Ωδή στο γλείψιμο…*

Εν Δήμω της Μικράς Ασίας

Η ειδήσεις για την έκβασι της ναυμαχίας, στο Άκτιον,
ήσαν βεβαίως απροσδόκητες.
Αλλά δεν είναι ανάγκη να συντάξουμε νέον έγγραφον.
Τ’ όνομα μόνον ν’ αλλαχθεί. Αντίς, εκεί
στες τελευταίες γραμμές, «Λυτρώσας τους Ρωμαίους
απ’ τον ολέθριον Οκτάβιον,
τον δίκην παρωδίας Καίσαρα,»
τώρα θα βάλουμε «Λυτρώσας τους Ρωμαίους
απ’ τον ολέθριον Αντώνιον».
Όλο το κείμενον ταιριάζει ωραία.
«Στον νικητήν, τον ενδοξότατον,
τον εν παντί πολεμικώ έργω ανυπέρβλητον,
τον θαυμαστόν επί μεγαλουργία πολιτική,
υπέρ του οποίου ενθέρμως εύχονταν ο δήμος·
την επικράτησι του Αντωνίου»
εδώ, όπως είπαμεν, η αλλαγή: «του Καίσαρος
ως δώρον του Διός κάλλιστον θεωρών –
στον κραταιό προστάτη των Ελλήνων,
τον έθη ελληνικά ευμενώς γεραίροντα,
τον προσφιλή εν πάση χώρα ελληνική,
τον λίαν ενδεδειγμένον για έπαινο περιφανή,
και για εξιστόρησι των πράξεών του εκτενή
εν λόγω ελληνικώ κ’ εμμέτρω και πεζώ·

Κ.Π. Καβάφης

*Με αφορμή τα λόγια καθηγητή για την επανάσταση που συντελείται στην Ελλάδα!

Ποια Δικαιοσύνη;

Πριν από περίπου 10 χρόνια, μετά από κάποιο ρεπορτάζ που είχα γράψει στην εφημερίδα που εργαζόμουν, διετάχθη προκαταρκτική εξέταση από τον τότε προϊστάμενο της Εισαγγελίας Εφετών. Επειτα από αρκετές εβδομάδες και αφού επισήμως δε με είχε καλέσει ουδείς για να καταθέσω (ούτως ή άλλως θα έλεγα πως ότι είχα να πω τα γράφω στο ρεπορτάζ), μέσω φιλικού προσώπου, μου ζητήθηκε να επισκεφτώ ατύπως τον δικαστικό που είχε αναλάβει την έρευνα.

Ηταν η πρώτη φορά που πήγαινα στην Ευελπίδων και ομολογώ πως η τριτοκοσμική εικόνα που συνάντησα ήταν η πρώτη έκπληξη. Τα καλύτερα έρχονταν όμως… Σε κάποιο από τα …κουτιά που γνωρίζουν όσοι επισκέπτονται τα δικαστήρια στεγάζονταν ο Εισαγγελέας Εφετών με τους συνεργάτες τους. Στριμωγμένοι σε κάποια μικρά γραφεία και τα κουτιά με τις δικογραφίες να βρίσκονται σε διαδρόμους, πάνω σε καρέκλες, κλπ.

Ειδικά για την υπόθεση που αφορούσε εμένα, ο ισχυρός όμιλος που βρέθηκε στο στόχαστρο μετά το δημοσίευμα είχε στείλει δύο φορτηγά κούτες με στοιχεία στον ταλαίπωρο δικαστικό. Είδα με τα μάτια μου κούτες και πάλι κούτες που υποτίθεται πως περιείχαν στοιχεία για τη σύμβαση στην οποία αναφερόμουν στο ρεπορτάζ.

