Έτσι δεν είναι;

«Those who assert that ‘the system’ is at fault, or who see mysterious maneuverings behind every political misstep, have little to teach us. But the disposition to disagree, to reject and to dissent—however irritating it may be when taken to extremes—is  the very lifeblood of an open society. We need people who make a virtue of opposing mainstream opinion. A democracy of permanent consensus will not long remain a democracy.»

Tony Judt: «Ill Fares the Land»

Ιδιωτικοποιήσεις: Θέλουμε «επενδυτές», έρχονται μεταπράτες

Τους πρώτους μήνες, η τότε διοίκηση του Ταμείου Ιδιωτικοποιήσεων (ΤΑΙΠΕΔ) ανακοίνωνε με περηφάνια, εν ονόματι της διαφάνειας, το «τεράστιο ενδιαφέρον» διαφόρων επενδυτών για τα περιουσιακά στοιχεία που έβγαζε στο σφυρί. Οσο περνούσε ο καιρός, οι πολίτες διαπιστώνουν πως το «τεράστιο ενδιαφέρον» σημαίνει πως στο τέλος μένει μόνο ένας υποψήφιος ο οποίος και αποκτά χωρίς ανταγωνισμό πολύτιμα ακίνητα του δημοσίου. Επιπλέον, παρά τις βαρύγδουπες ανακοινώσεις περί βελτίωσης του διεθνούς κλίματος απέναντι στη χώρα μας, η ποιότητα των επενδυτών που συμμετέχουν στους διαγωνισμούς του ΤΑΙΠΕΔ μειώνεται. Γι’ αυτό και η σημερινή διοίκηση αποφάσισε να σταματήσει τις ανακοινώσεις με τους ενδιαφερόμενους σε κάθε διαγωνισμό. Ετσι, την Τετάρτη μας πληροφόρησε πως υπήρξαν εννέα υποψήφιοι για το ακίνητο στο Παλιούρι Χαλκιδικής, χωρίς να αναφέρει τα ονόματά τους. Το ίδιο συνέβη και στο διαγωνισμό για τον Αστέρα Βουλιαγμένης με αποτέλεσμα να κυκλοφορούν καμιά δεκαπενταριά ονόματα υποψηφίων.

Στην περίπτωση του ελληνικού προγράμματος ιδιωτικοποιήσεων, του μεγαλύτερου στον κόσμο τα τελευταία χρόνια, επιβεβαιώνονται όσοι υποστήριζαν πως αντί για επενδυτές (δηλαδή εταιρείες που θέλουν να αγοράσουν εταιρείες για να τις αναπτύξουν και να δημιουργήσουν θέσεις εργασίας) θα προσελκύσουμε μεταπράτες. Οι τελευταίοι είναι κυρίως κερδοσκοπικές επενδυτικές εταιρείες οι οποίες προσπαθούν να επωφεληθούν από την κατάντια της Ελλάδας, να αγοράσουν φτηνά τα κρατικά ακίνητα ή τις κρατικές επιχειρήσεις και να τις μοσχοπωλήσουν σε λίγα χρόνια. Το ενδιαφέρον της υπόθεσης είναι πως οι δύο τελευταίες κυβερνήσεις δεν έκαναν τίποτα για να αναχαιτίσουν τους μεταπράτες και να πριμοδοτήσουν τους πραγματικούς επενδυτές. Η Ελλάδα, πάντως, δε χρειάζεται μεταπράτες γιατί έχει πληθώρα από ντόπιους. Αυτό που έχει ανάγκη η οικονομία είναι οι επενδύσεις από σοβαρούς διεθνείς ομίλους που έρχονται στη χώρα για να μείνουν, αλλά και από εγχώριους επιχειρηματίες οι οποίοι μέσω της συμμετοχής στο πρόγραμμα ιδιωτικοποιήσεων δείχνουν πως εμπιστεύονται την πατρίδα τους.

