Οι δηλώσεις του κ. Πάγκαλου και η αγορά ακινήτων

Οι σημερινές δηλώσεις του αντιπροέδρου της κυβέρνησης Θεοδ. Πάγκαλου σύμφωνα με τις οποίες θα αναγκαστεί να πωλήσει ένα από τα ακίνητα που κατέχει (και έχει αρκετά…) προκειμένου να πληρώσει την έκτακτη εισφορά επιβεβαιώνει όσους υποστήριζαν πως το χαράτσι θα έχει και θετικές επιπτώσεις στην αγορά real estate. Ετσι θα αυξηθούν οι συναλλαγές και θα ωφεληθούν όσοι ψάχνουν σήμερα σπίτι ή επαγγελματική στέγη. Στριμώχνονται, όμως, όσοι ήθελαν να ζητήσουν μειώσεις ενοικίων.

Εν μέσω των έντονων αντιδράσεων για την έκτακτη εισφορά στα ακίνητα και τις δηλώσεις της ΠΟΜΙΔΑ (που εκπροσωπεί τους ιδιοκτήτες) για δήμευση περιουσίας, υπάρχουν και κάποιοι που υποστηρίζουν πως το νέο χαράτσι μπορεί να λειτουργήσει θετικά. Κόντρα στη σχολή σύμφωνα με την οποία ένα ακίνητο που παράγει μηδενικό εισόδημα (π.χ. επειδή είναι ξενοίκιαστο) δεν πρέπει να επιβαρυνθεί με το «ασφάλιστρο κινδύνου» (όπως χαρακτήρισε ο υπουργός Οικονομικών Ευαγγ. Βενιζέλος την εισφορά), ορισμένοι επιμένουν πως μπορεί να ωφελήσει την αγορά ή τουλάχιστον όσους ψάχνουν σπίτι ή επαγγελματική στέγη.

Γιατί; Επειδή αρκετοί ιδιοκτήτες που έχουν σήμερα «παρκάρει» ένα διαμέρισμα ή άλλο ακίνητο (δεν το ενοικιάζουν προσδοκώντας καλύτερες ημέρες…) θα αναγκαστούν τώρα να το βγάλουν στην αγορά προκειμένου να πληρώσουν την έκτακτη εισφορά. Ακριβώς όπως ο κ. Πάγκαλος γιατί μπορούμε με ασφάλεια να υποθέσουμε πως δεν θα περιμένει να τον "συλλάβει ο κ. Βενιζέλος"! Για αρκετούς, που σήμερα διατηρούν κλειστά διαμερίσματα, η ενοικίαση, ακόμα και με χαμηλότερη τιμή, θα είναι μονόδρομος ώστε να αυξήσουν το εισόδημά τους και να πληρώσουν την εισφορά. Με αυτό τον τρόπο θα αυξηθούν οι κινήσεις στην αγορά ακινήτων υποστηρίζει η συγκεκριμένη πλευρά η οποία επισημαίνει πως χιλιάδες διαμερίσματα είναι κλειστά γιατί οι ιδιοκτήτες πιστεύουν πως η κρίση θα κρατήσει ένα – δύο χρόνια και θα τα ενοικιάσουν με τις υψηλές τιμές του παρελθόντος.

Η ρύθμιση του Ευαγγ. Βενιζέλου δεν εξαιρεί, πάντως, αυτούς που έχουν ένα και μοναδικό σπίτι και τους επιβαρύνει σημαντικά σε μια περίοδο κρίσης. Ομως, αυτοί που διαθέτουν μεγάλη ακίνητη περιουσία επιβαρύνονται περισσότερο σε μια περίοδο που δύσκολα μπορούν να αποκομίσουν τα εισοδήματα του παρελθόντος από την εκμετάλλευσή της. Συνεπώς η έκτακτη εισφορά μπορεί να λειτουργήσει θετικά, αυξάνοντας την κίνηση στην αγορά ακινήτων και ρίχνοντας περαιτέρω τις τιμές επειδή η διατήρηση της συγκεκριμένης περιουσίας καθίσταται περισσότερο δαπανηρή.

Μάλιστα αρκετοί ιδιοκτήτες που έσπευσαν τις τελευταίες ημέρες να κόψουν το ρεύμα σε κλειστά διαμερίσματα ή εξοχικά βρέθηκαν προ εκπλήξεως. Η ρύθμιση του υπουργείου Οικονομικών προβλέπει πως η έκτακτη εισφορά θα πληρωθεί από όσους είχαν ρεύμα στις 17 Σεπτεμβρίου. Οπότε ακόμα και αν το κόψεις σήμερα ή αύριο πάλι θα πληρώσεις.