Αυτό που είδα, επίσης, ήταν οι συνεργάτες του δικαστικού. Αυτοί ήταν οι άνθρωποι που βοηθούσαν σε δεκάδες υποθέσεις. Ηταν μια νεαρή βοηθός εισαγγελέα (γύρω στα 30) και ένας ακόμα νεαρότερος (γύρω στα 28) και τέλος. Αυτοί οι δύο άνθρωποι μόνο που δεν σφουγγάριζαν…

Ακούω για ομάδες (δεκάδων ανθρώπων) που ενεπλάκησαν στην δικαστική διερεύνηση της υπόθεσης Siemens στη Γερμανία (άλλο αν κουκουλώθηκε), για ομάδες (δεκάδων ανθρώπων) που συνέβαλλαν στη διερεύνηση της οικονομικής κατάρρευσης της Ισλανδίας (το πόρισμα διαβάζονταν επί ημέρες σε θεατρική αίθουσα με ελεύθερη πρόσβαση για τους ψηφοφόρους…) και θυμάμαι τους δύο ταλαίπωρους συνεργάτες του Ελληνα εισαγγελέα με τις 100 υποθέσεις…

Θυμάμαι και μια άλλη φορά που πήγα να καταθέσω στο Πρωτοδικείο Αθηνών στην Ομόνοια για άλλη υπόθεση (για ρεπορτάζ που αφορούσε την προχειρότητα με την οποία κατασκευάστηκε η Μαραθώνια Διαδρομή). Αθλιο κτίριο, άθλια γραφεία και την ανακρίτρια να εξετάζει πριν από εμένα μια υπόθεση βιασμού, μια υπόθεση ακάλυπτων επιταγών (προέδρου γνωστής ΠΑΕ που κάπνιζε στα μούτρα μας), κλπ.

Θυμάμαι τις καταγγελίες δικαστικών πως λειτουργεί μόνο ένα φωτοτυπικό στο Πρωτοδικείο και πως όταν παίρνει άδεια ο χειριστής (ή όταν χαλάει) οι υποθέσεις πάνε πίσω. Γι' αυτό και αν ψάχνεις σήμερα για δικάσιμο σε υπόθεσή σου θα δεις ημερομηνίες 2012 και 2013…

Θυμάμαι και τις καταγγελίες δικαστικών σύμφωνα με τις οποίες "βγάζουν δίσκο" για να αγοράσουν χαρτική ύλη και λοιπό εξοπλισμό για τα γραφεία τους.

Θα μου πείτε, "γιατί δε βγαίνουν στο κλαρί οι δικαστικοί να καταγγείλουν τις άθλιες συνθήκες υπό τις οποίες καλούνται να απονείμουν Δικαιοσύνη;". Θα απαντήσω: "Γιατί οι υγιείς φωνές (υπάρχουν παντού!) έχουν εδώ και χρόνια απογοητευθεί". Γιατί κανέναν δε βόλευε η σωστή λειτουργία της δικαιοσύνης. Γιατί ο πατέρας μου που έχασε το μάτι του από τρεις τραμπούκους πριν από επτά (7) χρόνια περιμένει ακόμα να τελεσιδικήσει η υπόθεση…

ΥΓ: Α, ξέχασα να γράψω για το πόρισμα των ανακριτικών αρχών που διερεύνησαν το δημοσίευμα που σας έλεγα. Αφήστε, ας μη γράψω…

Τι είναι οι εφημερίδες…

"Διότι για κάποιο αστάθμητο λόγο οι εφημερίδες δεν είναι ερευνητικά κέντρα και πειραματικά εργαστήρια του πνεύματος, πράγμα που θα μπορούσαν να είναι προς όφελος όλων, αλλά συνήθως χώροι αποθήκευσης και χρηματιστήρια αξιών. Ο Πλάτων -ας πάρουμε για παράδειγμα τον Πλάτωνα, γιατί μαζί με καμιά ντουζίνα ακόμη αποκαλείται ο μεγαλύτερος στοχαστής,- αν ζούσε ακόμη, θα ήταν καταγοητευμένος από τη δραστηριότητα των εφημερίδων, όπου κάθε μέρα μπορεί να δημιουργηθεί, ανταλλαγεί, εκλεπτυνθεί μια νέα ιδέα, όπου απ’ όλες τις άκρες του κόσμου και με πρωτόγνωρη ταχύτητα συρρέουν ειδήσεις και όπου ένα επιτελείο δημιουργών, όπως θα έλεγε ο ίδιος ο Πλάτων, είναι έτοιμο να ελέγξει πάραυτα το περιεχόμενο τους σε πνεύμα και πραγματικότητα. Σε κάθε σύνταξη εφημερίδας θα υπέθετε ότι υπάρχει ο ουράνιος εκείνος τόπος των ιδεών, την ύπαρξη του οποίου περιέγραψε τόσο διεισδυτικά, ώστε ακόμη και σήμερα οι βέλτιστοι των ανθρώπων, όταν μιλούν στα παιδιά ή τους υπαλλήλους τους είναι όλοι ιδεαλιστές. Και φυσικά ο Πλάτων εάν ζητούσε σήμερα ξαφνικά δουλειά στη σύνταξη μιας εφημερίδας και αν ήταν σε θέση να αποδείξει ότι είναι πράγματι ο μεγάλος εκείνος συγγραφέας που πέθανε πριν από δυο χιλιάδες χρόνια, θα έκανε τεράστια εντύπωση και θα έπαιρνε τις πιο συμφέρουσες δουλειές".

