ΔΕΗ: Η ΓΕΝΟΠ απαιτεί πώληση περιουσιακών στοιχείων (για να πληρωθούν τα εφάπαξ…)

    Ενας από τους πρώτους πονοκεφάλους της επόμενης κυβέρνησης θα είναι η πλήρης κατάρρευση του ασφαλιστικού της ΔΕΗ, ταυτόχρονα με την οικονομική δυσπραγία του πρώην μονοπωλίου στην ηλεκτρική ενέργεια. Σε λίγες εβδομάδες, η διοίκηση της ΓΕΝΟΠ θα ετοιμάζεται να κατεβάσει τους διακόπτες επικαλούμενη την αδυναμία του κρατικού προϋπολογισμού για κάλυψη των συνταξιούχων, όπως προβλέπει ο απίστευτος νόμος που ψήφισε το 1999 ο σημερινός αρχηγός του ΠΑΣΟΚ Ευαγγ. Βενιζέλος. Μπορεί τα πολιτικά κόμματα να μην το έχουν καταλάβει, αλλά ο Ν. Φωτόπουλος προετοιμάζει το έδαφος.

    Με προσφυγή στη Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας (ΡΑΕ), που αποκάλυψε προ ημερών η «δημοκρατία», η ΓΕΝΟΠ και η Πανελλήνια Ομοσπονδία Συνταξιούχων (ΠΟΣ) ΔΕΗ ζητούν επιπλέον περί τα 525.000.000 ευρώ για το 2010 και το 2011 από τον κρατικό προϋπολογισμό. Και αν δεν τα δώσει ο προϋπολογισμός, θεωρούν πως πρέπει να τα δώσει η ΔΕΗ με μείωση του μετοχικού της κεφαλαίου! Μάλιστα προσέφυγαν στη ΡΑΕ και ζητούν την παρέμβαση της ρυθμιστικής αρχής. Οπως υποστηρίζουν στην προσφυγή, επειδή η ΔΕΗ δε μειώνει το μετοχικό της κεφάλαιο για να τους δώσει το μισό δισ. ευρώ, παραβιάζει τους κανόνες του ανταγωνισμού καθώς εμφανίζεται να «κατέχει περιουσία που δεν της ανήκει»!

    Μαθαίνουμε πως η ΡΑΕ έστειλε κατεπείγουσα επιστολή στις δύο οργανώσεις και στη διοίκηση της ΔΕΗ με την οποία τους καλεί σε ακρόαση στις 9 Απριλίου προκειμένου να διαπιστωθεί αν ισχύουν οι καταγγελίες των εργαζομένων και των συνταξιούχων, που επικαλούνται το νόμο 2773/1999 και συγκεκριμένα τη «Συμφωνία ΓΕΝΟΠ με υπουργό Ανάπτυξης» (σ.σ. τον κ. Βενιζέλο) που περιλαμβάνεται στο άρθρο 34.

    Χωρίς καμία διάθεση για αντιπαράθεση με τους εργαζομένους και τους συνταξιούχους της ΔΕΗ, ας δούμε πόσο κόστισε στον κρατικό προϋπολογισμό η κάλυψη του ασφαλιστικού τους ταμείου. Δείτε τα νούμερα και συγκρίνετε με την τύχη των υπολοίπων συνταξιούχων ή ακόμα και μισθωτών προκειμένου να καταλάβετε τι έχει να αντιμετωπίσει η επόμενη κυβέρνηση και την υποκρισία με την οποία έγιναν οι περικοπές συντάξεων την τελευταία διετία. Από την προσφυγή της ΓΕΝΟΠ στη ΡΑΕ μαθαίνουμε πως το ελληνικό δημόσιο κατέβαλλε 1,23 δισ. ευρώ τη διετία 2010 – 2011 στο ταμείο ασφάλισης της ΔΕΗ και συγκεκριμένα 604.000.000 για το 2010 και 630.000.000 για το 2011. Παραταύτα, η ΓΕΝΟΠ και οι συνταξιούχοι θεωρούν πως απαιτούνται άλλα 525.000.000 για «καταβολή κυρίων και επικουρικών συντάξεων, εφάπαξ βοηθήματος και λοιπών παροχών πρόνοιας»! Δηλαδή για δύο χρόνια, το δημόσιο επιβαρύνεται για το συνταξιοδοτικό ταμείο ΜΙΑΣ κρατικής εταιρείας με περίπου 1,8 δισ. ευρώ!