Από την άλλη πλευρά, επιβαρύνονται αυτοί οι οποίοι σχεδίαζαν να ζητήσουν μειώσεις ενοικίων από τους ιδιοκτήτες τους, χωρίς να αλλάξουν σπίτι. Τώρα οι ιδιοκτήτες (που ενίοτε θα πληρώσουν ένα και δύο ενοίκια ως έκτακτη εισφορά) δεν θα είναι διατεθειμένοι να κατεβάσουν τις τιμές. Πριν την έκτκατη εισφορά, πολλοί πετύχαιναν μειώσεις τιμών επικαλούμενοι την κρίση. Οταν μάλιστα ένας ιδιοκτήτης γνωρίζει πως ο ενοικιαστής είναι συνεπώς δεν έχει λόγο να τον αλλάξει και θα δέχονταν τη μείωση ενοικίου. Τώρα, μάλλον, θα αρνηθεί επικαλούμενος την τεράστια επιβάρυνση από την έκτακτη εισφορά.

Οι συναλλαγές είναι ελάχιστες με αποτέλεσμα οι ειδικοί του real estate να είναι διστακτικοί όταν πρέπει να μιλήσουν για την πτώση τιμών στις κατοικίες. Υποστηρίζουν πως τα στοιχεία που μιλούν για μικρή πτώση ή συγκράτηση τιμών δεν είναι αληθή. Οι περιορισμένες συναλλαγές πραγματοποιούνται σε τιμές 20% – 30% σε σύγκριση με το 2007, δηλαδή την τελευταία χρονιά της «φούσκας» στα ακίνητα. Τα στελέχη της αγοράς ακινήτων υποστηρίζουν πως το 2011 θα καταγραφεί σημαντική πτώση, η μεγαλύτερη από το 2007, γιατί οι αντοχές περιορίζονται έπειτα από τέσσερα χρόνια πτώσης και δύο χρόνια σοβαρής οικονομικής κρίσης. «Αν στο εξάμηνο η συνολική αγορά κινήθηκε με -5% στο σύνολο του έτους η βουτιά θα είναι διπλάσια» επισημαίνουν.

Πως 80 μετοχές της Banque d’ Orient αξίζουν όσο το παγκόσμιο ΑΕΠ του 2010

Οσοι συλλέκτες ήθελαν μια μετοχή της Banque d' Orient (Τράπεζα της Ανατολής) έπρεπε μέχρι πρόσφατα να πληρώσουν 10 – 500 ευρώ για να την αποκτήσουν μέσω του eBay. Ορισμένοι αετονύχηδες ανέβασαν εσχάτως την τιμή στο eBay μέχρι και τα 5.000 ευρώ καθώς κάθε μετοχή της Τράπεζας της Ανατολής (η οποία απορροφήθηκε το 1932 από την Εθνική Τράπεζα) «αποτιμήθηκε» από δύο Ελληνες καθηγητές σε αμερικανικά πανεπιστήμια έναντι 670 δισ. ευρώ!
    Η παράλογη αποτίμηση των δύο καθηγητών για μια μετοχή που δεν έχει καμία αξία (εκτός και αν είσαι συλλέκτης) σε συνδυασμό με μια δωρεά της οικογένειας Σώρρα από την Πάτρα τεσσάρων μετοχών (με δήθεν αξία 2,68 δισ. ευρώ) σε μια Μη Κυβερνητική Οργάνωση με την επωνυμία E.N.D (Ellas Never Die – Η Ελλάδα Ποτέ Δεν Πεθαίνει!) ώστε να αποπληρωθεί το δημόσιο χρέος, προκάλεσε ρίγη συγκίνησης…
