το υπουργείο Οικονομικών και τους δανειστές. Ετοιμαστείτε να πληρώσετε, χωρίς να ξέρετε γιατί!

Μία άλλη έκδοση του κειμένου δημοσιεύθηκε στην «Κυριακάτικη Δημοκρατία»

 

 

 

Αιολικό Πάρκο «Καφηρέας»: Στο ίδιο έργο θεατές για επένδυση 300 εκατ. ευρώ

Η μεγάλη επένδυση του ομίλου ENEL, ύψους 300 εκατ. ευρώ, για την κατασκευή του αιολικού πάρκου «Καφηρέας» στην Κάρυστο, υπό κανονικές συνθήκες θα ήταν μία από τις επενδύσεις για τις οποίες έπρεπε να διψά η χώρα. Γιατί είναι από τις λίγες που μπορούν να γίνουν αυτή την περίοδο της επενδυτικής ξηρασίας. Γιατί είναι από εκείνες, που μπορούν να δώσουν κάποιο πάτημα και στον ίδιο τον Πρωθυπουργό που τους προηγούμενους μήνες έκανε στροφή, μιλάει για επενδύσεις και αναζητεί εναγωνίως κάποια παραδείγματα παραγωγικών πρωτοβουλιών ώστε να διασκεδάσει την εικόνα ότι η Ελλάδα παραμένει σε τέλμα και «απλώς κινείται» από την κατανάλωση και τις δαπάνες του δημοσίου.

Η επένδυση «Καφηρέας» της ENEL πήρε όλες τις άδειες έπειτα από τρία χρόνια καθυστερήσεων με τα γνωστά εμπόδια (δασικά, περιβαλλοντικά, αναβολές κ.λπ.). Ωστόσο στην περιοχή εξελίσσεται η ίδια ιστορία που βλέπουμε σε κάθε επένδυση που γίνεται στη χώρα. Οι αντίθετοι και οι αρνητές είναι πολλοί και από πολλές «φυλές», ενώ είναι ελάχιστοι εκείνοι που στηρίζουν τη λογική ότι η χώρα διψάει για επενδύσεις.

Οι πολέμιοι συνασπίζονται με βάση τα επιχειρήματα ή τη διάθεση πολλών μικρών ομάδων, που η κάθε μια αρνείται το έργο για εντελώς διαφορετικούς λόγους. Οι αντικαπιταλιστές την πολεμούν γιατί δεν θέλουν τις ιδιωτικές εταιρείες, οι φυσιολάτρες για να μην θιγεί καθόλου το περιβάλλον, οι πιστοί στην παράδοση για να μην αλλάξει τίποτε στη μορφή και τη δομή της περιοχής.

Κοντά σε αυτά έχουμε και τις μεταλλασόμενες στάσεις των πολιτικών και των κομμάτων. Οι βουλευτές Εύβοιας του ΣΥΡΙΖΑ με μπροστάρη τον τωρινό υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης κ. Αποστόλου είχαν πολεμήσει τις επενδύσεις ανεμογεννητριών όταν ήταν στην αντιπολίτευση και τώρα δυσκολεύονται να υιοθετήσουν τη θέση του πρωθυπουργού και της κυβέρνησης που θέλει επενδύσεις. Κάποιοι βουλευτές των ΑΝΕΛ είναι πιο φιλικοί με την επένδυση, όμως ο ευρωβουλευτής του κόμματος Νότης Μαριάς μίλησε τον Απρίλιο σε συγκέντρωση διαμαρτυρίας και υποσχέθηκε ότι θα μιλήσει στο Ευρωκοινοβούλιο και την Κομμισιόν για την ακύρωση της εγκατάστασης ανεμογεννητριών.

Το ΚΚΕ έκανε συγκέντρωση στις 22 Ιουλίου στην Κάρυστο, αλλά στην ουσία δεν είναι εναντίον των ανεμογεννητριών. Αντιδρά επειδή τις εγκαθιστούν ιδιωτικές εταιρείες με σκοπό το κέρδος. Ένα κόμμα όπως το ΚΚΕ λαμβάνει υπόψη του ότι η περιοχή είναι δύσκολη στην πρόσβαση, κάποια χωριά αρκετά απομονωμένα και μια επένδυση εκεί μπορεί να φέρει πολλαπλασιαστικά αποτελέσματα στην τοπική οικονομία και κοινωνία.

Αλλά και οι τοπικοί βουλευτές άλλων κομμάτων , η πολιτική των οποίων είναι υπέρ των επενδύσεων, προτιμούν – οι περισσότεροι – τη σιωπή γιατι έτσι θεωρούν ότι δεν θα έλθουν σε αντίθεση με τις μικρές ομάδες των πολεμίων και δεν θα ρισκάρουν ψήφους.

Οι ομάδες που είναι αντίθετες με την επένδυση χρησιμοποιούν κάθε δυνατό επιχείρημα. Έχουν αγκαλιάσει μέχρι και τη θεωρία ότι «ο λιγνίτης είναι χρυσάφι για τη χώρα». Θεωρία που είχε μέχρι πρόσφατα και η ΔΕΗ η διοίκηση της οποίας ανακοίνωσε, όμως, προ ημερών πως θέλει να γίνει πρωτοπόρα στις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ), όπως τα αιολικά! Κάποιοι συνεχίζουν, όμως να κυκλοφορούν με τη σημαία της ακύρωσης των ανεμογεννητριών, γιατι οι ανανεώσιμες πηγές είναι μέρος της συνωμοσίας κατά του λιγνίτη. Φθάνουν μέχρι του σημείου ότι τέτοιες επενδύσεις είναι πλάνα των δανειστών, αφού – λένε – κάποιες από τις ανεμογεννήτριες που θα εγκατασταθούν είναι γερμανικής κατασκευής.

Ένα από τα συνηθισμένα επιχειρήματα είναι ότι η επένδυση θα επηρεάσει το φυσικό  κάλος. Πρόκειται για το Κάβο Ντόρο όπου υπάρχουν περί τα 10 χωριά, τα περισσότερα με 20 κατοίκους το χειμώνα. Οι δρόμοι που θα διανοιχτούν για την κατασκευή του έργου, πάνω από 40 χιλιόμετρα, θα παραμείνουν ως δημόσιοι οδικό δίκτυο, που θα είναι χρήσιμο για τους κτηνοτρόφους, αλλά και την καλύτερη σύνδεση με την Κάρυστο , που είναι η πιο κοντινή πόλη.

Οι ομάδες που θέλουν να σταματήσουν την επένδυση έχουν βρει ισχυρότερο σύμμαχο την υπόθεση των δασικών χαρτών. Η ανακίνηση της υπόθεσης του Κτηματολογίου που είναι υποχρέωση της χώρας λόγω μνημονίων, αφού δεν κατάφερε να κάνει ποτέ μόνη της Κτηματολόγιο τα τελευταία 30 χρόνια, θέτει σε αμφισβήτηση κάποιες από τις περιοχές που θα γίνει επένδυση, αν είναι ιδιωτικές ή δημόσιες.

Νομικοί που γνωρίζουν το θέμα υποστηρίζουν ότι με βάση προηγούμενα δεδικασμένα, την υπόθεση θα κερδίσουν κατά πάρα πιθανότητα οι αγρότες και όχι το δημόσιο. Αυτή η διαδικασία έχει δώσει το καλύτερο «χαρτί» στις ομάδες που είναι αντίθετες με την επένδυση. Με βάση αυτό προσπαθούν να κινητοποιήσουν τους αγρότες, με το επιχείρημα ότι είναι η επένδυση που έχει οδηγήσει στην αμφισβήτηση των τίτλων τους.

