Σχεδόν δέκα χρόνια για την «εξυγίανση» της Ektasis

Εξάμηνη παράταση, μέχρι τα μέσα Ιανουαρίου 2018, έδωσε προ ημερών το Πρωτοδικείο Αθηνών στη διαδικασία εξυγίανσης της εταιρείας ακινήτων Ektasis Development. Η τελευταία, που παρουσίαζε ραγδαία ανάπτυξη κατά την προηγούμενη δεκαετία, κατέρρευσε το 2009 και από τότε αναζητείται σανίδα σωτηρίας καθώς εξακολουθεί να διατηρεί αξιόλογο χαρτοφυλάκιο ακινήτων.

Στις αρχές του έτους είχαν, μάλιστα, κυκλοφορήσει φήμες σύμφωνα με τις οποίες οι πιστώτριες τράπεζες εξέταζαν πρόταση του βρετανικού fund Spinnaker, οι οποίες δεν είχαν επιβεβαιωθεί. Το αίτημα για παράταση της διαδικασίας εξυγίανσης δείχνει, πάντως, πως οι τράπεζες δεν έχουν σηκώσει τα χέρια.

Η εταιρεία, που ελέγχεται από την οικογένεια Παν. Ευθυμίου, παρουσίασε το 2015 (σύμφωνα με τον τελευταίο δημοσιευμένο ισολογισμό) έσοδα που αγγίζουν τα έξι εκατομμύρια ευρώ από ενοίκια. Οι δανειακές υποχρεώσεις της Ektasis Development προσεγγίζουν σήμερα τα 107 εκατ. ευρώ, με τις συνολικές υποχρεώσεις κοντά στα 150 εκατ. ευρώ. Με βάση τον ίδιο ισολογισμό, η αναπόσβεστη αξία των ακινήτων της προσέγγιζε στα τέλη του 2015 τα 65 εκατ. ευρώ. Στον όμιλο της Ektasis Development ανήκει και η εταιρεία Abstract Ακινήτων.

Όταν κατέρρευσε, το 2009, η εταιρεία διέθετε χαρτοφυλάκιο 36 ακινήτων, η συνολική αξία των οποίων είχε αποτιμηθεί κοντά στα 330 εκατ. ευρώ. Ταυτόχρονα, όμως, είχε συνολικές τραπεζικές υποχρεώσεις 252 εκατ. ευρώ, με κύριους πιστωτές σήμερα τη Eurobank και την Alpha Bank. Από τότε, αρκετά ακίνητα έχουν παραχωρηθεί, με σημαντική μείωση των δανειακών της υποχρεώσεων, οι οποίες, όπως προαναφέρθηκε, παραμένουν υψηλές, κοντά στα 107 εκατ. ευρώ.

Στελέχη της αγοράς real estate υποστηρίζουν πως υπάρχει πράγματι ενδιαφέρον για το χαρτοφυλάκιο ακινήτων της Ektasis. Προϋπόθεση αποτελεί, όμως, το κούρεμα των δανείων της εταιρείας. Οι ίδιοι υποστηρίζουν πως το σίριαλ με την εταιρεία της οικογένειας Ευθυμίου δεν είναι εξαίρεση. Εδώ και χρόνια προωθείται η «εξυγίανση» της μεγαλύτερης ελληνικής εταιρείας εμπορικών ακινήτων, της Μπ. Βωβός Διεθνής Τεχνική, χωρίς μέχρι σήμερα να έχει αποδώσει καρπούς η προσπάθεια.

Η βελτίωση του επενδυτικού κλίματος συμβάλλει, πάντως, στην ενίσχυση του ενδιαφέροντος ξένων αλλά και εγχώριων επενδυτών για αξιόλογα ακίνητα, όπως δείχνουν και οι κινήσεις των τελευταίων μηνών, κυρίως στον τουριστικό κλάδο.

Δημοσιεύθηκε την Παρασκευή στο Euro2day.gr

Οψιμοι επαναστάτες στο βασίλειο της γαργάρας

Ενας ηλικιωμένος ιδιοκτήτης τεχνικής εταιρείας παραδέχονταν πρόσφατα τον χειρουργικό τρόπο με τον οποίο μοιράστηκαν μεταξύ των εργολάβων τα ολυμπιακά έργα. Μέσω του περίφημου μαθηματικού τύπου επιλογής αναδόχου, οι εργολάβοι συμφώνησαν και προαποφάσισαν, ποιος και με ποια κοινοπραξία θα αναλάβει κάθε ένα από τα ολυμπιακά έργα. Στο κόλπο ήταν όλοι οι μεγάλοι όμιλοι, όπως προκύπτει και από τους καταλόγους με τα έργα και τους αναδόχους με αποτέλεσμα και οι εκπτώσεις να είναι προκλητικά χαμηλές (ανατέθηκαν ολυμπιακά έργα με έκπτωση κάτω του 1%).