    Ουδείς σκέφτηκε πως κάποιος έπρεπε να πληρώσει  26 τρισ. ευρώ στην ΜΚΟ E.N.D. (που ίδρυσε ο καρδιολόγος στις ΗΠΑ Εμμ. Λαμπράκης) για τις 40 μετοχές της Τράπεζας της Ανατολής που κατέχει. Με αυτά τα λεφτά οι άνθρωποι της E.N.D. θα αποπλήρωναν το χρέος της Ελλάδας και θα τους έμεναν και ρέστα… Το ζήτημα είναι πως αυτά τα ποσά δεν στηρίζονται ούτε από την κοινή λογική, ούτε από την πραγματικότητα.
    Ακόμα και αν είχαν δίκιο ο κ. Λαμπράκης και οι συνεργάτες του στην ΜΚΟ, αν δηλαδή η Εθνική πλήρωνε τόσα τρισ. ευρώ θα χρεοκοπούσε και μαζί μ' αυτήν θα χρεοκοπούσε και η Ελλάδα την οποία υποτίθεται θέλουν να σώσουν! Γιατί; Μα γιατί τα 26 τρισ. ευρώ αντιστοιχούν στο 50% του παγκόσμιου ΑΕΠ (δηλαδή του πλούτου που παρήχθη σε ολόκληρο τον κόσμο!) το 2010. Φανταστείτε πόσοι άλλοι συλλέκτες θα έσπευδαν να εξαργυρώσουν τις μετοχές έναντι 640 δισ. ευρώ εκάστη και σε ποιο αστρονομικό ύψος θα έφταναν τα χρήματα που έπρεπε να πληρωθούν.
    Οι δύο καθηγητές που έκαναν την αποτίμηση, ο Ν. Γεωργαντζάς (Καθηγητής Συστημικής Δυναμικής, Πανεπιστήμιο Fordham, Νέα Υόρκη) και ο Θεοδ. Καρυώτης (Καθηγητής Πολιτικής Οικονομίας στο Πανεπιστήμιο Μέρυλαντ) τηρούν επαμφοτερίζουσα στάση από τη στιγμή που «φούσκωσε» η υπόθεση.  Ο κ. Γεωργαντζάς, με δηλώσεις του στον ελληνοαμερικανικό τύπο, άφησε να εννοηθεί πως πρόκειται για μια θεωρητική προσέγγιση της μετοχής και πως πρέπει να διευκρινιστούν τα νομικά ζητήματα. Ο κ. Καρυώτης, που εμφανίζεται ως αντιπρόεδρος στην E.N.D. του κ. Λαμπράκη, δήλωσε πως έμαθε από τις εφημερίδες πως κατέχει αυτή τη θέση και πως ουδέποτε τη διεκδίκησε! Και οι δύο, πάντως, συμμετέχουν στην ΜΚΟ.
    Για λόγους συγκρισης, η αποτίμηση του κ. Γεωργαντζά είναι έκτασης δύο (2) σελίδων και του κ. Καρυώτη πέντε (5) σελίδων. Οι αποτιμήσεις έγιναν δωρεάν για λογαριασμό της E.N.D. στην ιστοσελίδα της οποίας μαθαίνουμε πως η πρώτη επίσημη κρούση στην Εθνική Τράπεζα έγινε πέρυσι μέσω του υποκαταστήματος Τριπόλεως… Στην ίδια ιστοσελίδα παρουσιάζονται και διάφορα εξώδικα και επιστολές προς πολιτικούς αρχηγούς, αλλά έχει σβηστεί το όνομα του ανθρώπου που τα καταθέτει…