Το έργο της ENEL ξεκίνησε πριν μερικές εβδομάδες, μετά από γραφειοκρατικές καθυστερήσεις τριών ετών. Παρά τις αντιδράσεις ομάδων, που είναι πανομοιότυπες με όσες συμβαίνουν στις περισσότερες επενδύσεις, πρόκειται για ένα έργο που φαίνεται ότι θα προχωρήσει.

Αυτό το σκηνικό όμως, όπου σε κάθε επένδυση εμφανίζονται δεκάδες ομάδες που πάνε κόντρα, με τα μεγάλα κόμματα σιωπηρά (και ενίοτε αρκετούς βουλευτές που είναι αντίθετοι) , δείχνει γιατι οι επενδύσεις είναι ελάχιστες. Πόσοι επενδυτές θέλουν να περιμένουν μια δεκαετία για έγκριση, να αντιμετωπίζουν καλλιεργημένη εχθρότητα και να αντιμετωπίζουν κόστη καθυστέρησης που δεν είχαν φανταστεί;

Μπίμπας: Η εταιρεία λαϊκής βάσης με το αεροπλανικό

ΜΠΙΜΠΑΣ1

Η έρευνα προχώρησε από τον Οκτώβριο του 2012 που είχα γράψει το πρώτο ρεπορτάζ για το μεγάλο κόλπο

Η πικρή αλήθεια για τη «μικρή ΔΕΗ»

Όσοι στηρίζουν το σχέδιο διάσπασης της ΔΕΗ, με τη δημιουργία της «μικρής ΔΕΗ», επικαλούνται μεταξύ άλλων και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. «Αφού μας το προτείνουν από την Κομισιόν, τότε πρέπει να είναι η σωστή λύση» υποστηρίζουν. «Είναι όρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το άνοιγμα της αγοράς ενέργειας» λένε κάποιοι άλλοι. «Έχουμε δεσμευτεί απέναντι στις Βρυξέλλες» προσθέτουν. Η πραγματικότητα είναι, ως συνήθως, λίγο πιο σύνθετη. Δεν μας επέβαλλε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή το μοντέλο της «μικρής ΔΕΗ». Απλώς απελπίστηκε να περιμένει επί δεκαετία το άνοιγμα της εγχώριας αγοράς ενέργειας και να ανέχεται την παρελκυστική τακτική απανωτών ελληνικών κυβερνήσεων.

Στο τέλος, οι γραφειοκράτες των Βρυξελλών για να βάλουν ένα «ΟΚ» στη λίστα των εκκρεμοτήτων τους, αποδέχθηκαν τη λύση της «μικρής ΔΕΗ» ως το ιδανικό μοντέλο ανοίγματος της αγοράς. Είναι οι ίδιοι γραφειοκράτες οι οποίοι μέχρι πρόσφατα θεωρούσαν «ανοικτή» την ελληνική αγορά φυσικού αερίου την οποία μονοπωλούσαν οι γνωστές Εταιρείες Παροχής Αερίου (ΕΠΑ). Εξαιτίας του σημερινού μονοπωλιακού καθεστώτος η διείσδυση του φυσικού αερίου στην ελληνική αγορά υπήρξε περιορισμένη με εξαιρετικά δυσάρεστα αποτελέσματα για τα νοικοκυριά (που εξακολουθούν να χρησιμοποιούν το πετρέλαιο ως καύσιμο θέρμανσης).

Μόλις πριν από λίγους μήνες ανακάλυψαν έκπληκτοι στις Βρυξέλλες πως η ελληνική αγορά φυσικού αερίου δεν είναι ανοικτή και αποφάσισαν πως οι ΕΠΑ πρέπει να επιτρέψουν και σε τρίτους να πωλούν φυσικό αέριο σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Μάλιστα, έπειτα από πολύμηνα παζάρια, η Ελλάδα έχει συμφωνήσει, και έχει δεσμευτεί στο μνημόνιο, πως μέχρι το επόμενο καλοκαίρι θα έχει διαχωριστεί ο κλάδος εμπορίας των ΕΠΑ από τις υποδομές (δηλαδή το δίκτυο φυσικού αερίου μέχρι τον τελικό καταναλωτή). Ετσι θα δημιουργηθούν «εναλλακτικοί πάροχοι» φυσικού αερίου (κατά το πρότυπο των τηλεπικοινωνιών) οι οποίοι θα χρησιμοποιούν το δίκτυο για να πωλούν π.χ. σε νοικοκυριά.

Δηλαδή αφού επί χρόνια στις Βρυξέλλες έκαναν τους αδιάφορους (εναλλακτικοί πάροχοι φυσικού αερίου λειτουργούν εδώ και χρόνια σε πολλές ευρωπαϊκές αγορές) τώρα μας βάζουν το μαχαίρι στο λαιμό για «άμεσο άνοιγμα της αγοράς φυσικού αερίου». Κάτι αντίστοιχο συνέβη και με την υπόθεση της «μικρής ΔΕΗ». Απελπισμένοι οι κοινοτικοί αξιωματούχοι δέχθηκαν τη διάσπαση της ΔΕΗ ως μοντέλο απελευθέρωσης της αγοράς χωρίς να εξετάσουν αν μπορεί να υλοποιηθεί, αν είναι συμφέρουσα για το ελληνικό δημόσιο και τους φορολογούμενους, κλπ.

Οσοι υπερθεμάτιζαν τις τελευταίες ημέρες για τις δήθεν «αλήθειες» με τη «μικρή ΔΕΗ» επικαλούνταν την Κομισιόν, ενώ για πολλοστή φορά οι Βρυξέλλες αποδέχονται ένα αμφιβόλου αποτελεσματικότητας μέτρο μόνο και μόνο για να «καθαρίσουν» μιας εκκρεμότητα. Μάλιστα, κατηγορούσαν ως «κρατιστές» και «φίλους της ΓΕΝΟΠ» όσους τολμούσαν να διαφοροποιηθούν. Μέχρι που ήρθαν οι κ.κ. Στέφανος Μάνος και Ανδρ. Ανδριανόπουλος (που απ’ όσο γνωρίζω δεν είναι ούτε κρατιστές ούτε στενοί φίλοι του κ. Νίκου Φωτόπουλου) και τους προσγείωσαν στην πραγματικότητα. Και οι δύο θεωρούν αναποτελεσματικό και βαρίδι για τους καταναλωτές το σχέδιο της «μικρής ΔΕΗ».