"Εάν μετά ήταν σε θέση μέσα σε τρεις εβδομάδες να συγγράψει ένα τόμο φιλοσοφικών ταξιδιωτικών επιστολών και μερικές χιλιάδες από τα γνωστά του διηγήματα, ίσως και να πουλούσε τα δικαιώματα κινηματογράφησης του ενός ή του άλλου από τα παλαιότερα έργα του, για ένα μεγάλο διάστημα θα περνούσε σίγουρα μια χαρά. Μόλις όμως η επιστροφή του έχανε την επικαιρότητα της και ο κύριος Πλάτων ήθελε μετά να υλοποιήσει ακόμη μία από τις γνωστές ιδέες του, που δεν μπόρεσαν ποτέ να επιβληθούν πλήρως, ο αρχισυντάκτης θα του πρότεινε να γράφει πού και πού σχετικά κανένα χαριτωμένο feuiletton για τις σελίδες ψυχαγωγίας του φύλλου (βεβαίως όχι στο δικό του δύσκολο ύφος, αλλά ένα feuilleton ει δυνατόν ελαφρό και εύθυμο, έχοντας κατά νου τους αναγνώστες της εφημερίδας) και ο υπεύθυνος συντάκτης των αφιερωμένων στα γράμματα και τις τέχνες σελίδων θα πρόσθετε ότι μια τέτοια συνεργασία θα μπορούσε να τη βολέψει το πολύ μια φορά το μήνα, διότι θα έπρεπε να ληφθούν υπόψη και ένα σωρό ακόμη άλλα ταλέντα. Και αμφότεροι οι κύριοι θα είχαν μετά την αίσθηση ότι είχαν κάνει πάρα πολλά για έναν άντρα που ναι μεν ήταν ο Νέστωρ της ευρωπαϊκής δημοσιογραφίας πλην όμως λίγο ξεπερασμένος και, όσον αφορά την αξία της επικαιρότητας, δεν θα μπορούσε να συγκριθεί με έναν άντρα σαν τον Αρνχάιμ, ας πούμε".

Ρόμπερτ Μούζιλ

Ο ορισμός του ΟΟΣΑ για το επάγγελμα του μηχανικού

"Engineering has classicaly be defined as the profession that deals with the application of technical, scientific and mathematical knowledge in order to utilize natural laws and physical resources to help design and implement materials, structures, machines, devices, systems and processes that safely realize a desired objective. As such, engineering is at the interface between scientific and mathematical knowledge and human society. The primary activity of engineers is to conceive, design, implement and operate innovative solutions – apparatus, process and systems – to improve the quality of life, address social needs or problems and improve the competitiveness and commercial success of society"

Πως κλείνουν, δια του ανοίγματος, τα ήδη κλειστά επαγγέλματα!