Η υπόθεση

    Οι άνθρωποι της E.N.D. και η οικογένεια Σώρρα θεωρούν πως ουδέποτε ολοκληρώθηκε νομικά η εκκαθάριση της Τράπεζας της Ανατολής και συνεπώς οι μέτοχοι της τελευταίας έχουν λαμβάνειν. Η Εθνική Τράπεζα, για να σταματήσει το παράλογο πανυγήρι, ανακοίνωσε στα μέσα της εβδομάδας πως οι μετοχές δεν αξίζουν τίποτα. Ετσι σταμάτησαν και τα μυθεύματα σύμφωνα με τα οποία η διοίκηση της τράπεζας, αλλά και της Τράπεζας της Ελλάδος πρότειναν, δήθεν «κάτω από το τραπέζι», να δώσουν 1,5 δισ. ευρώ στην οικογένεια Σώρρα για να κλείσει η υπόθεση. Κατά την Εθνική Τράπεζα οι δικηγόροι της τελευταίας έχουν επανειλημμένα ενημερωθεί πως οι μετοχές έχουν ακυρωθεί, αλλά επιμένουν. Μόνο που τώρα θέλουν να σβήσουν και το δημόσιο χρέος…

Το σήριαλ με το έλλειμμα του 2009 προοίμιο της τραγωδίας

“Ολοι γνώριζαν πως τα Greek Statistics ήταν αναξιόπιστα και όλοι πίστευαν πως οι κυβερνήσεις μαγείρευαν τα στοιχεία για την οικονομία» υποστηρίζουν όσοι προσπαθούν να δικαιολογήσουν τη σαπουνόπερα του τέως υπουργού Οικονομικών Γ. Παπακωνσταντίνου με το έλλειμμα του 2009. Το συγκεκριμένο σήριαλ ξεκίνησε όταν ο κ. Παπακωνσταντίνου, με σχεδόν με υγρά μάτια, ανακοίνωσε δήθεν έκπληκτος, λίγες ημέρες μετά την υπουργοποίησή του, πως το έλλειμμα είναι διπλάσιο από αυτό που προέβλεπε η ΝΔ. Δεν είχε happy end. Αντιθέτως, ήταν η αρχή του τέλους για την ελληνική οικονομία η οποία μέσα σε ελάχιστους μήνες πέρασε στη διαχείριση των δανειστών μας.
Η μεγάλη σχολή των δήθεν ορθολογιστών υποστηρίζει πως η κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ δεν έκανε τίποτα άλλο από το να «πει την αλήθεια στο λαό» και στην Κομισιόν ώστε να ενισχυθεί η αξιοπιστία της Ελλάδας και των στατιστικών της. Η σκληρή πραγματικότητα είναι διαφορετική: Οχι μόνο «μαγείρεψε» τα στοιχεία για το έλλειμμα, αλλά στην ουσία κατάρρακωσε την αξιοπιστία της Ελλάδας και την οδήγησε στις αγκάλες του ΔΝΤ, στην πολυετή ομηρεία του Μνημονίου και στην χρεοκοπία.
Κουτοπόνηρα σκεπτόμενη, η επιτελική ομάδα του ΠΑΣΟΚ υπόσχονταν αυξήσεις προεκλογικά ενώ γνώριζε πως η οικονομία δεν είχε περιθώρια. Είχε το σχέδιό της: Με το που θα αναλάμβανε την εξουσία θα ανακοίνωνε πως βρήκε «καμμένη γη» όπως και έπραξε, με αιχμή τα στοιχεία για το δήθεν διπλάσιο έλλειμμα. 
Επειδή δεν είχε το πολιτικό θάρρος να συγκρουστεί με την εκλογική της πελατεία και τα συμφέροντα που λυμαίνονται το δημόσιο τομέα, λειτούργησε υποκριτικά: Από τη μία υπόσχονταν αυξήσεις πάνω από τον πληθωρισμό για το 2010 (!!!), κατά τις προγραμματικές δηλώσεις ως νέα κυβέρνηση, και από την άλλη «μαύριζε» τα στοιχεία για την οικονομία προκειμένου να μας οδηγήσει στο ΔΝΤ. Ετσι θα έπαιρνε τα μέτρα και θα «φόρτωνε» την ευθύνη στο διεθνή οργανισμό ή στην Κομισιόν. Ποιος ξεχνάει το ποιήμα που έλεγαν οι υπουργοί τους πρώτους μήνες του Μνημονίου: «Τι να κάνουμε; Η τρόικα μας επιβάλλει τα μέτρα».
Η ίδια κυβέρνηση που δήλωνε πως βρήκε διπλάσια τρύπα από την αναμενόμενη μοίραζε πρόχειρα έκτακτο επίδομα κοινωνικής αλληλεγγύης (μέχρι και η σύζυγος ενός τραπεζίτη το πήρε κατά λάθος) για να την κάνει ακόμα μεγαλύτερη.  Φανταστείτε την έκπληξη των ευρωπαίων ομολόγων του κ. Παπακωνσταντίνου όταν τους ανακοίνωνε πως το έλλειμμα του 2009 δεν ήταν 6% – 8%, αλλά 12,7% και ταυτόχρονα ενημέρωνε πως θα μοιράσει και ένα δισεκατομμύριο «έκτακτο βοήθημα». 
Δε χρειάζεται να φανταστείτε την αντίδραση των αγορών γιατί την ξέρουμε: Αρχισε η εκτόξευση των spreads, η διεθνής δυσπιστία που οδήγησε στην περίφημη ομιλία του πρωθυπουργού από το Καστελλόριζο. Το μελόδραμα στο ακριτικό νησί πρέπει να ήταν και η μοναδική καλά μελετημένη κίνηση της κυβέρνησης για την αντιμετώπιση της οικονομικής κρίσης. 
Τώρα που η υπόθεση του ελλείμματος βγήκε πάλι στην επιφάνεια εξαιτίας του εμφυλίου στην Ελληνική Στατιστική Αρχή, η κυβέρνηση προσπαθεί να δικαιολογήσει τα αδικαιολόγητα. Οι λεονταρισμοί με τα δεκαδικά στοιχεία για το έλλειμμα και η πρόταση για σύσταση εξεταστικής επιτροπής από το ΠΑΣΟΚ δείχνουν πως ανησυχούν. Γνωρίζουν πως οι τεράστιες ευθύνες για την αλυσίδα λαθεμένων πολιτικών χειρισμών που μετέτρεψε μια κρίση ελλείμματος σε κρίση χρέους δεν μπορούν να καλυφθούν.