 

«Εξυπνοι μετρητές» ΔΕΗ: Τα νέα ψηφιακά

Σχεδόν τρεις δεκαετίες από την εποχή (1981) που ξεκινούσε η πολυετής κόντρα για τα ψηφιακά κέντρα του ΟΤΕ, ισχυροί επιχειρηματικοί όμιλοι από την Ελλάδα και την Ευρώπη ετοιμάζονται να δώσουν μια νέα ομηρική μάχη με έπαθλο που ξεπερνά το ένα δισεκατομμύριο ευρώ. Πρόκειται για τους διαγωνισμούς που αφορούν την αντικατάσταση των γνωστών «ρολογιών» της ΔΕΗ ανά την Ελλάδα, από «έξυπνους ψηφιακούς μετρητές» ο πρώτος από τους οποίους θα ξεκινήσει εντός των προσεχών εβδομάδων και θα έχει προϋπολογισμό περί τα 40.000.000 – 45.000.000 ευρώ. Στο παρασκήνιο, σχεδόν όλοι οι μεγάλοι όμιλοι από τους χώρους της ενέργειας, της τεχνολογίας και των κατασκευών ετοιμάζονται για τη σκληρή κόντρα που θα κρίνει ποιος θα αναλάβει τις νέες συμβάσεις.
Εκτός από τους «συνήθεις υπόπτους» όπως η Intracom (κατά πληροφορίες ήδη εκπαιδεύει τεχνικούς), η Siemens, ο όμιλος Κοπελούζου, η ΕΛΛΑΚΤΩΡ, κλπ, το παιχνίδι των «έξυπνων μετρητών» ετοιμάζονται να μπουν και νέα ονόματα. Για παράδειγμα, ο πρώην διευθύνων σύμβουλος της Vodafone Ελλάδος Γιώργος Κορωνιάς, μέσω δύο εταιρειών (της Meazon και της Inaccess) φέρεται να έχει τοποθετηθεί γερά στην αγορά ενόψει των διαγωνισμών. Στην Inaccess, εκτός από τον Γ. Κορωνιά συμμετέχει και ο πρόεδρος της Quest Συμμετοχών Θεόδωρος Φέσσας ο οποίος αναλαμβάνει από τις αρχές Μαϊου και τη θέση του προέδρου του ΣΕΒ. Η Meazon και η Inaccess έχουν λάβει τα τελευταία χρόνια κεφάλαια άνω των 7.000.000 ευρώ από εταιρείες επιχειρηματικών συμμετοχών (private equity).
Στο παιχνίδι μπαίνουν και πανίσχυροι ενεργειακοί όμιλοι της Ευρώπης που έχουν αναπτύξει συστήματα και τεχνολογίες διαχείρισης των «έξυπνων μετρητών». Ισχυρή παρουσία και εμπειρία στο συγκεκριμένο τομέα έχουν η ιταλική ENEL, η ισπανική Iberdrola, η ERDF που διαχειρίζεται το δίκτυο χαμηλής τάσης στη Γαλλία, η αμερικανική Echelon Corporation κ.α. Οι ενεργειακοί όμιλοι συνεργάζονται με κατασκευαστές εξοπλισμού όπως η Siemens, η γαλλική Sagem, αλλά και η ιαπωνική Toshiba η οποία εξαγόρασε το 2011 τον όμιλο Landis+Gyr μια από τις μονάδες του οποίου ανά τον κόσμο λειτουργεί στην Κόρινθο.
Με βάση κοινοτική οδηγία το 80% από τα περίπου 7.500.000 «ρολόγια» ηλεκτρικού ρεύματος που λειτουργούν σήμερα στη χώρα πρέπει μέχρι το 2020 να έχει αντικατασταθεί με «έξυπνα» συστήματα μέτρησης τα οποία θα επιτρέπουν στο ΔΕΔΔΗΕ, τη θυγατρική της ΔΕΗ που διαχειρίζεται τα δίκτυα χαμηλής τάσης, να καταγράφει την κατανάλωση εξ αποστάσεως, σε εταιρείες όπως η ΔΕΗ να προσφέρουν διαφορετικά τιμολόγια εντός του 24ωρου και στους καταναλωτές να γνωρίζουν ανά πάσα στιγμή πόσα θα πληρώσουν για ηλεκτρικό ρεύμα.
Οσοι παρακολουθούν την υπόθεση με τους «έξυπνους μετρητές» υποστηρίζουν πως η μάχη θα κριθεί σε δύο επίπεδα: Πρώτον, στο μοντέλο χρηματοδότησης που θα επιλεγεί γιατί είναι δύσκολο να βρεθεί το ένα δισεκατομμύριο ευρώ που απαιτείται για την επένδυση και δεύτερον, στο τεχνολογικό πρότυπο που θα υιοθετηθεί καθώς ανά την Ευρώπη υπάρχουν διαφορετικά συστήματα. Πριν από λίγες ημέρες ο επικεφαλής του ΔΕΔΔΗΕ Κ. Κόλλιας παρέδωσε στον υφυπουργό Ενέργειας Μάκης Παπαγεωργίου μελέτη της εταιρείας συμβούλων Accenture για τις εναλλακτικές λύσεις χρηματοδότησης του έργου.
Το περιεχόμενο της μελέτης είναι επτασφράγιστο μυστικό, αλλά στην αγορά επισημαίνουν πως η κυβέρνηση δεν έχει και πολλά περιθώρια. Τα βασικά σενάρια είναι τρία, με το πρώτο να προβλέπει την ιδιωτικοποίηση του ΔΕΔΔΗΕ και τον ιδιώτη επενδυτή να αναλαμβάνει τη χρηματοδότηση του μεγάλου έργου εγκατάστασης των «έξυπνων μετρητών». Στην Ευρώπη υπάρχουν παραδείγματα ιδιωτικοποίησης εταιρειών όπως ο ΔΕΔΔΗΕ που ελέγχουν τα δίκτυα χαμηλής τάσης, αλλά και πρόσφατα παραδείγματα κρατικοποίησης τέτοιων εταιρειών όπως συνέβη στο Βερολίνο (στη Γερμανία λειτουργούν βέβαια περισσότεροι από 300 μικροί ΔΕΔΔΗΕ). Το δεύτερο σενάριο προβλέπει την υλοποίηση του έργου μέσω Σύμπραξης Ιδιωτικού και Δημοσίου Τομέα (ΣΔΙΤ). Δηλαδή ο ΔΕΔΔΗΕ θα συνεργαστεί με ιδιώτη ο οποίος θα αναλάβει τμήμα της χρηματοδότησης, θα εγκαταστήσει τους «έξυπνους μετρητές» και θα αναλάβει τη διαχείριση του συστήματος για κάποια χρόνια. Το τρίτο σενάριο και το πλέον δύσκολα εφαρμόσιμο, προβλέπει τη χρηματοδότηση του έργου από κοινοτικά κονδύλια και δάνεια που θα πάρει η ΔΕΗ ή ο ΔΕΔΔΗΕ από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ).
Σκληρή μάχη θα γίνει και για την τεχνολογία που θα υιοθετηθεί καθώς υπάρχουν διαφορετικές πλατφόρμες ανά την Ευρώπη. Οι δύο βασικές τεχνολογίες μετάδοσης των δεδομένων είναι η PLC (μετάδοση μέσω του υφιστάμενου δικτύου ηλεκτρικού ρεύματος) και η GPRS (μετάδοση μέσω δικτύων κινητής τηλεφωνίας), αλλά υπάρχει πλήθος παραλλαγών στα πρωτόκολλα επικοινωνίας. Στην Ευρώπη έχουν επενδυθεί μέχρι σήμερα περί τα τέσσερα δισ. ευρώ σε εγκαταστάσεις «έξυπνων μετρητών», ενώ στην Ιταλία και στη Σουηδία έχει ολοκληρωθεί η τοποθέτηση της πρώτης γενιάς και τώρα ετοιμάζονται για μετρητές δεύτερης γενιάς.
Ο Κωνσταντίνος Ανδρεάδης, Διευθυντής του κλάδου μετρήσεων του ΔΕΔΔΗΕ, είχε αναφέρει σε πρόσφατη παρουσίαση πως μέχρι το 2020 θα έχουν δαπανηθεί ανά την Ευρώπη περί τα 30 δισ. ευρώ για εγκατάσταση περίπου 180.000.000 «έξυπνων μετρητών». Η ENEL έχει πλέον «έξυπνους» μετρητές σε 36.000.000 πελάτες στην Ιταλία και τώρα προωθεί την εγκατάσταση του ίδιου συστήματος σε 13.000.000 πελάτες της θυγατρικής Endesa στην Ισπανία. Διαφορετικό τεχνολογικό πρότυπο χρησιμοποιεί η ισπανική Iberdrola η οποία προωθεί την εγκατάσταση 11.000.000 «έξυπνων μετρητών».