Την ίδια στιγμή που η κυβέρνηση εξαγγέλει το άνοιγμα των κλειστών επαγγελμάτων, πληθαίνουν οι προσφυγές και οι καταγγελίες σύμφωνα με τις οποίες με διάφορες πρόσφατες αποφάσεις (νομοσχέδια, υπουργικές αποφάσεις) επιχειρείται ανακατανομή ή διατήρηση προνομίων που απολαμβάνουν ορισμένες ειδικότητες των μηχανικών και συνεχίζουν τον φαύλο κύκλο του παρελθόντος. Ηδη στην κυβέρνηση φτάνουν καταγγελίες σύμφωνα με τις οποίες η συζήτηση για τις ελάχιστες αμοιβές των μηχανικών (η κατάργηση των οποίων υποτίθεται πως θα οδηγήσει στην απελευθέρωση του επαγγέλματος) κρύβει τις στρεβλώσεις επτά δεκαετιών και το μοίρασμα επαγγελματικής ύλης σε συγκεκριμένες ειδικότητες, μέσω κανονιστικών ρυθμίσεων. Αρκετοί μηχανικοί υποστηρίζουν πως ακόμα και αν καταργηθούν οι ελάχιστες αμοιβές, το επάγγελμα δεν "ανοίγει" στις προνομιούχες ειδικότητες για τις οποίες εξακολουθούν να εκδίδονται "φωτογραφικές" ρυθμίσεις προκειμένου να εξασφαλίσουν έσοδα σε βάρος άλλων συναδέλφων τους.
Πρόσφατο παράδειγμα αποτελεί απόφαση της υπουργού Περιβάλλοντος Τ. Μπιρμπίλη σύμφωνα με την οποία "φωτογραφίζονται ως αρμόδιοι για εκπόνηση μελετών ενεργειακής αποδοτικότητας κτιρίων όσοι είχαν το δικαίωμα να εκπονούν αρχιτεκτονικές μελέτες και μελέτες ηλεκτρομηχανολογικών εγκαταστάσεων" και όχι π.χ. Χημικοί Μηχανικοί οι οποίοι ασχολούνται με τέτοιες εγκαταστάσεις στη βιομηχανία ή αλλου. Είναι χαρακτηριστικό πως στον κατάλογο των επαγγελματιών που έλαβαν προσωρινή άδεια ενεργειακού επιθεωρητή" από το ΥΠΕΚΑ περιλαμβάνεται μόνο ένας χημικός μηχανικός! Μάλιστα προκειμένου να αποκλειστεί η συγκεκριμένη ειδικότητα, το σχετικό προεδρικό διάταγμα αναφέρεται πως δεν αρκεί να αποδεικνύεται η επάρκεια του ενεργειακού επιθεωρητή μέσω εξετάσεων, αλλά να έχει εμπειρία κατόπιν ενασχόλησης σε κτίρια και όχι στη βιομηχανία. Οι χημικοί μηχανικοί θεωρούν πως οι αποφάσεις επιτρέπουν σε άλλες ειδικότητες (πολιτικοί μηχανικοί, αρχιτέκτονες, μηχανολόγοι) να αποκομίσουν σημαντικά έσοδα από τα "ενεργειακά πιστοποιητικά" και έχουν ήδη προσφύγει στο Συμβούλιο της Επικρατείας (ΣτΕ).

Μόνο στην Ελλάδα, το δημόσιο (μέσω κανονιστικών πράξεων), μοιράζει επαγγελματικά δικαιώματα (και έσοδα…) σε διάφορες κατηγορίες μηχανικών. Με διάφορες λέξεις ή παραγράφους που προστίθενται σε νόμους, υπουργικές αποφάσεις, προεδρικά διατάγματα, κλπ, ορισμένες ειδικότητες μηχανικών αποκτούν "αποκλειστικότητα" σε νέες αγορές (όπως τα ενεργειακά πιστοποιητικά), ενώ κάποιοι άλλοι αποκλείονται. Ενα ακόμα παράδειγμα, σύμφωνα με τις καταγγελίες στη σχετική δημόσια διαβούλευση, είναι το σχέδιο νόμου του υπουργείου Ανταγωνιστικότητας για την "αδειοδότηση τεχνικών επαγγελμάτων και μεταποιητικών δραστηριότητων".
Η κυβέρνηση έχει εξαγγείλει πως με το συγκεκριμένο σχέδιο νόμου εκσυγχρονίζεται η λειτουργία δεκάδων τεχνικών επαγγελμάτων, άλλα ορισμένες κατηγορίες επαγγελματιών έχουν διαφορετική άποψη. Χαρακτηριστικό είναι το σχόλιο δύο πρώην καθηγητών του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου σύμφωνα με το οποίο το σχέδιο νόμου "περιορίζει αυθαίρετα και μη σύννομα τα είδη των εγκαταστάσεων σε μηχανολογικές ή ηλεκτρικές και ηλεκτρομηχανολογικές. Δεν αναφέρεται στις Χημικές Εγκαταστάσεις και στις Βιομηχανίες Διεργασιών (Process Industries), οι οποίες είναι καθοριστικής σημασίας για την ανάπτυξη, την παραγωγική δομή και το δυναμικό καινοτομίας στη χώρα μας". Και οι δύο καθηγητές (Στ. Νυχάς, Αν. Καράμπελας) ήταν στο τμήμα Χημικών Μηχανικών.
Οσοι αντιδρούν στο σχέδιο νόμου υποστηρίζουν πως στην ουσία ευνοεί τους μηχανολόγους και ηλεκτρολόγους μηχανικούς καθώς όλες οι εγκαταστάσεις (και συνεπώς οι σχετικές μελέτες, εργασίες, κλπ) μπαίνουν σε τρεις κατηγορίες: μηχανολογικές, ηλεκτρικές και ηλεκτρομηχανολογικές. Θεωρούν πως οι ρυθμίσεις αποκλείουν πολλά τεχνικά επαγγέλματα όλων των βαθμίδων που αφορούν στο σχεδιασμό-μελέτη, στην ανέργερση-τοποθέτηση-εγκατάσταση, στην ευθύνη λειτουργίας και συντήρησης εγκαταστάσεων και εξοπλισμού.