Το πρόγραμμα αποκρατικοποιήσεων δείχνει πως το ασταθές περιβάλλον στην Ευρωζώνη δεν ευνοεί την προσπάθεια προσέλκυσης μακροπρόθεσμων επενδυτών. Αντίθετα στους περισσότερους διαγωνισμούς κυριαρχούν οι κερδοσκόποι, όπως συνέβη και στη γαλακτοβιομηχανία «Δωδώνη». Η Ελλάδα δε χρειάζεται άλλους «γύπες», επενδυτές έχει ανάγκη.

Δημοσιεύθηκε σήμερα στην «κυριακάτικη δημοκρατία»

Πόσο γρήγορα ξεχνούν οι Γερμανοί; (2)

Η κοντή μνήμη των Γερμανών δεν τους βοηθά να θυμηθούν πως δεν έχουν περάσει ούτε είκοσι χρόνια από την τελευταία φορά που πλήρωσαν ακριβά την αδιαφορία για τους μηχανισμούς αλληλεγγύης εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ο Ματιέ Πιγκάς, για πολλά χρόνια ανώτατο στέλεχος της τράπεζας Lazard Frères, τους το υπενθυμίζει στο βιβλίο «Επαναστάσεις» στο οποίο αναφέρεται εκτενώς στη δυσάρεστη εμπειρία των Γερμανών το 1992-93 από την κρίση του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Συναλλαγματικών Ισοτιμιών (ΜΣΙ). Τότε, η έξοδος της Ισπανίας, της Ιταλίας και της Βρετανίας από τον ΜΣΙ οδήγησε τη Γερμανία σε βαθιά οικονομική κρίση που χρειάστηκε σχεδόν δέκα χρόνια για να αντιμετωπίσει. Ηταν η περίοδος που οι Γερμανοί παρουσιάζονταν από τον έγκυρο διεθνή Τύπο ως ο «Μεγάλος Ασθενής» της Γηραιάς Ηπείρου και χρειάστηκε το ευρώ για να επιστρέψουν στους ρυθμούς ανάπτυξης του παρελθόντος.

Ο Πιγκάς είναι βέβαια γνωστός για τις ακραίες θέσεις του αφού είχε παρομοιάσει την καγκελάριο Μέρκελ με τον Πάουλ φον Χίντενμπουργκ – τον δεύτερο πρόεδρο της Γερμανίας κατά την περίοδο της Δημοκρατίας της Βαϊμάρης. Αρκετοί υποστηρίζουν πως ο Χίντενμπουργκ, με την επιμονή του στη δημοσιονομική πειθαρχεία και τους ισοσκελισμένους προϋπολογισμούς, άνοιξε τον δρόμο στον Αδόλφο Χίτλερ. Οσα περιγράφει ο Γάλλος τραπεζίτης στο βιβλίο για την κρίση του ΜΣΙ είναι εξόχως διδακτικά. Και για εμάς και για τους Γερμανούς. Τι συνέβη τότε; Οι Ισπανοί, οι Ιταλοί και οι Βρετανοί δεν άντεξαν τις αρνητικές συνέπειες από την αγκίστρωση των νομισμάτων τους στο γερμανικό μάρκο. Οι Γερμανοί, μετά την επανένωση, είχαν ανεβάσει τα επιτόκια για να συγκρατήσουν τον πληθωρισμό. Το ίδιο αναγκάστηκαν να πράξουν και οι άλλες οικονομίες του ΜΣΙ, αλλά τα επιτόκιά τους ήταν πολύ υψηλά σε σχέση με τις πραγματικές απαιτήσεις των οικονομιών τους. Στην ουσία, πλήρωναν για την επανένωση των δύο Γερμανιών, χωρίς λόγο.