 
Ο διαγωνισμός για το πιλοτικό έργο

Ο ΔΕΔΔΗΕ προχωρά σε προκήρυξη διαγωνισμού για το «Πιλοτικό Σύστημα Έξυπνης Μέτρησης» που αφορά στην εγκατάσταση των πρώτων 160.000 «έξυπνων μετρητών» σε καταναλωτές των Περιφερειών Ξάνθης, Λέσβου (Λέσβος, Λήμνος, Αγ. Ευστράτιος) και Λευκάδας, καθώς και σε αστικό δείγμα των περιοχών Αττικής (7.000 μετρητές) και Θεσσαλονίκης (3.000 μετρητές), με προθεσμία ολοκλήρωσης εντός του 2015. Το πιλοτικό έργο, που θα προκηρυχθεί σύντομα, θα έχει προϋπολογισμό μεταξύ 40.000.000 και 45.000.000 ευρώ, σύμφωνα με στελέχη της εταιρείας. Θα δοκιμαστούν και οι δύο τεχνολογίες μετάδοσης (μέσω δικτύου ΔΕΗ και μέσω δικτύων κινητής τηλεφωνίας), ενώ όσοι τυχεροί συμμετέχουν στο πρόγραμμα θα έχουν τη δυνατότητα να εγκαταστήσουν οθόνες στο σπίτι τους ώστε να βλέπουν πόσα θα πληρώσουν για ηλεκτρικό ρεύμα ανά πάσα στιγμή, την ημερήσια κατανάλωση, κλπ. Ταυτόχρονα μέσω εφαρμογών για κινητά τηλέφωνα και άλλες φορητές συσκευές θα μπορούν να ενημερώνονται για την κατανάλωση από όπου και αν βρίσκονται.

 

Ρεπορτάζ που δημοσιεύθηκε στην «κυριακάτικη δημοκρατία» (μαζί με Χρ. Ιωάννου)

Μια ξεχασμένη ελληνική επένδυση και η Ουκρανία

Πριν από περίπου 15 χρόνια ένα μισθωμένο αεροσκάφος προσγειώνονταν στο αεροδρόμιο του Κισινάου (Κισνιόφ για τους Ρωσόφωνους), της πρωτεύουσας της Μολδαβίας. Μετέφερε περίπου 50 Ελληνες επιχειρηματίες και λοιπούς επισήμους προκειμένου να παραστούν στη θεμελίωση ενός τερματικού σταθμού υγρών καυσίμων στο Δούναβη, ακριβώς πάνω στο «τριεθνές», δηλαδή στα σύνορα Μολδαβίας, Ουκρανίας και Ρουμανίας. Την κατασκευή του έργου είχαν αναλάβει οι δύο μεγαλύτεροι κατασκευαστικοί όμιλοι της χώρας και τμήμα της χρηματοδότησης προέρχονταν από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης (EBRD). Οσοι βρίσκονταν σ’ εκείνο το ταξίδι, για το μεγάλο έργο που σχεδόν άλλαξε χώρα (!), μπορούν να καταλάβουν καλύτερα αυτά που συμβαίνουν τις τελευταίες ημέρες στην Ουκρανία, αλλά και πολλά άλλα για την πρώην Σοβιετική Ενωση.
Μέσα σε απίστευτο κρύο και υγρασία η ελληνική αποστολή βρέθηκε στο χώρο του εργοταξίου κοντά στο Giurgiulesti  για να διαπιστώσει πως οι Ουκρανοί μετακόμιζαν συχνά το συνοριακό φυλάκιο. Ετσι ενώ βρίσκονταν λίγο μακριά από το εργοτάξιο είχε φτάσει ακριβώς στον περίβολο, με αποτέλεσμα ένα τμήμα του χώρου που θα χρησιμοποιούσαν οι εργολάβοι να είχε μεταφερθεί από τη Μολδαβία στην Ουκρανία! Στη γιορτή που ακολούθησε τη θεμελίωση του έργου συμμετείχαν αξιωματικοί από τον Ουκρανικό, Ρουμανικό και Μολδαβικό στρατό. Οι μετακομίσεις φυλακίων φαίνεται πως ήταν συνηθισμένο φαινόμενο και δεν είχαν τότε χαλάσει τις καρδιές τους. Λίγο αργότερα, όπως έμαθα, το ουκρανικό συνοριακό φυλάκιο βρέθηκε μέσα στο εργοτάξιο και (μαζί με το γνωστό πρόβλημα της διαφθοράς) οδήγησαν σε μεγάλες καθυστερήσεις στο φιλόδοξο έργο. Ανθρωποι που ασχολήθηκαν με το έργο μου είπαν πως ο τερματικός σταθμός λειτουργεί, χωρίς να είναι σίγουροι αν παραμένει στα χέρια Ελλήνων επιχειρηματιών.
Οποιος υποστηρίζει πως η χάραξη των συνόρων στην πρώην Σοβιετική Ενωση έγινε με σχεδιασμό και σεβασμό στα δικαιώματα μειονοτήτων ή μικρών κρατών ας ρίξει μια ματιά στο χάρτη. Τότε θα δει πως η Ουκρανία τυλίγει στην ουσία τη Μολδαβία με αποτέλεσμα η μικρή χώρα να μην έχει πρόσβαση σε θάλασσα. Κάτι παρόμοιο ισχύει και με την Κριμαία, που μια φίλη από την Ουκρανία υποστηρίζει πως πάντα την κατοικούσαν «κάτι μελαψοί», και με πολλές περιοχές της πρώην Σοβιετικής Ενωσης. Τώρα που άνοιξε το κουτί της Πανδώρας θυμόμαστε την περιπέτεια της Γιουγκοσλαβίας η οποία δεν είχε και την καλύτερη κατάληξη. Αυτό που κυρίως έμεινε, είναι μια σειρά από μη βιώσιμα κρατίδια στα οποία ανθεί η διαφθορά και η παρανομία.

Γιατί δεν θα πωληθεί η ΔΕΗ (ή θα πωληθεί μισοτιμής)

 

«Η ΔΕΗ είτε δεν θα πωληθεί, είτε θα πωληθεί με προκλητικά χαμηλό τίμημα με ευθύνη των αρμοδίων για την προώθηση του σχεδίου ιδιωτικοποίησης, αλλά και εξαιτίας του αρνητικού επενδυτικού κλίματος για τις αντίστοιχες ευρωπαϊκές εταιρείες». Πρόκειται για προβλέψεις ανθρώπων που παρακολουθούν τις αργόσυρτες διαδικασίες ανοίγματος της ελληνικής αγοράς ενέργειας και τις μεγάλες καθυστερήσεις στην επίλυση κρίσιμων προβλημάτων όπως η «μαύρη τρύπα» των χρεών που σήμερα αγγίζει το ένα δισ. ευρώ. Οι ίδιοι παράγοντες θεωρούν δεδομένη την αναβολή του σχεδίου για τη δημιουργία της λεγόμενης «μικρής ΔΕΗ» στην οποία θα μεταφέρονταν μονάδες της ΔΕΗ προκειμένου στη συνέχεια να πωληθούν μέσω διαγωνισμού που θα προκηρύσσονταν στο δεύτερο εξάμηνο του έτους.