Μεταξύ αυτών ήταν και μερικοί μεσαίου μεγέθους εργολήπτες όπως η Κ. Μεσάικος η οποία είχε αναλάβει τη μαραθώνια διαδρομή (την αναβάθμιση της λεωφόρου Μαραθώνος), αλλά χρεοκόπησε και την άφησε στη μέση. Ετσι έτρεχε στο παρά πέντε η διοίκηση της J&P ΑΒΑΞ, που την αντικατέστησε, με αποτέλεσμα να έχουμε μια μαραθώνια διαδρομή που σε μεγάλο μήκος δε διαθέτει πεζοδρόμιο, ενώ δεν υπάρχει ούτε μία υπόγεια ή υπέργεια διάβαση για τους πεζούς. Ολοι βλέπουμε ακόμα και σήμερα ανθρώπους να σκαρφαλώνουν στα κάγκελα για να περάσουν απέναντι κατά μήκος της Λεωφόρου Μαραθώνος. Δεν υπήρχε χρόνος για τέτοιες πολυτέλειες αφού η αναβαθμισμένη διαδρομή παραδόθηκε από το νέο ανάδοχο στο παρά πέντε.

Στο παρά πέντε και με πολλά νοβοπάν παραδόθηκαν και πολλά άλλα ολυμπιακά έργα που εμφανίστηκαν ως «τελειωμένα», όπως ο σταθμός Νερατζιώτισσα και πολλά άλλα. Βέβαια, για να μην κατηγορούμε αδίκως και τους εργολάβους, ήταν τέτοια η προχειρότητα στο σχεδιασμό των ολυμπιακών εγκαταστάσεων που ενδεχομένως οι τεχνικές εταιρείες δεν είχαν άλλο δρόμο από αυτό των χαμηλών εκπτώσεων και της εκ των προτέρων συμφωνίας. Εκτός από τις προχειρότητες τύπου μαραθώνιας διαδρομής (όχι με ευθύνη του αναδόχου, αλλά της πολιτείας) υπήρξαν και ποιοτικά έργα. Σχεδόν όλα έχουν αφεθεί σήμερα στην τύχη τους.

Το αστείο της υπόθεσης είναι πως όλοι μιλούν για το κωπηλατοδρόμιο στο Σχοινιά που αφέθηκε στην τύχη του και ξεχνούν την κατάσταση που βρίσκεται το συγκρότημα του ΟΑΚΑ. Στις περισσότερες πόλεις που διοργάνωσαν αγώνες, το κεντρικό συγκρότημα του Ολυμπιακού Σταδίου είναι τουριστικός χώρος με δεκάδες χιλιάδες επισκέπτες το μήνα. Στην Ελλάδα είναι χώρος που προσβάλλει όσους συμμετείχαν στην εξαιρετική διοργάνωση των Ολυμπιακών Αγώνων του 2004.

Η διοργάνωση ήταν το φωτεινό σημείο της Ολυμπιάδας. Οσα έγιναν πριν και μετά τους Αγώνες για την κατασκευή και εν συνεχεία τη διαχείριση των εγκαταστάσεων δεν έχουν διερευνηθεί επαρκώς από τις αρμόδιες ελεγκτικές αρχές. Φτάσαμε στο σημείο να παραχωρήσουμε κλειστό στάδιο (το Ολυμπιακό Κέντρο Αρσης Βαρών στη Νίκαια) σε Πανεπιστήμιο! Συμφωνήσαμε την πολυετή παραχώρηση εγκαταστάσεων του Ελληνικού σε Ελληνες εργολάβους και στη συνέχεια δεν τους αφήσαμε να υλοποιήσουν τις επενδύσεις που σχεδίαζαν. Στο τέλος, με μια διάταξη καταργήσαμε τις συμβάσεις και οι εγκαταστάσεις θα γκρεμιστούν στην περίπτωση που επιλεγεί ανάδοχος για την αξιοποίηση του Ελληνικού.

Στο Γαλάτσι το δημόσιο συμφώνησε την παραχώρηση της κλειστής ολυμπιακής εγκατάστασης για τη μετατροπή σε εμπορικό κέντρο και στη συνέχεια ανακάλεσε με αποτέλεσμα η κοινοπραξία των ιδιωτών (η πορτογαλική Sonae με τον όμιλο Χαραγκιώνη) να ζητεί σήμερα περί τα 20.000.000 ευρώ αποζημίωση.
Στο Μαρκόπουλο κατασκευάστηκε ένα φαραωνικό έργο (ο Ιππόδρομος) και ένα Σκοπευτήριο, χωρίς σχέδιο για το τι θα συμβεί μετά τους αγώνες. Ετσι ο οργανισμός διαχείρισης του ιπποδρόμου (ΟΔΙΕ), που καταχρεώθηκε για να μην υπολογιστεί το κόστος του Ολυμπιακού Κέντρου Ιπποδρόμου στο δημόσιο χρέος βρίσκεται σήμερα προ του λουκέτου.