    «Τα έχουμε πληρώσει» έλεγε ένας συνταξιούχος της ΔΕΗ που μου εξηγούσε πως έπαιρνε περί τα 2.800 ευρώ το μήνα και τώρα του τα έκοψαν στα 2.500 ευρώ. Οταν του θύμισα πως μια νοσοκόμα παίρνει σήμερα περί τα 850 ευρώ και μια γιατρός στον Ευαγγελισμό περί τα 1.300 ευρώ μου επανέλαβε πως «τα έχει πληρώσει». Η σκληρή πραγματικότητα είναι πως οι τρύπες στο συγκεκριμένο ασφαλιστικό ταμείο, το οποίο απορροφά κατά μέσο όρο μισό δισεκατομμύριο ετησίως από τον προϋπολογισμό, είναι τόσο μεγάλες που δύσκολα θα παραμείνουν οι συντάξεις σ’ αυτό το επίπεδο. Και ας απειλεί με τους διακόπτες ο κ. Φωτόπουλος. Αλλά η απερχόμενη κυβέρνηση δεν νοιάζεται. Οι επόμενοι θα κληθούν να βγάλουν το φίδι από την τρύπα.

Αλλο ιδιωτικοποίηση, άλλο ξεπούλημα

    Ως πλασιέ περιφέρονται τους τελευταίους μήνες τα στελέχη του Ταμείου Ιδιωτικοποιήσεων (ΤΑΙΠΕΔ) και με πρωτοβουλίες που προκαλούν ερωτηματικά προσπαθούν να δείξουν στους πολιτικούς τους προϊστάμενους πως «κάτι κάνουν». Ούτως ή άλλως σοβαρός πολιτικός σχεδιασμός για τις ιδιωτικοποιήσεις δεν υπήρξε: η κυβέρνηση Γ. Παπανδρέου είχε φτάσει μέχρι του σημείου να εξαγγέλει υποκριτικά πως θα περάσει ρύθμιση – στο Σύνταγμα! – ώστε να μην πωληθεί ούτε σπιθαμή ελληνικής γής, την ίδια ώρα που επέτρεπε την εκμετάλλευση της κρατικής περιουσίας από αετονύχηδες που εισπράττουν, χωρίς να αποδίδουν ούτε ευρώ στο δημόσιο. Η κυβέρνηση Λ. Παπαδήμου ασχολήθηκε τώρα τελευταία με τις ιδιωτικοποιήσεις, με τον διευθύνοντα σύμβουλο του ΤΑΙΠΕΔ Κ. Μητρόπουλο να προσπαθεί να δημιουργήσει τετελεσμένα.

    Ακόμα και στελέχη της αγοράς επισημαίνουν πως η διοίκηση Μητρόπουλου εκμεταλλεύεται την απουσία πολιτικού σχεδίου για να εμφανιστεί «επιτυχημένη» σε βάρος των μελλοντικών εσόδων του δημοσίου. Αναφέρουν ως χαρακτηριστικό παράδειγμα τον ΟΠΑΠ ο οποίος πωλείται σε όποιον δώσει τα περισσότερα, χωρίς να αναφέρεται μια σημαντική λεπτομέρεια την οποία ευτυχώς έχει εντοπίσει η Νέα Δημοκρατία: Ο ΟΠΑΠ πρέπει να πωληθεί σε επενδυτή που ξέρει να τον λειτουργήσει αποδοτικά και κερδοφόρα ώστε το δημόσιο να συνεχίσει να εισπράττει σημαντικά έσοδα (π.χ. από φόρους). Δεν πρέπει να πωληθεί σε κάποιο ξένο fund το οποίο θα τον τεμαχίσει ή θα τον απαξιώσει αφού κερδοσκοπήσει στο χρηματιστήριο.

    Μήπως δηλαδή πρέπει να προβλέπεται στο διαγωνισμό πως ο νέος ιδιοκτήτης του ΟΠΑΠ οφείλει να είναι γνώστης ή να συνεργαστεί με γνώστη της αγοράς τυχερών παιχνιδιών ώστε να εξασφαλιστεί και το δημόσιο πως θα έχει λαμβάνειν; Αν το δημόσιο εισπράττει σήμερα από ετήσια μερίσματα περί τα 200.000.000 ευρώ πρέπει να προβλέπεται στη διακήρυξη πως θα συνεχίσει να έχει έσοδα μετά την ιδιωτικοποίηση.