Οπως εξηγούν, το γεγονός πως αποσύρθηκε όπως – όπως η τροπολογία για το ασφαλιστικό της ΔΕΗ δείχνει πως είναι αδύνατο να περάσει από τη Βουλή το σχέδιο για τη «μικρή ΔΕΗ» αφού θα υπάρξουν αντιδράσεις από βουλευτές. Μέχρι σήμερα δεν έχει υπάρξει καμία προετοιμασία των τοπικών κοινωνιών, κυρίως στη Βόρεια Ελλάδα, που εδώ και δεκαετίες έχουν αναπτύξει στενές σχέσεις (εργασιακές, κλπ) με τη ΔΕΗ. Συνεπώς, «κανένας τοπικός βουλευτής δεν πρόκειται να εμφανιστεί υπέρ ενός σχεδίου πώλησης μονάδων της τελευταίας όταν επικρατεί μαύρο σκοτάδι για την επόμενη ημέρα, δηλαδή για την εποχή που οι μονάδες ηλεκτροπαραγωγής ανήκουν σε ιδιώτες» υποστηρίζουν στελέχη της ενεργειακής αγοράς.

Γι’ αυτό και δεν πρόκειται να επιβεβαιωθούν οι προβλέψεις συνδικαλιστικών στελεχών της ΔΕΗ σύμφωνα με τις οποίες, σε λίγες εβδομάδες και αφού ψηφιστεί το σχέδιο νόμου για την πώληση του ΑΔΜΗΕ (που ελέγχει τα δίκτυα υψηλής τάσης) θα παρουσιαστεί νομοσχέδιο για τη «μικρή ΔΕΗ». Με την κυβέρνηση να κινείται σε τεντωμένο σκοινί (το σχέδιο νόμου για ΑΔΜΗΕ ψηφίστηκε την Τετάρτη από 151 βουλευτές έπειτα από ονομαστική ψηφοφορία), η ηγεσία του υπουργείου Περιβάλλοντος μάλλον θα ξεχάσει το θέμα πώλησης μονάδων ηλεκτροπαραγωγής. Ειδικά όταν βρισκόμαστε σε προεκλογική περίοδο ενόψει δημοτικών εκλογών, με πρόσφατες τις εικόνες από δημάρχους (π.χ. Πτολεμαϊδα) να ηγούνται συλλαλητηρίων κατά της πώλησης του ΑΔΜΗΕ.

Παρά τις πιέσεις που ασκούνται από τους ιδιώτες παραγωγούς ηλεκτροπαραγωγής οι οποίοι θεωρούν πως μόνο με την απελευθέρωση της αγοράς θα επιβιώσουν, αλλά και θα στηριχθεί η ίδια η ΔΕΗ, το σχέδιο των τριών σταδίων για πώληση της τελευταίας σκοντάφτει. Το πρώτο στάδιο είναι η πώληση του 66% του ΑΔΜΗΕ που ψηφίστηκε μεν από τη Βουλή, αλλά είναι άγνωστο πότε θα προκηρυχθεί ο διαγωνισμός αφού εκκρεμεί το θέμα με το ασφαλιστικό των υπαλλήλων της ΔΕΗ. Το δεύτερο στάδιο είναι η «μικρή ΔEH», μια εταιρεία στην οποία θα μεταβιβαστεί το 30% του παραγωγικού και εμπορικού χαρτοφυλακίου της σημερινής ΔEH, δηλαδή παραγωγικές μονάδες συνολικής ισχύος 2.400 MW, εκ των οποίων τα 1.400 MW αντιστοιχούν σε λιγνιτικές μονάδες, μαζί με τα ορυχεία λιγνίτη που τις τροφοδοτούν, και τα υπόλοιπα σε υδροηλεκτρικούς σταθμούς. Στο τρίτο στάδιο θα πωλούνταν σε στρατηγικό επενδυτή το 17% της ΔΕΗ που σήμερα ελέγχεται από το Ταμείο Ιδιωτικοποιήσεων (ΤΑΙΠΕΔ).

Οσοι θεωρούν πως η ΔΕΗ μπορεί να μείνει στο ράφι ή να πωληθεί κοψοχρονιά υπενθυμίζουν ένα πρόσφατο δημοσίευμα του περιοδικού Economist για την τύχη των αντίστοιχων ογκόλιθων της ευρωπαϊκής ενεργειακής αγοράς. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, στις 16 Ιουνίου 2013 η τιμή χονδρικής στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας της Γερμανίας έπεσε στο -100 ευρώ ανά μεγαβατώρα (Mwh). Δηλαδή οι εταιρείες παραγωγής ενέργειας έπρεπε να πληρώσουν 100 ευρώ για να πωλήσουν το παραγόμενο ηλεκτρικό ρεύμα! Η ραγδαία ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας (ΑΠΕ) και στη Γερμανία είχε δημιουργία υπερβάλλουσα προσφορά με τη ζήτηση να είναι περιορισμένη εκείνη την ημέρα. Ετσι έπρεπε να πληρώσεις για να πωλήσεις.

Τα ίδια προβλήματα αντιμετωπίζουν και οι άλλοι μεγάλοι ενεργειακοί όμιλοι της Ευρώπης οι οποίοι καλούνται να λειτουργήσουν στο νέο ευμετάβλητο περιβάλλον που δημιούργησε η ανάπτυξη των ΑΠΕ. Κολοσσοί όπως η ΔΕΗ βλέπουν να επιβαρύνονται με ζημιές από τις παραδοσιακές μονάδες ηλεκτροπαραγωγής την ίδια ώρα που το δημόσιο επιδοτεί τις ΑΠΕ. Η κατάσταση αποτυπώνεται και στη χρηματιστηριακή αξία των εταιρειών. Λίγο πριν την κρίση του 2008, οι 20 μεγαλύτεροι ενεργειακοί όμιλοι της Ευρώπης είχαν συνολική χρηματιστηριακή αξία περί το ένα τρισεκατομμύριο ευρώ. Σήμερα έχει περιοριστεί σε κάτι λιγότερο από 500 δισεκατομμύρια ευρώ. Το 2008, γράφει ο Economist, και οι 10 μεγαλύτεροι όμιλοι ηλεκτροπαραγωγής της Ευρώπης είχαν πιστοληπτική αξιολόγηση ανώτερη του Α. Σήμερα μόνο οι πέντε τη διατηρούν.

Η μεγαλύτερη εταιρεία ηλεκτροπαραγωγής της Γερμανίας, η E.ON (γνωστή μας από τη συμμετοχή στον αγωγό φυσικού αερίου TAP) είδε τη μετοχή της να βυθίζεται τα τελευταία χρόνια, ενώ τα έσοδά της από την παραδοσιακή ηλεκτροπαραγωγή (με καύσιμο λιγνίτη, φυσικό αέριο και πυρηνική ενέργεια) μειώθηκαν περισσότερο από 30% την τελευταία τριετία. Την ίδια πτώση κατέγραψαν και τα έσοδα του δεύτερου μεγαλύτερου γερμανικού ομίλου, της RWE. Οι αναλυτές υποστηρίζουν πως οι παραδοσιακοί ενεργειακοί όμιλοι της Γηραιάς Ηπείρου επένδυσαν την προηγούμενη δεκαετία σε νέες μονάδες αυξάνοντας την παραγωγική τους δυναμικότητα κατά 16% (μόνο με τις μονάδες λιγνίτη, φυσικού αερίου, κλπ). Η ζήτηση, όμως, δεν αυξήθηκε με τους ίδιους ρυθμούς. Αντίθετα προβλέπεται πως θα μειώνεται (όπως συνέβη στην Ελλάδα) μέχρι το 2015. Την ίδια περίοδο, η έκρηξη των ΑΠΕ δημιουργεί πρόσθετες πιέσεις καθώς ανατρέπει ολόκληρο το μοντέλο λειτουργίας των βραδυκίνητων παραδοσιακών ομίλων.