Οσο για το περίφημο Ολυμπιακό Χωριό, η κατάσταση στην οποία βρίσκεται σήμερα ντροπιάζει τη χώρα μας. Δεν χρειάζονταν οι φωτογραφίες του διεθνούς Τύπου, τις τελευταίες εβδομάδες για να συνειδητοποιήσουμε πως ουδείς έχει λογοδοτήσει για την κατάντια μιας εγκατάστασης που πληρώθηκε δεκάδες εκατομμύρια ευρώ.
Σήμερα, δέκα χρόνια μετά τη διοργάνωση, δεν έχουμε συμφωνήσει για το πραγματικό κόστος των Ολυμπιακών Αγώνων. Υπάρχουν υπολογισμοί που το ανεβάζουν στα 7 δισ. ευρώ και άλλοι υπολογισμοί που το φτάνουν στα 17 δισ. ευρώ! Εξαρτάται τι βάζει κάποιος στο μεγάλο καλάθι που λέγεται «Ολυμπιακά Εργα»: Μόνο τα γήπεδα ή και τα άλλα έργα που ζήτησαν οι «Αθάνατοι» της Διεθνούς Ολυμπιακής Επιτροπής (ΔΟΕ) που έρχονταν για έλεγχο κάθε λίγες εβδομάδες, όπως το τραμ; Δεν είναι λίγοι εκείνοι που θεωρούν πως χωρίς τους Ολυμπιακούς Αγώνες δεν θα είχαν ολοκληρωθεί (στην ώρα τους) έργα όπως το τραμ, η υπογειοποίηση τμημάτων της Λεωφόρου Κηφισίας, ο προαστιακός, κλπ.

Ετσι φτάσαμε προ ημερών στην ανακοίνωση του ΙΟΒΕ σύμφωνα με την οποία ανέλαβε να προχωρήσει σε μελέτη για το κόστος των Ολυμπιακών Αγώνων. Τα έξοδα της μελέτης θα τα καλύψει η τότε πρόεδρος της οργανωτικής επιτροπής «Αθήνα 2004» Γιάννα Αγγελοπούλου! Η κα Αγγελοπούλου επί χρόνια «φωτογραφίζει» το δημόσιο για τις σπατάλες που έγινε στα ολυμπιακά έργα. Όμως, ούτε η «Αθήνα 2004» είχε βρεθεί στο απυρόβλητο την εποχή των Ολυμπιακών Αγώνων.

Την εποχή της προετοιμασίας λίγοι ασχολούνταν με την προχειρότητα και την απουσία σχεδιασμού για τις μεταολυμπιακές χρήσεις. Και γιατί να ασχολούνται; Ακόμα και κάποιοι εκ των έγκριτων παραγόντων των media είχαν φτιάξει τότε μηχανισμούς ώστε να εισπράττουν τμήμα των τεραστίων κονδυλίων που διατέθηκαν για τους Ολυμπιακούς Αγώνες. Είναι χαρακτηριστικό πως μικρό μόνο τμήμα του λεγόμενου «Ολυμπιακού Ρεπορτάζ» δεν απασχολούνταν με κάποιο τρόπο και στη διοργάνωση λαμβάνοντας μια πρόσθετη αμοιβή. Συνεπώς ποιος θέλει να θυμάται εκείνα τα χρόνια; Σχεδόν κανένας…

Το Ταμείο Ιδιωτικοποιήσεων στο βιβλίο με τα ρεκόρ Γκίνες

Σύντομα το Ταμείο Ιδιωτικοποιήσεων (ΤΑΙΠΕΔ) θα περιλαμβάνεται στο γνωστό βιβλίο με τα ρεκόρ Γκίνες. Πρόκειται για τον μοναδικό οργανισμό στον κόσμο που προωθεί πωλήσεις κρατικών περιουσιακών στοιχείων, αλλά σχεδόν σε όλους τους διαγωνισμούς εμφανίζεται ένας και μοναδικός υποψήφιος. Επιπλέον, έπειτα από σχεδόν τρία χρόνια «ιδιωτικοποιήσεων» μπορούμε να υπερηφανευόμαστε πως δεν έχει γίνει καμία επένδυση και δεν έχει δημιουργηθεί καμία θέση εργασίας! Πλην των παχυλά αμοιβόμενων συμβούλων του ΤΑΙΠΕΔ που συνήθως κρύβονται πίσω από τη γραφειοκρατία για να δικαιολογήσουν την πολυετή παραμονή τους σε κάθε σερνάμενο διαγωνισμό.

 

Μάλιστα, οι ιθύνοντες του ταμείου επικαλούνται «τη διεθνή πρακτική» και προχωρούν στην πώληση πολύτιμης κρατικής περιουσίας στον μοναδικό διεκδικητή με το επιχείρημα πως έχουν «αποτίμηση ανεξάρτητου οίκου». Ετσι ζήσαμε και το φαινόμενο να παραχωρείται κρατικό ακίνητο στον μοναδικό υποψήφιο με το επιχείρημα πως προσέφερε περισσότερα απ’ όσα υπολόγιζε ο «ανεξάρτητος οίκος». Στην πραγματικότητα ήταν μερικές χιλιάδες ευρώ περισσότερα από την αποτίμηση, με τη διαφορά να είναι τόσο μικρή που κάποιοι στην αγορά μειδιούσαν. Το ίδιο σενάριο βλέπουμε και στην περίπτωση του Ελληνικού, το σημαντικότερου ακινήτου της χώρας.