Το έλλειμμα του 2009 και άλλες κουτοπονηριές που πληρώσαμε ακριβά

    Λίγες ημέρες πριν τις εκλογές του 2009 δήλωνε, ως εκπρόσωπος του ΠΑΣΟΚ, πως «είτε το έλλειμμα είναι 6%, είτε είναι 8%, είτε είναι 10% ή παραπάνω πρέπει να υπάρξει μια τονωτική ένεση στην οικονομία» και μοίραζε υποσχέσεις δισεκατομμυρίων. Ως υπουργός Οικονομικών, ο Γ. Παπακωνσταντίνου ανακάλυψε, δήθεν έκπληκτος, πως το έλλειμμα του 2009 θα διαμορφώνονταν σε υψηλότερο επίπεδο από τις προβλέψεις της προηγούμενης κυβέρνησης (6% – 8%). Στις προγραμματικές δηλώσεις της κυβέρνησης ΠΑΣΟΚ, στις 19 Οκτωβρίου του 2009, προεξοφλούσε πως το έλλειμμα θα είναι διπλάσιο του 6% επικαλούμενος «την ανεξάρτητη Τράπεζα της Ελλάδος'! Την ίδια στιγμή που ανακάλυπτε το δήθεν κρυφό έλλειμμα, η κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ μοίραζε την πρώτη δόση του «έκτακτου επιδόματος κοινωνικής αλληλεγγύης» προκειμένου να το επιβαρύνει περαιτέρω, με τον κ. Παπακωνσταντίνου να εξαγγέλει στις προγραμματικές δηλώσεις «αυξήσεις πάνω από τον πληθωρισμό σε μισθούς και συντάξεις» για το 2010!
     Πέντε ημέρες μετά, σε συνέντευξή του στον "Επενδυτή", ο τέως υπουργός Οικονομικών δήλωνε πως το έλλειμμα του 2009 «θα βρεθεί περίπου στο 12,5% του ΑΕΠ. Αυτά είναι τα επίσημα στοιχεία που έχουν σταλεί και στην  Eurostat και έχει στη διάθεσή της η Ευρωπαϊκή Επιτροπή». Το έλλειμμα του 2009 τελικά διαμορφώθηκε στο 12,7% του ΑΕΠ, ενώ στους διαδρόμους του ΥΠΟΙΚ κυκλοφορούσαν φήμες σύμφωνα με τις οποίες η κυβέρνηση το ήθελε στο 14,8%. Τελικά έστειλαν στην Eurostat το 12,7% και η τελευταία το αναθεώρησε σε 13,6% τον Απρίλιο του 2010 και σε 15,4% τον Νοέμβριο του ίδιου χρόνου.
    Μέσω της κουτοπόνηρης τακτικής και της αλλοπρόσαλλης στρατηγικής η κυβέρνηση, η οποία «ξήλωνε» την αξιοπιστία της χώρας την ίδια στιγμή που μοίραζε επιδόματα και υποσχέσεις για αυξήσεις μισθών και συντάξεων, μας οδήγησε στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) και στο μνημόνιο.Η παροιμιώδης ανικανότητα των προηγούμενων αντικαταστάθηκε από την εγκληματική ασχετοσύνη της σημερινής κυβέρνησης.

«Και περισσότερο κράτος και περισσότερη αγορά»

Ανάμεσα στις κραυγές των οψίμων νεοφιλελευθέρων για μαζικό ξεπούλημα δημοσίων οργανισμών ή πλήρη εκχώρηση σειράς κρατικών αρμοδιοτήτων και τις απειλές Τσίπρα πως οι ξένοι «θα χάσουν τα λεφτά τους» αν επενδύσουν σε ελληνικές ΔΕΚΟ, κινούνται οι πραγματικές ανάγκες της χώρας. Χρειαζόμαστε και περισσότερο κράτος και περισσότερη αγορά, όπως είπε προχθές και ο σύμβουλος του πρωθυπουργού Γ. Γλυνός.

Περισσότερο κράτος γιατί η απουσία του (από τους φορολογικούς ελέγχους μέχρι την παρακολούθηση του ανταγωνισμού και την προσέλκυση επενδύσεων) αποτελεί σοβαρό εμπόδιο στην ανάπτυξη, στερεί πόρους από το κράτος και επιτρέπει σε επιτήδειους να καρπώνονται δισεκατομμύρια. Περισσότερη αγορά γιατί ο κρατικοδίαιτος ελληνικός καπιταλισμός, τον οποίο εκθείαζαν μέχρι πρόσφατα αρκετοί από αυτούς που σήμερα τον ξορκίζουν, οδήγησε την Ελλάδα στη χρεοκοπία.

Στην ουσία, δε χρειαζόμαστε μεγαλύτερο δημόσιο τομέα σε ποσότητα, αλλά σε ποιότητα ο οποίος θα λειτουργεί υπό το φως των νόμων και όχι στο σκοτάδι των κομματικών διαδρόμων. Δε χρειαζόμαστε πλήθος κρατικών επιχειρήσεων, αλλά ικανές εποπτικές αρχές. Στην Ελλάδα των 50 – 60 επιδοτούμενων καταναλωτικών οργανώσεων και της δήθεν ανεξάρτητης Επιτροπής Ανταγωνισμού έχουμε από τις υψηλότερες τιμές στην Ευρώπη, εν μέσω κρίσης. Στην Ελλάδα που θέλει να εξάγει δεν έχουμε δημόσιο φορέα που ελέγχει, ενισχύει, επιβραβεύει την ποιότητα. Στην Ελλάδα που θέλει ξένα κεφάλαια τώρα προσπαθούμε να φτιάξουμε φορέα υποδοχής επενδυτών και ουσιαστικό πλαίσιο κινήτρων.