Οι Γερμανοί σφύριζαν αδιάφορα και δεν έκαναν τίποτα και στο τέλος ο ΜΣΙ εξερράγη: Το μάρκο απογειώθηκε και υπερτιμήθηκε κατά σχεδόν 35% σε σχέση με την ισπανική πεσέτα και κατά 40% σε σχέση με την ιταλική λιρέτα. Το 1993 η Γερμανία βρέθηκε σε ύφεση και την ίδια χρονιά το σημαντικό εμπορικό πλεόνασμα του 1988 ήταν μηδενικό! Η ανεργία σχεδόν διπλασιάστηκε μεταξύ του 1992 και του 1997 (από 6% ξεπέρασε το 10%) και χρειάστηκαν πολλά χρόνια λιτότητας για να επιστρέψουν στην ανάκαμψη. Τώρα, βέβαια, καρπώνονται τα οφέλη από εκείνα τα χρόνια λιτότητας (κυρίως με τη συγκράτηση του μισθολογικού κόστους). Ξεχνούν, όμως, πως μπορεί να επαναληφθεί η δυσάρεστη εμπειρία της δεκαετίας του ’90 στην περίπτωση που επιχειρήσουν να εφαρμόσουν το μοντέλο της Ελλάδας (δηλαδή την ανελέητη λιτότητα) στην Ιταλία. Οι Ιταλοί δεν θα αντέξουν και μια κατάρρευση της ευρωζώνης θα είχε πολλαπλάσιες επιπτώσεις από την κρίση του ΜΣΙ.  Αλλά είπαμε, στο Βερολίνο ξεχνούν πολύ γρήγορα.

 Δημοσιεύεται σήμερα στη «δημοκρατία»

Να γιατί χρειάζεται ένα θαύμα για να επιτευχθεί ο στόχος εσόδων από ιδιωτικοποιήσεις

Την ίδια στιγμή που η Ελλάδα πιέζεται να πωλήσει περιουσιακά στοιχεία και το μνημόνιο έχει θέσει φιλόδοξους στόχους εσόδων, το 2011 ήταν χειρότερη χρονιά της τελευταίας 20ετίας από πλευράς ιδιωτικοποιήσεων για την Ευρώπη, ενώ το ίδιο δύσκολο θα είναι και το 2012. Tα στοιχεία του «Βαρομέτρου Ιδιωτικοποιήσεων» (Privatisation Barometer) που εκπόνησε η εταιρεία συμβούλων KPMG και το ιταλικό ινστιτούτο Fondazione Eni Enrico Mattei (FEEM), αποδεικνύουν πως οι στόχοι που θέτει το μνημόνιο για ιδιωτικοποιήσεις στην Ελλάδα δεν είναι απλώς μη ρεαλιστικοί, είναι ουτοπικοί, καθώς οι χρηματιστηριακές αγορές δε μπορούν να στηρίξουν το γιγάντιο ελληνικό πρόγραμμα.

Σύμφωνα με το πρώτο μνημόνιο η χώρα καλούνταν να αντλήσει 50 δισ. ευρώ μέχρι το 2015 από ιδιωτικοποιήσεις, στόχος που στο δεύτερο μνημόνιο περιορίστηκε στα 19 δισ. ευρώ μέχρι το 2015 από πώληση κρατικών περιουσιακών στοιχείων. Σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ενωση το 2011 αντλήθηκαν μόλις 19,5 δισ. ευρώ από ιδιωτικοποιήσεις, ποσό που ήταν το χαμηλότερο από το 1993! Το ενδιαφέρον είναι πως η Ελλάδα εξακολουθεί να εγκαλείται από εκπροσώπους των δανειστών για τις καθυστερήσεις στο πρόγραμμα ιδιωτικοποιήσεων όταν είναι πλέον εμφανές πως ακόμα και ελκυστικότατα περιουσιακά στοιχεία μένουν στα αζήτητα λόγω του δυσμενούς διεθνούς κλίματος. Οι συντάκτες της μελέτης επισημαίνουν πως η κατάσταση θα είναι εξίσου δύσκολη και το 2012 καθώς η σοβαρή οικονομική κρίση που πλήττει τον Ευρωπαϊκό Νότο συντηρεί την αναταραχή στα διεθνή χρηματιστήρια και απομακρύνει τους επενδυτές από αγορές που θεωρούνται απλησίαστες λόγω υψηλού ρίσκου.