 

Εξαιτίας των γνωστών «ελληνικών ιδιομορφιών», η χώρα μας δεν κατάφερε να ακολουθήσει το κύμα ανόδου των ιδιωτικοποιήσεων ανά τον κόσμο κατά τον τελευταίο ενάμισι χρόνο. Οπως προκύπτει από τα στοιχεία του «Βαρομέτρου Ιδιωτικοποιήσεων» που εκδίδει κάθε χρόνο το ιταλικό ινστιτούτο Fondazione Eni Enrico Mattei (FEEM) με τη συνεργασία της KPMG, το 2012 και στο πρώτο εξάμηνο του 2013 τα έσοδα των κυβερνήσεων από ιδιωτικοποιήσεις υπερδιπλασιάστηκαν, αλλά η Ελλάδα είχε πενιχρά οφέλη. Οι περισσότεροι διαγωνισμοί είτε έχουν βαλτώσει, είτε προχωρούν με το γνωστό μοντέλο του ενός ενδιαφερόμενου με αποτέλεσμα τα κρατικά ταμεία να έχουν πενιχρά οφέλη και οι τυχεροί αγοραστές ελπίδες για παχυλές υπεραξίες.

 

Οσοι θεωρούν πως είναι προτιμότερο να παραχωρούνται τα ακίνητα κοψοχρονιά παρά να επιβαρύνεται το δημόσιο ταμείο με τη συντήρησή τους ή να οδηγούνται σε περαιτέρω απαξίωση δεν έχουν άδικο. Αρκεί να υπήρχαν δεσμεύσεις, τόσο από πλευράς κρατικών υπηρεσιών, όσο και από πλευράς αγοραστών, πως θα προχωρήσουν εντός συγκεκριμένου χρονικού πλαισίου τις επενδύσεις ώστε να υπάρξει ουσιαστικό όφελος από τις ιδιωτικοποιήσεις. Ομως η πολιτική εξουσία αρνείται να προχωρήσει τις αλλαγές που θα περιορίσουν τη γραφειοκρατία και θα εμφυσήσουν στη δημόσια διοίκηση την έννοια της ευθύνης. Ετσι δε μπορεί να ζητήσει δεσμευτικά χρονοδιαγράμματα από τους επενδυτές. Οσο καλή διάθεση και να έχουν οι τελευταίοι, συνήθως σκοντάφτουν σε κάποιο πιστοποιητικό, μια μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων, μια προσφυγή «επιτροπής κατοίκων», κλπ.

 

Είναι, επίσης, αλήθεια πως επειδή το πρόγραμμα ιδιωτικοποιήσεων προωθείται με τη συνήθη ελληνική προχειρότητα δεν υπάρχουν και «μαξιλάρια» ώστε το ΤΑΙΠΕΔ να «πατήσει πόδι» και να ακυρώσει έναν διαγωνισμό με την προσδοκία πως θα τον ξεκινήσει σε καλύτερες ημέρες. Με το άλλοθι της συνεχούς πίεσης για έσοδα, ξεπουλάμε στις εκπτώσεις με τυχαία σειρά και σε τυχαία τιμή. Α, ξέχασα, υπάρχει η ανεξάρτητη αποτίμηση. Με ανεξάρτητες αποτιμήσεις φτιάχνονται οι νέοι ολιγάρχες υποστηρίζουν οι κακοπροαίρετοι…

 

Δημοσιεύθηκε στη «δημοκρατία»

Μερικά νουμεράκια για το φόρο ακινήτων

Οι φόροι που πλήρωσαν οι ιδιοκτήτες ακινήτων το 2005 έφταναν τα 548.000.000 ευρώ, ενώ το 2010 είχαν περιοριστεί στα 487.000.000 ευρώ παρά το γεγονός πως κατά τη διάρκεια της προηγούμενης δεκαετίας οι τιμές στις κατοικίες είχαν διπλασιαστεί. Ομως, από την εποχή της προνομιακής φορολογικής μεταχείρισης των ακινήτων, όταν οι μισθωτοί καλούνταν να σηκώσουν τεράστιο βάρος στη δήθεν «θωρακισμένη» ελληνική οικονομία, φτάσαμε σήμερα στο άλλο άκρο. Την τελευταία τετραετία οι φόροι που καλούνται να πληρώσουν οι ιδιοκτήτες ακινήτων σχεδόν οκταπλασιάστηκαν!
Από τα μόλις 487.000.000 του 2010, φέτος προβλέπεται πως η φορολογία επί της ακίνητης περιουσίας θα αποφέρει στο δημόσιο ταμείο (μέσω διαφόρων μορφών όπως το περίφημο χαράτσι, το Τέλος Ακίνητης Περιουσίας, κλπ) περί τα 3,2 δισ. ευρώ. Οσα δηλαδή κλήθηκαν να πληρώσουν οι φορολογούμενοι την περίοδο 2005 – 2010 καλούνται να τα πληρώσουν φέτος σε έναν χρόνο! Η κατάσταση γίνεται ακόμα πιο δύσκολη αν αναλογιστεί κανείς πως εκατομμύρια ιδιοκτήτες ακινήτων είναι σήμερα άνεργοι ή ημιαπασχολούμενοι ή έχουν καταστραφεί οικονομικά επειδή έκλεισαν τα καταστήματά τους και οι επιχειρήσεις τους. Επιπλέον εκατοντάδες χιλιάδες ακίνητα είναι στα αζήτητα με τους ιδιοκτήτες να υπερφορολογούνται για περιουσία η οποία δεν τους προσφέρει έσοδα, αλλά τους προκαλεί ζημιά.