    Το κριτήριο της εξασφάλισης μελλοντικών εσόδων για το δημόσιο μπορεί να εφαρμοστεί και σε πλήθος άλλων οργανισμών που ετοιμάζεται να ξεπουλήσει ο κ. Μητρόπουλος στον οποιοδήποτε πληροί τα τυπικά χαρακτηριστικά και προσφέρει τα περισσότερα. Με άλλα λόγια, δεν θέλουμε ως χώρα απλώς να ξεφορτωθούμε περιουσιακά στοιχεία. Θέλουμε να έρθουν «παίκτες» που θα προσφέρουν τεχνογνωσία στη χώρα, θα ενισχύσουν τους οργανισμούς που αγοράζουν ώστε να επωφεληθεί ουσιαστικά και σε βάθος χρόνου η ελληνική οικονομία.

    Το μόνο που ενδιαφέρει τη διοίκηση του ΤΑΙΠΕΔ είναι να δείξει πως «υπάρχει κίνηση» γύρω από τους διαγωνισμούς που προωθεί. Γι’ αυτό και ο καθένας μπορεί να πάρει δωρεάν τα πρόχειρα τεύχη δημοπράτησης και να εκδηλώσει προκαταρκτικό ενδιαφέρον. Ούτως ή άλλως από την εκδήλωση του προκαταρκτικού ενδιαφέροντος μέχρι την υποβολή πραγματικών προσφορών μεσολαβούν κάτι μήνες και τα τεύχη του διαγωνισμού ξαναγράφονται… Γι’ αυτό και εμφανίστηκαν να ζητούν τη συνδρομή των Τούρκων για τη ΔΕΠΑ όταν θεωρείται στρατηγικό λάθος η πώληση του ελληνικού δικτύου φυσικού αερίου στη γείτονα που, μαζί με τη Ρωσία, θέλει να μονοπωλήσει τη μεταφορά αερίου στην Ευρώπη.

    Μπορεί να μην το κατανοούν στο ΤΑΙΠΕΔ, αλλά τα περιουσιακά στοιχεία που πωλεί η Ελλάδα μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως εργαλεία στο πολιτικό παιχνίδι που βρίσκεται αυτή την περίοδο σε εξέλιξη στην Ευρώπη. Ας το έχουν στο μυαλό τους για να μην χάνουν το χρόνο τους σε άσκοπα ραντεβού στα πολυτελή ξενοδοχεία ανά τον κόσμο.

 

Αυτά έγραφα την προηγούμενη Παρασκευή στη «δημοκρατία». Ενα σημερινό ρεπορτάζ του Reuters δείχνει πως και το αντικειμενικό πρακτορείο ειδήσεων έχει τις ίδιες ανησυχίες.

Αξιοποίηση Ελληνικού: Ούτε Σιγκαπούρη, ούτε Μονακό, πάμε για Μαϊάμι!

    Οι μεζονέτες δίπλα στο κύμα ήταν τελικά το σχέδιο αξιοποίησης του παραλιακού μετώπου στο συγκροτήμα Ελληνικού / Αγίου Κοσμά, όπως προκύπτει από τροπολογία που κατέθεσε σήμερα ο υπουργός Περιβάλλοντος Γ. Παπακωνσταντίνου. Αφού πρώτα μάθαμε από τον ισπανό αρχιτέκτονα Αθεμπίγιο πως το Ελληνικό μπορεί να μετατρέψει την Αθήνα σε Σιγκαπούρη, μετά πληροφορηθήκαμε πως υπάρχει σχέδιο ανάπτυξης του πρώην αεροδρομίου στα πρότυπα του Μονακό, τώρα διαπιστώνουμε πως στην κυβέρνηση ονειρεύονται θέρετρα για ηλικιωμένους τουρίστες στα πρότυπα της Φλόριντα.