Τα έσοδα των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων από ιδιωτικοποιήσεις το 2011 δε θυμίζουν σε τίποτα τις εποχές της χρηματιστηριακής παραφροσύνης. Την περίοδο 1998 – 2000 είχαν αντληθεί περί τα 211 δισ. ευρώ από πωλήσεις κρατικών περιουσιακών στοιχείων. Τα μεγέθη υποχώρησαν στα επίπεδα των 41 – 68 δισ. ετησίως την περίοδο 2004 – 2008 για να βουτήξουν στα 19,5 δισ. ευρώ το 2011. Ακόμα πιο δυσάρεστο είναι το συμπέρασμα της μελέτης σύμφωνα με το οποίο οι ιδιωτικοποιήσεις στην Ευρωπαϊκή Ενωση αντιπροσωπεύουν ολοένα και μικρότερο τμήμα της παγκόσμιας αγοράς. Το 2008, για παράδειγμα, οι πωλήσεις περιουσιακών στοιχείων στην Ε.Ε. είχαν φτάσει να αποτελούν το 68% των εσόδων από ιδιωτικοποιήσεις διεθνώς. Πέρυσι, εξαιτίας της μαζικής φυγής των επενδυτών, οι αποκρατικοποιήσεις στην Ε.Ε. ήταν μόλις το 27,9% της παγκόσμιας αγοράς. Οι ειδικοί επισημαίνουν πως οι επενδυτές στρέφονται προς άλλες αγορές οι οποίες προσφέρουν μικρότερο κίνδυνο και μεγαλύτερα κέρδη από την σπαρασσόμενη Γηραιά Ηπειρο.

Εκτός από το (αναμενόμενο, για όσους παρακολουθούν την αγορά) ελληνικό ναυάγιο, με τα έσοδα του ελληνικού προγράμματος ιδιωτικοποιήσεων να περιορίζονται σε επίπεδα κοντά στο 1,3 δισ. ευρώ (το ένα δισ. προέρχεται από τον ΟΠΑΠ…), στην Ευρώπη καταγράφηκαν τους τελευταίους και πολλές ακυρώσεις σχεδίων πώλησης κρατικών εταιρειών. Στην Ισπανία, για παράδειγμα, η προηγούμενη κυβέρνηση είχε ανακοινώσει την πώληση του 30% της κρατικής λοταρίας (του αντίστοιχου ΟΠΑΠ) Sociedad Estatal de Loterias y Apuestas del Estado, αλλά και την παραχώρησης των αεροδρομίων της Μαδρίτης (Barajas) και της Βαρκελώνης (El Prat). Μέσω των συγκεκριμένων πωλήσεων σχεδίαζε να αντλήσει περί τα 12 δισ. ευρώ, αλλά οι εκλογές και το εξαιρετικά αρνητικό κλίμα στις αγορές οδήγησαν στην ακύρωση του σχεδίου.

Αρκετές ακυρώσεις ιδιωτικοποιήσεων υπήρξαν τους τελευταίους μήνες και εκτός Ε.Ε. με κορυφαία την απόφαση της ρωσικής κυβέρνησης, προ εβδομάδων, να μεταθέσει για το 2014 την πώληση ποσοστού του ενεργειακού κολοσσού Rosneft (είναι ένας από τους υποψηφίους για τη ΔΕΠΑ) που είχε προγραμματιστεί για φέτος. Νωρίτερα, η Ρωσία είχε ακυρώσει την πώληση ποσοστού 6,9% στην τράπεζα Sberbank, που θα ήταν μία από τις μεγαλύτερες ιδιωτικοποιήσεις στη Ρωσία γιατί είχε τεθεί ως στόχο η άντληση 4,3 δισ. ευρώ. Την ίδια τύχη είχε και η προσπάθεια εισαγωγής στο χρηματιστήριο του Λονδίνου των μετοχών της Russian Helicopters από την κρατική ρωσική εταιρεία συμμετοχών Oboronprom.