Τώρα διαπιστώνουν και οι ιδιοκτήτες ακινήτων πως η πολιτική μας τάξη προτίμησε τον εύκολο δρόμο. Αντί να επικεντρωθεί στην καταπολέμηση της φοροδιαφυγής ώστε να αυξηθούν τα κρατικά έσοδα και να περιοριστούν οι σημερινές αδικίες (όπου μεταξύ των πλουσιότερων Ελλήνων εμφανίζονται μισθωτοί και συνταξιούχοι) αποφάσισαν να τα πάρουν από αυτούς που δεν μπορούν να τα κρύψουν. Από όσους έχουν μισθούς, συντάξεις και ακίνητα. Ετσι, έπειτα από σχεδόν έξι χρόνια κρίσης, η φοροδιαφυγή βρίσκεται σχεδόν στα ίδια επίπεδα (πάρτε για παράδειγμα τους οδηγούς ταξί που δίνουν απόδειξη μόνο αν τους παρακαλέσεις…) και στο υπουργείο Οικονομικών επαναλαμβάνουν το ίδιο αστείο ποίημα περί αντιμετώπισης του φαινομένου.

Η άγρια φορολόγηση των ακινήτων έρχεται σε μια περίοδο που η Ελλάδα αναζητεί ξένους επενδυτές με κύριο όπλο την τεράστια ακίνητη περιουσία του δημοσίου. Και η υπερφορολόγηση είναι η μία πλευρά του νομίσματος. Η άλλη πλευρά είναι οι συχνές αλλαγές στη φορολογία, οι συνεχείς εκπλήξεις και τα ατελείωτα πειράματα των μαθητευόμενων μάγων της Πλατείας Συντάγματος.

Ενας ξένος (ή Ελληνας) επενδυτής μπορεί να συμβιβαστεί με την υψηλή φορολόγηση αν θεωρεί πως από το ακίνητο που αγοράζει θα βγάλει πολύ περισσότερα. Αδυνατεί, όμως, να συμβιβαστεί με τις (σχεδόν ετήσιες) αλλαγές της φορολογικής νομοθεσίας, με τις διαρροές περί τόσων συντελεστών, με τις φαιδρές εξισώσεις που κυκλοφορούν τα τελευταία χρόνια, υποτίθεται για να περιορίσουν τα βάρη από τους αδύνατους. Εκτός από εκατοντάδες νόμους, υπουργικές αποφάσεις και εγκυκλίους για την αντιμετώπισης της διαφθοράς και της αδιαφάνειας, τα τελευταία χρόνια εκδόθηκαν και αντίστοιχες αποφάσεις για την απλοποίηση της φορολογικής νομοθεσίας με το ίδιο, μηδενικό, αποτέλεσμα.

Dan Loeb: «I’m tryin’ to make a dolla outta fifteen cents»

 Μέσα σε λίγους μήνες ο Αμερικανός διαχειριστής hedge funds Dan Loeb επένδυσε (με τεράστια κέρδη, άνω του μισού δισ. δολαρίων) στα ελληνικά ομόλογα, κατέστη ο μεγαλύτερος μέτοχος της εταιρείας ακινήτων Dolphin Capital Investors που προωθεί σημαντικά έργα στην Ελλάδα και τώρα διεκδικεί τον ΟΠΑΠ στο πλαίσιο του διαγωνισμού πώλησης του 33%. Ο Dan Loeb, γνωστός για τις επιθετικές πρωτοβουλίες και τις σκληρές δηλώσεις κατά στελεχών ισχυρών ομίλων και πολιτικών, διοικεί την Third Point, η οποία διαχειρίζεται περί τα 9,3 δισ. δολάρια. Στην τελευταία επιστολή του προς τους μεριδιούχους των επενδυτικών κεφαλαίων που διαχειρίζεται αποκαλύπτει πως – μετά τα μεγάλα κέρδη από τα πορτογαλικά κρατικά ομόλογα – τοποθετήθηκε στα ελληνικά. Θυμίζει, μάλιστα, έναν στίχο του γνωστού ράπερ Tupac Shakur (δολοφονήθηκε το 1996) σύμφωνα με τον οποίο «I’m tryin’ to make a dolla outta fifteen cents» («προσπαθώ να βγάλω ένα δολάριο από 15 σεντς)! Τα στοιχεία των τελευταίων μηνών δείχνουν πως εν πολλοίς τα κατάφερε, ενώ στην ίδια επιστολή δηλώνει σίγουρος πως η Ελλάδα θα μείνει εντός ευρώ και θα τα καταφέρει.