    Η τροπολογία, στο σχέδιο νόμου για το Ελληνική και το σχέδιο «Ηλιος», προκάλεσε την έντονη αντίδραση του βουλευτή του ΠΑΣΟΚ και προέδρου της διακομματικής επιτροπής για την προστασία του περιβάλλοντος Κ. Καρτάλη. Προβλέπει πως «επιτρέπονται επίσης και οι χρήσεις αμιγούς κατοικίας σε ποσοστό που δεν μπορεί να υπερβαίνει το 40% της συνολικής έκτασης του παρακτίου μετώπου» καθώς και ότι «στις περιοχές αμιγούς κατοικίας ο συντελεστής δόμησης που καθορίζεται από την πολεοδομική μελέτη δεν μπορεί να είναι μεγαλύτερος του 0,6».

    Ο Κ. Καρτάλης επιτέθηκε με σφοδρότητα στον υπουργό Περιβάλλοντος και χαρακτήρισε μεγάλο λάθος την τροπολογία. Οταν ρώτησε τον κ. Παπακωνσταντίνου τι μεσολάβησε από την περασμένη Παρασκευή, οπότε και ολοκληρώθηκε η δεύτερη ανάγνωση του σχεδίου νόμου, μέχρι σήμερα, ο υπουργός είπε πως η τροπολογία ζητήθηκε από το Ταμείο Ιδιωτικοποιήσεων (ΤΑΙΠΕΔ) ώστε να υπάρχει η δυνατότητα κατασκευής οικισμού στα πρότυπα του Μαϊάμι των ΗΠΑ. Ο υπουργός δεσμεύτηκε, πάντως, πως θα επανεξετάσει το ζήτημα.

    «Προσθέτετε 300.000 τετραγωνικά μέτρα στην παραλία του Αγίου Κοσμά ή διαφορετικά 400 πολυκατοικίες ή 1000 μεζονέτες. Με συγχωρείτε αλλά δρομολογήσατε μια πολύ εσφαλμένη προσέγγιση και τελείως διαφορετική από αυτήν που είχαμε συζητήσει στην επιτροπή. Σας παρακαλώ να μας πείτε αν αυτή η διάταξη σας ήρθε από έξω και να μας εξηγήσετε ποια επενδυτική προοπτική σας ώθησε να προσθέσετε αυτή τη διάταξη», είπε ο κ. Καρτάλης.

     Η εκτελεστική επιτροπή του ΤΑΙΠΕΔ αποφάσισε την Δευτέρα να παρατείνει για τις 17 Απριλίου (από τις 30 Μαρτίου) την προθεσμία εκδήλωσης προκαταρκτικού ενδιαφέροντος για το Ελληνικό. Ως δικαιολογία για την παράταση χρησιμοποιήθηκε το ενδιαφέρον διεθνών ομίλων οι οποίοι είχαν ζητήσει σειρά διευκρινίσεων. Οι απαντήσεις σε ορισμένα από τα ερωτήματα απαιτούν τη συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Ενωση και γι' αυτό το λόγο υπήρξε παράταση κατά δύο εβδομάδες, λένε στο Ταμείο. Στην πραγματικότητα, δεν μπορεί να εκδηλωθεί ούτε καν το προκαταρκτικό ενδιαφέρον σοβαρών επενδυτών, όταν το νομοσχέδιο για το Ελληνικό βρίσκεται ακόμα υπό επεξεργασία.

Περί επενδύσεων και συμβολισμών

«Μας ζητάτε να έρθουμε για επενδύσεις και όταν φτάνουμε στην Ελλάδα βλέπουμε τους Ελληνες επιχειρηματίες στα σύνορα να φεύγουν» είχε δηλώσει πριν από λίγες εβδομάδες ο πρόεδρος των Γερμανών βιομηχάνων Χανς Πέτερ Κάιτελ. Τόσο ο κ. Κάιτελ, όσο και ευρωπαίοι πολιτικοί έχουν επισημάνει τους τελευταίους μήνες πως ουδείς ισχυρός Ελληνας επιχειρηματίας ανακοίνωσε μια σημαντική επένδυση στη χώρα του.

Μια τέτοια πρωτοβουλία, με τεράστιο συμβολισμό, θα αποτελούσε οδηγό και για τους ξένους επενδυτές, σε μια περίοδο που η Ελλάδα αδυνατεί να προσελκύσει διεθνή κεφάλαια και ο ρυθμός αποβιομηχάνισης αυξάνεται όταν όλοι εμφανίζονται να δηλώνουν πως επιθυμούν τη στροφή σε οικονομία εξαγωγών. Μάλιστα, η στάση ισχυρών επιχειρηματικών ομίλων που επί δεκαετίες επωφελούνταν από τις προνομιακές τους σχέσεις με το βυθιζόμενο πολιτικό σύστημα, συμβάλλει στο να κλείνουν πιο ερμητικά οι πόρτες στους επίμονους ξένους επενδυτές.