Το πρώτο εξάμηνο του 2012 ήταν εξίσου απογοητευτικό με την προηγούμενη χρονιά από πλευράς ιδιωτικοποιήσεων διεθνώς, γεγονός που έχουν επισημάνει και οι σύμβουλοι του Ταμείου Ιδιωτικοποιήσεων (ΤΑΙΠΕΔ) στην Αθήνα. Η κυβέρνηση διαπίστωσε λίγες εβδομάδες μετά την ανάληψη της εξουσίας πως οι φιλόδοξοι στόχοι για πώληση περιουσιακών στοιχείων είναι αδύνατο να επιτευχθούν. Ο απερχόμενος διευθύνων σύμβουλος του ΤΑΙΠΕΔ Κ. Μητρόπουλος, στην επιστολή παραίτησης που είχε υποβάλλει στον υπουργό Οικονομικών Γ. Στουρνάρα, είχε περιορίσει τον στόχο εσόδων του 2012 σε μόλις 300.000.000, με αποτέλεσμα να προκληθούν αντιδράσεις εντός κυβέρνησης. Το εξαιρετικά αρνητικό κλίμα στην Ευρώπη δείχνει πως ο κ. Μητρόπουλος μάλλον θα επιβεβαιωθεί, μολονότι υπάρχει κινητοποίηση κυβερνητικών στελεχών για επιτάχυνση του προγράμματος ιδιωτικοποιήσεων.

Στις επιτυχίες του πρώτου εξαμήνου του 2012 καταγράφεται η πώληση του 40% της πορτογαλικής Redes Energeticas Nationais (REN) στην State Grid Corporation of China έναντι 592.00.000 ευρώ. Η REN διαχειρίζεται τα δίκτυα μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου της Πορτογαλίας και είναι η δεύτερη συναλλαγή των Πορτογάλων με Κινέζους. Λίγες εβδομάδες νωρίτερα είχαν πωλήσει ποσοστό της EDP (η αντίστοιχη ΔΕΗ) στην Three Gorges Corporation έναντι 2,7 δισ. ευρώ. Οι ίδιοι Κινέζοι φέρονται να έχουν εκδηλώσει ενδιαφέρον και για το ελληνικό δίκτυο μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας. Προς το παρόν, μία από τις διακηρυγμένες θέσεις της ελληνικής κυβέρνησης είναι πως δεν πρόκειται να πωληθούν δίκτυα κοινής ωφέλειας. Ομως, ούτε οι Πορτογάλοι πώληση πλειοψηφικό ποσοστό, αλλά μόνο το 40% αντλώντας σημαντικά έσοδα και διατηρώντας τον έλεγχο…

Η μεγαλύτερη ιδιωτικοποίηση του 2012 πραγματοποιήθηκε, όμως, στη Λατινική Αμερική. Τον Φεβρουάριο, η κυβέρνηση της Βραζιλίας συμφώνησε να παραχωρήσει για 30 χρόνια την εκμετάλλευση των τριών σημαντικότερων αεροδρομίων της χώρας έναντι 11 δισ. ευρώ. Οι Βραζιλιάνοι άντλησαν πολύ περισσότερα χρήματα απ’ ότι υπολόγιζαν αρχικά, κυρίως από πατριώτες τους… Συνταξιοδοτικά ταμεία και κρατικές επιχειρήσεις πλήρωσαν 6,84 δισ. ευρώ (πέντε φορές περισσότερα από την ελάχιστη προσφορά που απαιτούσε η προκήρυξη!) για το Guaralhas International Airport του Σάο Πάολο. Στις μεγάλες συμφωνίες του 2012 εντάσσεται και η πώληση του 5% στην Oil and Natural Gas Company (ONGC) της Ινδίας.