Λίγες εβδομάδες πριν εκδηλώσει αυτόνομα ενδιαφέρον για το 33% του ΟΠΑΠ, ο Dan Loeb είχε προχωρήσει σε μια ακόμα σημαντική επένδυση στην Ελλάδα. Εναντι περίπου 45.000.000 ευρώ απέκτησε περί το 20% της επενδυτικής εταιρείας ακινήτων Dolphin Capital Investors (DCI) που ίδρυσαν οι Μίλτος Καμπουρίδης και Πιερ Χαραλαμπίδης και προωθεί 14 μεγάλες τουριστικές επενδύσεις ανά τον κόσμο, οι επτά από τις οποίες είναι στην Ελλάδα καθώς και 60 μικρότερα έργα σε Ελλάδα και Κύπρο.

Ο Μίλτος Καμπουρίδης (την αδελφή του οποίου έχει παντρευτεί ο δήμαρχος Καρπενησίου Κώστας Μπακογιάννης) και οι συνεργάτες του έχουν αντλήσει περί τα 950 εκατ. ευρώ από την εισαγωγή της DCI στο χρηματιστήριο ΑΙΜ του Λονδίνου και έχει αποκτήσει παραθαλάσσια ακίνητα συνολικής επιφάνειας άνω των 62.000 στρεμμάτων. Ο Μ. Καμπουρίδης, παντρεμένος με την Μαρίνα Βερνίκου (κόρη του εφοπλιστή Γ. Βερνίκου), πριν συνδεθεί με την οικογένεια Μητσοτάκη είχε συνεργαστεί με τον γνωστό κερδοσκόπο Τζ. Σόρρος. Μάλιστα στο παρελθόν συμμετείχε στο διοικητικό συμβούλιο της εταιρείας Hellenic Lands που είχε ιδρυθεί μέσω της συνεργασίας του Σόρρος με τον σημερινό γενικό γραμματέα του υπουργείου Εξωτερικών Παν. Μίχαλο, ο οποίος ασχολούνταν επί χρόνια με τα ακίνητα.

 Η τοποθέτηση του αμερικανού μεγαλοεπενδυτή στην DCI δεν θα μπορούσε να γίνει σε πιο κατάλληλη στιγμή. Την προηγούμενη εβδομάδα ανακοινώθηκε πως μια επένδυση της Dolphin στην Τζιά θα είναι η πρώτη για την οποία θα προχωρήσει με κοινή υπουργική απόφαση από τα υπουργεία Τουρισμού και Περιβάλλοντος, με βάση το νόμο για την παραθεριστική κατοικία που ψηφίστηκε το Σεπτέμβριο του 2011. Η εταιρεία προωθεί την κατασκευή συγκροτήματος με ξενοδοχείο 350 κλινών, παραθεριστικές κατοικίες και κέντρο θαλασσοθεραπείας σε έκταση 650 στρεμμάτων. Το συγκρότημα θα είναι το δεύτερο της DCI σε συνεργασία με τη διεθνή αλυσίδα πολυτελών ξενοδοχείων Aman Resorts. Το πρώτο εγκαινιάστηκε το φθινόπωρο στο Πόρτο Χέλι.

Δύο άλλες επενδύσεις της εταιρείας έχουν, επίσης, ενταχθεί στο τουριστικό «fast track», για ταχύτερη αδειοδότηση μέσω της ειδικής υπηρεσίας του ΕΟΤ. Στο Σκορπονέρι Βοιωτίας η DCI θα συνεργαστεί με των ινδικών συμφερόντων όμιλο πολυτελών ξενοδοχείων Oberoi. Προωθεί την κατασκευή παραθεριστικού συγκροτήματος σε έκταση περίπου 1.700 στρεμμάτων. Η τρίτη προς έγκριση επένδυση της DCI είναι το Plaka Bay Resort στο Λασίθι σε ακίνητο 4.500 στρεμμάτων με 7 χιλιόμετρα παραλίας. Προωθείται η κατασκευή ξενοδοχειακού συγκροτήματος 2.500 κλινών.