Ορισμένοι εκ των ισχυρών ελληνικών ομίλων εμφανίζονται να συμμετέχουν σε «πατριωτικές διαφημιστικές πρωτοβουλίες» όπως το «Δώστε στην Ελλάδα Μία Ευκαιρία» («Give Greece a Chance»), αλλά περιορίζονται στα λόγια. «Μάλλον θέλουν να προσελκύσουν ξένους επενδυτές προκειμένου να πωλήσουν την όποια δραστηριότητα έχουν διατηρήσει στην Ελλάδα» λένε κάποιοι που βλέπουν με επιφύλαξη να παρελαύνουν από τη συγκεκριμένη πρωτοβουλία όμιλοι που καρπώθηκαν δισεκατομμύρια από τα δανεικά που έπαιρνε τόσα χρόνια το ελληνικό δημόσιο.

Πως αλλιώς μπορεί να εξηγηθεί το γεγονός ότι ζητούν από τους διεθνείς επενδυτές να «δώσουν μια ευκαιρία» στη χώρα τους, αλλά οι ίδιοι αποεπενδύουν, απολύουν δεκάδες εργαζόμενους. Κυρίως δεν δείχνουν το δρόμο με μια μεγάλη επένδυση που θα αποδείκνυε πως υπάρχουν κάποιοι που εμπιστεύονται το μέλλον της Ελλάδας. Αντιθέτως, οι ευρωπαίοι βλέπουν τον υπουργό Οικονομικών Ευαγγ. Βενιζέλο να εκλιπαρεί από τηλεόρασεως ώστε να έρθουν πίσω τα δεκάδες δισ. ευρώ που πήγαν στο εξωτερικό ή στα μπαούλα.

Τα στοιχεία από πρόσφατη έκθεση του Ινστιτούτου Οικονομικών και Βιομηχανικών Μελετών (ΙΟΒΕ) είναι ενδεικτικά: «Οι πρώτες προβλέψεις κάνουν λόγο για μείωση της επενδυτικής δραστηριότητας στη μεταποίηση το 2012 κατά 5,6%» αναφέρει η έκθεση. Το ινστιτούτο του ΣΕΒ προσθέτει πως «τα περιθώρια προσδοκιών ανάπτυξης της επενδυτικής δραστηριότητας είναι άλλωστε εξαιρετικά στενά».

Μια εικόνα για την συνεχή βουτιά της ελληνικής βιομηχανίας δείχνουν και πρόσφατα στοιχεία της Στατιστικής Υπηρεσίας: Την τελευταία τριετία (2009 – 2011) χάθηκαν 145.600 θέσεις εργασίας στη βιομηχανία, με την ανεργία στο συγκεκριμένο κλάδο να αυξάνεται ταχύτερα από όλους τους τομείς της οικονομίας. Ο όγκος παραγωγής της βιομηχανίας που παρουσίαζε, έστω μικρή, άνοδο την περίοδο μέχρι το 2007, συρρικνώθηκε σημαντικά τα τελευταία χρόνια. Κατέγραψε πτώση 10,8% το 2008, μικρή άνοδο 0,3% το 2009 και νέα πτώση 6,1% το 2010. Η κάμψη συνεχίστηκε για ολόκληρο το 2011 με τη Στατιστική Υπηρεσία να καταγράφει -9,9% στο πρώτο τρίμηνο, -12,2% στο δεύτερο και -10% στο τρίτο τρίμηνο του προηγούμενου έτους.

Αυτό που βλέπει ο πρόεδρος των Γερμανών βιομηχάνων είναι εταιρείες – σύμβολα της ελληνικής βιομηχανίας να περιορίζουν την παραγωγή τους στην Ελλάδα. Η Coca Cola 3E, για παράδειγμα, ανακοίνωσε προ ημερών πως κλείνει γραμμές παραγωγής σε Θεσσαλονίκη και Πάτρα. Η Chipita, του Σπ. Θεοδωρόπουλου και των Αράβων της Olayan, που αυτές τις ημέρες απέλυσε περί τους 40 εργαζόμενους, θα μπορούσε να αυξήσει τις θέσεις εργασίας.