Οι αναλυτές της KPMG επισημαίνουν στη μελέτη πως οι επενδυτές προσδοκούν στο ελληνικό πρόγραμμα των 19 δισ. ευρώ (στην περίπτωση που ξεκαθαρίσει το τοπίο για την τύχη της χώρας),αλλά και σε αντίστοιχα μεγάλα προγράμματα ανά τον κόσμο. Για παράδειγμα, η νέα κυβέρνηση του Βλαντιμιρ Πούτιν δήλωσε πρόσφατα πως διατηρεί την πρόβλεψη για πώληση κρατικών περιουσιακών στοιχείων ύψους 25 δισ. ευρώ μέχρι το 2016. Αξιόλογα προγράμματα ιδιωτικοποιήσεων έχουν και πολλές ευρωπαϊκές χώρες όπως η Πολωνία, η Ισπανία, η Πορτογαλία, η Ρουμανία, αλλά και η Ουκρανία. Για να προχωρήσουν ή για να «αναστηθούν» παλαιότερα σχέδια θα χρειαστεί η βελτίωση του κλίματος στα διεθνή χρηματιστήρια. Οσοι παρακολουθούν τα ευρωπαϊκά σχέδια και τις πιέσεις της τρόικας για άμεσο ξεκαθάρισμα στην κρατική περιουσία, θεωρούν πως δύσκολα θα τηρηθούν τα σημερινά χρονοδιαγράμματα.

Το συγκριτικό πλεονέκτημα της Ελλάδας είναι πως διαθέτει τεράστιο αριθμό κρατικών ακινήτων, τα οποία υπό προϋποθέσεις μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τουριστικές αναπτύξεις. Διαθέτει, επιπλέον, κρατικές εταιρείες με μονοπωλιακή θέση σε συγκεκριμένες αγορές που θεωρούνται ελκυστικές για τους ξένους επενδυτές ακόμα και στο σημερινό κλίμα αμφισβήτησης της παραμονής μας στο ευρώ. Οσο θα βελτιώνεται η θέση της χώρας, τόσο θα αυξάνεται και το τίμημα που θα προσφέρουν οι επενδυτές.

Οι ιδιωτικοποιήσεις σε 14 χώρες της Ε.Ε. την περίοδο 2001 – 2009 (σε δισ. ευρώ)
Χώρα Αριθμός Ιδιωτικοποιήσεων Σύνολο Εσόδων
Αυστρία 8 2,92
Βέλγιο 4 0,92
Δανία 5 0,34
Φινλανδία 8 1,49
Γαλλία 12 1,59
Γερμανία 23 11,89
Ελλάδα 3 0,46
Ουγγαρία 14 3,09
Ιταλία 17 7,96
Ολλανδία 7 1,1
Πορτογαλία 2 0,04
Ισπανία 4 0,36
Σουηδία 17 10,49
Βρετανία 12 6,31
Σύνολο 136 49,02
Πηγή: Privatisation Barometer, 2012

 Δημοσιεύθηκε το περασμένο φθινόπωρο στην «κυριακάτικη δημοκρατία»

ΤΑΙΠΕΔ: Βιομηχανία συμβάσεων με συμβούλους, αλλά οι διαγωνισμοί στο γόνατο

Οι διαγωνισμοί με προδιαγραφές – λάστιχο και οι συνεχείς αναβολές σε προκηρύξεις του ΤΑΙΠΕΔ έχουν δημιουργήσει ολόκληρη βιομηχανία παράτασης συμβάσεων με συμβούλους, με αποτέλεσμα το Ταμείο να επιβαρύνεται με εκατοντάδες χιλιάδες ευρώ. Οι καθυστερήσεις σε κρίσιμους διαγωνισμούς του ΤΑΙΠΕΔ, όπως η παραχώρηση των μεγάλων λιμανιών της χώρας, της Εγνατίας Οδού, της ΛΑΡΚΟ, των προβληματικών αμυντικών βιομηχανιών, κλπ μεταφράζονται σε πρόσθετα έσοδα για τους συμβούλους που απασχολούνται εδώ και μήνες. Οι δεκάδες σύμβουλοι του ΤΑΙΠΕΔ (υπάρχουν διαγωνισμοί με τους οποίους ασχολούνται πέντε ή και επτά σύμβουλοι!) αμείβονται με δύο τρόπους: Τα συμβόλαιά τους προβλέπουν μηνιαίες απολαβές, αλλά και μπόνους επιτυχίας (success fee) στην περίπτωση που ο διαγωνισμός ολοκληρωθεί και το περιουσιακό στοιχείο του Ταμείου πωληθεί ή παραχωρηθεί με πολυετή σύμβαση.