 Ο Loeb είναι ένας από τους ακτιβιστές μεγαλοεπενδυτές που δεν κρύβουν τα λόγια τους με αποτέλεσμα να διαθέτει φανατικούς φίλους, αλλά εξίσου φανατικούς εχθρούς. Οι τελευταίοι υποστηρίζουν πως με τις πρωτοβουλίες που αναλαμβάνει όταν επενδύει σε μια εταιρεία, η διοίκηση αποπροσανατολίζεται και χάνει τελικά το βηματισμό της. Δεν έχει την ίδια άποψη ο Dan Loeb ο οποίος στη διάρκεια του 2012 κατάφερε να «ξηλώσει» τον διευθύνοντα σύμβουλο της αμερικανικής εταιρείας Yahoo! όταν αποκάλυψε πως δε διαθέτει το πανεπιστημιακό πτυχίο Πληροφορικής που δήλωνε στο βιογραφικό του! Ο Loeb ασχολήθηκε προσωπικά με την εκδίωξη του Scott Thompson και τις αλλαγές στο διοικητικό συμβούλιο της Yahoo! Προσωπικά ασχολήθηκε, επίσης, με την πρόσληψη ενός υψηλόβαθμου στελέχους της Google στη θέση του διευθύνοντος συμβούλου όταν εξεδιώχθη ο Thompson. H Yahoo! διοικείται τους τελευταίους μήνες από την Marissa Meyer. Ο Loeb αποφεύγει τις συνεντεύξεις, αλλά οι επιστολές προς τους πελάτες του είναι αρκετές για τον μεταφέρουν στο κέντρο του ενδιαφέροντος, όπως και οι παρεμβάσεις του για τη διοίκηση των εταιρειών στις οποίες επενδύει η Third Poing.

Ηταν ένας από τους υποστηρικτές του Μπάρακ Ομπάμα στις προηγούμενες προεδρικές εκλογές, αλλά στις τελευταίες στήριξε φανερά τον αντίπαλό του Μιτ Ρόμνεϋ. Διοργάνωσε εκδήλωση για τον τελευταίο με είσοδο 25.000 δολάρια. Σε μία από τις επιστολές προς τους πελάτες του, είχε κατηγορήσει τον Ομπάμα πως δεν επιδιώκει την παραγωγή νέου πλούτου, αλλά την αναδιανομή του υφιστάμενου. Επιπλέον, είναι μέλος της «Emergency Committee for Israel», μιας νεοσυντηρητικής οργάνωσης η οποία άσκησε σκληρή κριτική στην κυβέρνηση Ομπάμα για την πολιτική στη Μέση Ανατολή.

Στην επιστολή προς τους πελάτες του γράφει πως για να εξετάσει το μέλλον της Ελλάδας η Third Point έστειλε τον «πολυταξιδεμένο» αναλυτή κρατικών ομολόγων στην Αθήνα. Κατά τις συναντήσεις που είχε διαπίστωσε πως οι Ελληνες επίσημοι «πιστεύουν πως η εφαρμογή του επίπονου προγράμματος της Τρόικας είναι πολύ καλύτερη λύση από την έξοδο από το ευρώ» γράφει ο Loeb. Ο ίδιος προσθέτει πως η επενδυτική κοινότητα δείχνει να αγνοεί τις τεράστιες προσπάθειες που έχει καταβάλλει η Ελλάδα π.χ. στις περικοπές δαπανών και προβλέπει πως η Ελλάδα «θα μείνει έξω από το νερό» και ενδεχομένως θα αποτελέσει ευχάριστη έκπληξη εντός του προσεχούς 12μηνου.

 Δημοσιεύθηκε στην «κυριακάτικη δημοκρατία»

Μια νέα εποχή «αξιοποίησης κρατικών ακινήτων»

Ηταν τέλη της δεκαετίας του ’90 και στην άδεια αίθουσα ενός πολυτελούς βρετανικού συνεδριακού κέντρου, ο τότε επικεφαλής κρατικής εταιρείας ακινήτων έκανε πρόβα για την παρουσίαση που θα είχε σε λίγη ώρα σε ξένους επενδυτές. Θα τους παρουσίαζε τις τεράστιες ευκαιρίες αξιοποίησης των κρατικών ακινήτων στα παράλια της Αττικής και σε πολλά νησιά της χώρας. Γύρισε, σήκωσε τα μάτια του προς τον χάρτη που βρίσκονταν πίσω του, πήρε το δείκτη (τέλος πάντων, το μηχάνημα που εκπέμπει την κόκκινη κουκίδα) και σημάδεψε το πρώτο ακίνητο. «Καταπατημένο» είπε. «Δασικό» είπε για το δεύτερο. «Καταπατημένο και δασικό» είπε για το τρίτο. «Αγνώστου ιδιοκτησίας» είπε για ένα ακόμα. Λίγα λεπτά αργότερα, στην κατάμεστη αίθουσα, από επενδυτές (και εστιάτορες ή άλλους αργόσχολους της ελληνικής παροικίας), ο ίδιος διευθύνων σύμβουλος εξηγούσε πως η κυβέρνηση «είναι έτοιμη» για την «άμεση αξιοποίηση» των συγκεκριμένων ακινήτων, που ανήκουν εξ’ ολοκλήρου στο δημόσιο…