Ομιλοι που επωφελήθηκαν από τα δισεκατομμύρια για δημόσια έργα και κρατικές προμήθειες θα μπορούσαν να επιστρέψουν μέσω επενδύσεων ένα τμήμα των δανεικών με τα οποία τους πλήρωνε επί χρόνια το ελληνικό δημόσιο. Κάποιοι εξ’ αυτών, φροντίζουν μάλιστα να «κρατικοποιήσουν» ζημιογόνες μονάδες που δημιούργησαν, με κρατικές επιδοτήσεις την περίοδο της ευφορίας. Τα κέρδη ήταν ιδιωτικά, οι ζημιές στέλνονται συστημένες στους φορολογούμενους.

Το επιχείρημα σύμφωνα με το οποίο οι τράπεζες δε μπορούν για ρυθμιστικούς λόγους να δανείσουν τις επιχειρήσεις είναι γνωστό. Οι μεγαλομέτοχοι των τραπεζών θα μπορούσαν, όμως να αναλάβουν πρωτοβουλίες και να χρηματοδοτήσουν με δικά τους κεφάλαια επενδύσεις συμβολικού χαρακτήρα ώστε να συμβάλλουν στη βελτίωση του κλίματος. Αρκετοί εξ’ αυτών έχουν εξάλλου και παράλληλες δραστηριότητες, μικρές ή μεγάλες, που θα μπορούσαν να ενισχύσουν αυτή την περίοδο. Ορισμένοι θεωρούν πως και ο ΣΕΒ, αντί να διαπιστώνει μέσω του ΙΟΒΕ την επιταχυνόμενη διαδικασία αποβιομηχάνισης της χώρας, μπορεί να κινητοποιήσει κάποια από τα μέλη του. Για να δείξουν στους κοινοτικούς μας εταίρους, από τους οποίους ζητούν να μας εμπιστευτούν, πως και οι Ελληνες επιχειρηματίες εμπιστεύονται τις προοπτικές της πατρίδας τους.

Η μάχη της πατάτας

Την ίδια ώρα που τα πλοία μεταφοράς αιγυπτιακής πατάτας  βρίσκονται μπλοκαρισμένα στα λιμάνια από το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης, καθώς καθυστερούσε η έκδοση των απαραίτητων εγγράφων, οι παραγωγοί του Νευροκοπίου διασώζονταν από την εξαιρετική πρωτοβουλία της Εθελοντικής Ομάδας Δράσης Πιερίας. Οι παραγωγοί του Νευροκοπίου παραλίγο να ήταν τα θύματα της φετινής μάχης της πατάτας. Εδώ και πολλές εβδομάδες είχαν στοκάρει δεκάδες τόνους γιατί δεν ήθελαν να πωλήσουν σε χαμηλές τιμές. Ο βαρύς χειμώνας είχε αρχίσει να δημιουργεί προβλήματα στο στοκαρισμένο προϊόν, ενώ οι υψηλές τιμές («0,25 ευρώ το κιλό στο χωράφι») που είχαν υποσχεθεί κάποιοι στους παραγωγούς αποδείχθηκαν όνειρα απατηλά. Ηταν ζήτημα ημερών η είσοδος της αιγυπτιακής πατάτας, με χαμηλή τιμή, και άμεσος ο κίνδυνος να μείνει στο ράφι η πατάτα Νευροκοπίου.

Χάρη στην πρωτοβουλία των εθελοντών της Πιερίας οι παραγωγοί του Νευροκοπίου ήταν φέτος τυχεροί: κατάφεραν να πωλήσουν το προϊόν τους 0,25 ευρώ το κιλό. Ακόμα πιο τυχεροί ήταν οι καταναλωτές οι οποίοι αγόρασαν πάλι 0,25 ευρώ το κιλό, δηλαδή με τιμή πολύ χαμηλότερη των 0,50 – 0,80 ευρώ που πωλούνταν μέχρι τότε η πατάτα. Χάρη στους εθελοντές (δωρεάν χώρος πώλησης, δωρεάν οργάνωση της διαδικασίας πώλησης, κλπ) δεν υπήρξαν μεσάζοντες και όλοι ήταν ευχαριστημένοι.  Οι παραγγελίες, μέσω Διαδικτύου, για τους 75 τόνους που πωλήθηκαν χθες στην Κατερίνη είχαν σταματήσει από τις αρχές της εβδομάδας λόγω της υψηλής ζήτησης.  