Για να πάρετε μια ιδέα, προ ημερών η διοίκηση του Ταμείου (πριν αναλάβει την προεδρία ο Στ. Σταυρίδης) αποφάσισε να παρατείνει για έναν ακόμα χρόνο τις συμβάσεις των συμβούλων HSBC και PriceWaterhouseCoopers (PwC), που είχαν προσληφθεί από το Σεπτέμβριο του 2011(!), κόβοντας το μηνιαίο τίμημα στο μισό. Η HSBC θα λαμβάνει 15.000 ευρώ το μήνα (από 30.000 μέχρι σήμερα) και η PwC 10.000 ευρώ (από 20.000). Οι νέες συμβάσεις δεν αλλάζουν το μπόνους επιτυχίας για τους δύο συμβούλους οι οποίοι θα πάρουν συνολικά 1,85 εκατ. ευρώ σε περίπτωση που ολοκληρωθεί αισίως ο διαγωνισμός για τη ΛΑΡΚΟ. Ο συγκεκριμένος διαγωνισμός, παρά τους ακριβοπληρωμένους συμβούλους (στους δύο που προαναφέρθηκαν πρέπει να προστεθούν και οι νομικοί σύμβουλοι), πάει συνεχώς προς τα πίσω είτε επειδή ανακύπτουν νομικά προβλήματα, είτε επειδή αποδεικνύεται (έπειτα από σχεδόν δύο χρόνια…) πως το σχέδιο πώλησης είναι ανεφάρμοστο, είτε επειδή παρεμβαίνουν πιστωτές της εταιρείας και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Ακόμα και ο μοναδικός διαγωνισμός που κατάφερε να ολοκληρώσει τους τελευταίους μήνες η διοίκηση του ΤΑΙΠΕΔ, αυτός που αφορούσε το ακίνητο στην Κασσιώπη Κέρκυρας, κινδυνεύει να τιναχθεί στον αέρα, με δυσάρεστες επιπτώσεις για τη διεθνή εικόνα της χώρας. Το ακίνητο παραχωρήθηκε στην αμερικανική επενδυτική εταιρεία NCH Capital, αλλά στα μέσα της εβδομάδας το Συμβούλιο της Επικρατείας (ΣτΕ) απέρριψε, για λόγους εθνικής ασφάλειας, σχέδιο Προεδρικού Διατάγματος για την κατάργηση του ναυτικού οχυρού στην περιοχή και την μεταφορά του οχυρού σε νέα θέση. Το ΣτΕ αποφάσισε αρνητικά επειδή το ΤΑΙΠΕΔ και οι σύμβουλοί του δεν είχαν ανακοινώσει τη νέα θέση στην Ολομέλεια του Ανωτάτου Ναυτικού Συμβουλίου του υπουργείου Εθνικής Άμυνας. Το τελευταίο γνωμοδότησε υπέρ χωρίς να γνωρίζει που θα πάει το οχυρό, εξέλιξη που δε δέχθηκε το ΣτΕ.

Την ίδια στιγμή που οι διαγωνισμοί και συνεπώς οι πληρωμές καθυστερούν λόγω της προχειρότητας, τα έσοδα του ΤΑΙΠΕΔ για το τελευταίο τρίμηνο του 2012 ήταν μόλις 5.000.000 ευρώ και προέρχονταν από πώληση μετοχών της Τράπεζας Πειραιώς και της Alpha Bank (!), με τις ζημιές στα 1.830.000 ευρώ εξαιτίας των παχυλών αμοιβών στις στρατιές των συμβούλων.