Αρκετοί από αυτούς που σκούζουν σήμερα για το «ξεπούλημα» των δημοσίων επιχειρήσεων μέσω των ιδιωτικοποιήσεων (που θα γίνουν…) ξεχνούν πως το πολιτικό μας σύστημα εκποίησε προ πολλού το κράτος και το παρέδωσε στους ευνοούμενους των κομμάτων. Αλλά ούτε και αυτό δεν τολμά να ξεστομίσει η κυβέρνηση, στελέχη της οποίας με ύφος βαρυπενθούσας χήρας δηλώνουν πως «πουλάμε αναγκαστικά» την ήδη εκποιηθείσα (στην κομματική πελατεία) κρατική περιουσία επειδή μας το επιβάλλουν οι δανειστές μας.

Γι’ αυτό το λόγο, παράλληλα με τις απαραίτητες ιδιωτικοποιήσεις, οφείλουμε να ανακαταλάβουμε τις δημόσιες υπηρεσίες από τα τρωκτικά και τα συμφέροντα που τις λυμαίνονται. Μόνο έτσι θα ενισχυθούν οι υγιείς επιχειρήσεις, θα εξασφαλιστεί ο ανταγωνισμός, θα προσελκύσουμε επενδύσεις, θα επωφεληθούν οι πολίτες από ποιοτικές υπηρεσίες από το δημόσιο και τον ιδιωτικό τομέα. Και αυτό ακριβώς είναι που αδυνατεί να προχωρήσει η κυβέρνηση γιατί πρέπει να συγκρουστεί με την καλή της πελατεία.

Ο στόχος για περισσότερο «πραγματικό κράτος» μπορεί να επιτευχθεί αν υπάρχει πολιτική βούληση και σχέδιο. Αυτό που είναι πιο δύσκολο έπειτα από τόσες δεκαετίες στρεβλής, επιδοτούμενης, ανάπτυξης και σε περίοδο μηδενικής ρευστότητας είναι ο στόχος για περισσότερη αγορά. Οι αισιόδοξοι επισημαίνουν πως αν κοιτάξουμε γύρω μας θα δούμε ανθρώπους, επιχειρήσεις και ολόκληρους κλάδους που από χρόνια προτιμούν τον δύσκολο δρόμο του σκληρού εγχώριου και διεθνούς ανταγωνισμού από το συνωστισμό στα κομματικά γραφεία. Δυστυχως κάποιοι από αυτούς κινδυνεύουν να βουλιάξουν μαζί με τους κρατικοδίαιτους ανταγωνιστές τους εξαιτίας της δεινής θέσης στην οποία έχει περιέλθει το τραπεζικό μας σύστημα και τους σπιράλ θανάτου στο οποίο έβαλε την ελληνική οικονομία η κυβέρνηση.

Ιστορίες Εξαγωγών

     Πριν από λίγους μήνες ο Ελληνας πρόξενος

σε αμερικανική πόλη έστειλε ένα έγγραφο στο υπουργείο Εξωτερικών το οποίο είχε γράψει σαφώς εκνευρισμένος. Αδυνατούσε να καταλάβει για ποιο λόγο απουσίαζαν παντελώς οι ελληνικές επιχειρήσεις από τη μεγαλύτερη έκθεση τροφίμων των ΗΠΑ, ενώ κατά την επίσκεψή του συνάντησε τουρκικές, ιταλικές και ισπανικές επιχειρήσεις. Εγραφε, μάλιστα, πως δυστυχώς η ελληνική βιομηχανία τροφίμων εκπροσωπήθηκε από ορισμένους εισαγωγείς οι οποίοι μάλλον κακό κάνουν στο ελληνικό όνομα.