Η μάχη της πατάτας διεξάγεται μεταξύ του Νευροκοπίου και άλλων περιοχών της Ελλάδας (Αχαϊα, Βοιωτία, κλπ), της Γαλλίας, της Αιγύπτου και εσχάτως της Κύπρου. Οι Ελληνες παραγωγοί βρίσκονται,  δυστυχώς, σε χειρότερη θέση έναντι των διεθνών ανταγωνιστών τους. Εξαιτίας δομικών προβλημάτων της ελληνικής αγροτικής παραγωγής (όπως ο μικρός κλήρος, σε αντίθεση με τις τεράστιες εκτάσεις που έχουν οι αγρότες της Δυτικής Ευρώπης) και της υστέρησης στην αλυσίδα διανομής ξεκινούν από μειονεκτικότερη θέση. 

Ομως μόλις το 15% του ενός εκατομμυρίου τόνων πατάτας που καταναλώνουμε ετησίως (σχεδόν 90.000 τόνοι το μήνα) είναι εισαγωγές. Το 50% αυτών των εισαγωγών καλύπτονται από την Αίγυπτο και το υπόλοιπο από αγορές όπως η Γαλλία και η Κύπρος που αποτελεί την ανερχόμενη δύναμη στην ευρωπαϊκή αγορά πατάτας καθώς το προϊόν της θεωρείται υψηλής ποιότητας και πωλείται ως προϊόν ντελικατέσεν στη Βρετανία. 

Το πρόβλημα με τους εγχώριους παραγωγούς είναι (ποιο άλλο;) οι τιμές. Την ίδια στιγμή που ο αγρότης του Νευροκοπίου θέλει να πωλήσει με 0,25 ευρώ το κιλό, ο Γάλλος ανταγωνιστής του πωλεί στον χονδρέμπορο που τα φέρνει στην Ελλάδα 0,07 ευρώ το κιλό! Σύμφωνα με στοιχεία του υπουργείου Ανάπτυξης, η γαλλική πατάτα φτάνει στην Ελλάδα με συνολικό κόστος περί τα 0,18 ευρώ το κιλό και πωλείται με αξιόλογο περιθώριο (η λιανική τιμή ξεκινούσε από τα 0,40 ευρώ/κιλό και έφτανε τα 0,70 ευρώ/κιλό όπως και η ελληνική πατάτα). Οι Ελληνες παραγωγοί, που καλλιεργούν μικρότερες επιφάνειες, δε μπορούν να πωλήσουν σε τόσο χαμηλές τιμές. Στις υψηλές τιμές πώλησης της ελληνικής πατάτας έρχονται να προστεθούν τα κέρδη των μεσαζόντων με αποτέλεσμα η τελική τιμή να διαμορφώνεται σε επίπεδα άνω των 0,70 ευρώ το κιλό. 

Χάρη στην πρωτοβουλία των εθελοντών της Πιερίας αρκετές αλυσίδες έριξαν τις τιμές τις τελευταίες ημέρες. Κάποιοι άλλοι, που εντοπίστηκαν από τις αρχές, ακολούθησαν διαφορετικό δρόμο: Προκειμένου να ενισχύσουν τις πωλήσεις τους βάπτισαν «κυπριακές» κάποιες ελληνικές πατάτες και τις διέθεταν σε ελκυστικές τιμές. Οι ελεγκτές διαπίστωσαν πως συγκεκριμένη αλυσίδα διέθετε κυπριακή πατάτα σε τιμή ελληνικής, ενώ συνήθως η πρώτη είναι πολύ ακριβότερη (0,88 έως 0,99 ευρώ το κιλό). Αποκαλύφθηκε πως επρόκειτο για «βαπτίσια», έγιναν ακόμα και συλλήψεις στην Κύπρο για πλαστά τιμολόγια και οι έλεγχοι συνεχίζονται.