Οι αναλυτές προβλέπουν πως η κατάσταση θα χειροτερέψει για τους πάλαι ποτέ κολοσσούς της ηλεκτροπαραγωγής. Οπως επισημαίνουν, αν όλα αυτά συμβαίνουν όταν οι ΑΠΕ καλύπτουν το 22% της ζήτησης ενέργειας στη Γερμανία, τι θα συμβεί στην περίπτωση που το μερίδιό τους φτάσει το 35%; Το ίδιο ισχύει και για αγορές όπως η Ελλάδα η οποία δοκιμάζεται από την ταχεία ανάπτυξη των φωτοβολταϊκών και της αδυναμίας του δημοσίου να πληρώσει τις παχυλές επιδοτήσεις στους παραγωγούς ενέργειας από ΑΠΕ. Αν στο συγκεκριμένο κλίμα προστεθεί και η χαοτική κατάσταση από πλευράς ρύθμισης στην Ελλάδα, η ισχύς των συνδικάτων και οι αντιδράσεις των τοπικών κοινωνιών, το σχέδιο «πώληση της ΔΕΗ» δείχνει δύσκολο, σχεδόν καταδικασμένο.

Δημοσιεύθηκε στην «κυριακάτικη δημοκρατία»

Κάποτε υπήρχε ελληνική χαλυβουργία

 

Τα νούμερα είναι τρομακτικά και προκαλούν ζάλη: Οι συσσωρευμένες ζημιές της ελληνικής χαλυβουργίας, του σημαντικότερου τομέα της βαριάς βιομηχανίας της χώρας, κατά την τελευταία πενταετία ξεπερνούν τα 700.000.000 ευρώ! Πιστεύει, άραγε, κάποιος πως οι πάλαι ποτέ κραταιές βιομηχανίες έχουν περιθώρια επιβίωσης αν συνεχιστεί η σημερινή κατάσταση; Ηδη οι μισές θέσεις εργασίας στον κλάδο έχουν χαθεί, ενώ τα περισσότερα εργοστάσια υπολειτουργούν ή έχουν κλείσει με την ελπίδα πως η ανάκαμψη θα έρθει νωρίτερα και ο εξοπλισμός δεν θα έχει απαξιωθεί.

 

Οι ελληνικές χαλυβουργίες είχαν επενδύσει περισσότερο από ένα δισ. ευρώ στο πρώτο μισό της προηγούμενης δεκαετίας, αλλά η στρατηγική των διοικήσεων υπήρξε λαθεμένη: Επικεντρώθηκαν στην εγχώρια αγορά που κάλπαζε εξαιτίας της «φούσκας» στην οικοδομή και των δημοσίων έργων. Οταν έσπασε η «φούσκα» και η οικοδομή κατέρρευσε συμπαρέσυρε και τους μεγάλους ομίλους με την περιορισμένη εξαγωγική δραστηριότητα. Ομως, ακόμα και αυτή η περιορισμένη διεθνής παρουσία εξασφάλιζε στον κλάδο χαλυβουργικών προϊόντων την τρίτη θέση στις ελληνικές εξαγωγές που ήταν γενικώς περιορισμένες…

 

Με το ξέσπασμα της κρίσης, οι προσπάθειες των διοικήσεων για περαιτέρω ενίσχυση των εξαγωγών δε βρήκαν αρωγό την πολιτεία, παρά τα περί του αντιθέτου λεγόμενα. Αντίθετα, η φορομπηχτική πολιτική στην ενέργεια οδήγησε σε έκρηξη του κόστους παραγωγής με αποτέλεσμα η ελληνική χαλυβουργία να βλέπει την εγχώρια ζήτηση στα χαμηλότερα επίπεδα του τελευταίου μισού αιώνα (έχουμε γυρίσει στις αρχές της δεκαετίας του ’60…), αλλά ταυτόχρονα να αδυνατεί να ενισχύσει τις πωλήσεις στο εξωτερικό.

 

Σε ένα πρόσφατο άρθρο του, ο πρόεδρος της Ένωσης Χαλυβουργιών Ελλάδος Αλέξανδρος Τικτόπουλος υποστήριζε πως η αγορά έχει συρρικνωθεί κατά 85% σε σύγκριση με τα προ κρίσης επίπεδα. Ο ίδιος παρουσίαζε στοιχεία σύμφωνα με τα οποία οι ελληνικές χαλυβουργίες έχασαν σημαντικό έδαφος στην κύρια εξαγωγική τους αγορά, την Αλγερία. Στο εννεάμηνο Ιανουαρίου – Σεπτεμβρίου 2013, οι ελληνικές εξαγωγές μειώθηκαν κατά 40,3%, την ίδια ώρα που οι χαλυβουργοί ανταγωνιστικών χωρών (Ιταλία, Ισπανία και Πορτογαλία) ενίσχυσαν τις εξαγωγές τους κατά σχεδόν 30%.

 

Ποιους άλλους αριθμούς πρέπει να παραθέσει κάποιος ώστε να πειστούν οι αρμόδιοι για την ανάγκη λήψης άμεσων μέτρων; Χωρίς μέτρα, σύντομα δεν θα υπάρχει η ελληνική χαλυβουργία. Αν θεωρούμε πως δεν πρέπει να υπάρχει, ας μας πει κάποιος με τι θα την αντικαταστήσουμε, πότε και με ποιο σχέδιο.

Δημοσιεύθηκε στην «κυριακάτικη δημοκρατία»

 

Ενέργεια: Η απελευθέρωση έφερε μόνο «μαύρες τρύπες»

 

Οι αποφάσεις της Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας (ΡΑΕ) περί διπλασιασμού του ειδικού τέλους (ΕΤΜΕΑΡ) που πληρώνουν τα νοικοκυριά για τη στήριξη των παραγωγών ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές (ΑΠΕ), από 1ης Μαρτίου και αν δεν ληφθούν επαρκή μέτρα από το υπουργείο Περιβάλλοντος, δείχνουν πως η αγορά ενέργειας εξακολουθεί να βρίσκεται προ της πλήρους κατάρρευσης. Οι πολίτες καλούνται να πληρώσουν πάλι την απουσία σχεδιασμού, τη στήριξη μικρών και μεγάλων συμφερόντων, τη διάλυση της ΔΕΗ δήθεν στο όνομα της προστασίας του δημοσίου συμφέροντος και την αδιαφορία των υπευθύνων εδώ και περίπου 15 χρόνια, όταν και απελευθερώθηκε η αγορά ενέργειας. Η απελευθέρωση στοιχίζει τελικά εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ στους φορολογούμενους και στη ΔΕΗ η οποία χάρη στον παράλογο καθεστώς λειτουργίας της αγοράς παραμένει μονοπώλιο, αλλά επιβαρύνεται συνεχώς.