Το θέμα με τους συμβούλους θίγει σε επιστολή της και η Αννα Ζωηρού, το μέλος του Δ.Σ. του ΤΑΙΠΕΔ που αποπέμφθηκε επειδή καταψήφιζε όλες τις αποφάσεις και απειλούσε τα άλλα μέλη πως θα πάνε φυλακή! Η κα Ζωηρού (επιλογή του Γ. Καρατζαφέρη την περίοδο που στήριζε την κυβέρνηση Λ. Παπαδήμου που στη συνέχεια ενεπλάκη σε διαμάχη με βουλευτές για την πραγματική εμπειρία και σπουδές της) υποστηρίζει πως δε μπορούσε να συμφωνήσει «με όλες αυτές τις επεκτάσεις και ανανεώσεις που κάνει η διοίκηση στα συμβόλαια των διαφόρων συμβούλων αξίας εκατομμυρίων ευρώ, οι οποίες κυριολεκτικά γίνονται τελευταία στιγμή ή ακόμα και εκ των υστέρων!». Προσθέτει πως «πάντα με εντυπωσίαζε το γεγονός ότι το ΤΑΙΠΕΔ δεν έχει ποτέ το χρόνο να διενεργήσει διαγωνισμούς γι’ αυτά τα έργα και επιλέγει τις ανανεώσεις και τις επεκτάσεις των υπαρχουσών συμβάσεων».

Ο τέως πρόεδρος του Ταμείου Τ. Αθανασόπουλος ανέφερε με κάθε ευκαιρία το θέμα της διαφάνειας, αλλά μέσα σε έξι μήνες είχε αλλάξει τρεις εκπροσώπους τύπου! Ετσι, σήμερα την επικοινωνία του μεγαλύτερου προγράμματος ιδιωτικοποιήσεων στον κόσμο έχει αναλάβει μία υπάλληλος που είχε «αποσπαστεί» από την εταιρεία δημοσίων σχέσεων V+O. Επιπλέον, όποιος ρίξει μια ματιά στα περιεχόμενα της τελευταίας τρίμηνης έκθεσης του ΤΑΙΠΕΔ θα διαπιστώσει πως δεν περιλαμβάνει και τόσο αναλυτικά στοιχεία για τις δαπάνες για συμβούλους. Το θέμα της διαφανούς λειτουργίας του Ταμείου θεωρείται προτεραιότητα από τους δανειστές, χωρίς να σημαίνει πως ενδιαφέρονται πραγματικά. Μάλλον επιδιώκουν να συνεχιστεί το σημερινό χαοτικό καθεστώς λειτουργίας προκειμένου κάποια στιγμή να επιβάλλουν τη δική τους διοίκηση.

Οι κρίσιμοι διαγωνισμοί του Απριλίου

Από δύο διαγωνισμούς κρέμεται η επίτευξη του στόχου έσοδα 2,6 δισ. ευρώ από ιδιωτικοποιήσεις για το 2013, όπως έχει δεσμευθεί η χώρα μας στο μνημόνιο. Σε περίπτωση νέας καθυστέρησης στους διαγωνισμούς για την πώληση της ΔΕΠΑ (και του ΔΕΣΦΑ) και του ΟΠΑΠ, υπάρχει ο κίνδυνος να μην πιάσουμε το στόχο εσόδων με αποτέλεσμα να επιβληθούν αυτόματα νέες περικοπές σε δαπάνες του δημοσίου, όπως προβλέπει το μνημόνιο. Η αποπομπή του Τάκη Αθανασόπουλου από την προεδρία του ΤΑΙΠΕΔ οδήγησε σε νέα παράταση των δύο διαγωνισμών, με τη διοίκηση του Ταμείου να υποστηρίζει πως οι δεσμευτικές προσφορές θα υποβληθούν μέσα στον Απρίλιο.

Επειδή το ταμείο έχει συνηθίσει την αγορά σε συνεχείς παρατάσεις, οι ενδιαφερόμενοι δεν είναι σίγουροι για την τελική ημερομηνία. Την Τετάρτη, για παράδειγμα, στο ταμείο αποφάσισαν να δώσουν 10 ημέρες παράταση για τη διαμόρφωση των οριστικών σχημάτων διεκδίκησης του ΟΠΑΠ καθώς υπήρχαν σχετικά αιτήματα από υποψήφιους. Η προθεσμία έληγε την Πέμπτη.

 Δημοσιεύθηκε στην «κυριακάτικη δημοκρατία»