Σχεδόν δεκαπέντε χρόνια μετά, επαναλαμβάνεται η ίδια ιστορία. Ενας τρόπος εύκολης και φθηνής δημοσιότητας για συγκεκριμένα στελέχη του Ταμείου Ιδιωτικοποιήσεων είναι η εκτόξευση διάφορων λεκτικών «χειροβομβίδων» μέσω των διεθνών ειδησεογραφικών πρακτορείων περί αξιοποίησης νησιών, βραχονησίδων και άλλων …εξωτικών προορισμών. Το κόλπο είναι απλό: Πετάς ένα νούμερο, όπως «θα αξιοποιήσουμε 40 ακατοίκητα νησιά» και σιγουρεύεσαι πως την επόμενη ημέρα η φωτογραφία σου θα είναι σε 5 – 10 ελληνικές ή ξένες εφημερίδες. Βέβαια, κανείς δε ρωτάει πόσοι αιώνες θα χρειαστούν για την «αξιοποίηση» 40 νησιών όταν τα διεθνή επενδυτικά κεφάλαια που προορίζονται για τέτοιους είδους επενδύσεις είναι πεπερασμένα και δυστυχώς απέχουν από την Ελλάδα.

Χωρίς να είμαι ειδικός, πιστεύω πως δεν έχουν πραγματοποιηθεί 40 τέτοιες επενδύσεις σε ολόκληρο τον κόσμο την τελευταία 5ετία – 10ετία. Οπότε, για να μην εκτεθείς, κολλάς ένα «μακροπρόθεσμα» και είσαι εξασφαλισμένος. Προσθέτεις, πάντα, πως «απαιτούνται οι κατάλληλες θεσμικές αλλαγές» ώστε να δέσει το γλυκό. Για ορεκτικό, αφήνεις να εννοηθεί πως η Ελλάδα έχει 5.000 – 6.000 νησιά και βραχονησίδες (μετράς ακόμα και κάθε ύφαλο του Αιγαίου) οπότε οι επενδυτές πρέπει να προσμένουν και άλλες «αξιοποιήσεις».

Την επόμενη ημέρα είσαι σίγουρος πως θα γίνει σούσουρο. Οι οικονομικές εφημερίδες θα γράφουν για τις τεράστιες προοπτικές που ανοίγει για την τουριστική ανάπτυξη της χώρας η αξιοποίηση των νησιών. Η αντιπολίτευση θα σκούζει για το «ξεπούλημα» της κρατικής περιουσίας και οι ακραίοι πατριώτες θα ετοιμάζονται για απόβαση σε κάποια βραχονησίδα ώστε να την προστατεύσουν από τους αδηφάγους κεφαλαιούχους που έχουν μακρινά ξαδέρφια από την Αγκυρα.

Η αξιοποίηση της κρατικής περιουσίας αποδεικνύεται πολύ πιο δύσκολη υπόθεση απ’ όσο την παρουσιάζουν κάποιοι στο Ταμείο Ιδιωτικοποιήσεων και απ’ όσο πίστευε η τρόικα η οποία είχε βάλει εκείνα τα δυσθεώρητα νούμερα στο μνημόνιο από πώληση ακινήτων. Ειδικά η αξιοποίηση νησιών και παραλιακών εκτάσεων απαιτεί γενικότερο σχεδιασμό ώστε να ενταχθούν στην ευρύτερη τουριστική πολιτική της χώρας. Για να συμβεί κάτι τέτοιο οι αρμόδιοι πρέπει να κλείσουν τα αυτιά σε όσους είναι ευχαριστημένοι με τα δήθεν τετράστερα ξενοδοχεία μας και τα rooms-to-let. Αλλά και σε όσους αντιδρούν σε κάθε σοβαρή επένδυση στα νησιά με το επιχείρημα της τσιμεντοποίησης όταν άφησαν τον τόπο τους να «βουλιάξει» στα αυθαίρετα των νεόπλουτων και των διεφθαρμένων της προηγούμενης 30ετίας.

Αντί λοιπόν για τις φωτοβολίδες περί «αξιοποίησης» 40 (!) νησιών, ας μας παρουσιάσει το Ταμείο Ιδιωτικοποίησης το σχέδιο για την παραθεριστική κατοικία ή άλλες πρωτοβουλίες που θα ανοίγουν την τουριστική αγορά σε νέους ξένους και εγχώριους επενδυτές. ‘Η να μας παρουσιάσει η κυβέρνηση ένα σχέδιο για την ουσιαστική αξιολόγηση των ελληνικών ξενοδοχείων, για την αναβάθμιση των αρχαιολογικών χώρων (ελάχιστοι διαθέτουν στοιχειώδεις υποδομές για τους επισκέπτες). Και ας βιαστούν οι αρμόδιοι με τις δεκάδες θεσμικές ρυθμίσεις και άδειες που απαιτούνται ώστε να προχωρήσουν οι 4 – 5 μεγάλες τουριστικές επενδύσεις που παραμένουν βαλτωμένες επί δεκαετία. Από εξαγγελίες χορτάσαμε.