 

Παρά τις εξαγγελίες περί κλεισίματος της «μαύρης τρύπας» των χρεών, τη σειρά νομοσχεδίων που έχουν κατατεθεί την τελευταία διετία, τις μεγάλες μειώσεις στις ταρίφες με τις οποίες αποζημιώνονται τα φωτοβολταϊκά και της έκτακτης εισφοράς, η κατάσταση χειροτερεύει. Αν δεν ληφθούν άμεσα νέα μέτρα, μέσω νέας μείωσης στις ταρίφες των φωτοβολταϊκών, το έλλειμμα του λογαριασμού μέσω των οποίων πληρώνονται οι παραγωγοί από Ανανέωσιμες Πηγές Ενέργειας θα αυξηθεί μέχρι το τέλος του 2014 στα 764.000.000 ευρώ. Θα είναι, δηλαδή, αυξημένο κατά περίπου 200.000.000 σε σχέση με το τέλος του 2013, αριθμός που σημαίνει πως ο λειτουργός της αγοράς (ΛΑΓΗΕ) σήμερα «μπαίνει μέσα» περίπου 20.000.000 ευρώ το μήνα, παρά την ομοβροντία μέτρων και των υποσχέσεων για μηδενισμό του ελλείμματος μέχρι το τέλος του έτους.

 

Εξαιτίας της πολυετούς αδιαφορίας των αρμοδίων για τον ενεργειακό σχεδιασμό, της υποκριτικής στάσης των προηγούμενων κυβερνήσεων (που μοίραζαν αφειδώς άδειες για φωτοβολταϊκά, χωρίς να ενδιαφέρονται για την επιβάρυνση που θα έχουν οι πολίτες από τις παχυλές ταρίφες) και του δαιδαλώδους θεσμικού πλαισίου, δύσκολα μπορεί κάποιος να καταλάβει τι πήγε στραβά. Σήμερα τόσο η συνολική αγορά ενέργειας, όσο και η ΔΕΗ, η μεγαλύτερη επιχείρηση της χώρας, βρίσκονται στο χείλος του γκρεμού από πλευράς ρευστότητας. Οσοι επένδυσαν στα φωτοβολταϊκά περιμένουν επτά και οκτώ μήνες για να πληρωθούν, βλέπουν τις ταρίφες να μειώνονται συνεχώς, ενώ χιλιάδες επαγγελματίες του κλάδου είναι χωρίς δουλειά (μηχανικοί, τεχνίτες, κλπ). Σε αυτό το κλίμα δεν είναι δυνατόν να μιλάμε για νέες επενδύσεις, ενώ κινδυνεύουμε να χάσουμε και ξένους ομίλους που είχαν έρθει στη χώρα τα τελευταία χρόνια.

 

Ακόμα χειρότερα, όσα μέτρα και αν εξαγγέλλουν στο ΥΠΕΚΑ, η «μαύρη τρύπα» δεν κλείνει. Για να αποφευχθεί η πλήρης διάλυση της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας μέσα στις επόμενες εβδομάδες θα κληθούν να βάλουν πάλι το χέρι στην τσέπη τόσο οι καταναλωτές, όσο και οι ιδιοκτήτες φωτοβολταϊκών. Η ελληνικού τύπου απελευθέρωση της αγοράς ενέργειας προσέφερε μόνο απογοητεύσεις σε καταναλωτές και επενδυτές, με εξαίρεση ορισμένους αετονύχηδες.

Δημοσιεύθηκε την Παρασκευή στη «δημοκρατία»

Πετρέλαιο και ευημερία: Μια όχι και τόσο στενή σχέση

Τη μισή αλήθεια για τα οφέλη της Ελλάδας από την εκμετάλλευση των πιθανών κοιτασμάτων φυσικού αερίου ή πετρελαίου αναφέρουν όσοι ασχολούνται εσχάτως με τους υδρογονάνθρακες, με αφορμή την περίφημη «απόρρητη έκθεση» τριών επιστημόνων για τα κοιτάσματα νότια της Κρήτης. Οπως επισημαίνουν στελέχη που παρακολουθούν τη διεθνή αγορά πρώτων υλών, ο πλούτος από πιθανή εκμετάλλευση των υδρογονανθράκων δεν θα μετατρέψει αυτόματα σε παράδεισο την Ελλάδα, ενώ μπορεί να οδηγήσει σε περαιτέρω υποβάθμιση της ποιότητας ζωής των πολιτών και σε νέα υποχώρηση της θέσης μας στο διεθνή οικονομικό ανταγωνισμό.

Οσοι σπεύδουν να δηλώσουν «πλούσιοι» επειδή κατά τους κ.κ. Αντ. Φώσκολο, Ηλία Κονοφάγο και Ν. Λυγερό (που έστειλαν την έκθεσή τους στον πρωθυπουργό Αντ. Σαμαρά) τα επόμενα 25 χρόνια η Ελλάδα μπορεί να έχει έσοδα μέχρι και 600 δισ. ευρώ από το φυσικό αέριο, ας υπολογίσουν πως για την ίδια περίοδο οι πρωτογενείς δαπάνες της χώρας (για πληρωμή συντάξεων, λειτουργία νοσοκομείων, σχολείων, κλπ, με βάση τον προϋπολογισμό του 2013) θα ανέρχονται σε επίπεδα άνω του 1,5 τρισ. ευρώ, χωρίς να υπολογίζεται το τεράστιο δημόσιο χρέος.

Ο φυσικός πλούτος υπολογίζεται σε επίπεδα περί το 6% του συνολικού υλικού και άυλου (ανθρώπινο και κοινωνικό κεφάλαιο) πλούτου του πλανήτη και οι χώρες που ευημερούν είναι αυτές που παράγουν καινοτόμα προϊόντα, διαθέτουν υψηλής εξειδίκευσης ανθρώπινο δυναμικό και πολιτικό σύστημα που λογοδοτεί (κατά το δυνατό) στους πολίτες.

Δεν είναι τυχαίο ότι στον κατάλογο με τους 20 μεγαλύτερους παραγωγούς πετρελαίου διεθνώς περιλαμβάνονται και δέκα από τους φτωχότερες χώρες του κόσμου (βλέπε πίνακα). Ποιοι κατάφεραν να μετατρέψουν τον ορυκτό τους πλούτο σε ευημερία για τους πολίτες; Ελάχιστες χώρες, και κυρίως χώρες με δημοκρατικό πολίτευμα και σχέδιο για μεταφορά του πλούτου στην επόμενες γενιές και όχι για αποπληρωμή χρεών ή κομματικών στρατών.

Το παράδειγμα της Νορβηγίας

Χαρακτηριστικότερο παράδειγμα είναι η Νορβηγία στα χωρικά ύδατα της οποίας εντοπίστηκε πετρέλαιο στα μέσα της δεκαετίας του ’60 και κατέστη πετρελαιοπαραγωγός χώρα το 1973. Το 1990 δημιουργήθηκε το Νορβηγικό Ταμείο Πετρελαίου (σήμερα Κυβερνητικό Συνταξιοδοτικό Ταμείο) στο οποίο πηγαίνουν όλα τα έσοδα από το πετρέλαιο και σήμερα διαθέτει χαρτοφυλάκιο επενδύσεων περί τα 500 δισ. ευρώ. Το Ταμείο επενδύει αποκλειστικά στο εξωτερικό και υπάρχουν συγκεκριμένοι κανόνες για τα ποσά τα οποία παίρνει η κυβέρνηση της χώρας κάθε χρόνο. Η συντριπτική πλειοψηφία μένει στο Ταμείο για τις επόμενες γενεές καθώς κάποια στιγμή το πετρέλαιο θα τελειώσει…

Σε απλά μαθηματικά, κάθε Νορβηγός έχει σήμερα περί τα 100.000 ευρώ στην άκρη χάρη στο πετρέλαιο της Βόρειας Θάλασσας, την ίδια στιγμή που κάθε Ελληνας χρωστάει περί τα 30.000 ευρώ εξαιτίας του τεράστιου δημοσίου χρέους της χώρας. Σήμερα τα έσοδα από το πετρέλαιο αντιστοιχούν στο 25% του νορβηγικού ΑΕΠ, στο 30% των εσόδων του κρατικού προϋπολογισμού και περίπου στο 50% των εξαγωγών.