Κάποιοι θα αναρωτηθούν «τι έκανε το υπουργείο Εξωτερικών και ο εν λόγω πρόξενος ώστε να ενημερώσει τις ελληνικές επιχειρήσεις για την έκθεση και να τις πείσει για την αναγκαιότητα συμμετοχής;» Ενδεχομένως λιγότερα απ’ ότι έπρεπε, με δεδομένο πως η οικονομική διπλωματία είναι άγνωστη λέξη σε ορισμένα στελέχη του υπουργείου. Αλλά και οι ελληνικές επιχειρήσεις τροφίμων γιατί δεν ενδιαφέρονται για μία από τις μεγαλύτερες αγορές του πλανήτη; Είναι δυνατόν να κυριαρχεί στην αμερικανική αγορά«ελληνικού γιαουρτιού» μια τουρκική εταιρεία με δύο μονάδες παραγωγής, όπως έγραψε πρόσφατα η «Δημοκρατία»;

Το «ελληνικό γιαούρτι» κατέχει το 30% της αγοράς των ΗΠΑ, αλλά μόνο μία ελληνική επιχείρηση έχει παραγωγική παρουσία στη χώρα. Ολοι οι μεγάλοι διεθνείς όμιλοι του γάλακτος πωλούν «ελληνικό γιαούρτι» ανά τον κόσμο χωρίς να επωφελούνται οι εγχώριες επιχειρήσεις. Τα στοιχεία που παρουσίασε αυτή την εβδομάδα η εταιρεία συμβούλων McKinsey για το ελαιόλαδο δείχνουν το μέγεθος της στρέβλωσης στην ελληνική επιχειρηματική κοινότητα.

Η Ελλάδα είναι ο τρίτος μεγαλύτεροςπαραγωγός ελαιολάδου στον κόσμο, αλλά εξάγει το 60% της παραγωγής της χύδην στην Ιταλία. Το 2009 οι Ιταλοί άγορασαν το ελληνικό ελαιόλαδο με μέση τιμή 2,1 ευρώ το κιλό, το συσκεύασαν σε «επώνυμες» φίρμες και το μεταπώλησαν στη διεθνή αγορά με μέση τιμή 3,1 ευρώ το κιλό. Δηλαδή η Ελλάδα έχασε υπεραξία ένα ευρώ το κιλό (εκατοντάδες εκατομμύρια…) επειδή δε διαθέτει επιχειρήσεις επεξεργασίας και συσκευασίας ελαιολάδου, με διεθνείς πιστοποιήσεις ποιότητας και δυναμικό marketing ώστε να διεισδύσουν στο εξωτερικό.

Είναι απίστευτο, αλλά το συνολικό μερίδιο της Ελλάδας στις 15 μεγαλύτερες αγορές ελαιολάδου είναι μόλις 8%, με την Ιταλία και την Ισπανία να μοιράζονται το υπόλοιπο 92%. Και αυτό το 8% έχει κατακτηθεί από μικρές ελληνικές επιχειρήσεις που επένδυσαν στην ποιότητα, στην καινοτομία και την έρευνα αγοράς προκειμένου να καλύψουν τις ανάγκες συγκεκριμένων διεθνών αγορών όπως η Γερμανία.

Υπάρχει λογική εξήγηση στην ελληνική μιζέρια που αποκαλύπτουν τα στοιχεία για το ελαιόλαδο;Δεν είναι παράλογο να εξάγεται χύμα το εξαιρετικής ποιότητας ελληνικό λάδι, με χαμηλή τιμή, και να επανεισάγεται, με ιταλική επωνυμία και χαμηλότερη ποιότητα, για να χρησιμοποιηθεί στα ξενοδοχεία της Κρήτης;

Τα υπερκέρδη που εξασφάλιζαν ορισμένοι εξαιτίας των στρεβλώσεων (και του εύκολου χρήματος…) στην εγχώρια αγορά εξηγούν εν μέρειτις μίζερες εξαγωγικές επιδόσεις σε προνομιακά προϊόντα όπως το ελαιόλαδο. Οι ελάχιστες μονάδες επεξεργασίας και συσκευασίας, ενίοτε θυγατρικές πολυεθνικών, μοσχοπωλούσαν το λάδι στην ελληνική αγορά. Η κρίση είναι μια ευκαιρία για επενδύσεις σε νέες μονάδες, όχι μόνο στο ελαιόλαδο αλλά και σε αρκετά αγροτικά προϊόντα (ροδάκινα, πορτοκάλια) που εξάγονται χύδην και καρπώνονται άλλοι υπεραξία δισεκατομμυρίων ευρώ.

Πως θα σώσουμε τη γερμανική βιομηχανία φωτοβολταϊκών

     Πίσω από τις συνήθεις βαρύγδουπες πρωθυπουργικές εξαγγελίες περί “πράσινης ανάπτυξης” και τους σχεδόν εβδομαδιαίους εναγκαλισμούς του υπουργού Ανάπτυξης Μιχ. Χρυσοχοίδη με τους Γερμανούς, οι οποίοι δηλώνουν πως θέλουν να μας σώσουν μέσω επενδύσεων σε φωτοβολταικά πάρκα, κρύβονται δύο αλήθειες που η κυβέρνηση αποφεύγει να ομολογήσει. Πρώτον, πως μέσω της Ελλάδας οι Γερμανοί παίζουν ένα από τα τελευταία τους χαρτιά για τη διάσωση της παραπαίουσας βιομηχανίας παραγωγής φωτοβολταίκών. Δεύτερον, πως η “πράσινη ανάπτυξη” χρειάζεται σχέδιο το οποίο δε διαθέτει η παρούσα κυβέρνηση.