Ενα τρίτο παράδειγμα είναι η απόφαση του υπουργείου Υποδομών να μην αγγίξει το στρεβλό μοντέλο της μίσθωσης πτυχίων μηχανικών από τις τεχνικές εταιρείες προκειμένου να καταταχθούν σε συγκεκριμένη κατηγορία του εργοληπτικού πτυχίου (και να έχουν δυνατότητα διεκδίκησης συγκεκριμένων έργων). Ο αρμόδιος υπουργός Δημ. Ρέππας παρουσίασε τις αλλαγές στους νόμους για τις μελέτες και τα δημόσια έργα, αλλά διατηρεί μια ευρωπαϊκή πρωτοτυπία. Οι κατασκευαστικές εταιρείες υποχρεώνονται να μισθώνουν (ενίοτε χωρίς να εργάζονται οι κάτοχοί τους) συγκεκριμένο αριθμό πτυχίων μηχανικών. Ακόμα και σήμερα, που οι περισσότερες τεχνικές εταιρείες βρίσκονται μεταξύ φθοράς και αφθαρσίας υποχρεώνονται να πληρώνουν τους κατόχους των συγκεκριμένων πτυχίων. Σε πολλές περιπτώσεις, οι κάτοχοι των πτυχίων δεν εργάζονται στην εταιρεία. Κάνουν άλλες δουλειές και έχουν ένα πρόσθετο εισόδημα μέσω του "μισθωτηρίου" με την κατασκευαστική επιχείρηση. Οι τιμές και οι στρεβλώσεις έχουν περιοριστεί εξαιτίας της κρίσης, αλλά οι κατασκευαστικές εταιρείες εξακολουθούν να επιβαρύνονται με κόστος δήθεν για την εξασφάλιση της ποιότητας. Οι περισσότεροι Ελληνες γνωρίζουν, βέβαια, ότι η ποιότητα εξασφαλίζεται με άλλους τρόπους και όχι με τη μίσθωση πτυχίων μηχανικών.

Η Κακάνια

"Σύμφωνα με το Σύνταγμά της, η Κακάνια ήταν φιλελεύθερη, αλλά την κυβερνούσαν κληρικαλιστικά. Την κυβερνούσαν κληρικαλιστικά, αλλά ζούσε με φιλελεύθερο πνεύμα. Προ του νόμου ήταν όλοι οι πολίτες ίσοι, αλλά δεν ήταν όλοι πολίτες. Είχαν βουλή, η οποία έκανε τέτοια κατά κόρον χρήση της ελευθερίας της, ώστε συνήθως την κρατούσαν κλειστή· είχαν όμως και μια παράγραφο «περί εκτάκτου ανάγκης», που με τη βοήθεια της τα κατάφερναν και χωρίς βουλή· και κάθε φορά που όλοι χαίρονταν επιτέλους τον απολυταρχισμό, το Στέμμα έδινε εντολή να ξανακυβερνηθούν δημοκρατικά".


Ρόμπερτ Μούζιλ: "Ο άνθρωπος χωρίς ιδιότητες"