Τα «βαπτίσια» είναι συνηθισμένη υπόθεση στην πατάτα, ειδικά μετά τη δημοσιοποίηση του γνωστού προβλήματος με τη μόλυνση του Ασωπού. Από τότε, αρκετές πατάτες Βοιωτίας βαπτίζονται Αχαϊας ή άλλων περιοχών επειδή οι καταναλωτές είναι επιφυλακτικοί. Σοβαρότερο είναι το πρόβλημα με τα βαπτίσια της φθηνής Αιγυπτιακής πατάτας σε ελληνική. Σημειώστε πως η νότια Ελλάδα δεν προτιμά τις πατάτες Νευροκοπίου («δεν έχουν μόστρα» λέει ένας παραγωγός της Πελοποννήσου) και γι' αυτό και έχουν πολύ περιορισμένη παρουσία. Σοβαρότερο ζήτημα με τα βαπτίσια έχει προκύψει με τη φθηνή Αιγυπτιακή πατάτα η οποία καλύπτει τη ζήτηση στο τετράμηνο που θεωρείται «νεκρό» για την ελληνική παραγωγή και συγκεκριμένα μεταξύ Φεβρουαρίου και Μαϊου. Γι' αυτό και την Ανοιξη οι καταναλωτές πρέπει να είναι περισσότερο προσεκτικοί, μέχρι τα μέσα Μαϊου που μπαίνει στην αγορά η πρώιμη πατάτα Μεσσηνίας.

Φέτος η παρτίδα σώθηκε χάρη στους εθελοντές της Πιερίας και την καθυστερημένη είσοδο της Αιγυπτιακής πατάτας. Οι Ελληνες παραγωγοί πατάτας μπορούν, όμως, να ελπίζουν πως θα αυξηθούν οι πρωτοβουλίες περιορισμού των μεσαζόντων και θα εξακολουθούν να πωλούν σε ικανοποιητικές τιμές τα προϊόντα τους γιατί ο διεθνής ανταγωνισμός εντείνεται.

Δημοσιεύθηκε στην "κυριακάτικη δημοκρατία"

Η δραστήρια Επιτροπή Ανταγωνισμού (λέμε τώρα)

Σε χειμερία νάρκη βρίσκεται η Επιτροπή Ανταγωνισμού την τελευταία τριετία, ενώ σχεδόν όλες οι αποφάσεις που έχει λάβει στο παρελθόν είτε ανατρέπονται στα δικαστήρια, είτε περιορίζονται σημαντικά τα πρόστιμα που επιβάλλει. Από τα στοιχεία που κατέθεσε σήμερα ο πρώην Πρόεδρος της Βουλής Απ. Κακλαμάνης στη συζήτηση για την ακρίβεια, προκύπτει πως την τελευταία τριετία η Επιτροπή Ανταγωνισμού έχει λάβει μόλις 3 αποφάσεις. Σε έγγραφο που κατέθεσε ο κ. Κακλαμάνης αναφέρονται μόλις δύο αποφάσεις καθώς εξαιρείται το πρόστιμο σε Tasty Foods που αποφασίστηκε προ εβδομάδων. Η μοναδική απόφαση που αφορούσε τη λειτουργία της αγοράς την τελευταία τριετία ήταν το πρόστιμο (12.512.848 ευρώ) στην Carrefour Μαρινόπουλος το 2010 για το οποίο η εταιρεία έχει προσφύγει στο Διοικητικό Εφετείο.

Μια από τις σημαντικότερες αποφάσεις που αφορούσε τη λειτουργία της ασφαλιστικής αγοράς, με συνολικά πρόστιμα περί τα 30.000.000 ευρώ, ακυρώθηκε από το Εφετείο λόγω «κακής σύνθεσης της Ολομέλειας» της Επιτροπής Ανταγωνισμού. Στα δικαστήρια εκκρεμούν ακόμα προσφυγές κατά αποφάσεων που είχαν ληφθεί προ πενταετίας. Τους τελευταίους μήνες, το υπουργείο Ανάπτυξης διαρρέει συνεχώς πως έχουν εντοπιστεί καρτέλ (από τομείς των τροφίμων μέχρι τα απορρυπαντικά) τα οποία κρατούν ψηλά τις τιμές. Αποφάσεις της Επιτροπής Ανταγωνισμού δεν βλέπουν οι καταναλωτές. Μάλλον τους διαφεύγει πως σε έξι χρόνια υπήρξαν μόλις 10 αποφάσεις, ενώ δεν έχει εισπράξει σχεδόν κανένα πρόστιμο.