Προκειμένου να διαπιστώσει κάποιος πως οι διακηρύξεις για την “πράσινη ανάπτυξη” είναι οι  γνωστές φωτοβολίδες αρκεί να ρίξει μια ματιά στην εξέλιξη των αιολικών πάρκων. Σύμφωνα με επίσημα στοιχεία (EWEA-Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία Αιολικής Ενέργειας), το 2009 λειτούργησαν στην Ελλάδα νέα αιολικά πάρκα ισχύος 102 MW. Το 2010 η συνολική ισχύς των νέων αιολικών έφτασε τα 123 MW. Η εικόνα του 2011 είναι σαφώς καλύτερη, αλλά σε γενικές γραμμές η κυβέρνηση εξαγγέλει εγκρίσεις και αδειοδοτήσεις, όχι επενδύσεις. Πανηγυρίζουν για την πρώτη άδεια όταν απαιτούνται άλλες πέντε προκειμένου να προχωρήσει μια επένδυση.

Η “πράσινη επανάσταση” δεν έγινε γιατί εξαιτίας του χαοτικού ανοίγματος της ελληνικής αγοράς ενέργειας (όταν οι κυβερνήσεις Σημίτη μοίραζαν χιλιάδες άδειες για αιολικά και μιλούσαν για “νέο Σχέδιο Μάρσαλ στην ενέργεια”) η Ελλάδα έχασε πολύτιμο χρόνο. Η πιστωτική ασφυξία της τελευταίας διετίας έδωσε τη χαριστική βολή στους υγιείς “παίκτες” οι οποίοι αδυνατούν να βρουν χρηματοδότηση για τις επενδύσεις τους.

Επίσης, αυτό που γνωρίζουν οι Γερμανοί και κάνει πως δεν καταλαβαίνει η κυβέρνηση είναι ότι στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας (ΑΠΕ) δύο στις τρεις θέσεις εργασίας δημιουργούνται στην παραγωγή των φωτοβολταϊκών ή των ανεμογεννητριών. Δηλαδή μια χώρα έχει περισσότερα οφέλη όταν παράγει τον εξοπλισμό και όχι όταν απλώς λειτουργεί αιολικά ή φωτοβολταϊκά.

Οι Γερμανοί κάποτε ήταν απόλυτοι κυρίαρχοι στα φωτοβολταϊκά συστήματα διεθνώς, αλλά τον τελευταίο χρόνο αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα. Ολόκληρη η παγκόσμια αγορά φωτοβολταϊκών αναδιατάσσεται με χρεοκοπίες και τις περισσότερες μετοχές να εμφανίζουν απώλειες περί το 80%. Η Q-Cells, ο γερμανικός όμιλος που κάποτε είχε την πρώτη θέση διεθνώς, βρίσκεται προ της χρεοκοπίας και αναζητεί χρηματοδότηση. Η επίσης γερμανική Solon SEανακοίνωσε προ ημερών πως θα απολύσει το 15% του προσωπικού, ενώ η Solar Millenium AGψάχνει επενδυτή για το 25% ώστε να εξασφαλίσει κεφάλαια. Η Roth & Rau πωλήθηκεβεβιασμένα στην ελβετική Meyer Burger Technology AG στις αρχές Απριλίου μετά από μια τεράστια βουτιά στις πωλήσεις.

Να γιατί οι Γερμανοί θέλουν να προχωρήσει η μεγάλη επένδυση για τα φωτοβολταϊκά στην Ελλάδα. Ψάχνουν απεγνωσμένα νέες αγορές γιατί οι γερμανικοί κολοσσοί των φωτοβολταϊκών παραπαίουν. Η “παρθένα” ελληνική αγορά παρέχει αυτή τη δυνατότητα καθώς η τοπική παραγωγή συστημάτων για ΑΠΕ είναι αμελητέα σε σχέση με τις ανάγκες που θα δημιουργηθούν αν υλοποιηθεί το σχέδιο για πάρκο – μαμούθ. Οι υπουργοί, που πανηγυρίζουν προκαταβολικά για τις γερμανικές επενδύσεις, ας έχουν στο μυαλό τους και τη συγκεκριμένη παράμετρο όταν οι Γερμανοί τους ζητούν να “δώσουν ήλιο” για να σώσουν την Ελλάδα απ’ τη χρεοκοπία. Τουλάχιστον, ας πωλήσουμε ακριβά το τομάρι μας!