Εικοσιπέντε χρόνια νωρίτερα, το 1976, είχε δημιουργηθεί στον Καναδά το «Alberta Heritage Savings Trust Fund» από τις τοπικές αρχές της Αλμπέρτα. Μέχρι το 1983, το 30% των εσόδων από το πετρέλαιο της περιοχής μεταβιβάζονταν στο ταμείο, ενώ την περίοδο 1983 – 1987 το ποσοστό περιορίστηκε στο 15%. Στη συνέχεια σταμάτησε η εισροή νέων πόρων στο fund η διαχείριση του οποίου δεν θεωρήθηκε και η καλύτερη. Οι πολιτικοί που είχαν τα ηνία του Ταμείου κατηγορήθηκαν πως επένδυσαν σε εταιρείες, με πολιτικά κίνητρα και όχι με βάση την απόδοση που θα είχαν οι συγκεκριμένες τοποθετήσεις. Αντίστοιχο ταμείο (Alaska Permanent Fund) δημιουργήθηκε το 1969 στην αμερικανική πολιτεία της Αλάσκα με τους 600.000 κατοίκους. Το Ταμείο διαθέτει σήμερα περιουσία περί τα 43 δισ. δολάρια και συγκεντρώνει το 50% των εσόδων από την εκμετάλλευση κοιτασμάτων πετρελαίου.

Και η Νιγηρία

Από το 1970 μέχρι το 2000, η Νιγηρία είχε έσοδα περί τα 350 δισ. δολάρια από τα κοιτάσματα πετρελαίου που εκμεταλλεύονται πολυεθνικοί όμιλοι. Την ίδια περίοδο το ετήσιο κατά κεφαλήν εισόδημα μειώθηκε από τα 1.173 δολάρια του 1970 σε 1.084 δολάρια, ποσό που κατατάσσει την αφρικανική χώρα στις φτωχότερες του κόσμου παρά τον τεράστιο πλούτο σε υδρογονάνθρακες. Το 1970, το 36% του πληθυσμού της Νιγηρίας ζούσε με ένα δολάρια ημερησίως ή και λιγότερα. Το 2000, το αντίστοιχο ποσοστό είχε εκτοξευθεί στο 70%.

Η Ελλάδα δε μπορεί να έχει την τύχη των ολιγαρχιών της Νιγηρίας, της Αγκόλας ή του Μεξικού. Αλλά κάποιοι φαντάζονται έναν «Ελληνα Καντάφι» να «τρίβει στη μούρη» των Γερμανών τα στοιχεία για τα τεράστια κοιτάσματα υδρογονανθράκων τα οποία υποτίθεται πως θα κάνουν πλούσιους όλους τους Ελληνες, όπως έγραφε πρόσφατο άρθρο του Μίκη Θεοδωράκη. Είναι νωπές οι μνήμες για την τύχη του Λίβυου δικτάτορα τον οποίο η κυβέρνηση Γ. Παπανδρέου παρουσίαζε ως υποψήφιο επενδυτή στην Ελλάδα, με τα πετροδολάρια που είχε στερήσει από τους πολίτες της χώρας. Οταν το 1957 πήγαν οι πρώτοι Αμερικανοί στη Λιβυή για γεωτρήσεις, η χώρα ήταν τόσο υπανάπτυκτη που έπρεπε να ταξιδεύσουν μέχρι τη Ρώμη για να τηλεφωνήσουν στην πατρίδα τους. Τα δεκάδες δισ. δολάρια του πετρελαίου ωφέλησαν μόνο την οικογένεια και τους εκλεκτούς του Καντάφι, όπως αποδείχθηκε από την πρόσφατη εξέγερση.

«Αντί να προτρέπουμε τους Ελληνες να «φυτέψουν πετρέλαιο», όπως προέτρεπε τους συμπατριώτες του ο διάσημος λογοτέχνης Αρτούρο Πιέτρι από τη Βενεζουέλα το 1936, πρέπει να επικεντρωθούμε στην αλλαγή του οικονομικού μοντέλου της χώρας» επισημαίνουν όσοι ζητούν χαμηλούς τόνους για τους υδρογονάνθρακες. Θυμίζουν τι είχε δηλώσει ένας άλλος πολιτικός από τη Βενεζουέλα, ο Χουαν Πάμπλο Πέρεζ Αλφόνσο ο οποίος ήταν ο πρωτεργάτης για την ίδρυση του OPEC, του παγκοσμίου καρτέλ των πετρελαιοπαραγωγών χωρών, μαζί με τον επι δεκαετίες υπουργό Πετρελαίου της Σαουδικής Αραβίας αλ-Ταρίκι. «Σε δέκα χρόνια από σήμερα, σε είκοσι χρόνια, θα το δείτε, το πετρέλαιο θα μας καταστρέψει» είχε δηλώσει ο Αλφόνσο.

«Στην εποχή που όλοι αναζητούν εναλλακτικούς τρόπους παραγωγής και απεξάρτηση από τους υδρογονάνθρακες ή τα μεταλλεύματα, είναι επικίνδυνο να ταυτίζεις την ανάπτυξή σου με τις πρώτες ύλες» τονίζουν. Ο ορυκτός πλούτος της χώρας, όπως και η ενίσχυση του αγροτικού τομέα, μπορούν να είναι ένα συμπλήρωμα του σχεδίου ανάπτυξης, λένε. Υπενθυμίζουν πως στο κλαμπ των πλουσίων του πλανήτη μπήκαν όσες χώρες κατάφεραν να καινοτομήσουν και να κυριαρχήσουν σε προϊόντα ή υπηρεσίες υψηλής προστιθέμενης αξίας.

Οι μεγαλύτεροι παραγωγοί πετρελαίου

Χώρα                          Βαρέλια/Ημέρα Μερίδιο        Ετος Στοιχείων

1 Ρωσία 10,540,000 12.01% 2011
2 Σαουδική Αραβία 10,270,000 10.06% 2011
3 ΗΠΑ 9,688,000 8.91% 2011
4 Ιράν 4,252,000 4.77% 2010
5 Κίνα 4,073,000 4.56% 2011
6 Καναδάς 3,483,000 3.90% 2010
7 Ιράκ 3,100,000 3.75% 2011
8 Μεξικό 2,983,000 3.56% 2010
9 Ην. Αραβ. Εμιράτα 2,813,000 3.32% 2009
10 Βραζιλία 2,572,000 3.05% 2009
11 Κουβέιτ 2,494,000 2.96% 2009
12 Βενεζουέλα 2,472,000 2.93% 2009
13 Νορβηγία 2,350,000 2.79% 2009
14 Νιγηρία 2,211,000 2.62% 2009
15 Λιβυή 2,210,000 2.60% 2009
16 Αλγερία 2,125,000 2.52% 2009
17 Ανγκόλα 1,948,000 2.31% 2009
18 Καζακστάν 1,540,000 1.83% 2009
19 Βρετανία 1,502,000 1.78% 2009
20 Ινδονησία 1,423,000 1.66% 2009

Πηγή: Wikipedia

Δημοσιεύθηκε σήμερα στην «κυριακάτικη Δημοκρατία»